ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶର୍କରାମଧୁସଂଯୁକ୍ତଂ ନଵନୀତଂ ବଲୀ ଲିହେତ୍ । କ୍ଷୀରାଶୀ ଚ କ୍ଷଯୀ ପୁଷ୍ଟିଂ ମେଧାଞ୍ଚୈଵାତୁଲାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଚିନି ଓ ମଧୁ ସହିତ ନବନୀତ ଚାଟିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଦୁଧ ଖାଇଲେ ଶରୀର ମଜବୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

କୁଲୀରଚୂର୍ଣଂ ସକ୍ଷୀରଂ ପୀତଞ୍ଚ କ୍ଷଯରେଗନୁତ୍ । ଭଲ୍ଲାତକଂ ଵିଡଙ୍ଗଞ୍ଚ ଯଵକ୍ଷାରଞ୍ଚ ସୈନ୍ଧଵମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

କଙ୍କଡ଼ା ଚୁରୁଣ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ କ୍ଷୟ ଓ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ; ଭଲାତକ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଯବକ୍ଷାର ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ—

ମନଃ ଶିଲା ଶଙ୍ଖଚୂର୍ଣଂ ତୈଲପକ୍ଵଂ ତଥୈଵ ଚ । ଲୋମାନି ଶାତଯତ୍ଯେଵ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୨.

ମନଶିଳା ଓ ଶଂଖ ଚୁରୁଣକୁ ତେଲରେ ରାନ୍ଧିଲେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲୋମ ହଟାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମାଲୂରସ୍ଯ ରସଂ ଗୃହ୍ଯ ଜଲୌକାଂ ତତ୍ର ପେଷଯେତ୍ । ହସ୍ତୌ ସଂଲେପଯେତ୍ତେନ ତ୍ଵଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ମାଲୂର ଫଳର ରସ ନେଇ, ତାହାରେ ଜଳାଉକୁ ପିସି, ହାତରେ ଲଗାଇଲେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ତମ ଉପାୟ ଅଟେ।

ଶାଲ୍ମଲୀରସମାଦାଯ ଖରମୂତ୍ରେ ନିଧାଯ ତମ୍ । ଅଗ୍ନଯାଦୌ ଵିକ୍ଷିପେତ୍ତେନ ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଶାଲମଳି ଗଛର ରସ ନେଇ, ଗଧା ପେଶାବରେ ରଖି, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଛାଡ଼ିଲେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଉତ୍ତମ।

ଵାଯସ୍ଯା ଉଦରଂ ଗୃହ୍ଯ ମଣ୍ଡୂକଵସଯା ସହ । ଗୁଟିକାଂ କାରଯେତ୍ତେନ ତତୋଽଗ୍ନୌ ସଂକ୍ଷୈପେତ୍ସୁଧୀଃ । ଏଵମେତତ୍ପ୍ରଯୋଗେଣ ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗିଧିର ପେଟ ଏବଂ ବାଉଲିର ଚର୍ବି ନେଇ ଗୋଲି ବନାଇ, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହି ପ୍ରୟୋଗରେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ହୁଏ।

ମୁଣ୍ଡୀତ୍ଵକ୍ଚ ଵଚା ମୁସ୍ତଂ ମରିଚଂ ତଗରଂ ତଥା । ଚର୍ଵିତ୍ଵା ଚ ତ୍ଵିମଂ ସଦ୍ଯୋ ଜିହ୍ଵଯା ଜ୍ଵଲନଂ ଲିହେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ମୁଣ୍ଡୀ ଗଛର ଛାଲ, ବଚ, ମୁଷ୍ଟା, ଗୋଲମରିଚ ଓ ତଗର—ଏହାକୁ ଚବାଇଲେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଜିଭରେ ଅଗ୍ନି ନିବାରିପାରିବ।

ଗୋରୋଚନାଂ ଭୃଙ୍ଗରାଜଂ ଚୂର୍ଣୋକୃତ୍ଯଘୃତଂ ସମମ୍ । ଦିଵ୍ଯାମ୍ଭସଃ ସ୍ତମ୍ଭନଂ ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଵୈ ତଥା । ଓଂ ଅଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନଂ କୁରୁ କୁରୁ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗାଈର ହଳଦୀ ଓ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଗୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସମାନ ଭାଗ ଘିଅ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ସହିତ ମିଶାଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଚଳ କରାଯାଏ: 'ଓଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅଚଳ କର, କର, କର।'

ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯ ସଂ ସଂ ସଂ କେକ କେକଃ ଚରଚର । ଜଲସ୍ତମ୍ଭନମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯତେ ଶିଵ ! ॥ ୧,୧୮୨.

'ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଳକୁ ଅଚଳ କର, ସଂ ସଂ ସଂ, କେକ କେକ, ଚଳାଅଚଳ।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜଳକୁ ଅଚଳ କରେ, ହେ ଶିବ।

ଗୃଧ୍ରାସ୍ଥିଞ୍ଚ ଗଵାସ୍ଥିଞ୍ଚ ତଥା ନିର୍ମାଲ୍ଯମେଵ ଚ । ଅରେର୍ଯୋ ନିଖନେଦ୍ଦ୍ଵାରେ ପଞ୍ଚତ୍ଵମୁ ପଯାତି ସଃ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗିଧ ଓ ଗାଈର ହାଡ଼ ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ବାସ୍ତୁ ଦୁଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ପୋତିଲେ, ସେ ଶତ୍ରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଏ।

ପଞ୍ଚରକ୍ତାନି ପୁଷ୍ପାଣି ପୃଥଗ୍ଜାତ୍ଯା ସମାଲଭେତ୍ । କୁଙ୍କୁମେନ ସମାଯୁକ୍ତମାତ୍ମରକ୍ତସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲାଲ ଫୁଲ ନେଇ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ନିଜ ରକ୍ତ ସହିତ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍ପେଣ ତୁ ସମଂ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ରୋଚନାଯାଃ ପଲୈକତଃ । ସ୍ତ୍ରିଯା ପୁଂସା କୃତୋ ରୁଦ୍ର ! ତିଲକୋଽଯଂ ଵଶୀକରଃ ॥ ୧,୧୮୨.

ଏହି ଫୁଲକୁ ରୋଚନା ଏକ ପଲା ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ପିସି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀଙ୍କ ଲାଗି ତିଲକ ଲଗାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ତୁ ପୁଷ୍ଯେଣ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ପାନେ ଵଶୀକରଃ । ଯଷ୍ଟି ମଧୁ ପଲୈକେନ ପକ୍ଵମୁଷ୍ଣୋଦକଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାନରେ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ; ଏକ ପଲା ମଧୁ ଗରମ ପାଣିରେ ରାନ୍ଧି ପିଇବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିକାଞ୍ଚ ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ହରତ୍ଯେଵ ମହେଶ୍ଵର ! । ଓଂ ହ୍ରୂଂ ଜଃ । ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ହରତେ ରୁଦ୍ର ! ସର୍ଵଵୃଶ୍ଚିକଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବିଷ୍ଟମ୍ଭିକା ଓ ହୃଦୟବେଦନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହଟାଏ, ହେ ମହେଶ୍ୱର! 'ଓଁ ହ୍ରୂଁ ଯ:' ଏହି ମନ୍ତ୍ର, ହେ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବିଛିର ବିଷକୁ ଦୂର କରେ।

ପିପ୍ପଲୀ ନଵନୀତଞ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଚ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ମରିଚଂ ଦଧି କୁଷ୍ଠଞ୍ଚ ନସ୍ଯେ ପାନେ ଵିଷଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପିପ୍ପଳୀ, ନବନୀତ, ଅଦା, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମରିଚ, ଦହି ଓ କୁଷ୍ଠ, ନାକରେ ଦେଇବା କିମ୍ବା ପିଇଲେ ବିଷ ହଟିଯାଏ।

ତ୍ରିଫଲାର୍ଦ୍ରକକୁଷ୍ଠଂ ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଘୃତସଂଯୁତମ୍ । ଏତତ୍ପାନାଚ୍ଚ ଲେପାଚ୍ଚ ଵିଷନାଶୋ ଭଵେଚ୍ଛିଵ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ତ୍ରିଫଳା, ତର ଅଦା, କୁଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ପିଇବା କିମ୍ବା ଲେପ କଲେ, ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଶିବ।

ପାରାଵତସ୍ଯ ଚାକ୍ଷୀଣି ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଏତଦ୍ଯୋଗାଦ୍ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଵୈନତେଯ ଇଵୋରଗାନ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପରାବତର ଆଖି, ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ଏହି ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।

ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଚୈଵ ଦଧିମଧ୍ଵାଜ୍ଯସଂଯୁତମ୍ । ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଲେପୋଽଯଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ତିଆରି ଲେପ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ବିଛିର ବିଷ ନଶ୍ଟ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀତିଲାନ୍କ୍ଵାଥ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ତ୍ରିକଟୁକଂ ପିବେତ୍ । ନାଶଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ! ଗୁଲ୍ମାନି ନିରୁଦ୍ଧଂ ରକ୍ତମେଵ ଚ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଓ ତିଳ ଉକାଇ, ତିଆରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିକଟୁକା ପିଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଗଠି ଓ ରକ୍ତ ଅଟକିବା ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ପୀତ୍ଵା କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୌଦ୍ରଯୁତଂ ନାଶଯେଦସୃଜଃ ସ୍ତ୍ରୁତିମ୍ । ଆଟରୂପକମୂଲେନ ଭଗଂ ନାଭିଂ ଚ ଲେପଯେତ୍ । ସୁଖଂ ପ୍ରସୂଯତେ ନାରୀ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୨.

ମଧୁ ମିଶାଇ ଦୁଧ ପିଇଲେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ ହୁଏ; ଆଟରୂପକ ମୂଳ ଯୋନି ଓ ନାଭିରେ ଲେପ କଲେ ନାରୀ ସହଜରେ ସନ୍ତାନ ଦେଉଛି, ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଶର୍କରାଂ ମଧୁସଂଯୁକ୍ତାଂ ପୀତ୍ଵା ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା । ରକ୍ତାତିସାରଶମନଂ ଭଵତୀତି ଵୃଷଧ୍ଵଜ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ଚିନି ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ଚାଉଳ ଜଳରେ ମିଶାଇ ପିଇଲେ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଅତିରିକ୍ତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୩ ହରିରୁଵାଚ । ମରିଚଂ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଚ କୁଟଜତ୍ଵଚମେଵ ଚ । ପାନାଚ୍ଚ ଗ୍ରହଣୀ ନଶ୍ଯେଚ୍ଛଶାଙ୍କାଙ୍କିତଶେଖର ! ॥ ୧,୧୮୩.

ହରି କହିଲେ: ମରିଚ, ଅଦା ଓ କୁଟଜ ଛାଲ ପିଇଲେ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ମୁଣ୍ଡଧାରୀ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀ ପିପ୍ପଲୀମୂଲଂ ମରିଚଂ ତଗରଂ ଵଚା । ଦେଵଦାରୁରସଂ ପାଠାଂ କ୍ଷୀରେଣ ସହ ପେଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ପିପ୍ପଳୀ, ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ, ମରିଚ, ତଗର, ବଚା, ଦେବଦାରୁ ରସ, ପାଠା—ଏହାକୁ ଦୁଧ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ପିସିବା ଉଚିତ।

ଅନେନୈଵ ପ୍ରଯୋଗେଣ ହ୍ଯତିସାରୋ ଵିନଶ୍ଯତି । ମରୀଚତିଲପୁଷ୍ପାଭ୍ଯା ମଞ୍ଜନଂ କାମଲାପହମ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଏହି ଉପାୟରେ ଅତିସାର ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ମରିଚ ଓ ତିଳ ଫୁଲର ମଞ୍ଜନ କଲେ କାମଲା ଦୂର ହୁଏ।

ହରୀତକୀ ସମଗୁଡା ମଧୁନା ସହ ଯୋଜିତା । ଵିରେଚନକରୀ ରୁଦ୍ର ! ଭଵତୀତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୮୩.

ହରୀତକୀକୁ ଗୁଡ଼ ଓ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇଲେ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିରେଚନ କରେ, ହେ ରୁଦ୍ର।

ତ୍ରିଫଲା ଚିତ୍ରକଂ ଚିତ୍ରଂ ତଥା କଟୁକରୋହିଣୀ । ଉରୁସ୍ତମ୍ଭହରଂ ହ୍ଯେତଦୁତ୍ତମନ୍ତୁ ଵିରେଚନମ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ଚିତ୍ର ଏବଂ କଟୁକରୋହିଣୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ମିଶାଇଲେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଦଳାଇ ଔଷଧ ତିଆରି ହୁଏ, ଯାହା ଉରୁସ୍ଥମ୍ଭ ଅର୍ଥାତ୍ ଜଂଘା ଅକ୍ଷମତାକୁ ଦୂର କରେ।

ହରୀତକୀ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଦେଵଦାରୁ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍ । କ୍ଵାଥଯେଚ୍ଛାଗଦୁଗ୍ଧେନ ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ମୂଲକମ୍ । ଊରୁସ୍ତମ୍ଭଂ ଜଯନ୍ତ୍ଯା ଵା ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ହରୀତକୀ, ଶୁଂଠି, ଦେବଦାରୁ ଓ ଚନ୍ଦନକୁ ଛାଗ ଦୁଧ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ସହିତ ଉବା ଦେବା; ଏହି ମିଶ୍ରଣ କିମ୍ବା ଜୟନ୍ତୀ ସେବନ କଲେ ସାତ ଦିନରେ ଉରୁସ୍ଥମ୍ଭ ନଶିଯାଏ।

ଅନନ୍ତାଶୃଙ୍ଗଵେରସ୍ଯ ସୂକ୍ଷ୍ମଚୂର୍ଣାନି କାରଯେତ୍ । ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ଗୁଡତୁଲ୍ଯଂ ଚ ଗୁଟିକାମୁପଯୁଜ୍ଯଚ । ଵାଯୁଃ ସ୍ନାଯୁଗତଂ ଚୈଵ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ଯଂ ଚ ନାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଅନନ୍ତା ଓ ଶୁଂଠିର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚୁରୁଣ କରି, ଗୁଗୁଳୁକୁ ଗୁଡ଼ ସମାନ ନେଇ ଗୁଳି ବନାଇବା; ଏହି ଔଷଧ ବାୟୁ ନାଡୀରେ ରହିଥିବା ଦୁଃଖ ଓ ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟକୁ ଦୂର କରେ।

ସଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀନ୍ତୁ ପୁଷ୍ପେଣ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସପତ୍ରିକାମ୍ । ସମୂଲାଂ ଛାଗଦୁଗ୍ଧେନ ଅପସ୍ମାରହରଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୮୩.

ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ ଗଛକୁ ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ମୂଳ ସହିତ ଉପଡ଼ି ନେଇ ଛାଗ ଦୁଧ ସହିତ ପିଇବା; ଏହି ଔଷଧ ଅପସ୍ମାର ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ।