ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସୁଧା ଚ ହରିତାଲଞ୍ଚ ଶଙ୍ଖଭସ୍ମ ମନଃ ଶିଲା । ସୈନ୍ଧଵେନ ସହୈକତ୍ର ଛାଗମୂତ୍ରେଣ ପେଷଯେତ୍ ॥ ୧,୧୮୧.

ଚୁନା, ହରିତାଳ, ଶଂଖର ଭସ୍ମ ଏବଂ ମନଶିଳା, ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ ସହିତ ଏକାଠି ଛାଗର ପେଶାବରେ ଭଲଭାବେ ପିସିବା ଉଚିତ।

ତତ୍କ୍ଷଣୋଦ୍ଵର୍ତନାଦେଵ ଲୋମଶାତନମୁତ୍ତମମ୍ । ଶଙ୍ଖମାମଲକଂ ପତ୍ରଂ ଧାତକ୍ଯାଃ କୁସୁମାନି ଚ ॥ ୧,୧୮୧.

ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ତୁରନ୍ତ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ଲୋମ ହଟିଯାଏ; ଏହା ସହିତ ଶଂଖ, ଆଉ ଆମଳା ପତ୍ର ଓ ଧାତକୀ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ।

ପିଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ପଯସା ସାର୍ଧଂ ସପ୍ତାହଂ ଧାରଯେନ୍ମୁଖେ । ସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଚ ଦନ୍ତାଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତି ଵିମଲପ୍ରଭାଃ ॥ ୧,୧୮୧.

ଏହି ସବୁକୁ ଦୁଧ ସହିତ ପିସି, ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁହଁରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ତେବେ ଦାନ୍ତ ମସ୍କିନ, ଧଳା ଏବଂ ଚମକଦାର ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮୨ ହରିରୁଵାଚ । ଶରଦ୍ଗ୍ରୀଷ୍ମଵସନ୍ତେଷୁ ପ୍ରାଯଶୋ ଦଧି ଗର୍ହିତମ୍ । ହେମନ୍ତେ ଶିଶିରେ ଚୈଵ ଵର୍ଷାସୁ ଦଧି ଶସ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୮୨.

ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ: ଶରତ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଓ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଦହି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ହେମନ୍ତ, ଶିଶିର ଓ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଦହି ଖାଇବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଭୁକ୍ତେ ତୁ ଶର୍କରା ପୀତା ନଵନୀତେନ ବୁଦ୍ଧିକୃତ୍ । ଗୁଡସ୍ଯ ତୁ ପୁରାଣସ୍ଯ ପଲମେକନ୍ତୁ ଭକ୍ଷଯେତ୍ । ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରଞ୍ଚ ସଂଗଚ୍ଛେତ୍ପୁମାନ୍ବଲଯୁତୋ ହର ! ॥ ୧,୧୮୨.

ଖାଇବା ପରେ ନବନୀତ ସହିତ ଚିନି ଖାଇଲେ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ; ପୁରୁଣା ଗୁଡ଼ ଏକ ପଲା ଖାଇଲେ, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ହଜାର ଜଣ ଜଣାଣୀ ସହିତ ମିଶିପାରିବେ, ହେ ହର।

କୁଷ୍ଠଂ ସଂଚୂର୍ଣିତଂ କୃତ୍ଵା ଘୃତମାକ୍ଷିକସଂଯୁତମ୍ । ଭକ୍ଷଯେତ୍ସ୍ଵପ୍ନଵେଲାଯାଂ ବଲୀପଲିତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

କୁଷ୍ଠ ଗଛର ଗୁଣ୍ଡ ଘିଅ ଓ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇ ରାତିରେ ଖାଇଲେ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ପକା କେଶ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଅତସୀମାଷଗୋଧୂମଚୂର୍ଣଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ପିପ୍ପଲୀ । ଘୃତେନ ଲେପଯେଦ୍ଗତ୍ରମୋଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ । କନ୍ଦର୍ପସଦୃଶୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଭଵତି ଶଙ୍କର ! ॥ ୧,୧୮୨.

ଅତସୀ, ବୁଟ, ଗହୁଁ ଚୁରୁଣ ଓ ପିପ୍ପଳୀକୁ ଘିଅ ଓ ପାଣି ସହିତ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହା କରନ୍ତି ସେମାନେ ନିତ୍ୟ କାମଦେବ ସମାନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଶଙ୍କର।

ଯଵାସ୍ତିଲାଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ମୁଶଲୀ ସରଲା ଗୁଡମ୍ । ଏଭିଶ୍ଚ ରଚିତାଂ ଜଗ୍ଧ୍ଵା ତରୁଣୋ ବଲଵାନ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଯବ, ତିଳ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ମୁଶଳୀ, ସରଳ ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଯୁବକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।

ହିଙ୍ଗୁ ସୌଵର୍ଚଲଂ ଶୁଣ୍ଠୀଂ ପୀତ୍ଵା ତୁ କ୍ଵଥିତୋଦକୈଃ । ପରିଣାମାଖ୍ଯଶୂଲଞ୍ଚ ଅଜୀର୍ଣଞ୍ଚୈଵ ନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୮୨.

ହିଙ୍ଗୁ, ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଓ ଶୁଂଠିକୁ ଉବା ଜଳରେ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ପରିଣାମ ନାମକ ବେଦନା ଓ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୁଏ।

ଧାତକୀଂ ସୋମରାଜୀଞ୍ଚ କ୍ଷୀରେଣ ସହ ପେଷଯେତ୍ । ଦୁର୍ବଲଶ୍ଚ ଭଵେତ୍ସ୍ଥୂଲୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୨.

ଧାତକୀ ଓ ସୋମରାଜୀକୁ ଦୁଧ ସହିତ ପିସିଲେ, ଦୁର୍ବଳ ଲୋକ ମୋଟା ହୁଏ; ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଶର୍କରାମଧୁସଂଯୁକ୍ତଂ ନଵନୀତଂ ବଲୀ ଲିହେତ୍ । କ୍ଷୀରାଶୀ ଚ କ୍ଷଯୀ ପୁଷ୍ଟିଂ ମେଧାଞ୍ଚୈଵାତୁଲାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଚିନି ଓ ମଧୁ ସହିତ ନବନୀତ ଚାଟିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଦୁଧ ଖାଇଲେ ଶରୀର ମଜବୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

କୁଲୀରଚୂର୍ଣଂ ସକ୍ଷୀରଂ ପୀତଞ୍ଚ କ୍ଷଯରେଗନୁତ୍ । ଭଲ୍ଲାତକଂ ଵିଡଙ୍ଗଞ୍ଚ ଯଵକ୍ଷାରଞ୍ଚ ସୈନ୍ଧଵମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

କଙ୍କଡ଼ା ଚୁରୁଣ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ କ୍ଷୟ ଓ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ; ଭଲାତକ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଯବକ୍ଷାର ଓ ସାଇନ୍ଧବ ଲୁଣ—

ମନଃ ଶିଲା ଶଙ୍ଖଚୂର୍ଣଂ ତୈଲପକ୍ଵଂ ତଥୈଵ ଚ । ଲୋମାନି ଶାତଯତ୍ଯେଵ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୮୨.

ମନଶିଳା ଓ ଶଂଖ ଚୁରୁଣକୁ ତେଲରେ ରାନ୍ଧିଲେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲୋମ ହଟାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମାଲୂରସ୍ଯ ରସଂ ଗୃହ୍ଯ ଜଲୌକାଂ ତତ୍ର ପେଷଯେତ୍ । ହସ୍ତୌ ସଂଲେପଯେତ୍ତେନ ତ୍ଵଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ମାଲୂର ଫଳର ରସ ନେଇ, ତାହାରେ ଜଳାଉକୁ ପିସି, ହାତରେ ଲଗାଇଲେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ତମ ଉପାୟ ଅଟେ।

ଶାଲ୍ମଲୀରସମାଦାଯ ଖରମୂତ୍ରେ ନିଧାଯ ତମ୍ । ଅଗ୍ନଯାଦୌ ଵିକ୍ଷିପେତ୍ତେନ ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଶାଲମଳି ଗଛର ରସ ନେଇ, ଗଧା ପେଶାବରେ ରଖି, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଛାଡ଼ିଲେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଉତ୍ତମ।

ଵାଯସ୍ଯା ଉଦରଂ ଗୃହ୍ଯ ମଣ୍ଡୂକଵସଯା ସହ । ଗୁଟିକାଂ କାରଯେତ୍ତେନ ତତୋଽଗ୍ନୌ ସଂକ୍ଷୈପେତ୍ସୁଧୀଃ । ଏଵମେତତ୍ପ୍ରଯୋଗେଣ ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗିଧିର ପେଟ ଏବଂ ବାଉଲିର ଚର୍ବି ନେଇ ଗୋଲି ବନାଇ, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହି ପ୍ରୟୋଗରେ ଅଗ୍ନି ନିବାରଣ ହୁଏ।

ମୁଣ୍ଡୀତ୍ଵକ୍ଚ ଵଚା ମୁସ୍ତଂ ମରିଚଂ ତଗରଂ ତଥା । ଚର୍ଵିତ୍ଵା ଚ ତ୍ଵିମଂ ସଦ୍ଯୋ ଜିହ୍ଵଯା ଜ୍ଵଲନଂ ଲିହେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ମୁଣ୍ଡୀ ଗଛର ଛାଲ, ବଚ, ମୁଷ୍ଟା, ଗୋଲମରିଚ ଓ ତଗର—ଏହାକୁ ଚବାଇଲେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଜିଭରେ ଅଗ୍ନି ନିବାରିପାରିବ।

ଗୋରୋଚନାଂ ଭୃଙ୍ଗରାଜଂ ଚୂର୍ଣୋକୃତ୍ଯଘୃତଂ ସମମ୍ । ଦିଵ୍ଯାମ୍ଭସଃ ସ୍ତମ୍ଭନଂ ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଵୈ ତଥା । ଓଂ ଅଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭନଂ କୁରୁ କୁରୁ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗାଈର ହଳଦୀ ଓ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଗୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସମାନ ଭାଗ ଘିଅ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ସହିତ ମିଶାଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଚଳ କରାଯାଏ: 'ଓଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ଅଚଳ କର, କର, କର।'

ଓଂ ନମୋ ଭଗଵତେ ଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯ ସଂ ସଂ ସଂ କେକ କେକଃ ଚରଚର । ଜଲସ୍ତମ୍ଭନମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ଜଲଂ ସ୍ତମ୍ଭଯତେ ଶିଵ ! ॥ ୧,୧୮୨.

'ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଳକୁ ଅଚଳ କର, ସଂ ସଂ ସଂ, କେକ କେକ, ଚଳାଅଚଳ।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜଳକୁ ଅଚଳ କରେ, ହେ ଶିବ।

ଗୃଧ୍ରାସ୍ଥିଞ୍ଚ ଗଵାସ୍ଥିଞ୍ଚ ତଥା ନିର୍ମାଲ୍ଯମେଵ ଚ । ଅରେର୍ଯୋ ନିଖନେଦ୍ଦ୍ଵାରେ ପଞ୍ଚତ୍ଵମୁ ପଯାତି ସଃ ॥ ୧,୧୮୨.

ଗିଧ ଓ ଗାଈର ହାଡ଼ ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ବାସ୍ତୁ ଦୁଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ପୋତିଲେ, ସେ ଶତ୍ରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଏ।

ପଞ୍ଚରକ୍ତାନି ପୁଷ୍ପାଣି ପୃଥଗ୍ଜାତ୍ଯା ସମାଲଭେତ୍ । କୁଙ୍କୁମେନ ସମାଯୁକ୍ତମାତ୍ମରକ୍ତସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲାଲ ଫୁଲ ନେଇ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ନିଜ ରକ୍ତ ସହିତ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍ପେଣ ତୁ ସମଂ ପିଷ୍ଟ୍ଵା ରୋଚନାଯାଃ ପଲୈକତଃ । ସ୍ତ୍ରିଯା ପୁଂସା କୃତୋ ରୁଦ୍ର ! ତିଲକୋଽଯଂ ଵଶୀକରଃ ॥ ୧,୧୮୨.

ଏହି ଫୁଲକୁ ରୋଚନା ଏକ ପଲା ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ପିସି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀଙ୍କ ଲାଗି ତିଲକ ଲଗାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ତୁ ପୁଷ୍ଯେଣ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ପାନେ ଵଶୀକରଃ । ଯଷ୍ଟି ମଧୁ ପଲୈକେନ ପକ୍ଵମୁଷ୍ଣୋଦକଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାନରେ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ; ଏକ ପଲା ମଧୁ ଗରମ ପାଣିରେ ରାନ୍ଧି ପିଇବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିକାଞ୍ଚ ହୃଚ୍ଛୂଲଂ ହରତ୍ଯେଵ ମହେଶ୍ଵର ! । ଓଂ ହ୍ରୂଂ ଜଃ । ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ହରତେ ରୁଦ୍ର ! ସର୍ଵଵୃଶ୍ଚିକଜଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ବିଷ୍ଟମ୍ଭିକା ଓ ହୃଦୟବେଦନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ହଟାଏ, ହେ ମହେଶ୍ୱର! 'ଓଁ ହ୍ରୂଁ ଯ:' ଏହି ମନ୍ତ୍ର, ହେ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବିଛିର ବିଷକୁ ଦୂର କରେ।

ପିପ୍ପଲୀ ନଵନୀତଞ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗଵେରଂ ଚ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ମରିଚଂ ଦଧି କୁଷ୍ଠଞ୍ଚ ନସ୍ଯେ ପାନେ ଵିଷଂ ହରେତ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପିପ୍ପଳୀ, ନବନୀତ, ଅଦା, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମରିଚ, ଦହି ଓ କୁଷ୍ଠ, ନାକରେ ଦେଇବା କିମ୍ବା ପିଇଲେ ବିଷ ହଟିଯାଏ।

ତ୍ରିଫଲାର୍ଦ୍ରକକୁଷ୍ଠଂ ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଘୃତସଂଯୁତମ୍ । ଏତତ୍ପାନାଚ୍ଚ ଲେପାଚ୍ଚ ଵିଷନାଶୋ ଭଵେଚ୍ଛିଵ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ତ୍ରିଫଳା, ତର ଅଦା, କୁଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ପିଇବା କିମ୍ବା ଲେପ କଲେ, ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଶିବ।

ପାରାଵତସ୍ଯ ଚାକ୍ଷୀଣି ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ଏତଦ୍ଯୋଗାଦ୍ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଵୈନତେଯ ଇଵୋରଗାନ୍ ॥ ୧,୧୮୨.

ପରାବତର ଆଖି, ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ଏହି ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।

ସୈନ୍ଧଵଂ ତ୍ର୍ଯୂଷଣଂ ଚୈଵ ଦଧିମଧ୍ଵାଜ୍ଯସଂଯୁତମ୍ । ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଵିଷଂ ହନ୍ତି ଲେପୋଽଯଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ! ॥ ୧,୧୮୨.

ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ତିଆରି ଲେପ, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ବିଛିର ବିଷ ନଶ୍ଟ କରେ।

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀତିଲାନ୍କ୍ଵାଥ୍ଯ ଚୂର୍ଣଂ ତ୍ରିକଟୁକଂ ପିବେତ୍ । ନାଶଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ! ଗୁଲ୍ମାନି ନିରୁଦ୍ଧଂ ରକ୍ତମେଵ ଚ ॥ ୧,୧୮୨.

ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଓ ତିଳ ଉକାଇ, ତିଆରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିକଟୁକା ପିଇଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଗଠି ଓ ରକ୍ତ ଅଟକିବା ନଶ୍ଟ ହୁଏ।