ଆରଣ୍ଯସ୍ଯ ବିଡାଲସ୍ଯ ଗୃହିତ୍ଵା ରୁଧିରଂ ଶୁଭମ୍ । କରଞ୍ଜତୈଲେ ତଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରାଗ୍ନୌ କଜ୍ଜଲଂ ତତଃ । ପାତଯେତ୍ପଦ୍ମପତ୍ରେଣ ହାଦୃଶ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ତଦଞ୍ଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ବନ ବିଲେଇର ପବିତ୍ର ରକ୍ତ କରଞ୍ଜ ତେଲରେ ମିଶାଇ, ରୁଦ୍ରାଗ୍ନିରେ କାଜଳ ବନାଇ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଖିରେ ଲଗାଇଲେ, ଲୋକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଓଂ ନମଃ ଖଡ୍ଗଵଜ୍ରପାଣଯେ ମହାଯକ୍ଷସେନାପତଯେ ସ୍ଵାହା । ଓଂ ରୁଦ୍ରଂ ହ୍ରାଂ ହ୍ରୀଂ ଵରଶକ୍ତା ତ୍ଵରିତାଵିଦ୍ଯା । ଓଂ ମାତରଃ ସ୍ତମ୍ଭଯସ୍ଵାହା । ସହସ୍ରଂ ପରିଜପ୍ଯାତ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯେଯଂ ଚୌରଵାରିଣୀ । ମହାସୁଗନ୍ଧିକାମୂଲଂ ଶୁକ୍ରଂ ସ୍ତମ୍ଭେତ୍କଟୌ ସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଓଁ ନମଃ ଖଡ୍ଗବଜ୍ରପାଣି ମହାୟକ୍ଷସେନାପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଓଁ ରୁଦ୍ର, ହ୍ରାଁ ହ୍ରୀଁ, ଶକ୍ତି ଦେଉଥିବା, ତ୍ୱରିତ ଜ୍ଞାନ। ଓଁ ମାତୃଗଣ, ଅଟକାଇଦିଅ, ସ୍ୱାହା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଏହା ଚୋରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ। ମହାସୁଗନ୍ଧିକା ମୂଳକୁ ଶୁକ୍ର ଉପରେ କଟିରେ ଲେପ କଲେ, ତାହା ଅଟକିଯାଏ।
ଓଂ ନମଃ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵେଭ୍ଯୋ ନମଃ ସିଦ୍ଧିଂ କୁରୁ କୁରୁ ସ୍ଵାହା । ସପ୍ତାଭିମନ୍ତ୍ରିତଂ କୃତ୍ଵା କରଵୀରସ୍ଯ ପୁଷ୍ପକମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଣାମଗ୍ରେ ଭ୍ରାମଯଚ୍ଚ କ୍ଷଣାଦ୍ଵୈ ସା ଵଶେ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଓଁ ନମଃ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ, ସିଦ୍ଧି ଦିଅ, ସ୍ୱାହା। କରବୀର ଫୁଲକୁ ସାତଥର ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଘୁରାଇଲେ, ସେ ବିନା ଦେରି ବଶ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀଂ ଵଚାଂ ପତ୍ରଂ ମଧୁନା ସହ ପେଷଯେତ୍ । ଅଙ୍ଗଲେପାଚ୍ଚ ଵନିତା ନାନ୍ଯଂ ଭର୍ତାରମିଚ୍ଛତି ॥ ୧,୧୭୮.
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଓ ବଚା ପତ୍ର ମଧୁ ସହିତ ଚକି ଶରୀରରେ ଲେପ କଲେ, ନାରୀ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତିକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀଶିଖା ଵକ୍ତ୍ରେ କ୍ଷିପ୍ତା ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ସ୍ତମ୍ଭନମ୍ । ମୂଲଂ ଜଯନ୍ତ୍ଯା ଵକ୍ତ୍ରସ୍ଥଂ ଵ୍ଯଵହାରେ ଜଯପ୍ରଦମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଗଛର ଶିଖା ମୁହଁରେ ରଖିଲେ, ଶୁକ୍ର ଅଟକିଯାଏ। ଜୟନ୍ତୀ ମୂଳ ମୁହଁରେ ରଖିଲେ, ବାଦବିବାଦରେ ଜିତିପାରିବ।
ଭୃଙ୍ଗରାଜସ୍ଯ ମୂଲଂ ତୁ ପିଷ୍ଟଂ ଶୁକ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ଅକ୍ଷିଣୀ ଚାଞ୍ଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଵଶୀ କର୍ଯାନ୍ନରଂ କିଲ ॥ ୧,୧୭୮.
ଭୃଙ୍ଗରାଜ ମୂଳ ଶୁକ୍ର ସହିତ ଚକି, ଆଖିରେ କାଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ, ପୁରୁଷକୁ ବଶ କରାଯାଏ।
ଅପରାଜିତାଶିଖାନ୍ତୁ ନୀଲୋତ୍ପଲସମନ୍ଵିତାମ୍ । ତାମ୍ବୂଲେନ ପ୍ର (ଦାନା) ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଵଶୀକରଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଅପରାଜିତା ଶିଖା ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ମିଶାଇ, ତାମ୍ବୁଳ ସହିତ ଦେଲେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବଶୀକରଣ ହୁଏ।
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠେ ଚ ପଦେ ଗୁଲ୍ଫେ ଜାନୌ ଚ ଜଘନେ ତଥା । ନାଭୌ ଵକ୍ଷସି କୁକ୍ଷୌ ଚ କକ୍ଷେ କଣ୍ଠେ କପୋଲକେ ॥ ୧,୧୭୮.
ଅଂଠି, ପାଦ, ଗୁଲ୍ଫ, ହାଟୁ, କଟି, ନାଭି, ଛାତି, ପେଟ, ବାହୁଡି, ଗଳା ଓ ଗାଳରେ—
ଓଷ୍ଠେ ନେତ୍ରେ ଲଲାଟେ ଚ ମୂର୍ଧ୍ନି ଚନ୍ଦ୍ରକଲାଃ ସ୍ଥିତାଃ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପକ୍ଷେ ସିତେ କୃଷ୍ଣେ ଊର୍ଧ୍ଵାଧଃ ସଂସ୍ଥିତା ନୃଣାମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଓଠ, ଆଖି, କପାଳ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ରହିଛି। ନାରୀମାନେ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ, ପୁରୁଷମାନେ ଡାହାଣପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ ଅଛି।
ଵାମାଙ୍ଗେ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗେ ଚ କ୍ରମାଦ୍ରୁଦ୍ର ଦ୍ରଵାଦିକୃତ୍ । ଚତୁଃ ଷଷ୍ଟି କଲାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ କାମଶାସ୍ତ୍ରେ ଵଶୀକରାଃ । ଆଲିଙ୍ଗନାଦ୍ଯା ନାରୀଣାଂ କମାରୀଣାଂ ଵଶୀକରାଃ ॥ ୧,୧୭୮.
ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କ୍ରମେ ରୁଦ୍ର ଗଳିବା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। କାମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଚଉଷଠି କଳା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଆଲିଙ୍ଗନ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେ ଓ କାମଜୟୀମାନେ ବଶ କରିପାରନ୍ତି।
ରୋଚନାଗନ୍ଧୁପୁଷ୍ପାଣି ନିମ୍ବପୁଷ୍ପଂ ପ୍ରିଯଙ୍ଗଵଃ । କୁଙ୍କମଂ ଚନ୍ଦନଞ୍ଚୈଵ ତିଲକେନ ଜଗଦ୍ଵଶେତ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ହଳଦି, ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ନିମ୍ବ ଫୁଲ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, କେଶର ଓ ଚନ୍ଦନ—ଏମାନଙ୍କୁ ଟିକିଆ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବଶ କରିପାରିବ।
ଓଂ ହ୍ରୀଂ ଗୌରି ଦେଵି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଵଶାଦି ଦେହି ମେ । ଓଂ ହ୍ରୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମି ! ଦେଵି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମୋହନମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଓଁ ହ୍ରୀଁ, ଗୌରୀ ଦେବୀ, ମୋତେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଓ ପୁଅମାନେ ବଶ ଦିଅ। ଓଁ ହ୍ରୀଁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ, ମୋତେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଓ ତିନି ଲୋକ ବଶ କରିବା ଶକ୍ତି ଦିଅ।
ସଗନ୍ଧସ୍ଯ ହରିଦ୍ରାଯାଃ କୁଙ୍କମାନାଂ ଚ ଲେପତଃ । ଵଶଯେଦ୍ରୁଦ୍ର ଧୂପଶ୍ଚ ତଥାପୁଷ୍ପସୁଗନ୍ଧଯୋଃ ॥ ୧,୧୭୮.
ସୁଗନ୍ଧି ହଳଦି ଓ କେଶର ଲେପ କଲେ, ରୁଦ୍ର ଧୂପ ଓ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଧୂପ କଲେ, ବଶ କରିପାରିବ।
ଦୁରାଲଭା ଵଚା କୁଷ୍ଠଂ କୁଙ୍କୁମଞ୍ଚ ଶତାଵରୀ । ତିଲତୈଲେନ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଯୋନିଲେପାଦ୍ଵଶୀ ନରଃ ॥ ୧,୧୭୮.
ଦୁର୍ଲଭା, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, କେଶର ଓ ଶତାବରୀ, ତିଳ ତେଲରେ ମିଶାଇ ଯୋନିରେ ଲେପ କଲେ, ପୁରୁଷ ବଶ ହୋଇଯାଏ।
ନିମ୍ବକାଷ୍ଠସ୍ଯ ଧୂମେନ ଧୂପଯିତ୍ଵା ଭଗଂ ଵଧୂଃ । ସୁଭଗାସ୍ଯାତ୍ସାତି ରୁଦ୍ର ପତିର୍ଦାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୧,୧୭୮.
ନିମ୍ବ ଗଛର କାଠ ଧୂଆଁରେ ବଧୁର ଯୋନିକୁ ଧୂପ କଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ସେ ବଧୁ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଦାସ ହେଇଯିବେ।
ମାହିଷଂ ନଵନୀତଞ୍ଚ କଷ୍ଟଞ୍ଚ ମଧୁଯଷ୍ଟିକା । ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଭଗଲେପାତ୍ସ୍ଯାତ୍ପତିର୍ଦାସୋ ଭଵେତ୍ତଥା ॥ ୧,୧୭୮.
ମହିଷ ଦୁଧର ମକ୍ଖନ, କାଠ ଓ ଯଷ୍ଟିମଧୁ ଯୋନିରେ ଲେପ କଲେ, ସୁଭାଗ୍ୟ ମିଳେ; ଏହିପରି, ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ଦାସ ହେଇଯିବେ।
ମଧୁଯଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଗୋକ୍ଷୀରଂ ତଥା ଚ କଣ୍ଟକାରିକା । ଏତାନି ସମଭାଗାନି ପିବେଦୁଷ୍ଣେନ ଵାରିଣା । ଚତୁର୍ଭାଗାଵଶେଷେଣ ଗର୍ଭସମ୍ଭଵମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୭୮.
ଯଷ୍ଟିମଧୁ, ଗାଈ ଦୁଧ ଓ କଣ୍ଟକାରିକା—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ ଭାଗରେ ନେଇ ଗରମ ପାଣି ସହିତ ପିଇବାକୁ କହାଯାଏ; ଚାରିଭାଗ ଅଂଶ ରହିଗଲେ, ଉତ୍ତମ ଗର୍ଭ ହୁଏ।
ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ବୀଜାନି କ୍ଷୀରେଣ ସହ ଭାଵଯେତ୍ । ତତ୍ପୀତ୍ଵା ଲଭତେ ଗର୍ଭଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୧,୧୭୮.
ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ଫଳର ଗୁଟିକୁ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଇ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ପିଇଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗର୍ଭ ହୁଏ, ଏଥିରେ ଆଉ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ବୀଜାନି ମୂଲାନ୍ଯେରଣ୍ଡକସ୍ଯ ଚ । ଘୃତେନ ସହ ସଂଯୋଜ୍ଯ ପାଯଯେତ୍ପୁତ୍ରକାକ୍ଷିଣୀ ॥ ୧,୧୭୮.
ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ଫଳର ଗୁଟି ଓ ଏରଣ୍ଡ ଗଛର ମୂଳ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ, ପୁଅ ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଜନନୀଙ୍କୁ ପିଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଵଗନ୍ଧା ମୃତ ଦୁଗ୍ଧ କ୍ଵଥିତଂ ମୁତ୍ରକାରକମ୍ । ପଲାଶସ୍ଯ ତୁ ବୀଜାନି କ୍ଷୌଦ୍ରେଣ ସହ ପେଷଯେତ୍ । ରଜସ୍ଵଲା ତୁ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଯାତ୍ମୁଷ୍ପଗର୍ଭଵିଵର୍ଜିତା ॥ ୧,୧୭୮.
ଘରେ ପଡ଼ିଥିବା ଗାଈ ଦୁଧ ଉବାଲିଲେ ପେଶାବ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ; ପଳାଶ ଗଛର ଗୁଟି ମଧୁ ସହିତ ଚକି ମିଶାଇ, ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀ ପିଇଲେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ ହୁଏନି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୯ ହରିରୁଵାଚ । ହରିତାଲଂ ଯଵକ୍ଷାଂରଂ ପତ୍ରାଙ୍ଗଂ ରକ୍ତଚନ୍ଦନମ୍ । ଜାତିହିଙ୍ଗୁଲକଂ ଲାକ୍ଷାଂ ପକ୍ତ୍ଵା ଦନ୍ତାନ୍ପ୍ରଲେପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୯.
ହରି କହିଲେ: ହରିତାଳ, ଯବ ଲୁଣ, ପତ୍ରାଙ୍ଗ, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ, ଖରା ହିଙ୍ଗୁଳ, ଲାଖ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ରାନ୍ଧି ଦାନ୍ତରେ ଲେପ କରିବା ଉଚିତ।
ହରୀତକୀକଷାଯେଣ ମୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦନ୍ତାନ୍ପ୍ରଲେପଯେତ୍ । ଦନ୍ତାଃ ସ୍ଯୁର୍ଲୋହିତାଃ ପୁଂସଃ ଶ୍ଵେତା ରୁଦ୍ର ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୭୯.
ହରୀତକୀ କଢ଼ାରେ ଦାନ୍ତ ଘସି, ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଲେପ କଲେ, ମଣିଷର ଦାନ୍ତ ଲାଲ ଓ ସ୍ୱେତ ହେବ, ହେ ରୁଦ୍ର, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମୂଲକଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯ ମନ୍ଦାଗ୍ନୌ ରସଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରପୂରଯେତ୍ । କର୍ଣଯୋଃ ପୂରଣାତ୍ତେନ କର୍ଣସ୍ତ୍ରାଵୋ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୭୯.
ମୂଳାକୁ ହଳୁକା ଆଗୁନିରେ ଗରମ କରି, ତାହାର ରସ କାନରେ ଭରିଲେ, କାନର ରସ ଝରା ଶେଘ୍ରେ ଶେଷ ହୁଏ।
ଅର୍କପତ୍ରଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ମନ୍ଦାଗ୍ନୌ ତାପଯେଚ୍ଛନୈଃ । ନିଷ୍ପୀଡ୍ଯ ପୂରଯେତ୍କର୍ଣୌ କର୍ଣଶୂଲଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୧,୧୭୯.
ଅର୍କ ପତ୍ର ନେଇ, ହଳୁକା ଆଗୁନିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାପି, ଚିପି କାନରେ ରସ ଭରିଲେ, କାନବେଦନା ଶେଷ ହୁଏ।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁମଧୁକା ଚୈଵ ଧାତକ୍ଯୁତ୍ପଲପାଙ୍କ୍ତିଭିଃ । ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଲୋଧ୍ରଲାକ୍ଷାଭିଃ କପିତ୍ଥସ୍ଵରସେନ ଚ । ପଚେତ୍ତୈଲଂ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ନଶ୍ଯେତ୍କ୍ଲେଦଃ ପ୍ରପୂରଣାତ୍ ॥ ୧,୧୭୯.
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ଯଷ୍ଟିମଧୁ, ଧାତକୀ, ପଦ୍ମ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଲୋଧ୍ର, ଲାଖ ଓ କପିଥ ରସ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତେଲରେ ରାନ୍ଧି, ନାରୀମାନେ ଯଦି ଏହା ଲଗାନ୍ତି, ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଦ୍ରତା ଦୂରିଯାଏ।
ଶୁଷ୍କମୂଲକଶୁଣ୍ଠୀନାଂ କ୍ଷାରୋ ହିଙ୍ଗୁମହୌଷଧମ୍ । ସତପୁଷ୍ପାଵଚା କୁଷ୍ଠଂ ଦାରୁ ଶିଗ୍ର ରସାଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୭୯.
ଶୁଖିଲା ମୂଳା ଓ ଅଦା, ଲୁଣ, ହିଙ୍ଗୁ, ମହାଔଷଧ, ସତପୁଷ୍ପା, ବଚା, କୁଷ୍ଠ, ଦାରୁ, ଶିଗ୍ରୁ ଓ ରସାଞ୍ଜନ।
ସୌଵର୍ଚଲଂ ଯଵକ୍ଷାରଂ ତଥା ସର୍ଜକସୈନ୍ଧଵମ୍ । ତଥା ଗ୍ରନ୍ଥିର୍ଵିଡଂ ମୁସ୍ତଂ ମଧୁଯୁକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୭୯.
ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ, ଯବ ଲୁଣ, ସର୍ଜକ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ଗ୍ରନ୍ଥି, ବିଡ଼, ମୁସ୍ତା ଏବଂ ଚାରିଗୁଣା ମଧୁ।
ମାତୁଲୁଂ ଗରସସ୍ତଦ୍ଵତ୍କଦଲ୍ଯାଶ୍ଚ ରସୋ ହି ତୈଃ । ପକ୍ଵତୈଲଂ ହରେଦାଶୁ ସ୍ତ୍ରାଵାଦୀଂଶ୍ଚ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୭୯.
ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ଓ କଦଳୀ ରସ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ସହିତ ତେଲରେ ରାନ୍ଧିଲେ, ଏହା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଶ୍ରାବ ଓ ଏପରି ଅସୁବିଧା ଦୂର କରେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କର୍ଣଯୋଃ କୃମିନାଶଃ ସ୍ଯାତ୍କଟୁତୈଲସ୍ଯ ପୂରଣାତ୍ । ହରିଦ୍ରା ନିମ୍ବପତ୍ରାଣି ପିପ୍ପଲ୍ଯୋ ମରିଚାନି ଚ ॥ ୧,୧୭୯.
ତିକ୍ତ ତେଲ କାନରେ ଭରିଲେ କାନର କୀଟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ହଳଦୀ, ନିମ୍ବ ପତ୍ର, ପିପ୍ପଳି ଓ ମରିଚ।
ଵିଡଙ୍ଗଭଦ୍ରଂ ମୁସ୍ତଞ୍ଚ ସପ୍ତମଂ ଵିଶ୍ଵଭେଷଜମ୍ । ଗୋମୂତ୍ରେଣ ଚ ପିଷ୍ଟ୍ଵୈଵ କୃତ୍ଵା ଚ ଵଟିକାଂ ହର ! । ଅଜୀର୍ଣହୃଦ୍ଭଵେଚ୍ଚୈକଂ ଦ୍ଵଯଂ ଵିଷୂଚିକାପହମ୍ ॥ ୧,୧୭୯.
ବିଡ଼, ଭଦ୍ର, ମୁସ୍ତା ଓ ସପ୍ତମ ଭାବରେ ସବୁ ଔଷଧ; ଗାଈ ପିଆଁ ସହିତ ଚକି ମିଶାଇ ବଟିକା ବନେଇ, ହେ ହରି, ଏକଟି ଦେଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ସାରିଯାଏ, ଦୁଇଟି ଦେଲେ ବିଷୂଚିକା ଦୂରିଯାଏ।