ପୁନର୍ଧ୍ଯାନଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧର 16.
ପୁଣିଥରେ ଧ୍ୟାନ ବିଷୟରେ କହ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ।
ହରିରୁଵାଚ ଦୃଶିରୂପମନନ୍ତଂ ଚ ସର୍ଵଵ୍ଯାପ୍ଯଜମଵ୍ଯଯମ୍ ।। 16.
ହରି କହିଲେ: ଯାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବ, ସେ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ।
ଅକ୍ଷରଂ ସର୍ଵଗଂ ନିତ୍ଯଂ ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତି କେଵଲମ୍ 16.
ସେ ଅକ୍ଷୟ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମ।
ସର୍ଵଭୂତହୃଦିସ୍ଥଂ ଵୈ ସର୍ଵଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍ 16.
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱର।
ଅଲେପକଂ ତଥା ମୁକ୍ତଂ ମୁକ୍ତଯୋଗିଵିଚିନ୍ତିତମ୍ 16.
ସେ କୌଣସି ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ନୁହେଁ, ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ମୁକ୍ତିରେ ଲୀନ ଲୋକେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
ଵାଗିନ୍ଦ୍ରିଯଵିହୀନଂ ଚ ପ୍ରାଣିଧର୍ମ୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍ ପାଯୂପସ୍ଥଵିହୀନଂ ଚ ସର୍ଵୈଂନ୍ଦ୍ରିଯ ଵିଵର୍ଜିତମ୍ ।। 16.
ସେ କଥା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିହୀନ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ରହିତ, ପାୟୁ ଓ ଉପସ୍ଥ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରହିତ।
ମନୋଵିରହିତଂ ତଦ୍ଵନ୍ମନୋଧର୍ମ୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍ 16.
ସେ ମନ ବିନା, ମନସିକ ଗୁଣ ରହିତ।
ଅହଂକାରଵିହୀନଂ ଵୈ ବୁଦ୍ଧିଧର୍ମ୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍ 16.
ସେ ଅହଂକାର ନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧିର ଗୁଣ ରହିତ।
ଵ୍ଯାନାଖ୍ଯଵାଯୁହୀନଂ ଵୈ ପ୍ରାଣଧର୍ମ୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍ ପୁନଃ ସୂର୍ଯ୍ଯର୍ଚ୍ଚନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦୁକ୍ତଂ ଭୃଗଵେ ପୁରା ।। 16.
ସେ ବ୍ୟାନା ନାମକ ପ୍ରାଣ ବିନା, ପ୍ରାଣର ଗୁଣ ରହିତ। ଏବେ ପୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ କହିଥିଲି।
ଓଁ ଖଖୋଲ୍କାଯ ନମଃ 16.
ଓଁ ଖଖୋଲ୍କାୟ ନମଃ।
ଓଁ ଖଖୋଲ୍କାଯ ତ୍ରିଦଶାଯ ନମଃ ଓଁ ଜ୍ଞାନିନେ ଠଠ ଶିଖାଯୈ ନମଃ 16.
ଓଁ ଖଖୋଲ୍କାୟ ତ୍ରିଦଶାୟ ନମଃ। ଓଁ ଜ୍ଞାନିନେ ଠଠ ଶିଖାୟେ ନମଃ।
ଓଁ ସର୍ଵତେଜୋଽଧିପତଯେ ଠଠ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ନମଃ 16.
ଓଁ ସର୍ବତେଜୋଧିପତୟେ ଠଠ ଅସ୍ତ୍ରାୟ ନମଃ।
ଅଗ୍ନିପ୍ରାକାରମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଯାଘଵିନାଶନଃ 16.
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନିର ପ୍ରାକାର ଭଳି ରକ୍ଷା କରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପାପ ନାଶ କରେ।
ସକଲୀକରଣଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଭାସ୍କରସ୍ଯ ଚ 16.
ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଭାସ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦଣ୍ଡନାଯକାଯ ତତୋ ଦୈଵତାଯେତି ଚୋତ୍ତରେ 16.
ତାପରେ ଦଣ୍ଡନାୟକଙ୍କୁ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିଗର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଵଜ୍ରପାଣିଂ ଚ ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ଭୂର୍ଭୁଵଃସ୍ଵଶ୍ଚ ଵାଯଵେ ଓଁ ଅଂଗାରକାଯ କ୍ଷିତିସୁତାଯ ନମଃ ଓଁ ଵାଗୀଶ୍ଵରାଯ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧିପତଯେ ନମଃ ଓଁ ଶନୈଶ୍ଚରାଯ ସୂର୍ଯ୍ଯାତ୍ମଜାଯ ନମଃ ଓଁ କେତଵେ ନମଃ ।। 16.
ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ବଜ୍ରପାଣି, ଭୂର୍, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃରେ ବାୟୁଙ୍କୁ; ଓଁ ଅଙ୍ଗାରକାୟ କ୍ଷିତିସୁତାୟ ନମଃ; ଓଁ ବାଗୀଶ୍ୱରାୟ ସର୍ବବିଦ୍ୟାଧିପତୟେ ନମଃ; ଓଁ ଶନୈଶ୍ଚରାୟ ସୂର୍ଯ୍ୟାତ୍ମଜାୟ ନମଃ; ଓଁ କେତୁବେ ନମଃ।
ପୂର୍ଵାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତା ଏତେ ପୂଜ୍ଯା ଵୃଷଧ୍ଵଜ ଓଁ ପ୍ରଥମନାଥାଯ ନମଃ 16.
ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଈଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ବୃଷଧ୍ୱଜ। ଓଁ ପ୍ରଥମନାଥାୟ ନମଃ।
ଓଁ ଭଗଵନ୍ନପରିମିତମଯୂଖମାଲିନ୍ ! ସକଲଜଗତ୍ପତେ ! ସପ୍ତାଶ୍ଵଵାହନ ! ଚତୁର୍ଭୁଜ ! ପରମସିଦ୍ଧିପ୍ରଦ ! ଵିସ୍ଫୁଲିଂଗପିଂଗଲ ! ତତ ଏହ୍ଯେହି ଇଦମର୍ଘ୍ଯଂ ମମ ଶିରସି ଗତଂ ଗୃହ୍ଣଗୃହ୍ଣ ତେଜୋଗ୍ରରୂପମ୍ ଅନଗ୍ନ ! ଜ୍ଵଲଜ୍ଵଲ ଠଠ ନମଃ ।। 16.
ଓଁ, ଭଗବନ୍, ଅସଂଖ୍ୟ କିରଣରେ ଶୋଭିତ! ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ! ସାତ ଘୋଡାରେ ଚଳିଥିବା! ଚାରିଭୁଜା! ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା! ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ପିଙ୍ଗଳ! ଏଠାକୁ ଆସ, ଏହି ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର, ତୁମେ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ, ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ! ଜ୍ୱଳ, ଜ୍ୱଳ, ଠଠ ନମଃ।
ଅନେନାଵାହ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତତଃ ସୂର୍ଯ୍ଯଂ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ 16.
ଏହି ଆହ୍ୱାନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୁନଃ ସୂର୍ଯ୍ଯାର୍ଚନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଯଦୁକ୍ତଂ ଧନଦାଯ ହି 17.
ମୁଁ ପୁନିଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ଆଗରୁ ଧନଦାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।
ଆଵାହନୀଂ ତତୋ ବଦ୍ଧା ମୁଦ୍ରାମାଵାହଯେଦ୍ଧରିମ୍ 17.
ତାପରେ ଆହ୍ୱାନ ମୁଦ୍ରା ବନ୍ଧି ହରିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଦିଶି ଦେଵସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ଛିଵ ! 17.
ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଦେବତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ରଖିବା ଉଚିତ, ହେ ଶିବ।
ପୌରନ୍ଦର୍ଯ୍ଯାଂ ନ୍ଯସେଦ୍ଧର୍ମ୍ମମେକାଗ୍ରସ୍ଥିତମାନସଃ 17.
ପୌରାଣ୍ଡରୀ ଦିଗରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଧର୍ମକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଐଶାନ୍ଯାଂ ସ୍ଥାପଯେତ୍ସୋମଂ ପୌରନ୍ଦର୍ଯ୍ଯାଂ ତୁ ଲୋହିତମ୍ 17.
ଈଶାନ କୋଣରେ ସୋମଙ୍କୁ ଓ ପୌରାଣ୍ଡରୀ ଦିଗରେ ଲୋହିତଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ଦାନଵଗୁରୁଂ ଵାରୁଣ୍ଯାଂ ତୁ ଶନୈଶ୍ଚରମ୍ 17.
ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ଦାନବ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଶନିଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ତୁ କକ୍ଷାଯାଂ ସୂର୍ଯ୍ଯାନ୍ଦ୍ଵାଦଶ ପୂଜଯେତ୍ 17.
ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିସରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ସଵିତା ଚୈଵ ଧାତା ଚ ଵିଵସ୍ଵାଂଶ୍ଚ ମହାବଲଃ 17.
ସବିତା, ଧାତା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିବସ୍ୱତ୍—ଏମାନେ।
ପୂର୍ଵାଦାଵର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵାନିନ୍ଦ୍ରାଦୀଞ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ନରଃ । ଜଯା ଚ ଵିଜଯା ଚୈଵ ଜଯନ୍ତି ଚାପରାଜିତା 17.
ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏକ ନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଜୟା, ବିଜୟା, ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅପରାଜିତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଗରୁଡୋକ୍ତଂ କଶ୍ଯପାଯ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯାର୍ଚନମ୍ 18.
ଏବେ ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଗରୁଡଙ୍କ କହିଥିବା ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିବି।
ଓଙ୍କାରଂ ପୂର୍ଵମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଜୁ(ହୁ)ଙ୍କାଁରଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ 18.
ପ୍ରଥମେ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ସତ୍ୱରେ 'ଜୁଂ' ଧ୍ୱନି କହିବା ଉଚିତ।