ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶୃକଶୈଵାଲମନ୍ଥଶ୍ଚ ଶୁଣ୍ଠୀପାପାଣଭେଦକମ୍ । ଶୌଵାଞ୍ଜନଂ ଗୋକ୍ଷୁରଂ ଵା ଵରୁଣଚ୍ଛନ୍ନମେଵ ଚ ॥ ୧,୧୭୭.

ଶୃକଶୈଳ, ମନ୍ଥ, ଶୁଖିଲା ଅଦା, ପାପାନ, ଭେଦକ, ସୌବଞ୍ଜନ, ଗୋକ୍ଷୁର କିମ୍ବା ବରୁଣ ଛାଲ—

ସୌଭାଞ୍ଜନସ୍ଯ ମୂଲଂ ଚ ଏତୈଃ କ୍ଵଥିତଵାରି ଚ । ଦତ୍ତ୍ଵା ହିଙ୍ଗୁଯଵକ୍ଷାରଂ ପୀତଂ ଵାତଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ସୌଭଞ୍ଜନ ମୂଳ ଓ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଉବା ପାଣିରେ ହିଂ ଓ ଯବକ୍ଷାର ମିଶାଇ ପିଇଲେ ବାୟୁ ଦୋଷ ନଶ୍ୟ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀ ପିପ୍ପଲୀମୂଲଂ ତଥା ଭଲ୍ଲାତକଂ ଶିଵ । ଵାର୍ଯେତୈଃ କ୍ଵଥିତଂ ପୀତଂ ଵରଶୂଲାପହାରକୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ପିପ୍ପଳୀ, ଏହାର ମୂଳ ଓ ଭଲ୍ଲାତକ, ଏମାନେ ପାଣିରେ ଉବା ଓ ପିଇଲେ ଭୟଙ୍କର ଶୂଳ ଦୂର ହୁଏ।

ଅଶ୍ଵଗନ୍ଧାମୂଲକାଭ୍ଯାଂ ସିଦ୍ଧା ଵଲ୍ମୀକମୃତ୍ତିକା । ଏତଯା ମର୍ଦନାଦ୍ରୁଦ୍ର ଊରୁସ୍ତମ୍ଭଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ॥ ୧,୧୭୭.

ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ମୂଳ ଏବଂ ବିଲାଇ ଗୁହା ମାଟି ସହିତ ତିଆରି କରି ଏହାକୁ ଘସିଲେ ଉରୁସ୍ଥମ୍ଭ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ବୃହତୀକସ୍ଯ ଵୈ ମୂଲଂ ସଂପିଷ୍ଟମୁଦକେନ ଚ । ପୀତଂ ସଂଘାତଵାତସ୍ଯ ଵିପାଟନକୃଦେଵ ଚ ॥ ୧,୧୭୭.

ବୃହତୀ ମୂଳ ପାଣି ସହିତ ଚକି ଓ ପିଇଲେ ବାୟୁ ଜମା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।

ପୀତଂ ତକ୍ରେଣ ମୂଲଂ ଚ ଆର୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତଗରସ୍ଯ ଚ । ହରେତ୍ଝିଞ୍ଜିନୀଵାତଂ?ଵୈ ଵୃକ୍ଷମିନ୍ଦ୍ରାଶନିର୍ଯଥା ॥ ୧,୧୭୭.

ତରକା ର ସଜା ମୂଳ ତକ୍ର ସହିତ ପିଇଲେ ଝିଞ୍ଜିନୀ ବାୟୁ ଦୂର ହୁଏ, ଯେପରିକି ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।

ଅସ୍ଥିସଂହାରମେକେନ ଭକ୍ତେନ ସହ ଵାଦିତମ୍ । ପତିଂ ମାଂସରସେନାପି ଵାତନୁଚ୍ଚାସ୍ଥିଭଙ୍ଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ହାଡ଼ ଜୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ମାଂସରସ ସହିତ ଦେଲେ ବାୟୁ ଦୋଷ ଓ ହାଡ଼ ଭଙ୍ଗା ନଶ୍ୟ ହୁଏ।

ଘୃତଲିପ୍ତଂ ସଶୁଷ୍କଂ ଚ ଛାଗୀକ୍ଷୀରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ତଲ୍ଲୋପାତ୍ପାଦଯାର୍ନଂଶ୍ଯେତ୍ସକ୍ଷେପ୍ଯେ ଚାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୭୭.

ଘିଅ ଲେପି ଶୁଖାଇ ଛାଗ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଇ ଏହାକୁ ପାଦରେ ଲେପ କଲେ ସ୍ଫୀତି ହଟିଯାଏ, ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମଧ୍ଵାଜ୍ଯସୈନ୍ଧଵଂ ସିକ୍ଥଂ ଗୁଡକୈରିକଗୁଗ୍ଗୁଲୈଃ । ସସର୍ଜରସସ୍ଫୁଟିତଃ କ୍ଲୋମଶୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଲେପନାତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ମଧୁ, ଘିଅ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମହୁ ମୋମ, ଗୁଡ଼, ଗୁଗୁଳୁ ଓ ସର୍ଜ ଗୁମ୍ବାର ମିଶ୍ରଣ ଲେପ କଲେ ପ୍ଳୀହା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

କଟୁତୈଲେନ ଲିପ୍ତୋ ଵୈ ଵିଧୂମାଗ୍ନୌ ପ୍ରତାପିତଃ । ମୃତ୍ତିକାରଖାଦିତଃ ପାଦଃ ସମଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୭୭.

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ଲଗାଇ, ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ପାଦକୁ ତାପି, ପରେ ମାଟି ଲଗାଇଲେ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ସେ ପାଦ ବଳିଅଟୁ ହେବା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।

ସର୍ଜରସାଃ ସିକ୍ଥକଂ ଚ ଜୀରକଂ ଚ ହରୀତକୀ । ଉତ୍ସାଧିତଘୃତାଭ୍ଯଙ୍ଗୋ ହ୍ଯଗ୍ନିଦଗ୍ଧଵ୍ଯଥାପନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ସାଲ ଗୁମ୍ମାର ରସ, ମାଖନ, ଜିରା ଓ ହରୀତକୀ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ ଲେପ କଲେ, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ା ଯନ୍ତ୍ରଣା ହରାଏ।

ତିଲତୈଲଂ ଚାଗ୍ନିଦଗ୍ଧଂ ଯଵଭସ୍ମସମନ୍ଵିତମ୍ । ଅଗ୍ନିଦଗ୍ଧଵ୍ରଣଂ ନଶ୍ଯେଦ୍ବ୍ରହୁଶଃ କୃତଲେପତଃ ॥ ୧,୧୭୭.

ତିଳ ତେଲକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି, ଯବ ଛାର ସହିତ ମିଶାଇ ଯଦି ବାରମ୍ବାର ଲେପ କରାଯାଏ, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ା ଘାଉ ସଫା ହୋଇଯାଏ।

ନଵନୀତଂ ମାହିଷଂ ଚ ଦଗ୍ଧପିଷ୍ଟତିଲାନି ଚ । ସଭଲ୍ଲାକଂ ଵ୍ରଣଂ ନଶ୍ଯେଦ୍ଧୃଚ୍ଛୂଲଂ ନସ୍ଯଲେପନାତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ନୂତନ ମହିଷ ମଖନ, ପୋଡ଼ି ଚୁରା କରାଯାଇଥିବା ତିଳ ଓ ଭଲ୍ଲାତକ—ଏହାକୁ ନାକରେ ଲେପ କଲେ ଘାଉ ଓ ମୁଣ୍ଡ ବେଥା ହଟିଯାଏ।

କର୍ପୂରଗଵ୍ଯସର୍ପିର୍ଭ୍ଯାଂ ପ୍ରହାରଃ ପୂରିତୋ ହର । ଶସ୍ତ୍ରୋଦ୍ଭଵଃ ସବଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣେନ ଶଙ୍କର ! । ପାକଂ ଚ ଵେଦନାଂ ଚୈଵ ସଂସ୍ପୃଶେଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୭୭.

କର୍ପୁର ଓ ଗାଈ ଘିଅ ଦେଇ ମାଡ଼ ଲଗାଇଲେ, କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଘାଉକୁ ବାନ୍ଧିଲେ, ଏହା ଯଦି ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ରହିଥାଏ, ତେବେ ସେଠି ପୁଣ୍ୟ ଓ ବେଥା ଦୁହିଁକୁ ଛୁଏ।

ଆମ୍ର (ତସ୍ଯ) ମୂଲରସେନୈଵ ଶସ୍ତ୍ରଘାତଃ ପ୍ରପୂରିତଃ । ଢୌକତେ ଶସ୍ତ୍ରଘାତାଭ୍ଯାଂ ନିର୍ଵ୍ରଣୋ ଘୃପୂରିତଃ ॥ ୧,୧୭୭.

ଆମ୍ବ ଗଛର ମୂଳ ରସରେ ଶସ୍ତ୍ର ଘାଉକୁ ପୂରି, ପରେ ଘିଅ ଦେଇ ଧୋଇଲେ, ଶସ୍ତ୍ର ଘାଉ ସଫା ହୋଇଯାଏ।

ଶରପୁଙ୍ଖା ଲଜ୍ଜାଲୁକା ପାଠା ଚୈଷାଂ ତୁ ମୂଲକମ୍ । ଜଲପିଷ୍ଟଂ ତସ୍ଯ ଲେପାଚ୍ଛସ୍ତ୍ରଘାତଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି ॥ ୧,୧୭୭.

ଶରପୁଂଖା, ଲଜ୍ଜାଳୁ ଓ ପାଠା ଗଛର ମୂଳ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣିରେ ଚକି ଲେପ କଲେ, ଶସ୍ତ୍ର ଘାଉ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ମୂଲଂ ଚ କାକଜଙ୍ଘାଯାସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରେଣୈଵ ଶୋଷିତଃ । ପାକପୂତିଂ ଵେଦନାଂ ଚ ହନ୍ତି ଵୈ ରୋହିତୋ ଵ୍ରଣେ ॥ ୧,୧୭୭.

କାକଜଙ୍ଘା ଗଛର ମୂଳକୁ ତିନି ରାତି ଶୁଖାଇ ନେଇଲେ, ଏହା ଘାଉର ପୁଣ୍ୟ ଓ ବେଥା ହଟାଇ ଘାଉ ଶିଘ୍ର ଭଲ କରେ।

ସଜଲଂ ତିଲତୈଲଂ ଚ ଅପାମାର୍ଗସ୍ଯ ମୂଲକମ୍ । ତତ୍ସେକଦାନାନ୍ନଶ୍ଯେଚ୍ଚ ପ୍ରହାରୋଦ୍ଭଵଵେଦନା ॥ ୧,୧୭୭.

ପାଣି ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ସହିତ ତିଳ ତେଲ ମିଶାଇ, ଏହାକୁ ଏକଥରେ ଲେପ କଲେ, ମାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବେଥା ହଟିଯାଏ।

ଅଭଯାଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ଶୁଣ୍ଠୀମେତତ୍ପିଷ୍ଟ୍ଵୋଦକେନ ତୁ । ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ହ୍ଯଜୀର୍ଣସ୍ଯ ନାଶୋ ଭଵତି ଶଙ୍କର ! ॥ ୧,୧୭୭.

ହରୀତକୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ଓ ଶୁଂଠି—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଚକି ପାଣି ସହିତ ଖାଇଲେ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଶଙ୍କର।

କଟିବଦ୍ଧଂ ନିମ୍ବମୂଲମକ୍ଷିସୂଲହରଂ ଭଵେତ୍ । ଶଣମୂଲଂ ସତାମ୍ବୂଲଂ ଦଗ୍ଧମିନ୍ଦ୍ରିଯକସ୍ଯ (ଲ୍ପ) ହୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ନିମ ଗଛର ମୂଳକୁ କମରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଆଖି ବେଥା ହଟିଯାଏ; ଶଣ ମୂଳ ଓ ପାନ ସହିତ ପୋଡ଼ିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବେଥା ହରାଏ।

ଅନ୍ନସ୍ଵିନ୍ନହରିଦ୍ରା ଚ ଶ୍ଵେତସର୍ଷପମୂଲକମ୍ । ବୀଜାନି ମାତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଯ ଏଷାମୁଦ୍ଵର୍ତନଂ ସମମ୍ । ସପ୍ତରାତ୍ରପ୍ରଯୋଗେଣ ଶୁଭଦେହକରଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ପକା ହଳଦୀ, ଧଳା ସରସପ ମୂଳ ଓ ମାତୁଳୁଙ୍ଗ ବୀଜ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁଣ୍ଡ ଭାବରେ ସାତ ଦିନ ଲଗାଇଲେ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ ହୁଏ।

ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାପତ୍ରଂ ନିମ୍ବପତ୍ରରସେନ ତୁ । ନସ୍ଯଦାନାଡ୍ଡାକିନୀନାଂ ମାତୄଣାଂ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସାମ୍ । ମୋକ୍ଷଃ ସ୍ଯାନ୍ମଧୁସାରେଣ ନସ୍ଯାଚ୍ଚ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ ॥ ୧,୧୭୭.

ଧଳା ଅପରାଜିତା ପତ୍ରକୁ ନିମ ପତ୍ର ରସ ସହିତ ନାକରେ ଦେଲେ, ଡାକିନୀ, ମାତୃ ଓ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ମଧୁ ସହିତ ନାସ୍ୟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ।

ମୂଲଂ ଶ୍ଵେତଜଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁଷ୍ଯର୍କ୍ଷେ ତୁ ସମାହୃତମ୍ । ଶ୍ଵେତାପରାଜିତାର୍କସ୍ଯ ଚିତ୍ରକସ୍ଯ ଚ ମୂଲକମ୍ । କୃତ୍ଵା ତୁ ଵଟିକାଂ ନାରୀ ତିଲକେନ ଵଶୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ଧଳା ଜୟନ୍ତୀ ମୂଳ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ତୋଳି, ଧଳା ଅପରାଜିତା ଓ ଚିତ୍ରକ ମୂଳ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଳି ବନେଇ, ତିଳକ ଲଗାଇ ଯଦି ନାରୀକୁ ଦିଆଯାଏ, ସେ ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ ହୁଏ।

ପିପ୍ପଲୀଲୋହଚୂର୍ଣଂ ତୁ ଶୁଣ୍ଠୀଶ୍ଚାମଲକାନି ଚ । ସମାନି ରୁଦ୍ର ଜାନୀଯାତ୍ସୈନ୍ଧଵଂ ମଧୁଶର୍କରା ॥ ୧,୧୭୭.

ପିପ୍ପଳୀ, କାଉଁ ଚୁରା, ଶୁଂଠି ଓ ଆମଳକୀ—ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ଓ ଚିନି ସହିତ ସମାନ ଭାବେ ମିଶାଇବାକୁ ଜାଣ, ହେ ରୁଦ୍ର।

ଉଦୁମ୍ବରପ୍ରମାଣେନ ସପ୍ତାହଂ ଭକ୍ଷଣାତ୍ସମମ୍ । ପୁମାଂଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ସ ସ୍ଯାଜ୍ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷଶତଦ୍ଵଯମ୍ । ଓଂ ଠ ଠ ଠ ଇତି ସର୍ଵଵଶ୍ଯପ୍ରଯୋଗେଷୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵକାମକୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୭.

ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ ଆକାରରେ ଏହି ଔଷଧକୁ ସାତ ଦିନ ଖାଇଲେ, ପୁରୁଷ ବଳିଅଟୁ ହୁଏ ଓ ଦୁଇଶେ ମସିହା ବଞ୍ଚେ; 'ଓଁ ଠ ଠ ଠ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବଶୀକରଣ କାମରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।

ସଂଗୃହ୍ଯ ଵିଦ୍ଵାନ୍କାକସ୍ଯ ନିଲଯଂ ପ୍ରଦହେଚ୍ଚ ତତ୍ । ଚିତାଗ୍ନୌ ଭସ୍ମ ତଚ୍ଛତ୍ରୋର୍ଦତ୍ତଂ ଶିରସି ଶଙ୍କର ॥ ୧,୧୭୭.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କାଉଁ ଘର ଏକଠା କରି, ଚିତା ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିବା ଉଚିତ; ସେ ଛାରକୁ ଛତା ତଳେ ମୁଣ୍ଡରେ ଦେଲେ, ହେ ଶଙ୍କର—

ତମୁଚ୍ଚାଟଯତେ ରୁଦ୍ର ଶୃଣୁ ତଦ୍ଯୋଗମୁତ୍ତମମ୍ । ନିଃ କ୍ଷିପ୍ତଂ ଚ ପୁରୀଷଂ ଵୈ ଵନମୂଷିକଚର୍ମଣି ॥ ୧,୧୭୭.

ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଦୂର କରେ, ହେ ରୁଦ୍ର; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ଶୁଣ; ଜଙ୍ଗଲ ଉଠୁରା ମୂଷା ଚର୍ମରେ ପଖାନି ଦେଇ ଦିଅ—

କଟିତନ୍ତୁନିବଦ୍ଧଂ ଵୈ କୁର୍ଯାନ୍ମଲନିରୋଧନମ୍ । କୃଷ୍ଣକାକସ୍ଯ ରକ୍ତେନ ଯସ୍ଯ ନାମ ପ୍ରଲିପ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୧୭୭.

ପଟିଆ ତାଣିରେ ମଳକୁ ବାନ୍ଧି, କଳା କାଉଁର ରକ୍ତରେ ଭିଜାଇ, ଯାହା ଉପରେ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ନାମ ଲେଖାଯିବ, ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।

ଚ୍ଯୁତଦଲେ ମଧ୍ଯମଧ୍ଯେ ତତୋ ନିଃ କ୍ଷିପ୍ଯତେ ହର ! । ସ ଖାଦ୍ଯତେ କାକଵୃନ୍ଦୈର୍ନାରୀ ପୁରୁଷ ଏଵ ଚ ॥ ୧,୧୭୭.

ହେ ହର, ପଡ଼ିଥିବା ଗଛପତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହାକୁ ଫେଙ୍କିଦେଲେ, କାଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଖାଇଦେଇ, ସେଇ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି।