ଜଲମୁଷ୍ଣଂ ଘୃତେ ଦେଯଂ ପୃଥକ୍ତୈଲେ ତୁ ଶସ୍ଯତେ । ସେନେହେ ପିତ୍ତେ ତୁ ତୃଷ୍ଣାଯାଂ ପିବେଦୁଷ୍ଣୋଦକଂ ନରଃ ॥ ୧,୧୭୩.
ଘିଅ ସହିତ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତେଲ ସହିତ ଅଲଗା ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ। ପିତ୍ତ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ରୋଗରେ ସ୍ନେହ ଚିକିତ୍ସା କରିବାବେଳେ ମଣିଷ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ପିବା ଉଚିତ।
ଵାତାନୁଲୋମଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ରର୍ଵର୍ଚଃ ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ତନ୍ମତମ୍ । ରୂକ୍ଷମ୍ଯ ସ୍ନେଦୃନଂ କାର୍ଯମଭିସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ରୂକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାତ ସହଜରେ ଚଳିଥାଏ, ଜଠରାଗ୍ନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚମକୁ ଉତ୍ତମ ଦେଖାଯାଏ—ଏହା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଷ୍କ, ସେମାନେ ପାଇଁ ସ୍ନେହ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆଗରୁ ସ୍ନିଗ୍ଧ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କତା ଦେବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଯାମାକକୋରଦୋଷାନ୍ନତକ୍ରପିଣ୍ଯାକସକୁଭିଃ । ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମାଣି ଵାତେ ଵା କଫେ ଵା ସ୍ଵେଦ ଇଷ୍ଯତେ । ନ ସ୍ଵେଦଯେଦତିମ୍ଥୂଲରୂକ୍ଷଦୁର୍ଵଲମୂର୍ଛିତାନ୍ ॥ ୧,୧୭୩.
ଶ୍ୟାମାକ, କୋଦୋ, ଦୋଷ, ନଟକ୍ର, ପିଣ୍ୟାକ ଓ ସକୁଭି—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବାତ ଓ କଫ ରୋଗରେ ସ୍ୱେଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅତି ମୋଟା, ଅତି ଶୁଷ୍କ, ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ମୂର୍ଛିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱେଦନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୪ ଧନ୍ଵତରିରୁଵାଚ । ଘୃତତୈଲାଦି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ସୁଶ୍ରୁତ ରୋଗନୁତ୍ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଵଚା ସୋମା ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସୁଵର୍ଚଲା ॥ ୧,୧୭୪.
ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ଘିଅ, ତେଲ ଓ ଏହାଦିକ ବିଷୟରେ ଏବେ କହିବି; ହେ ସୁଶ୍ରୁତ, ତୁମେ ଶୁଣ, ତୁମେ ରୋଗ ନାଶ କରୁଥିବା। ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ବଚା, ସୋମା, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମସୁବର୍ଚ୍ଚଲା,
ଅଭଯା ଚ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଅଟରୂପକଵାଗୁଜୀ । ଏତୈରକ୍ଷସମୈର୍ଭାଗୈର୍ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଅଭୟା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଅଟରୂପ ଏବଂ କବାଗୁଜୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ମାପରେ ନେଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସପ୍ରସ୍ଥକ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥମମନ୍ଵିତମ୍ । ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଘୃତଂ ନାମ ଶ୍ରୁତିମେଧାକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
କଣ୍ଟକାରୀ ରସ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଏହି ଘିଅକୁ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଘିଅ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ।
ତ୍ରିଫଲାଚିତ୍ରକବଲାନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ ନିମ୍ବଵାସକାଃ । ପୁନର୍ନଵା ଗୁଡୂଚୀ ଚ ବୃହତୀ ଚ ଶତାଵରୀ ॥ ୧,୧୭୪.
ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ବଳା, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, ନିମ୍ବବାସକ, ପୁନର୍ନବା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ବୃହତୀ ଏବଂ ଶତାବରୀ,
ଏତୈର୍ଘୃତଂ ଯଥାଲାଭଂ ସର୍ଵରୋଗଵିମର୍ଦନମ୍ । ବଲାଶତକଷାଯେ ତୁ ତୈଲସ୍ଯାର୍ଧାଢକଂ ପଚେତ୍ । କଲ୍କୈର୍ମଧୂକମଞ୍ଜିଷ୍ଠାଚନ୍ଦନୋତ୍ପଲପଦ୍ମକୈଃ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପଲବ୍ଧ, ଏମିତି ଘିଅ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ। ଶତ ଟି ବଳା ମୂଳର କ୍ୱାଥରେ ଅର୍ଧ ଆଢ଼କ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମଧୂକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଚନ୍ଦନ, ଉତ୍ପଳ ଓ ପଦ୍ମକ ଲେପ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।
ସୂକ୍ଷ୍ମୈଲାପିପ୍ପଲୀକୁଷ୍ଠତ୍ଵଗେଲାଗୁରୁକେସରୈଃ । ଗନ୍ଧାଶ୍ଵଜୀଵନୀଯୈଶ୍ଚ କ୍ଷୀରାଢକସମାଶ୍ରିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁଣ୍ଡି ଇଲା, ପିପ୍ପଳୀ, କୁଷ୍ଠ, ତ୍ୱକ, ଏଲା, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପ୍ରାଣଦାୟିନୀ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଆଢ଼କ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଯାଏ।
ଏତନ୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପକ୍ଵଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ରାଜତେ ଶୁଭେ । ସର୍ଵଵାତଵିକାରାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵଧାତ୍ଵନ୍ତରାଶ୍ରଯାନ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ତେଲକୁ ମାନ୍ଦ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧି ଶୁଭ୍ର ରୂପା ଭାଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ଏବଂ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଧାତୁ ଭିତରେ ଥିବା ରୋଗ ନାଶ କରେ।
ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଶମଯେଦ୍ଵଲ୍ଯାକ୍ଯଂ ରାଜଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଶତାଵରୀରସପ୍ରସ୍ଥଂ କ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥଂ ତଥୈଵ ଚ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ତେଲ ବାତ ରୋଗକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଶତାବରୀ ରସ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ସହିତ ତିଆରି କରାଯାଏ।
ଶତପୁଷ୍ପଂ ଦେଵଦାରୁ ମାଂସୀ ଶୈଲେଯକଂ ବଲା । ଚନ୍ଦନଂ ତଗରଂ କୁଷ୍ଟଂ ମନଃ ଶିଲା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ ॥ ୧,୧୭୪.
ଶତପୁଷ୍ପ, ଦେବଦାରୁ, ମାଂସୀ, ଶୈଳେୟକ, ବଳା, ଚନ୍ଦନ, ତଗର, କୁଷ୍ଠ, ମନଃଶିଳା ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ—
ଏତୈଃ କର୍ଷସମୈଃ କଲ୍କୈଃ ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ । କୁଵ୍ଜଵାମନପଙ୍ଗୂନାଂ ବଧିରଵ୍ଯଙ୍ଗକୁଷ୍ଠିନାମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ଔଷଧ ଗୁଡିକୁ ସମପରିମାଣରେ ନେଇ, ଗୋଟିଏ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏହା କୁଞ୍ଜ, ବାମନ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବେହରା, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଵାଯୁନା ଭଗ୍ନଗାତ୍ରାଣାଂ ଯେ ଚ ସୀଦନ୍ତି ମୈଥୁନେ । ଜରାଜର୍ଜରଗାତ୍ରାଣାଂ ଚାଧ୍ମାନମୁଖ ଶୋଷିଣାମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଭାଗ ବାତ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ମିଳନ କ୍ଷୀଣ, ବୟସରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲିଯିବା କିମ୍ବା ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ଥିବା, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଘିଅ ଉପକାରୀ।
ତ୍ଵଗ୍ଗତାଶ୍ଚାପି ଯେ ଵାତା ଶିରାସ୍ନାଯୁଗତାଶ୍ଚ ଯେ । ସର୍ଵାଂସ୍ତାନ୍ନାଶଯତ୍ଯାଶୁ ତୈଲଂ ରୋଗକୁଲାନ୍ତକମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଚର୍ମ, ଶିରା ଓ ସ୍ନାୟୁରେ ଥିବା ବାତକୁ ଏହି ତେଲ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦୂର କରେ। ଏହି ତେଲ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ।
ନାରାଯଣମିଦଂ ତୈଲଂ ଵିଷ୍ଣୁନୋକ୍ତଂ ରୁଗର୍ଦନମ୍ । ପୃଥକ୍ତୈଲଂ ଘୃତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସମସ୍ତୈରୌଷଧୈଃ ପୃଥକ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ନାରାୟଣ ତେଲ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି, ରୋଗ ଦୂର କରେ। ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଘିଅ ଓ ତେଲ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଶତାଵର୍ଯା ଗୁଡୂଚ୍ଯା ଵା ଚିତ୍ରକୈ ଗୋଚନାନ୍ଵିତୈଃ । ନିର୍ଗୁଣ୍ଡ୍ଯା ଵା ପ୍ରସାରଃ ସ୍ଯାତ୍କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସାଦିଭିଃ ॥ ୧,୧୭୪.
ଶତାବରୀ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଚିତ୍ରକ ଓ ଗୋଚନା, କିମ୍ବା ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, କିମ୍ବା କଣ୍ଟକାରୀ ଓ ତାହାର ରସ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତେଲ ଲଗାଯିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଷାଭୂଵାଲଯା ଵାପି ଵାସକନ ଫଲତ୍ରିକୈଃ । ବ୍ରାହଯା ଚୈଗ୍ଣ୍ଡକେନାପି ଭୃଙ୍ଗରାଜେନ କୁଷ୍ଟିନା ॥ ୧,୧୭୪.
ବର୍ଷାଭୂ, ଆଲୟ, ବାସକ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଫଳ, ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଇଗ୍ଣ୍ଡକ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଓ କୁଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ତେଲ ତିଆରି ହୋଇପାରେ।
ମୁସଲ୍ଯା ଦଶମୂଲେନ ଖଦିରେଣ ଵଟାଦିଭିଃ । ଵଟିକା ମୋଦକୋ ଵାପି ଚୂର୍ଣ ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵରୋଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ମୁସଳୀ, ଦଶମୂଳ, ଖଦିର, ବଟ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତେଲ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହା ଗୋଳି, ମୋଦକ କିମ୍ବା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ।
ଘୃତେନ ମଧୁନା ଵାପି ଅଦ୍ଭିଃ ଖଣ୍ଡଗୁଡାଦିଭିଃ । ଲଵଣୈଃ କଟୁକୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଯଥାଲାଭଂ ଚ ଗେଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଘିଅ, ମଧୁ, ପାଣି, ଚିନି ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଲୁଣ ଓ ତିକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଯେପରି ମିଳିଥାଏ, ଏହା ରୋଗ ନାଶ କରେ।
ଚିତ୍ରକାର୍କତ୍ରିଵୃଦ୍ଵାପି ଯଵାନୀହଯମାରକମ୍ । ସୁଧାଂ ଚ ବାଲାଂ ଗଣିକାଂ ସପ୍ତପର୍ଣସୁଵର୍ଚିକାମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଚିତ୍ରକ, ଅର୍କ, ତ୍ରିବୃତ, ଯବାନୀ, ହୟମାରକ, ସୁଧା, ବାଳା, ଗଣିକା, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବର୍ଚ୍ଚିକା ସହିତ ଏହି ତେଲ ତିଆରି କରାଯାଏ।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀଞ୍ଚ ସଂଭୃତ୍ଯ ତୈଲଂ ଧୀରୋ ଵିପାଚଯେତ୍ । ଏତନ୍ନିଷ୍ଯନ୍ଦନଂ ତୈଲଂ ଭୃଶଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭଗନ୍ଦରେ ॥ ୧,୧୭୪.
ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ ଉପଜୋଗ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏହି ତେଲ ଭଗନ୍ଦର ରୋଗରେ ଭଲ ଭାବରେ ଲଗାଯିବା ଉଚିତ।
ଶୋଧନଂ ଗେପଣଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଵର୍ଣକରଂ ପରମ୍ । ଚିତ୍ରକାଦ୍ଯଂ ମହାତୈଲଂ ସର୍ଵରୋଗପ୍ରଭଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ତେଲ ଶୋଧନ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗ ଦେଇଥାଏ। ଚିତ୍ରକ ଆଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଏହି ମହାତେଲ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ।
ଅଜମୋଦଂ ସସିନ୍ଦୂରଂ ହରିତାଲଂ ନିଶାଦ୍ଵଯମ୍ । କ୍ଷାରଦ୍ଵଯଂ ଫେନଯୁତମାର୍ଦ୍ରକ ସର (ଶଵଃ ଲୋଦ୍ଭଵମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଅଜମୋଦ, ସିନ୍ଦୂର, ହରିତାଳ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ନିଶା, ଦୁଇ ପ୍ରକାର କ୍ଷାର, ଫେନ, କଚ୍ଚା ଅଦା, ଓ ଶବ ଗଛର ଗୁମ୍ମା।
ଇନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣ୍ଯପାମାର୍ଗକଦଲୈଃ ସ୍ଯନ୍ଦନୈଃ ସମମ୍ । ଏଭିଃ ସର୍ଷପଜଂ ତୈଲମଜାମୂତ୍ରୈଶ୍ଚଯୋଜିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଇନ୍ଦ୍ରବାରୁଣୀ, ଅପାମାର୍ଗ, କଦଳୀ ଓ ତାହାର ରସ ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ, ସରସପ ତେଲ ଓ ଛାଗ ମୁତ୍ର ଯୋଗେ ତିଆରି କରାଯାଏ।
ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପଚେଦେତ୍ଗଵ୍ଯକ୍ଷୀରେଣ ସଂଯୁତମ୍ । ଅଜମୋଦାଦିକଂ ତୈଲଂ ଗଣ୍ଡମାଲାଂ ଵ୍ଯପୋହତି ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ତେଲକୁ ଗାଈ ଦୁଧ ସହିତ ମୃଦୁ ଆଗୁନିରେ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଅଜମୋଦ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଏହି ତେଲ ଗଠି ଫୁଲିବା ରୋଗ ଦୂର କରେ।
ଵିଦଗ୍ଧସ୍ତୁ ପଚେତ୍ପକ୍ଵଂ ଚୈଵ ଵିଶୋଧଯେତ୍ । ରୋପଣଂ ମୃଦୁଭାଵଂ ଚ ତୈଲେନାନେନ କାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.
ଏହି ତେଲକୁ ଭଲଭାବେ ରନ୍ଧି, ପରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଘାଉ ଶିଘ୍ର ଭଲ ହୁଏ ଓ ମୃଦୁତା ଆସେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୫ ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସୁଶ୍ରୁତାଦୀନୁଵାଚ ହ । ହରିଃ ପୁନର୍ହରାଯାହ ନାନାଯୋଗାନ୍ରୁଗର୍ଦନାନ୍ ॥ ୧,୧୭୫.
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଏଭଳି ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୁଶ୍ରୁତ ଆଦି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ପୁନି ହରି ହରଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ହରିରୁଵାଚ । ସର୍ଵଜ୍ଵରେଷୁ ପ୍ରଥମଂ କାର୍ଯଂ ଶଙ୍କର ଲଙ୍ଘନମ୍ । କ୍ଵଥିତୋଦକପାନଂ ଚ ତଥା ନିର୍ଵାତସେଵନମ୍ ॥ ୧,୧୭୫.
ହରି କହିଲେ: ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜ୍ୱରରେ ପ୍ରଥମେ ଉପବାସ କରିବା, ଉବା ଜଳ ପିଇବା ଓ ବାତ ରହିତ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନିସ୍ଵେଦାଜ୍ଜ୍ଵରାସ୍ତ୍ଵେଵଂ ନାଶମାଯାନ୍ତିହୀଶ୍ଵର । ଵାତଜ୍ଵରହରଃ କ୍ଵାଥୋ ଗୁଡୂଚ୍ଯା ମୁସ୍ତକେନ ଚ ॥ ୧,୧୭୫.
ଅଗ୍ନି ସ୍ୱେଦନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱର ନାଶ ହୁଏ, ହେ ଈଶ୍ୱର। ଗୁଡ଼ୁଚୀ ଓ ମୁଷ୍ଟକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କ୍ୱାଥ ବାତଜ୍ୱର ଉପରେ ଉପକାରୀ।