ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅଗ୍ନି ମନ୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଶ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରୈରଣ୍ଡକେ ତଥା । ଯଵକୋଲକୁଲତ୍ଥାଦିକର୍ଷାଶୀ ଦଶମୂଲକମ୍ । ପୃଥକ୍ସମସ୍ତୋ ଵାତାତୋର୍ବହୁପିତ୍ତହରସ୍ତଥା ॥ ୧,୧୭୩.

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ଏରଣ୍ଡ, ଯବ, କୋଳ, କୁଳଥ, କର୍ଷାଶୀ, ଦଶମୂଳ—ଏହାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାକି କିମ୍ବା ସମସ୍ତେ ମିଶି ନିଅଲେ ବାତ ଓ ବହୁ ପିତ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରେ।

ଶତାଵରୀ ଵିଦାରୀ ଚ ବାଲକୋଶୀରଚନ୍ଦନମ୍ । ଦୂର୍ଵା ଵଟଃ ପିପ୍ପଲୀ ଚ ବଦରୀ ସଲ୍ଲକୀ ତଥା ॥ ୧,୧୭୩.

ଶତାବରୀ, ବିଦାରୀ, ବାଲକ, ଶୀର, ଚନ୍ଦନ, ଦୂର୍ବା, ବଟ, ପିପ୍ପଳୀ, ବଦରୀ ଓ ସଲ୍ଲକୀ—

କଦଲୀ ଚୋତ୍ପଲଂ ପଦ୍ମମୁଦୁମ୍ବରପଟୋଲକନ୍ । ଅଥ ଶ୍ଲେଷ୍ମହରୋ ଵର୍ଗୋ ହରିଦ୍ରାଗୁଡକୁଷ୍ଠକମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

କଦଳୀ, ଉତ୍ପଳ, ପଦ୍ମ, ଉଦୁମ୍ବର, ପଟୋଳ ଏବଂ ପରେ ଯେଉଁ ଦଳ କଫ ଦୂର କରେ: ହଳଦୀ, ଗୁଡ଼ ଓ କୁଷ୍ଠ।

ଶତପୁଷ୍ପୀ ଚ ଜାତୀ ଚ ଵ୍ଯୋଷାରଗ୍ଵଧଲାଙ୍ଗଲୀ । ସର୍ପିସ୍ତୈଲଵସାମଜ୍ଜାଃ ସ୍ନେହେଷୁ ପ୍ରଵରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଶତପୁଷ୍ପୀ, ଯାତୀ, ବ୍ୟୋଷ, ଅରଗ୍ବଧ, ଲାଙ୍ଗଳୀ, ଘିଅ, ତେଲ, ପଶୁ ଚର୍ବି ଏବଂ ମଜ୍ଜା—ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନେହ ଦ୍ରବ୍ୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ତଥା ଧୀସ୍ମୃତିମେଧାଗ୍ନିକାଙ୍କ୍ଷିଣାଂ ଶସ୍ଯତେ ଘୃତମ୍ । କେଵଲଂ ପୈତ୍ତିକେ ସର୍ପିର୍ଵାତିକେ ଲଵଣାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ମୃତି, ଧାରଣା ଏବଂ ଜଠରାଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଘିଅ ଉପଯୁକ୍ତ। ପିତ୍ତ ଅଧିକ ଥିଲେ କେବଳ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ, ବାତ ଅଧିକ ଥିଲେ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦେଯଂ ବହୁକଫେ ଵାପି ଵ୍ଯୋଷକ୍ଷାରସମାଯୁତମ୍ । ଗ୍ରନ୍ଥିନାଡୀକୃମିସ୍ଲେଷ୍ମମେଦୋମାରୁତରୋଗିଷୁ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ କଫ ଥିବା, ସେମାନେ ପାଇଁ ବ୍ୟୋଷ ଏବଂ ଖାର ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପାୟ ଗଠି, ନାଳୀ, କୀଟ, କଫ, ଚର୍ବି ଓ ବାତ ଜନିତ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁଛି।

ତୈଲଂ ଲାଘଵଦାର୍ଢ୍ଯାଯ କ୍ରୂରକୋଷ୍ଠେଷୁ ଦେହିଷୁ । ଵାତାତପାମ୍ବୁଭାରସ୍ତ୍ରୀଵ୍ଯାଯାମକ୍ଷୀଣଧାତୁଷୁ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ହାଲୁକାପଣି ଓ ଦୃଢତା ଚାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦେହରେ କଠିନତା ଅଛି, ବା ବାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପାଣି, ଭାର, ନାରୀ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ତେଲ ଦେବା ଉଚିତ।

ରୂକ୍ଷକ୍ଲେଶକ୍ଷଯାତ୍ଯାଗ୍ନିଵାତା ଵୃତପଥେଷୁ । ଅଥ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଶିରାଜାଲଂ ଯୋନିକର୍ମ ଶିରୋରୁଜି (ଜମ୍ ) ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଷ୍କତା, କଷ୍ଟ, ଶରୀର କ୍ଷୟ, ଅତି ଜଠରାଗ୍ନି, ବାତ ଦ୍ୱାରା ନାଳୀ ଅବରୋଧ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ଶିରା ଜାଳକୁ ଦାହ କରିବା ପରେ ଯୋନି ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ।

ଉତ୍ତମସ୍ଯ ପଲଂ ମାତ୍ରା ତ୍ରିଭିଶ୍ଚାକ୍ଷୈଶ୍ଚ ମଧ୍ଯମେ । ଜଘନ୍ଯସ୍ଯ ପଲାର୍ଧେନ ସ୍ନେହକ୍ଵାଥୌଷଧେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୭୩.

ଉତ୍ତମ ପ୍ରକୃତି ଲୋକ ପାଇଁ ମାପ ହେଉଛି ଏକ ପଳା, ମଧ୍ୟମ ପାଇଁ ତିନି ଅକ୍ଷ, ଏବଂ ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ପାଇଁ ଅର୍ଧ ପଳା—ଏହି ମାପରେ ସ୍ନେହ ଓ କ୍ୱାଥ ଔଷଧ ଦିଆଯିବ।

ଜଲମୁଷ୍ଣଂ ଘୃତେ ଦେଯଂ ପୃଥକ୍ତୈଲେ ତୁ ଶସ୍ଯତେ । ସେନେହେ ପିତ୍ତେ ତୁ ତୃଷ୍ଣାଯାଂ ପିବେଦୁଷ୍ଣୋଦକଂ ନରଃ ॥ ୧,୧୭୩.

ଘିଅ ସହିତ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତେଲ ସହିତ ଅଲଗା ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ। ପିତ୍ତ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ରୋଗରେ ସ୍ନେହ ଚିକିତ୍ସା କରିବାବେଳେ ମଣିଷ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ପିବା ଉଚିତ।

ଵାତାନୁଲୋମଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ରର୍ଵର୍ଚଃ ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ତନ୍ମତମ୍ । ରୂକ୍ଷମ୍ଯ ସ୍ନେଦୃନଂ କାର୍ଯମଭିସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ରୂକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାତ ସହଜରେ ଚଳିଥାଏ, ଜଠରାଗ୍ନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚମକୁ ଉତ୍ତମ ଦେଖାଯାଏ—ଏହା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଷ୍କ, ସେମାନେ ପାଇଁ ସ୍ନେହ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆଗରୁ ସ୍ନିଗ୍ଧ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କତା ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ଯାମାକକୋରଦୋଷାନ୍ନତକ୍ରପିଣ୍ଯାକସକୁଭିଃ । ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମାଣି ଵାତେ ଵା କଫେ ଵା ସ୍ଵେଦ ଇଷ୍ଯତେ । ନ ସ୍ଵେଦଯେଦତିମ୍ଥୂଲରୂକ୍ଷଦୁର୍ଵଲମୂର୍ଛିତାନ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଶ୍ୟାମାକ, କୋଦୋ, ଦୋଷ, ନଟକ୍ର, ପିଣ୍ୟାକ ଓ ସକୁଭି—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବାତ ଓ କଫ ରୋଗରେ ସ୍ୱେଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅତି ମୋଟା, ଅତି ଶୁଷ୍କ, ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ମୂର୍ଛିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱେଦନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୪ ଧନ୍ଵତରିରୁଵାଚ । ଘୃତତୈଲାଦି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ସୁଶ୍ରୁତ ରୋଗନୁତ୍ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଵଚା ସୋମା ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସୁଵର୍ଚଲା ॥ ୧,୧୭୪.

ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ଘିଅ, ତେଲ ଓ ଏହାଦିକ ବିଷୟରେ ଏବେ କହିବି; ହେ ସୁଶ୍ରୁତ, ତୁମେ ଶୁଣ, ତୁମେ ରୋଗ ନାଶ କରୁଥିବା। ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ବଚା, ସୋମା, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମସୁବର୍ଚ୍ଚଲା,

ଅଭଯା ଚ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଅଟରୂପକଵାଗୁଜୀ । ଏତୈରକ୍ଷସମୈର୍ଭାଗୈର୍ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଅଭୟା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଅଟରୂପ ଏବଂ କବାଗୁଜୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ମାପରେ ନେଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସପ୍ରସ୍ଥକ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥମମନ୍ଵିତମ୍ । ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଘୃତଂ ନାମ ଶ୍ରୁତିମେଧାକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

କଣ୍ଟକାରୀ ରସ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଏହି ଘିଅକୁ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଘିଅ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ।

ତ୍ରିଫଲାଚିତ୍ରକବଲାନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ ନିମ୍ବଵାସକାଃ । ପୁନର୍ନଵା ଗୁଡୂଚୀ ଚ ବୃହତୀ ଚ ଶତାଵରୀ ॥ ୧,୧୭୪.

ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ବଳା, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, ନିମ୍ବବାସକ, ପୁନର୍ନବା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ବୃହତୀ ଏବଂ ଶତାବରୀ,

ଏତୈର୍ଘୃତଂ ଯଥାଲାଭଂ ସର୍ଵରୋଗଵିମର୍ଦନମ୍ । ବଲାଶତକଷାଯେ ତୁ ତୈଲସ୍ଯାର୍ଧାଢକଂ ପଚେତ୍ । କଲ୍କୈର୍ମଧୂକମଞ୍ଜିଷ୍ଠାଚନ୍ଦନୋତ୍ପଲପଦ୍ମକୈଃ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପଲବ୍ଧ, ଏମିତି ଘିଅ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ। ଶତ ଟି ବଳା ମୂଳର କ୍ୱାଥରେ ଅର୍ଧ ଆଢ଼କ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମଧୂକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଚନ୍ଦନ, ଉତ୍ପଳ ଓ ପଦ୍ମକ ଲେପ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ସୂକ୍ଷ୍ମୈଲାପିପ୍ପଲୀକୁଷ୍ଠତ୍ଵଗେଲାଗୁରୁକେସରୈଃ । ଗନ୍ଧାଶ୍ଵଜୀଵନୀଯୈଶ୍ଚ କ୍ଷୀରାଢକସମାଶ୍ରିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁଣ୍ଡି ଇଲା, ପିପ୍ପଳୀ, କୁଷ୍ଠ, ତ୍ୱକ, ଏଲା, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପ୍ରାଣଦାୟିନୀ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଆଢ଼କ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଯାଏ।

ଏତନ୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପକ୍ଵଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ରାଜତେ ଶୁଭେ । ସର୍ଵଵାତଵିକାରାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵଧାତ୍ଵନ୍ତରାଶ୍ରଯାନ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ତେଲକୁ ମାନ୍ଦ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧି ଶୁଭ୍ର ରୂପା ଭାଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ଏବଂ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଧାତୁ ଭିତରେ ଥିବା ରୋଗ ନାଶ କରେ।

ତୈଲମେତତ୍ପ୍ରଶମଯେଦ୍ଵଲ୍ଯାକ୍ଯଂ ରାଜଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଶତାଵରୀରସପ୍ରସ୍ଥଂ କ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥଂ ତଥୈଵ ଚ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ତେଲ ବାତ ରୋଗକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଶତାବରୀ ରସ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ସହିତ ତିଆରି କରାଯାଏ।

ଶତପୁଷ୍ପଂ ଦେଵଦାରୁ ମାଂସୀ ଶୈଲେଯକଂ ବଲା । ଚନ୍ଦନଂ ତଗରଂ କୁଷ୍ଟଂ ମନଃ ଶିଲା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ ॥ ୧,୧୭୪.

ଶତପୁଷ୍ପ, ଦେବଦାରୁ, ମାଂସୀ, ଶୈଳେୟକ, ବଳା, ଚନ୍ଦନ, ତଗର, କୁଷ୍ଠ, ମନଃଶିଳା ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ—

ଏତୈଃ କର୍ଷସମୈଃ କଲ୍କୈଃ ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ । କୁଵ୍ଜଵାମନପଙ୍ଗୂନାଂ ବଧିରଵ୍ଯଙ୍ଗକୁଷ୍ଠିନାମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ଔଷଧ ଗୁଡିକୁ ସମପରିମାଣରେ ନେଇ, ଗୋଟିଏ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏହା କୁଞ୍ଜ, ବାମନ, ଲଙ୍ଗଡ଼, ବେହରା, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଵାଯୁନା ଭଗ୍ନଗାତ୍ରାଣାଂ ଯେ ଚ ସୀଦନ୍ତି ମୈଥୁନେ । ଜରାଜର୍ଜରଗାତ୍ରାଣାଂ ଚାଧ୍ମାନମୁଖ ଶୋଷିଣାମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଭାଗ ବାତ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ମିଳନ କ୍ଷୀଣ, ବୟସରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲିଯିବା କିମ୍ବା ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ଥିବା, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଘିଅ ଉପକାରୀ।

ତ୍ଵଗ୍ଗତାଶ୍ଚାପି ଯେ ଵାତା ଶିରାସ୍ନାଯୁଗତାଶ୍ଚ ଯେ । ସର୍ଵାଂସ୍ତାନ୍ନାଶଯତ୍ଯାଶୁ ତୈଲଂ ରୋଗକୁଲାନ୍ତକମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଚର୍ମ, ଶିରା ଓ ସ୍ନାୟୁରେ ଥିବା ବାତକୁ ଏହି ତେଲ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦୂର କରେ। ଏହି ତେଲ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ।

ନାରାଯଣମିଦଂ ତୈଲଂ ଵିଷ୍ଣୁନୋକ୍ତଂ ରୁଗର୍ଦନମ୍ । ପୃଥକ୍ତୈଲଂ ଘୃତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସମସ୍ତୈରୌଷଧୈଃ ପୃଥକ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ନାରାୟଣ ତେଲ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି, ରୋଗ ଦୂର କରେ। ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଘିଅ ଓ ତେଲ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଶତାଵର୍ଯା ଗୁଡୂଚ୍ଯା ଵା ଚିତ୍ରକୈ ଗୋଚନାନ୍ଵିତୈଃ । ନିର୍ଗୁଣ୍ଡ୍ଯା ଵା ପ୍ରସାରଃ ସ୍ଯାତ୍କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସାଦିଭିଃ ॥ ୧,୧୭୪.

ଶତାବରୀ, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଚିତ୍ରକ ଓ ଗୋଚନା, କିମ୍ବା ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, କିମ୍ବା କଣ୍ଟକାରୀ ଓ ତାହାର ରସ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତେଲ ଲଗାଯିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଷାଭୂଵାଲଯା ଵାପି ଵାସକନ ଫଲତ୍ରିକୈଃ । ବ୍ରାହଯା ଚୈଗ୍ଣ୍ଡକେନାପି ଭୃଙ୍ଗରାଜେନ କୁଷ୍ଟିନା ॥ ୧,୧୭୪.

ବର୍ଷାଭୂ, ଆଲୟ, ବାସକ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଫଳ, ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଇଗ୍ଣ୍ଡକ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଓ କୁଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ତେଲ ତିଆରି ହୋଇପାରେ।

ମୁସଲ୍ଯା ଦଶମୂଲେନ ଖଦିରେଣ ଵଟାଦିଭିଃ । ଵଟିକା ମୋଦକୋ ଵାପି ଚୂର୍ଣ ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵରୋଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ମୁସଳୀ, ଦଶମୂଳ, ଖଦିର, ବଟ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତେଲ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହା ଗୋଳି, ମୋଦକ କିମ୍ବା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ।

ଘୃତେନ ମଧୁନା ଵାପି ଅଦ୍ଭିଃ ଖଣ୍ଡଗୁଡାଦିଭିଃ । ଲଵଣୈଃ କଟୁକୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଯଥାଲାଭଂ ଚ ଗେଗନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଘିଅ, ମଧୁ, ପାଣି, ଚିନି ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଲୁଣ ଓ ତିକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଯେପରି ମିଳିଥାଏ, ଏହା ରୋଗ ନାଶ କରେ।