ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵ୍ଯୋଷଶିଗ୍ରୂମୂଲକଂ ଦେଵଦାରୁ ଚ କୁଷ୍ଠକମ୍ । ଲଶୁନଂ ଵଲ୍ଗୁଜୀ ଫଲଂ ମୁସ୍ତାଗୁଗ୍ଗୁଲୁଲାଙ୍ଗଲୀ ॥ ୧,୧୭୩.

ପିପ୍ପଳୀ, ଶିଗ୍ରୁ ମୂଳ, ଦେବଦାରୁ, କୁଷ୍ଠ, ରସୁଣ, ବଲ୍ଗୁଜୀ ଫଳ, ମୁସ୍ତା, ଗୁଗୁଳୁ ଓ ଲାଙ୍ଗଳୀ—

କଟୁକୋ ଦୀପନଃ ଶୋଧୀ କୁଷ୍ଠକଣ୍ଡୂକଫାନ୍ତକୃତ୍ । ସ୍ଥୌଲ୍ଯାଲସ୍ଯକ୍ରିମିହରଃ ଶୁକ୍ରମେଦୋଵିରୋଧନଃ । ଏକୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସେଵ୍ଯମାନଃ ଭ୍ରମଦାହାଦିକୃଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ତିକ୍ତ ସ୍ବାଦ ଜୀର୍ଣ୍ଣ କରେ, ଶୋଧନ କରେ, କୁଷ୍ଠ ଚର୍ମ ରୋଗ, ଚୁଲୁକି ଓ କଫ ଦୂର କରେ; ମୋଟାପା, ଆଳସ୍ୟ ଓ କୀଟ ଦୂର କରେ, ଶୁକ୍ର ଓ ଚର୍ବି ସହ ବିରୋଧ କରେ; ଅତିରିକ୍ତ ମାତ୍ରାରେ ନିଅଲେ ଘୁର୍ଣ୍ଣି, ଜଳନା ଓ ଏହା ପରି ଅସୁବିଧା ହୁଏ।

କୃତମାଲଃ କୀରାଣି ହରିଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରଯଵାସ୍ତଥା । ସ୍ଵାଦୁକଣ୍ଟକଵେତ୍ରାଣି ବୃହତୀଦ୍ଵଯଶଙ୍ଖିନୀ ॥ ୧,୧୭୩.

କୃତମାଳ, କୀରାଣୀ, ହଳଦୀ, ଯବ, ମିଠା କାଂଟା, ବେତ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବୃହତୀ ଓ ଶଂଖିନୀ—

ଗୁଡୂଚୀ ଚଦ୍ରଵନ୍ତୀ ଚ ତ୍ରିଵୃନ୍ମଣ୍ଡୂକପର୍ଣ୍ଯପି । କାରଵେଲ୍ଲକଵାର୍ତାକୁକରଵୀରକଵାସକାଃ ॥ ୧,୧୭୩.

ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଦ୍ରବନ୍ତୀ, ତ୍ରିବୃତ, ମଣ୍ଡୂକପର୍ଣୀ, କାରବେଲ୍ଲା, ବେଗୁନ, କରବୀର ଓ ବାସକ—

ରୋହିଣୀ ଶଙ୍ଖଚୂର୍ଣଂ ଚ କର୍କୋଟୋ ଵୈ ଜଯନ୍ତିକା । ଜାତୀଵାରୁଣକଂ ନିମ୍ବୋ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ ପୁନର୍ନଵା ॥ ୧,୧୭୩.

ରୋହିଣୀ, ଶଂଖ ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କର୍କଟ, ଜୟନ୍ତିକା, ଜାତୀ, ବାରୁଣକ, ନିମ୍ବୁ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ ଓ ପୁନର୍ନଭା—

ତିକ୍ତୋ ରସଶ୍ଛେଦନଃ ସ୍ଯାଦ୍ରୋଚନୀ ଦୀପନସ୍ତଥା । ଶୋଧନୋ ଜ୍ଵରତୃଷ୍ଣାଘ୍ନୋ ମୂର୍ଛାକଣ୍ଠାର୍ତିକାଦିଜିତ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ତିକ୍ତ ସ୍ବାଦ ରସ କଟାଇ ଦିଏ, ଶୋଧନ କରେ, ଜୀର୍ଣ୍ଣ କରେ; ଏହା ଶୋଧନ କରେ, ଜ୍ୱର ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଦୂର କରେ, ମୂର୍ଛା, କଣ୍ଠ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଏହା ପରି ରୋଗ ଜିତିଥାଏ।

ଵିଣ୍ମୂତ୍ରକ୍ଲେଦସଂଶୋଷୋ ହ୍ଯତ୍ଯର୍ଥଂ ସ ଚ ସେଵିତଃ । ହନୁସ୍ତମ୍ଭାକ୍ଷେପକାର୍ତିଶିରଃ ଶୂଲବ୍ରଣାଦିକୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଏହାକୁ ଅତିରିକ୍ତ ମାତ୍ରାରେ ନିଅଲେ ମଳ ଓ ପେଶାବ ଶୁଖାଇ ଦିଏ; ହନୁ ଜଡା, ଆକ୍ସେପ, ବେଦନା, ମୁଣ୍ଡ ବେଥା ଓ ଘାଉ ହୁଏ।

ତ୍ରିଫଲାସଲ୍ଲକୀଜମ୍ବୁ ଆମ୍ରାତକଵଚାଦିକମ୍ । ତିନ୍ଦୁକଂ ଵକୁଲଂ ଶାଲଂ ପାଲଙ୍କୀମୁଦ୍ଗଚିଲ୍ଲକମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ତ୍ରିଫଳା, ସଲ୍ଲକୀ, ଜାମୁ, ଆମ୍ରାତକ, ବଚା, ଟିଣ୍ଡୁକ, ବକୁଳ, ସାଳ, ପାଳଙ୍କୀ, ମୁଗ ଓ ଚିଲ୍ଲକ—

କଷାଯୋ ଗ୍ରାହକୋ ରୋପୀ ସ୍ତମ୍ଭନକ୍ଲେଦଶୋଷଣଃ । ଏକୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସେଵ୍ଯମାନୋ ହୃଦଯେ ଚାଥ ପୀଡକଃ । ମୁଖଶୋଷଜ୍ଵରାଧ୍ମାନମନ୍ଯାସ୍ତମ୍ଭାଦିକାରକଃ ॥ ୧,୧୭୩.

କଷାୟ ସ୍ବାଦ ଶୋଷଣ କରେ, ଘାଉ ଭଲ କରେ, ବାନ୍ଧି ଦିଏ, ଓ ଭିଜା ଶୁଖାଇ ଦିଏ; ଏହାକୁ ଏକାକି ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ନିଅଲେ ହୃଦୟରେ ବେଦନା, ମୁଁହ ଶୁଖିଯିବା, ଜ୍ୱର, ପେଟ ଫୁଲିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଡା ହୁଏ।

ହରିଦ୍ରାକୁଷ୍ଠଲଵଣଂ ମେଷଶୃଙ୍ଗିବଲାଦ୍ଵଯମ୍ । କଚ୍ଛୁରା ସଲ୍ଲକୀ ପାଠା ପୁନର୍ନଵା ଶତାଵରୀ ॥ ୧,୧୭୩.

ହଳଦୀ, କୁଷ୍ଠ, ଲବଣ, ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବଳା, କଚ୍ଛୁରା, ସଲ୍ଲକୀ, ପାଠା, ପୁନର୍ନଭା ଓ ଶତାବରୀ—

ଅଗ୍ନି ମନ୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଶ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରୈରଣ୍ଡକେ ତଥା । ଯଵକୋଲକୁଲତ୍ଥାଦିକର୍ଷାଶୀ ଦଶମୂଲକମ୍ । ପୃଥକ୍ସମସ୍ତୋ ଵାତାତୋର୍ବହୁପିତ୍ତହରସ୍ତଥା ॥ ୧,୧୭୩.

ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ଏରଣ୍ଡ, ଯବ, କୋଳ, କୁଳଥ, କର୍ଷାଶୀ, ଦଶମୂଳ—ଏହାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାକି କିମ୍ବା ସମସ୍ତେ ମିଶି ନିଅଲେ ବାତ ଓ ବହୁ ପିତ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରେ।

ଶତାଵରୀ ଵିଦାରୀ ଚ ବାଲକୋଶୀରଚନ୍ଦନମ୍ । ଦୂର୍ଵା ଵଟଃ ପିପ୍ପଲୀ ଚ ବଦରୀ ସଲ୍ଲକୀ ତଥା ॥ ୧,୧୭୩.

ଶତାବରୀ, ବିଦାରୀ, ବାଲକ, ଶୀର, ଚନ୍ଦନ, ଦୂର୍ବା, ବଟ, ପିପ୍ପଳୀ, ବଦରୀ ଓ ସଲ୍ଲକୀ—

କଦଲୀ ଚୋତ୍ପଲଂ ପଦ୍ମମୁଦୁମ୍ବରପଟୋଲକନ୍ । ଅଥ ଶ୍ଲେଷ୍ମହରୋ ଵର୍ଗୋ ହରିଦ୍ରାଗୁଡକୁଷ୍ଠକମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

କଦଳୀ, ଉତ୍ପଳ, ପଦ୍ମ, ଉଦୁମ୍ବର, ପଟୋଳ ଏବଂ ପରେ ଯେଉଁ ଦଳ କଫ ଦୂର କରେ: ହଳଦୀ, ଗୁଡ଼ ଓ କୁଷ୍ଠ।

ଶତପୁଷ୍ପୀ ଚ ଜାତୀ ଚ ଵ୍ଯୋଷାରଗ୍ଵଧଲାଙ୍ଗଲୀ । ସର୍ପିସ୍ତୈଲଵସାମଜ୍ଜାଃ ସ୍ନେହେଷୁ ପ୍ରଵରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଶତପୁଷ୍ପୀ, ଯାତୀ, ବ୍ୟୋଷ, ଅରଗ୍ବଧ, ଲାଙ୍ଗଳୀ, ଘିଅ, ତେଲ, ପଶୁ ଚର୍ବି ଏବଂ ମଜ୍ଜା—ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନେହ ଦ୍ରବ୍ୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ତଥା ଧୀସ୍ମୃତିମେଧାଗ୍ନିକାଙ୍କ୍ଷିଣାଂ ଶସ୍ଯତେ ଘୃତମ୍ । କେଵଲଂ ପୈତ୍ତିକେ ସର୍ପିର୍ଵାତିକେ ଲଵଣାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ମୃତି, ଧାରଣା ଏବଂ ଜଠରାଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଘିଅ ଉପଯୁକ୍ତ। ପିତ୍ତ ଅଧିକ ଥିଲେ କେବଳ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ, ବାତ ଅଧିକ ଥିଲେ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦେଯଂ ବହୁକଫେ ଵାପି ଵ୍ଯୋଷକ୍ଷାରସମାଯୁତମ୍ । ଗ୍ରନ୍ଥିନାଡୀକୃମିସ୍ଲେଷ୍ମମେଦୋମାରୁତରୋଗିଷୁ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ କଫ ଥିବା, ସେମାନେ ପାଇଁ ବ୍ୟୋଷ ଏବଂ ଖାର ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଘିଅ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପାୟ ଗଠି, ନାଳୀ, କୀଟ, କଫ, ଚର୍ବି ଓ ବାତ ଜନିତ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁଛି।

ତୈଲଂ ଲାଘଵଦାର୍ଢ୍ଯାଯ କ୍ରୂରକୋଷ୍ଠେଷୁ ଦେହିଷୁ । ଵାତାତପାମ୍ବୁଭାରସ୍ତ୍ରୀଵ୍ଯାଯାମକ୍ଷୀଣଧାତୁଷୁ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ହାଲୁକାପଣି ଓ ଦୃଢତା ଚାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦେହରେ କଠିନତା ଅଛି, ବା ବାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପାଣି, ଭାର, ନାରୀ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ତେଲ ଦେବା ଉଚିତ।

ରୂକ୍ଷକ୍ଲେଶକ୍ଷଯାତ୍ଯାଗ୍ନିଵାତା ଵୃତପଥେଷୁ । ଅଥ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଶିରାଜାଲଂ ଯୋନିକର୍ମ ଶିରୋରୁଜି (ଜମ୍ ) ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଷ୍କତା, କଷ୍ଟ, ଶରୀର କ୍ଷୟ, ଅତି ଜଠରାଗ୍ନି, ବାତ ଦ୍ୱାରା ନାଳୀ ଅବରୋଧ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ଶିରା ଜାଳକୁ ଦାହ କରିବା ପରେ ଯୋନି ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ।

ଉତ୍ତମସ୍ଯ ପଲଂ ମାତ୍ରା ତ୍ରିଭିଶ୍ଚାକ୍ଷୈଶ୍ଚ ମଧ୍ଯମେ । ଜଘନ୍ଯସ୍ଯ ପଲାର୍ଧେନ ସ୍ନେହକ୍ଵାଥୌଷଧେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୭୩.

ଉତ୍ତମ ପ୍ରକୃତି ଲୋକ ପାଇଁ ମାପ ହେଉଛି ଏକ ପଳା, ମଧ୍ୟମ ପାଇଁ ତିନି ଅକ୍ଷ, ଏବଂ ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ପାଇଁ ଅର୍ଧ ପଳା—ଏହି ମାପରେ ସ୍ନେହ ଓ କ୍ୱାଥ ଔଷଧ ଦିଆଯିବ।

ଜଲମୁଷ୍ଣଂ ଘୃତେ ଦେଯଂ ପୃଥକ୍ତୈଲେ ତୁ ଶସ୍ଯତେ । ସେନେହେ ପିତ୍ତେ ତୁ ତୃଷ୍ଣାଯାଂ ପିବେଦୁଷ୍ଣୋଦକଂ ନରଃ ॥ ୧,୧୭୩.

ଘିଅ ସହିତ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତେଲ ସହିତ ଅଲଗା ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ। ପିତ୍ତ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ରୋଗରେ ସ୍ନେହ ଚିକିତ୍ସା କରିବାବେଳେ ମଣିଷ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ପିବା ଉଚିତ।

ଵାତାନୁଲୋମଂ ଦୀପ୍ତାଗ୍ରର୍ଵର୍ଚଃ ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ତନ୍ମତମ୍ । ରୂକ୍ଷମ୍ଯ ସ୍ନେଦୃନଂ କାର୍ଯମଭିସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ଯ ରୂକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାତ ସହଜରେ ଚଳିଥାଏ, ଜଠରାଗ୍ନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚମକୁ ଉତ୍ତମ ଦେଖାଯାଏ—ଏହା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଷ୍କ, ସେମାନେ ପାଇଁ ସ୍ନେହ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆଗରୁ ସ୍ନିଗ୍ଧ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କତା ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ଯାମାକକୋରଦୋଷାନ୍ନତକ୍ରପିଣ୍ଯାକସକୁଭିଃ । ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମାଣି ଵାତେ ଵା କଫେ ଵା ସ୍ଵେଦ ଇଷ୍ଯତେ । ନ ସ୍ଵେଦଯେଦତିମ୍ଥୂଲରୂକ୍ଷଦୁର୍ଵଲମୂର୍ଛିତାନ୍ ॥ ୧,୧୭୩.

ଶ୍ୟାମାକ, କୋଦୋ, ଦୋଷ, ନଟକ୍ର, ପିଣ୍ୟାକ ଓ ସକୁଭି—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବାତ ଓ କଫ ରୋଗରେ ସ୍ୱେଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅତି ମୋଟା, ଅତି ଶୁଷ୍କ, ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ମୂର୍ଛିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ୱେଦନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୪ ଧନ୍ଵତରିରୁଵାଚ । ଘୃତତୈଲାଦି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ସୁଶ୍ରୁତ ରୋଗନୁତ୍ । ଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଵଚା ସୋମା ବ୍ରାହ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମସୁଵର୍ଚଲା ॥ ୧,୧୭୪.

ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ଘିଅ, ତେଲ ଓ ଏହାଦିକ ବିଷୟରେ ଏବେ କହିବି; ହେ ସୁଶ୍ରୁତ, ତୁମେ ଶୁଣ, ତୁମେ ରୋଗ ନାଶ କରୁଥିବା। ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ, ବଚା, ସୋମା, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମସୁବର୍ଚ୍ଚଲା,

ଅଭଯା ଚ ଗୁଡୂଚୀ ଚ ଅଟରୂପକଵାଗୁଜୀ । ଏତୈରକ୍ଷସମୈର୍ଭାଗୈର୍ଘୃତପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିପାଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଅଭୟା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ଅଟରୂପ ଏବଂ କବାଗୁଜୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ମାପରେ ନେଇ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅ ସହିତ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କଣ୍ଟକାର୍ଯା ରସପ୍ରସ୍ଥକ୍ଷୀରପ୍ରସ୍ଥମମନ୍ଵିତମ୍ । ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମୀଘୃତଂ ନାମ ଶ୍ରୁତିମେଧାକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

କଣ୍ଟକାରୀ ରସ ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଏହି ଘିଅକୁ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଘିଅ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ।

ତ୍ରିଫଲାଚିତ୍ରକବଲାନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ ନିମ୍ବଵାସକାଃ । ପୁନର୍ନଵା ଗୁଡୂଚୀ ଚ ବୃହତୀ ଚ ଶତାଵରୀ ॥ ୧,୧୭୪.

ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ବଳା, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀ, ନିମ୍ବବାସକ, ପୁନର୍ନବା, ଗୁଡ଼ୁଚୀ, ବୃହତୀ ଏବଂ ଶତାବରୀ,

ଏତୈର୍ଘୃତଂ ଯଥାଲାଭଂ ସର୍ଵରୋଗଵିମର୍ଦନମ୍ । ବଲାଶତକଷାଯେ ତୁ ତୈଲସ୍ଯାର୍ଧାଢକଂ ପଚେତ୍ । କଲ୍କୈର୍ମଧୂକମଞ୍ଜିଷ୍ଠାଚନ୍ଦନୋତ୍ପଲପଦ୍ମକୈଃ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପଲବ୍ଧ, ଏମିତି ଘିଅ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରେ। ଶତ ଟି ବଳା ମୂଳର କ୍ୱାଥରେ ଅର୍ଧ ଆଢ଼କ ତେଲ ରନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମଧୂକ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଚନ୍ଦନ, ଉତ୍ପଳ ଓ ପଦ୍ମକ ଲେପ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।

ସୂକ୍ଷ୍ମୈଲାପିପ୍ପଲୀକୁଷ୍ଠତ୍ଵଗେଲାଗୁରୁକେସରୈଃ । ଗନ୍ଧାଶ୍ଵଜୀଵନୀଯୈଶ୍ଚ କ୍ଷୀରାଢକସମାଶ୍ରିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁଣ୍ଡି ଇଲା, ପିପ୍ପଳୀ, କୁଷ୍ଠ, ତ୍ୱକ, ଏଲା, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପ୍ରାଣଦାୟିନୀ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଆଢ଼କ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶାଯାଏ।

ଏତନ୍ମୃଦ୍ଵଗ୍ନିନା ପକ୍ଵଂ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ରାଜତେ ଶୁଭେ । ସର୍ଵଵାତଵିକାରାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵଧାତ୍ଵନ୍ତରାଶ୍ରଯାନ୍ ॥ ୧,୧୭୪.

ଏହି ତେଲକୁ ମାନ୍ଦ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧି ଶୁଭ୍ର ରୂପା ଭାଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ଏବଂ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଧାତୁ ଭିତରେ ଥିବା ରୋଗ ନାଶ କରେ।