ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନାଚନଂ (ଲନଣଂ) ସଗୁଡଂ ଵିଶ୍ଵଂ ପିପ୍ପଲୀ ଵା ସସୈନ୍ଧଵା । ଭୁଜସ୍ତମ୍ଭାଦିରୋଗେଷୁ ସର୍ଵେଷୂର୍ଧ୍ଵଗଦେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୭୧.

ନାଚନା (କିମ୍ବା ଲଣଣା) ଗୁଡ଼ ସହିତ, କିମ୍ବା ପିପ୍ପଳୀ ଶିଳା ଲୁଣ ସହିତ ନେଲେ, ବାହୁ ଅକ୍ଷମତା ଓ ସମସ୍ତ ଶରୀରର ଉପର ଅଞ୍ଚଳର ରୋଗରେ ଉପକାର ମିଳେ।

ସୂର୍ଯାଵର୍ତେ ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ନସ୍ଯକର୍ମାଦିଭେଷଜମ୍ । ଦଶମୂଲୀକଷାଯଂ ତୁ ସର୍ପିଃ ସୈନ୍ଧଵସଂଯୁତମ୍ । ନସ୍ଯମଙ୍ଗଵିଭେଦଘ୍ନଂ ସୂର୍ଯାଵର୍ତଶିରୋଽର୍ତିନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୧.

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗରେ, ନାସା ମାର୍ଗର ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଦଶମୂଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଢ଼ା, ଘ଼ିଅ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ମିଶାଇ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେଲେ, ଶରୀର ଓ ମୁଣ୍ଡର ଯେଉଁ ବିଛିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ଦଧ୍ନା ସୌଵର୍ଚଲାଜାଜୀମଧୂକଂ ନୀଲମୁତ୍ପଲମ୍ । ପିବେତ୍କ୍ଷୌଦ୍ରଯୁତଂ ନାରୀ ଵାତାସୃଗ୍ଦରପୀଡିତା ॥ ୧,୧୭୧.

ଯେଉଁ ମହିଳା ବାୟୁ ବା ରକ୍ତ ଦୋଷରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେ ଦହି, ସୁନ୍ଧର ଲୁଣ, ଅଜୱାଇନ, ମାଧୁକ, ନୀଳ କମଳ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ପିଇବା ଉଚିତ୍।

ଵାସକସ୍ଵରସଂ ପୈତ୍ତେ ଗୁଡୂଚ୍ଯା ରସମେଵ ଵା । ଜଲେନାମଲକୀବୀଜଂ କଲ୍କଂ ଵାସସିତାମଧୁ ॥ ୧,୧୭୧.

ପିତ୍ତ ଦୋଷ ହେଲେ, ବାସକ ରସ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ୁଚୀ ରସ, କିମ୍ବା ଆମଳକୀ ଗୁଠିକା ପାଣି ସହିତ ଚଟଣି ତିଆରି କରି, ବାସକ, ଚିନି ଓ ମଧୁ ସହିତ ନେବା ଉଚିତ୍।

ଆମଲକ୍ଯା ମଧୁରସଂ ମୂଲଂ କାର୍ପାସମେଵ ଵା । ପାଣ୍ଡୁପ୍ରଦରଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ପିବେତ୍ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା ॥ ୧,୧୭୧.

ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ ଓ ପ୍ରମେହ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଆମଳକୀର ମିଠା ରସ କିମ୍ବା କପାସ ଗଛର ମୂଳ, ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ପିଇବା ଉଚିତ୍।

ତଣ୍ଡୁଲୀଯକମୂଲଂ ତୁ ସକ୍ଷୌଦ୍ରେ ସରସାଞ୍ଜନମ୍ । ତଣ୍ଡୁଲୋଦକସଂପୀତଂ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚାସୃକ୍ଦରାଞ୍ଜଯେତ୍ । କୁଶମୂଲଂ ତଣ୍ଡୁଲାଦ୍ଭିଃ ପୀତଂ ଚାସୃକ୍ଦରଂ ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୧.

ତଣ୍ଡୁଳିୟା ଗଛର ମୂଳ, ମଧୁ ଓ ତରଳ ରସ ସହିତ ମିଶାଇ, ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। କୁଶ ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶମନ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୨ ଧନ୍ଵନ୍ତରିରୁଵାଚ । ସ୍ତ୍ରୀରୋଗାଦିଚିକିତ୍ସାଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସୁଶ୍ରୁତ ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଯୋନିଵ୍ଯାପତ୍ସୁ ଭୂଯିଷ୍ଟଂ ଶସ୍ଯତେ କର୍ମ ଵାତଜିତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ମହିଳା ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ କହିବି, ହେ ସୁଶ୍ରୁତ, ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ଯୋନି ରୋଗ ହୁଏ, ବାୟୁ ଶାନ୍ତି କରିବା ଉପାୟ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ଵଚୋପକୁଞ୍ଚିକାଜାତୀକୃଷ୍ଣାଵାସକସୈନ୍ଧଵମ୍ । ଅଜମୋଦାଯଵକ୍ଷାରଂ ଚିତ୍ରକଂ ଶର୍କରାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ବଚ, ପକୁଞ୍ଚିକା, ଜାତୀ, କୃଷ୍ଣା, ବାସକ, ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ, ଅଜମୋଦା, ଯବକ୍ଷାର, ଚିତ୍ରକ ଓ ଚିନି ମିଶାଇ ଏକ ମିଶ୍ରଣ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।

ପିଷ୍ଟ୍ଵାଲୋଡ୍ଯ ଜଲାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଖାଦଯେଦ୍ଧୃତଭର୍ଜିତମ୍ । ଯୋନିପାର୍ଶ୍ଵାର୍ତିହୃଦ୍ରୋଗଗୁଲ୍ମାର୍ଶୋ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନକୁ ଚକଚକି କରି, ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ମିଶାଇ, ଘ଼ିଅରେ ଭଜି ଖାଇଲେ, ଯୋନି ବେଦନା, ପାର୍ଶ୍ୱ ବେଦନା, ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଠା ଓ ଅର୍ଶ ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ବଦରୀପତ୍ରସଂଲେପାଦ୍ଯୋନିର୍ଭିନ୍ନା ପ୍ରଶାମ୍ଯତି । ଲୋଧ୍ରତୁମ୍ବୀଫଲାଲେପାଦ୍ଯୋନେର୍ଦାର୍ଢ୍ଯଂ କରୋତି ଚ ॥ ୧,୧୭୨.

ବଦରୀ ପତ୍ରର ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଯୋନି ଫାଟିଯିବା ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଲୋଧ୍ର ଓ ତୁମ୍ବୀ ଫଳର ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଯୋନି ଦୃଢ଼ ହୁଏ।

ପଞ୍ଚପଲ୍ଲଵପିଷ୍ଟାହ୍ଵମାଲତୀକୁସୁମୈର୍ଘୃତମ୍ । ରଵିପକ୍ଵମସୃଗ୍ଧାରଂ ଯୋନିଗନ୍ଧଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ପାଞ୍ଚ ପତ୍ର ଓ ମାଲତୀ ଫୁଲର ଚକଚକି ଘ଼ିଅ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ରାନ୍ଧିଲେ, ଅସାମାନ୍ୟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ରୁକିଯାଏ ଓ ଯୋନିର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦୂର ହୁଏ।

ସକାଞ୍ଜିକଂ ଜପାପୁଷ୍ପପୁଷ୍ପଂ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀଦଲମ୍ । ଦୂର୍ଵାପିଷ୍ଟଂ ଚ ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଚିତ୍ରକଂ ଶର୍କରାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

କଞ୍ଜି ସହିତ ଜପା ଫୁଲ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ ପତ୍ର ଓ ଦୁର୍ବା ଚକଚକି, ଚିତ୍ରକ ଓ ଚିନି ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।

ଧାତ୍ର୍ଯଞ୍ଜନାଭଯାଚୂର୍ଣଂ ତୋଯପୀତଂ ରଜୋ ହରେତ୍ । ସଦୁଗ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ମଣା ପୀତା ନସ୍ଯାଦ୍ଵା ପୁତ୍ରଦା ଋତୌ ॥ ୧,୧୭୨.

ଧାତ୍ରୀ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଅଭୟା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ନେଲେ ରଜୋଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଦୁଧ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ନେଲେ କିମ୍ବା ଋତୁକାଳରେ ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେଲେ, ସନ୍ତାନ ମିଳେ।

ଦୁଗ୍ଧସ୍ଯାର୍ଧାଢକଂ ଚାଜ୍ଯମଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ପୁତ୍ରଦା । ଵନ୍ଧ୍ଯା ପୁତ୍ରଂ ଲଭେତ୍ପୀତ୍ଵା ଘୃତେନ ଵ୍ଯୋପକେସରମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଆଧକ ଦୁଧ, ଘ଼ିଅ ଓ ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ନେଲେ ସନ୍ତାନ ହୁଏ। ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ଏହା ଘ଼ିଅ ଓ ବ୍ୟୋପକେଶର ସହିତ ପିଇଲେ ପୁଅ ସନ୍ତାନ ପାଏ।

କୁଶକାଶୋରୁଚୃକାନାଂ ମୃଲୈର୍ଗୋକ୍ଷୁରକସ୍ଯ ଚ । ଶୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ସିତାଯୁକ୍ତଂ ଗର୍ଭିଣ୍ଯାଃ ଶୂଲନୁତ୍ପରମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

କୁଶ, କାଶ, ଉରୁଚୃକ, ମୃଳ ଓ ଗୋକ୍ଷୁରକା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଢ଼ା, ଦୁଧ ଓ ଚିନି ସହିତ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କର ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଔଷଧ।

ପାଠାଲାଙ୍ଗଲିସିଂହାମ୍ଯମଯୂରକୂଟଜୈଃ ପୃଥକ୍ । ନାଭିବସ୍ତି ଭଗାଲେପାତ୍ସୁଖଂ ନାରୀ ପ୍ରସୂଯତେ ॥ ୧,୧୭୨.

ପାଠା, ଅଳଙ୍ଗଲି, ସିଂହା, ମୟୂର ଓ କୁଟଜ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ନାଭି, ମୁତ୍ରାଶୟ ଓ ଯୋନିରେ ଲେପ କଲେ ମହିଳା ସହଜରେ ପ୍ରସବ କରିପାରିବେ।

ସୂତାଯା ହୃଚ୍ଛିରୋବସ୍ତିଶୂଲମର୍କନ୍ଦ (କ୍ଵଲ୍ଲ) ସଂଜ୍ଞିତମ୍ । ଯଵକ୍ଷାରଂ ପିବେତ୍ତତ୍ର ମସ୍ତୁ କୋଷ୍ଣୋଦକେନ ଵା ॥ ୧,୧୭୨.

ସୂତିକା ମହିଳାଙ୍କର ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁତ୍ରାଶୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯାହାକୁ ଅର୍କନ୍ଦ କିମ୍ବା କ୍ୱଲ୍ଲା କୁହାଯାଏ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ଯବକ୍ଷାର ମସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଉଷ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ପିଇବା ଉଚିତ୍।

ଦଶମୂଲୀକୃତଃ କ୍ତାଥଃ ସାଜ୍ଯଃ ମୂତିରୁଜାପହଃ । ଶାତିଲଣ୍ଡୁଲଚୂର୍ଣଂ ତୁ ସଦୁଗ୍ଧଂ ଦୁଗ୍ଧକୃଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଦଶମୂଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କଢ଼ା ଘ଼ିଅ ସହିତ ନେଲେ ଗର୍ଭାଶୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ। ଶାତିଳା ଓ ଚାଉଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧ ସହିତ ନେଲେ ଦୁଧ ବଢ଼ିଯାଏ।

ଵିଦାରୀ କନ୍ଦସ୍ଵରସଂ ମୂଲଂ କାର୍ପାସଜଂ ତଥା । ଧାତ୍ରୀ ସ୍ତନ୍ଯଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମୁଦ୍ଗଯୂପରସାଶିନୀ ॥ ୧,୧୭୨.

ବିଦାରୀ ମୂଳର ରସ, କପାସ ଗଛର ମୂଳ ଓ ଧାତ୍ରୀ ଦେଇ ଷ୍ଟନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପକୃତ। ମୁଗ ଦାଳର ଶର୍ବତ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ।

କୁଷ୍ଠା ଵଚାଭଯା ବ୍ରାହ୍ମୀ ମଧୁରା କ୍ଷୌଦ୍ରସର୍ପିଷା । ଵର୍ଣାଯୁଃ କାନ୍ତିଜନନଂ ଲେହ୍ଯଂ ଵାଲମ୍ଯ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ବାଳ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ କୁଷ୍ଠ, ବଚା, ହରିତକୀ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ମଧୁରା ଉପରେ ମଧୁ ଓ ଘଉଁ ମିଶାଇ ଲେହ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଲେ ଶରୀରର ରଙ୍ଗ, ଆୟୁ ଓ ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼େ।

ସ୍ତନ୍ଯାଭାଵେ ପଯଶ୍ଛାଗଂ ଗଵ୍ଯଂ ଵା ତଦ୍ଗୁଣଂ ପିଵେତ୍ । ସ୍ଵେଦନଂ ନାଗ୍ନିଶୋଫାର୍ତେ ମୃଦା ସ୍ଯାଦଗ୍ନିତପ୍ତଯା ॥ ୧,୧୭୨.

ମାଆ ଦୁଧ ନଥିଲେ ଛାଗ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଗାଈ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହାର ଗୁଣ ସମାନ। ଅଗ୍ନି ନଥିବା ସ୍ଫୀତିରେ ଅଗ୍ନିରେ ତାପିଥିବା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱେଦନ କରାଯିବା ଉପକାରୀ।

ଲେହୋ ମୁସ୍ତଵିପାଯାଶ୍ଚ ଵମିକାସଜ୍ଵରେ ପିବେତ୍ । ସୁସ୍ତଶୁଣ୍ଠୀଵିଷାଵିଲ୍ଵକୂଟଜୈରତିସାରନୁତ ॥ ୧,୧୭୨.

ବାନ୍ତି ଓ ଜ୍ୱରରେ ମୁସ୍ତା ଓ ବିପାୟକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଲେହ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଅତିସାରରେ ଶୁଖିଲା ଶୁଂଠି, ବିଷା, ବେଲ ଓ କୁଟଜ ମିଶାଇ ଦେଲେ ଭଲ ହୁଏ।

ମଧୁ ଵ୍ଯୋଷଂ ମାତୁଲୁଙ୍ଗଂ ହିକ୍କାଚ୍ଛର୍ଦିନିଵାରଣମ୍ । କୁଷ୍ଠେନ୍ଦ୍ରଯଵସିଦ୍ଧାର୍ଥା ନିଶା ଦୂର୍ଵା ଚ କୁଷ୍ଠଜିତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ମଧୁ, ତିନି ମିଶ୍ରଣ ମସଲା ଓ ମାତୁଲୁଙ୍ଗ ହିକ୍କା ଓ ବାନ୍ତି ରୋଗର ଉପଚାର। କୁଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରୟବ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ହରିଦ୍ରା ଓ ଦୁର୍ବା କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନିବାରଣ କରେ।

ମହାମୁଣ୍ଜିତିକୋଜୀଚ୍ଯକାଥୈଃ ସ୍ନାନଂ ଗ୍ରହାପହମ୍ । ସପ୍ତଚ୍ଛଦାମଯନିଶାଚନ୍ଦନୈଶ୍ଚାନୁଲେପନମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ମହାମୁଞ୍ଜା, ତିକ୍ତ ଓ ଜୀଚ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କଢ଼ାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଗ୍ରହଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ସପ୍ତଛଦ, ଅମୟ, ନିଶା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଲେପନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଶଙ୍ଖାବ୍ଜବୀଜରୁଦ୍ରାକ୍ଷଵଚାଲୌହାଦିଧାରଣମ୍ । ଓଂ କଂ ଟଂ ଯଂ ଗଂ ଵୈନତେଯାଯ ନମଃ । ଓଂ ହୋଂ ହାଂ ହଃ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଶାନ୍ତିର୍ଵାଲାନାଂ ମାର୍ଜନାଦ୍ଵଲିଦାନତଃ । ଓଂ ହ୍ରୀଂ ବାଲମ୍ରହାଦ୍ଵଲିଂ ଗୃହ୍ଣୀତ ଵାଲଂ ମୁଞ୍ଚତ ସ୍ଵାହା ॥ ୧,୧୭୨.

ଶଂଖ, ପଦ୍ମବୀଜ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ, ବଚା ଓ ଲୋହା ଧାରଣ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ। 'ଓଁ କଁ ଠଁ ଯଁ ଗଁ ବୈନତେୟାୟ ନମଃ' ଓ 'ଓଁ ହଁ ହାଁ ହଃ' ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟି ଓ ଧାଗା ବାନ୍ଧିଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। 'ଓଁ ହ୍ରୀଁ ବାଳମ୍ରହାଦ୍ବଲିଂ ଗୃହ୍ଣୀତ ବାଳଂ ମୁଞ୍ଚତ୍ ସ୍ୱାହା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଣ୍ଡୁଲାଦ୍ଭିଃ ଶିରୀପସ୍ଯ ପଲଂ ପୀତଂ ଵିଷାପହମ୍ । ତଣ୍ଡୁଲାଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଵର୍ଷାଭ୍ଵାଃ ଶୁକ୍ଲାଯାଃ ସର୍ପଦଂଶନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ଏକ ପଳ ଶିରୀଷ ଖାଇଲେ ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ବର୍ଷାଭ୍ୱା କିମ୍ବା ଶୁକ୍ଳା ଦେଲେ ସାପ ଡ଼ସା ଭଲ ହୁଏ।

ଦଧ୍ଯାଜ୍ଯଂ ତଣ୍ଡୁଲୀଯଂ ଚ ଗୃହଧୃମୋ ନିଶା ତଥା । ପିଷ୍ଟଂ ପାନଂ ତଥା କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ସିନ୍ଧୃତ୍ଥସ୍ଯ ଵିପାନ୍ତକମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଦହି, ଘଉଁ, ଚାଉଳ ଜଳ, ଗୃହଧୃମ, ହରିଦ୍ରା ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ପିସିବା କିମ୍ବା ପାନ କରିବା ସିନ୍ଧୃଥ ବିଷ ନିବାରଣ କରେ।

ଅଙ୍କୋଟମୂଲନିଷ୍କ୍ଵାଥଃ ସାଜ୍ଯଃ ପୀତୋ ଵିଷାନ୍ତକଃ । ଯଜ୍ଜରାଵ୍ଯାଧିଵିଧ୍ଵଂସି ଭେଷଜଂ ତଦ୍ରସାଯନମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.

ଅଙ୍କୋଟ ମୂଳର କଢ଼ା ଘଉଁ ସହିତ ପିଇଲେ ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ଔଷଧ ବୟସ୍କ ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ଏହା ରସାୟନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ସିନ୍ଦୂତ୍ଯରାର୍କରାଶୁଣ୍ଠୀକଣାମଧୁଗୁଡୈଃ କ୍ରମାତ୍ । ଵର୍ଷାଦିଷ୍ଵଭଯା ସେଵ୍ଯା ରସାଯନଗୁଣୌଷିଣା ॥ ୧,୧୭୨.

ସିନ୍ଦୂତି, ଅରାର୍କ, ରାଶୁଂଠି, କଣା, ମଧୁ ଓ ଗୁଡ଼ କ୍ରମକ୍ରମେ ଖାଇବା ଉଚିତ। ବର୍ଷାଦି ଋତୁରେ ଏହି ଔଷଧ ହରିତକୀ ସହିତ ନେଲେ ରସାୟନ ଗୁଣ ମିଳେ।