ହରିଦ୍ରାଦାରୁସିନ୍ଧୂତ୍ଥପଥ୍ଯାଜନଵଗୌରିକୈଃ । ପିଷ୍ଟୈର୍ଦତ୍ତୋ ବହିର୍ଲପୋ ନେତ୍ରଵ୍ଯାଧିନିଵାରକଃ ॥ ୧,୧୭୧.
ହଳଦୀ, ଦେବଦାରୁ, ଶିଳା ଲୁଣ, ପଥ୍ୟା, ଅଜୱାଇନ ଓ ଗାଈଘିଅ ଦେଇ ପିଷି ବାହାରେ ଲେପ କଲେ ଆଖିର ରୋଗ ନଶେ।
ମୃତଭ୍ରଷ୍ଟାଭଯାଲେପାତ୍ତ୍ରିଫଲା କ୍ଷୀରସଂଯୁତା । ଶୁଣ୍ଠୀନିମ୍ବଦଲୈଃ ପିଷ୍ଟୈଃ ସୁଖୋଷ୍ଣୈଃ ସ୍ଵଲ୍ପସୈନ୍ଧଵୈଃ । ଧାର୍ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁଷି ସଂକ୍ଷେପାଚ୍ଛୋଥକଣ୍ଡୂରୁଜାପହଃ ॥ ୧,୧୭୧.
ତ୍ରିଫଳା ଓ ଦୁଧ, କିମ୍ବା ଶୁଖିଲା ଅଦା ଓ ନିମ୍ବ ପତ୍ର ପିଷି, ହାଲୁକା ଗରମ ଓ ଅଳ୍ପ ଶିଳା ଲୁଣ ମିଶାଇ ଆଖିରେ ଦେଲେ ଶୀଘ୍ର ଫୁଲା, ଚୁଲି ଓ ବେଦନା ହଟେ।
ଅଭଯାକ୍ଷାମୃତଂ ଚୈକଦ୍ଵିଚତୁର୍ଭାଗିକଂ ଯୁତମ୍ । ମଧ୍ଵାଜ୍ଯଲୀଢଂ କ୍ଵାଥୋ ଵା ସର୍ଵନେତ୍ରରୁଗର୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ହରୀତକୀ ଓ ଅଭୟାର ଦ୍ୱିତୀୟ, ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାଗ ନେଇ, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ଆଖି ରୋଗ ନଶେ।
ଚନ୍ଦନତ୍ରିଫଲାପୂଗପଲାଶତରୁମୂଲକୈଃ । ଜଲପିଷ୍ଟୈରିଯଂ ଵିର୍ତିରଶେଷତିମିରାପହା ॥ ୧,୧୭୧.
ଚନ୍ଦନ, ତ୍ରିଫଳା, ଗୁଆ, ପଳାଶ ଗଛର ମୂଳ ଜଳରେ ପିଷି ତିଆରି କରା ଲେପ ସମସ୍ତ ଆଖିର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ।
ଦଧ୍ନାତିଘୃଷ୍ଟଂ ମରିଚଂ ରାତ୍ର୍ଯାନ୍ଧ୍ଯାପହମଞ୍ଜନମ୍ । ତ୍ରିଫଲାକ୍ଵାଥକଲ୍କାଭ୍ଯାଂ ସପଯସ୍କଂ ଶୃତଂ ଘୃତମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ଦହିରେ ମରିଚ ଭଲଭାବେ ଘସି ତିଆରି କରା ଆଞ୍ଜନ ରାତିର ଅନ୍ଧାରି ଦୂର କରେ; ତ୍ରିଫଳାର କ୍ୱାଥ ଓ କଳ୍କ, ପୟସ ଦେଇ ଘିଅ ରାନ୍ଧିଲେ ଉପକାରୀ।
ତିମିରାଣ୍ଯଚିରାଦ୍ଧନ୍ଯାତ୍ପୀତମେତନ୍ନିଶାମୁଖେ । ପିପ୍ପଲୀତ୍ରିଫଲା ଦ୍ରାକ୍ଷାଲୋହଚୂର୍ଣଂ ସସୈନ୍ଧଵମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ଏହା ରାତିରେ ଖାଇଲେ ଶୀଘ୍ର ଆଖିର ଅନ୍ଧକାର ଭଲ ହୁଏ; ପିପ୍ପଳୀ, ତ୍ରିଫଳା, ଦାକ୍ଷ, ଲୋହ ଚୁରା ଓ ଶିଳା ଲୁଣ।
ଭୃଙ୍ଗରାଜରସୈର୍ଘୃଷ୍ଟଂ ଘୁଟିକାଞ୍ଜନମିଷ୍ଯତେ । ଆନ୍ଧ୍ଯଂ ସତିମିରଂ କାଚଂ ହନ୍ତ୍ଯନ୍ଯାନ୍ନେତ୍ରରୋଗକାନ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ଭୃଙ୍ଗରାଜ ରସରେ ଘସି ତିଆରି କରା ଆଞ୍ଜନ ଦେଲେ ଅନ୍ଧତା, ଅନ୍ଧକାର, କାଚ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଖି ରୋଗ ନଶେ।
ତ୍ରିକଟୁ ତ୍ରିଫଲା ନକ୍ତ ସୈନ୍ଧଵଂ ଚ ମନଃ ଶିଲା । ରୁଚକଂ ଶଙ୍ଖନାଭିଶ୍ଚ ଜାତୀପୁଷ୍ପାଣି ନିମ୍ବକମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ତ୍ରିକଟୁ, ତ୍ରିଫଳା, ଶିଳା ଲୁଣ, ମନଃଶିଳା, ରୁଚକ, ଶଂଖ ଚୁରା, ଯାତୀ ଫୁଲ ଓ ନିମ୍ବ—
ରସାଞ୍ଜନଂ ଭୃଙ୍ଗରାଜଂ ଘୃତଂ ମଧୁ ପଯସ୍ତଥା । ଏତତ୍ପିଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵଟିକା ସର୍ଵନେତ୍ରରୁଗର୍ଦିନୀ ॥ ୧,୧୭୧.
—ରସାଞ୍ଜନ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଘିଅ, ମଧୁ ଓ ଦୁଧ ସହିତ ପିଷି ବଟିକା ତିଆରି କଲେ ସମସ୍ତ ଆଖି ରୋଗ ନଶେ।
ଦଗ୍ଧମେରଣ୍ଡକଂ ମୂଲଂ ଲେପାତ୍କାକିକପେଷିତମ୍ । ଶିରୋଽର୍ତିଂ ନାଶଯତ୍ଯାଶୁ ପୁଷ୍ପଂ ଵା ମୁଚୁକୁନ୍ଦକ (ଜ) ମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ପୋଡ଼ା ଏରଣ୍ଡ ମୂଳ କାକ ମଳ ସହିତ ପିଷି ଲେପ କଲେ, କିମ୍ବା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଦେଲେ ମୁଣ୍ଡର ବେଦନା ଶୀଘ୍ର ନଶେ।
ଶତମୂଲ୍ଯୈରଣ୍ଡମୂଲଚକ୍ରାଵ୍ଯାଘ୍ରୀପଲୈଃ ଶୃତମ୍ । ତୈଲଂ ନସ୍ଯମରୁଶ୍ଲେଷ୍ମତିମିରୋର୍ଧ୍ଵର୍(ଦ୍ଧ) ଗଦାପହମ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ଶତମୂଳୀ, ଏରଣ୍ଡ ମୂଳ, ଚକ୍ରା, ବ୍ୟାଘ୍ରୀ ଓ ପଳାଶ ସହିତ ତେଲ ରାନ୍ଧି, ନାସାରେ ଦେଲେ ଶୁଷ୍କତା, କଫ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଉପର ଅଞ୍ଚଳର ରୋଗ ନଶେ।
ନାଚନଂ (ଲନଣଂ) ସଗୁଡଂ ଵିଶ୍ଵଂ ପିପ୍ପଲୀ ଵା ସସୈନ୍ଧଵା । ଭୁଜସ୍ତମ୍ଭାଦିରୋଗେଷୁ ସର୍ଵେଷୂର୍ଧ୍ଵଗଦେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୭୧.
ନାଚନା (କିମ୍ବା ଲଣଣା) ଗୁଡ଼ ସହିତ, କିମ୍ବା ପିପ୍ପଳୀ ଶିଳା ଲୁଣ ସହିତ ନେଲେ, ବାହୁ ଅକ୍ଷମତା ଓ ସମସ୍ତ ଶରୀରର ଉପର ଅଞ୍ଚଳର ରୋଗରେ ଉପକାର ମିଳେ।
ସୂର୍ଯାଵର୍ତେ ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ନସ୍ଯକର୍ମାଦିଭେଷଜମ୍ । ଦଶମୂଲୀକଷାଯଂ ତୁ ସର୍ପିଃ ସୈନ୍ଧଵସଂଯୁତମ୍ । ନସ୍ଯମଙ୍ଗଵିଭେଦଘ୍ନଂ ସୂର୍ଯାଵର୍ତଶିରୋଽର୍ତିନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗରେ, ନାସା ମାର୍ଗର ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଦଶମୂଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଢ଼ା, ଘ଼ିଅ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ମିଶାଇ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେଲେ, ଶରୀର ଓ ମୁଣ୍ଡର ଯେଉଁ ବିଛିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଦଧ୍ନା ସୌଵର୍ଚଲାଜାଜୀମଧୂକଂ ନୀଲମୁତ୍ପଲମ୍ । ପିବେତ୍କ୍ଷୌଦ୍ରଯୁତଂ ନାରୀ ଵାତାସୃଗ୍ଦରପୀଡିତା ॥ ୧,୧୭୧.
ଯେଉଁ ମହିଳା ବାୟୁ ବା ରକ୍ତ ଦୋଷରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେ ଦହି, ସୁନ୍ଧର ଲୁଣ, ଅଜୱାଇନ, ମାଧୁକ, ନୀଳ କମଳ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ପିଇବା ଉଚିତ୍।
ଵାସକସ୍ଵରସଂ ପୈତ୍ତେ ଗୁଡୂଚ୍ଯା ରସମେଵ ଵା । ଜଲେନାମଲକୀବୀଜଂ କଲ୍କଂ ଵାସସିତାମଧୁ ॥ ୧,୧୭୧.
ପିତ୍ତ ଦୋଷ ହେଲେ, ବାସକ ରସ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ୁଚୀ ରସ, କିମ୍ବା ଆମଳକୀ ଗୁଠିକା ପାଣି ସହିତ ଚଟଣି ତିଆରି କରି, ବାସକ, ଚିନି ଓ ମଧୁ ସହିତ ନେବା ଉଚିତ୍।
ଆମଲକ୍ଯା ମଧୁରସଂ ମୂଲଂ କାର୍ପାସମେଵ ଵା । ପାଣ୍ଡୁପ୍ରଦରଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ପିବେତ୍ତଣ୍ଡୁଲଵାରିଣା ॥ ୧,୧୭୧.
ପାଣ୍ଡୁ ରୋଗ ଓ ପ୍ରମେହ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଆମଳକୀର ମିଠା ରସ କିମ୍ବା କପାସ ଗଛର ମୂଳ, ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ପିଇବା ଉଚିତ୍।
ତଣ୍ଡୁଲୀଯକମୂଲଂ ତୁ ସକ୍ଷୌଦ୍ରେ ସରସାଞ୍ଜନମ୍ । ତଣ୍ଡୁଲୋଦକସଂପୀତଂ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚାସୃକ୍ଦରାଞ୍ଜଯେତ୍ । କୁଶମୂଲଂ ତଣ୍ଡୁଲାଦ୍ଭିଃ ପୀତଂ ଚାସୃକ୍ଦରଂ ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୧.
ତଣ୍ଡୁଳିୟା ଗଛର ମୂଳ, ମଧୁ ଓ ତରଳ ରସ ସହିତ ମିଶାଇ, ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। କୁଶ ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ର ପାଣି ସହିତ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶମନ ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭୨ ଧନ୍ଵନ୍ତରିରୁଵାଚ । ସ୍ତ୍ରୀରୋଗାଦିଚିକିତ୍ସାଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସୁଶ୍ରୁତ ତଚ୍ଛୃଣୁ । ଯୋନିଵ୍ଯାପତ୍ସୁ ଭୂଯିଷ୍ଟଂ ଶସ୍ଯତେ କର୍ମ ଵାତଜିତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ମହିଳା ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ କହିବି, ହେ ସୁଶ୍ରୁତ, ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ଯୋନି ରୋଗ ହୁଏ, ବାୟୁ ଶାନ୍ତି କରିବା ଉପାୟ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଵଚୋପକୁଞ୍ଚିକାଜାତୀକୃଷ୍ଣାଵାସକସୈନ୍ଧଵମ୍ । ଅଜମୋଦାଯଵକ୍ଷାରଂ ଚିତ୍ରକଂ ଶର୍କରାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ବଚ, ପକୁଞ୍ଚିକା, ଜାତୀ, କୃଷ୍ଣା, ବାସକ, ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ, ଅଜମୋଦା, ଯବକ୍ଷାର, ଚିତ୍ରକ ଓ ଚିନି ମିଶାଇ ଏକ ମିଶ୍ରଣ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ପିଷ୍ଟ୍ଵାଲୋଡ୍ଯ ଜଲାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଖାଦଯେଦ୍ଧୃତଭର୍ଜିତମ୍ । ଯୋନିପାର୍ଶ୍ଵାର୍ତିହୃଦ୍ରୋଗଗୁଲ୍ମାର୍ଶୋ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନକୁ ଚକଚକି କରି, ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ମିଶାଇ, ଘ଼ିଅରେ ଭଜି ଖାଇଲେ, ଯୋନି ବେଦନା, ପାର୍ଶ୍ୱ ବେଦନା, ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଠା ଓ ଅର୍ଶ ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ବଦରୀପତ୍ରସଂଲେପାଦ୍ଯୋନିର୍ଭିନ୍ନା ପ୍ରଶାମ୍ଯତି । ଲୋଧ୍ରତୁମ୍ବୀଫଲାଲେପାଦ୍ଯୋନେର୍ଦାର୍ଢ୍ଯଂ କରୋତି ଚ ॥ ୧,୧୭୨.
ବଦରୀ ପତ୍ରର ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଯୋନି ଫାଟିଯିବା ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଲୋଧ୍ର ଓ ତୁମ୍ବୀ ଫଳର ଲେପ ଲଗାଇଲେ ଯୋନି ଦୃଢ଼ ହୁଏ।
ପଞ୍ଚପଲ୍ଲଵପିଷ୍ଟାହ୍ଵମାଲତୀକୁସୁମୈର୍ଘୃତମ୍ । ରଵିପକ୍ଵମସୃଗ୍ଧାରଂ ଯୋନିଗନ୍ଧଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ପାଞ୍ଚ ପତ୍ର ଓ ମାଲତୀ ଫୁଲର ଚକଚକି ଘ଼ିଅ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ରାନ୍ଧିଲେ, ଅସାମାନ୍ୟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ରୁକିଯାଏ ଓ ଯୋନିର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦୂର ହୁଏ।
ସକାଞ୍ଜିକଂ ଜପାପୁଷ୍ପପୁଷ୍ପଂ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀଦଲମ୍ । ଦୂର୍ଵାପିଷ୍ଟଂ ଚ ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଚିତ୍ରକଂ ଶର୍କରାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
କଞ୍ଜି ସହିତ ଜପା ଫୁଲ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମତୀ ପତ୍ର ଓ ଦୁର୍ବା ଚକଚକି, ଚିତ୍ରକ ଓ ଚିନି ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ଧାତ୍ର୍ଯଞ୍ଜନାଭଯାଚୂର୍ଣଂ ତୋଯପୀତଂ ରଜୋ ହରେତ୍ । ସଦୁଗ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ମଣା ପୀତା ନସ୍ଯାଦ୍ଵା ପୁତ୍ରଦା ଋତୌ ॥ ୧,୧୭୨.
ଧାତ୍ରୀ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଅଭୟା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ନେଲେ ରଜୋଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଦୁଧ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ନେଲେ କିମ୍ବା ଋତୁକାଳରେ ନାସା ମାର୍ଗରେ ଦେଲେ, ସନ୍ତାନ ମିଳେ।
ଦୁଗ୍ଧସ୍ଯାର୍ଧାଢକଂ ଚାଜ୍ଯମଶ୍ଵଗନ୍ଧା ଚ ପୁତ୍ରଦା । ଵନ୍ଧ୍ଯା ପୁତ୍ରଂ ଲଭେତ୍ପୀତ୍ଵା ଘୃତେନ ଵ୍ଯୋପକେସରମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ଆଧକ ଦୁଧ, ଘ଼ିଅ ଓ ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ନେଲେ ସନ୍ତାନ ହୁଏ। ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ଏହା ଘ଼ିଅ ଓ ବ୍ୟୋପକେଶର ସହିତ ପିଇଲେ ପୁଅ ସନ୍ତାନ ପାଏ।
କୁଶକାଶୋରୁଚୃକାନାଂ ମୃଲୈର୍ଗୋକ୍ଷୁରକସ୍ଯ ଚ । ଶୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ସିତାଯୁକ୍ତଂ ଗର୍ଭିଣ୍ଯାଃ ଶୂଲନୁତ୍ପରମ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
କୁଶ, କାଶ, ଉରୁଚୃକ, ମୃଳ ଓ ଗୋକ୍ଷୁରକା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଢ଼ା, ଦୁଧ ଓ ଚିନି ସହିତ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କର ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଔଷଧ।
ପାଠାଲାଙ୍ଗଲିସିଂହାମ୍ଯମଯୂରକୂଟଜୈଃ ପୃଥକ୍ । ନାଭିବସ୍ତି ଭଗାଲେପାତ୍ସୁଖଂ ନାରୀ ପ୍ରସୂଯତେ ॥ ୧,୧୭୨.
ପାଠା, ଅଳଙ୍ଗଲି, ସିଂହା, ମୟୂର ଓ କୁଟଜ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ନାଭି, ମୁତ୍ରାଶୟ ଓ ଯୋନିରେ ଲେପ କଲେ ମହିଳା ସହଜରେ ପ୍ରସବ କରିପାରିବେ।
ସୂତାଯା ହୃଚ୍ଛିରୋବସ୍ତିଶୂଲମର୍କନ୍ଦ (କ୍ଵଲ୍ଲ) ସଂଜ୍ଞିତମ୍ । ଯଵକ୍ଷାରଂ ପିବେତ୍ତତ୍ର ମସ୍ତୁ କୋଷ୍ଣୋଦକେନ ଵା ॥ ୧,୧୭୨.
ସୂତିକା ମହିଳାଙ୍କର ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁତ୍ରାଶୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯାହାକୁ ଅର୍କନ୍ଦ କିମ୍ବା କ୍ୱଲ୍ଲା କୁହାଯାଏ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ଯବକ୍ଷାର ମସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଉଷ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ପିଇବା ଉଚିତ୍।
ଦଶମୂଲୀକୃତଃ କ୍ତାଥଃ ସାଜ୍ଯଃ ମୂତିରୁଜାପହଃ । ଶାତିଲଣ୍ଡୁଲଚୂର୍ଣଂ ତୁ ସଦୁଗ୍ଧଂ ଦୁଗ୍ଧକୃଦ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୨.
ଦଶମୂଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କଢ଼ା ଘ଼ିଅ ସହିତ ନେଲେ ଗର୍ଭାଶୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ। ଶାତିଳା ଓ ଚାଉଳ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧ ସହିତ ନେଲେ ଦୁଧ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଵିଦାରୀ କନ୍ଦସ୍ଵରସଂ ମୂଲଂ କାର୍ପାସଜଂ ତଥା । ଧାତ୍ରୀ ସ୍ତନ୍ଯଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମୁଦ୍ଗଯୂପରସାଶିନୀ ॥ ୧,୧୭୨.
ବିଦାରୀ ମୂଳର ରସ, କପାସ ଗଛର ମୂଳ ଓ ଧାତ୍ରୀ ଦେଇ ଷ୍ଟନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପକୃତ। ମୁଗ ଦାଳର ଶର୍ବତ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ।