ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଛର୍ଦି ସର୍ଵାଂ ପ୍ରଣୁଦତି ତୃଷ୍ଣାଞ୍ଚୈଵାପକର୍ଷତି । ତ୍ରିଫଲା ଭ୍ରମମୂର୍ଛାହୃତ୍ପୀତା ସା ମଧୁନାପି ଵା ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଫଳା ମଧୁ ସହିତ ପିଇଲେ ସମସ୍ତ ବାନ୍ତି, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଘୁର୍ଣ୍ଣି ଓ ମୂର୍ଛା ଦୂର ହୁଏ।

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ହିତଂ ପାନାଦପସ୍ମାରଗ୍ରହାଦିନୁତ୍ । କୂଷ୍ମାଣ୍ଡକରସୋ ଵାଜ୍ଯଂ ସଯଷ୍ଟିକଂ ତଦର୍ଥକୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କଲେ ଅପସ୍ମାର ଓ ଭୂତବାଧା ଦୂର ହୁଏ। କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ରସ ଚାଉଳ ସହିତ ନିଅଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।

ବ୍ରାହ୍ମୀରସଵଚାକୁଷ୍ଠଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀଭିରେଵ ଚ । ପୁରାଣଂ ସେଵ୍ଯମୁନ୍ମାଦଗ୍ରହାପସ୍ମାରଦ୍ଘୃନୁତମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଵଚା, କୁଷ୍ଠ, ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପୁରୁଣା ଘିଏ ଉନ୍ମାଦ, ଭୂତବାଧା ଓ ଅପସ୍ମାର ରୋଗରେ ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଶ୍ଵଗନ୍ଧାକଷାଯେ ଚ କଲ୍କେ କ୍ଷୀରେ ଚତୁର୍ଗୁଣେ । ଘୃତପକ୍ଵନ୍ତୁ ଵାତଘ୍ନଂ ଵୃଷ୍ଯଂ ମାଂ ସାଯ ପୁତ୍ରକୃତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ଯଦି ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ର କଢ଼ା କିମ୍ବା ଚାରିଗୁଣ ଦୁଧରେ ତାହାର କଲ୍କ ପକାଇ ଘିଅ ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ଏହି ଔଷଧ ବାତ ଶାନ୍ତ କରେ, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ପୁଅ ଦେଇଥାଏ।

ନୀଲୀମୁଣ୍ଡୀରିକାଚୂର୍ଣଂ ମଧୁସର୍ପିଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଛିନ୍ନାକ୍ଵାଥଂ ପିବନ୍ହନ୍ତି ଵାତରକ୍ତଂ ସୁଦୁସ୍ତରମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ନୀଳି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡୀ ଚୁରୁଣ ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ, ଚିନ୍ନା ର କଢ଼ା ସହିତ ପିଲେ, ଏହା ଭୟଙ୍କର ବାତରକ୍ତ ରୋଗକୁ ମିଟାଏ।

ସଗୁଡାଃ ପଞ୍ଚ ପଥ୍ଯାଶ୍ଚ କୁଷ୍ଟାର୍ଶୋଵାତସାଦନାଃ । ଗଡଚୀସ୍ଵରସଂ କଲ୍କଂ ଚୂର୍ଣଂ ଵା କ୍ଵାଥମେଵ ଵା ॥ ୧,୧୭୦.

ଗୁଡ଼ ସହିତ ପାଞ୍ଚଟି ପଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଲେ କୁଷ୍ଠ, ଅର୍ଶ ଓ ବାତ ରୋଗର ଉପଚାର ହୁଏ; ଏହାର ରସ, କଲ୍କ, ଚୁରୁଣ କିମ୍ବା କଢ଼ା ଯେକୌଣସି ଭାବରେ ଦିଆଯାଇପାରିବ।

ଵାତରକ୍ତାନ୍ତକଂ କାଲାଗୁଡୂଚୀକ୍ଵାଥକଲ୍କତଃ । କୁଷ୍ଠଵ୍ରଣାଦିଶମନଂ ଶୃତମାଜ୍ଯଂ ସଦୁଗ୍ଧକମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

କାଳାଗୁଡ଼ୁଚି ର କଢ଼ା ଓ କଲ୍କ ବାତରକ୍ତ ଶେଷ କରେ; ଏହା ଘିଅ ଓ ଦୁଧରେ ପକାଇ ଦିଲେ କୁଷ୍ଠ, ଘାଉ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଶାନ୍ତ କରେ।

ତ୍ରିଫଲାଗୁଗ୍ଗୁଲୁର୍ଵାତରକ୍ତମୂର୍ଛାପହାରକଃ । ଊରୁସ୍ତମ୍ଭଵିନାଶାଯ ଗୋମୂତ୍ରେଣ ଚ ଗୁଗ୍ଗୁଲୁଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଫଳା ଓ ଗୁଗୁଳୁ ବାତରକ୍ତ ଓ ମୂର୍ଛା ଦୂର କରେ; ଗୁଗୁଳୁ ଗାଈର ମୁତ୍ର ସହିତ ନେଲେ ଉରୁ ଜଡ଼ା ମିଟାଏ।

ଶୁଣ୍ଠୀଗୋକ୍ଷୁରକକ୍ଵାଥଃ ସାମଵାତାର୍ତିଶୂଲନୁତ୍ । ଦଶମୂଲାମୃତୈରଣ୍ଡରାସ୍ନାନାଗରଦାରୁଭିଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ଶୁଠି ଓ ଗୋକ୍ଷୁର ର କଢ଼ା ବାତ ଓ ସାମବାତ ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶମନ କରେ; ଏହା ଦଶମୂଳ, ଅମୃତ, ଏରଣ୍ଡ, ରାସ୍ନା, ନାଗର ଓ ଦାରୁ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରିବ।

କ୍ଵାଥୋ ହନ୍ତି ମାହଶୋଥଂ ମରୀଚଗୁଡସଂଯୁତଃ । କାସଘ୍ନୋ ମୋଦକଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତୃଷ୍ଣାରୋଚକନାଶନଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ମରିଚ ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ କଢ଼ା ବଡ଼ ଫୁଲା ମିଟାଏ; ଏହାର ଲଡ଼ୁ କାଶି, ତିଆସ ଦୂର କରେ ଓ ଭୋକ ବଢ଼ାଏ।

କଣ୍ଟକାରିଗୁଡୂଚୀଭ୍ଯାଂ ପୃଥକ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ପଲେ ରସେ । ପ୍ରସ୍ଥସିଦ୍ଧଂ ଘୃତଞ୍ଚୈଵ କାସନୁଦ୍ଧୃଦି ଦୀପନଃ ॥ ୧,୧୭୦.

କଣ୍ଟକାରୀ ଓ ଗୁଡ଼ୁଚି ର ରସ, ତିରିଶି ପଳା ପଳା ନେଇ, ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ଘିଅରେ ପକାଇଲେ, ଏହି ଘିଅ କାଶି ହଟାଏ ଓ ହୃଦୟକୁ ଶକ୍ତି ଦିଏ।

କୃଷ୍ଣାଧାତ୍ରୀସିତାଶୁଣ୍ଠୀମରୀଚସୈନ୍ଧଵାନ୍ଵିତଃ । କ୍ଵାଥ ଏରଣ୍ଡତୈଲେନ ସାମଂ ହନ୍ତ୍ଯନିଲଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

କୃଷ୍ଣା, ଧାତ୍ରୀ, ଚିନି, ଶୁଠି, ମରିଚ ଓ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ଦିଆଯାଇଥିବା କଢ଼ାକୁ ଏରଣ୍ଡ ତେଲ ମିଶାଇ ନେଲେ, ଏହା ଭାରି ବାତ ଦୂର କରେ।

ବଲା ପୁନର୍ନଵୈରଣ୍ଡବୃହତୀଦ୍ଵଯଗୋକ୍ଷୁରୈଃ । ସହିଙ୍ଗୁଲଵର୍ଣ ପୀତଂ ଵାତଶୂଲଵିମର୍ଦନମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ବଳା, ପୁନର୍ନବା, ଏରଣ୍ଡ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବୃହତୀ ଓ ଗୋକ୍ଷୁର, ହିଙ୍ଗୁଳ ର ରଙ୍ଗ ସହିତ ନେଲେ, ବାତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶମନ କରେ।

ତ୍ରିଫଲାନିମ୍ବଯଷ୍ଟୀକକଟୁକାରଗ୍ଵଧୈଃ ଶୃତମ୍ । ପାଯଯେନ୍ମଧୁନା ମିଶ୍ରଂ ଦାହଶୂଲୋପଶାନ୍ତଯେ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଫଳା, ନିମ୍ବ, ଯଷ୍ଟୀ, କଟୁକା ଓ ଅରଗ୍ବଧ ର କଢ଼ାକୁ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ, ଦାହ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

ତ୍ରିଫଲାପଃ ସଯଷ୍ଟୀକାଃ ପରିଣାମାର୍ତିନାଶନାଃ । ଗୋମୂତ୍ରଶୁଦ୍ଧମଣ୍ଡୂରଂ ତ୍ରିଫଲାଚୂର୍ଣସଂଯୁତମ୍ । ଵିଲିହନ୍ମଧୁସର୍ପିର୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଲଂ ହନ୍ତି ତ୍ରିଦୋଷଜମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଫଳା ଓ ଯଷ୍ଟୀ ସହିତ ପାଣି ପିଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମିଟେ; ଗୋମୂତ୍ରରେ ଶୁଧ୍ଧ ମଣ୍ଡୂର ଓ ତ୍ରିଫଳା ଚୁରୁଣ ମିଶାଇ, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚଟିଲେ, ତିନି ଦୋଷ ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ।

ତ୍ରିଵୃତ୍କୃଷ୍ଣାହରୀତକ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଚତୁଷ୍ପଞ୍ଚଭାଗିକାଃ । ଗୁଟିକା ଗୁଡତୁଲ୍ଯାସ୍ତା ଵିଡ୍ଵିବନ୍ଧଗଦାପହାଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିବୃତ୍, କୃଷ୍ଣା ଓ ହରୀତକୀ, ଦୁଇ, ଚାରି ଓ ପାଞ୍ଚ ଭାଗ ଅନୁସାରେ ନେଇ, ଗୁଡ଼ ଆକାରର ଗୁଳି ବନେଇଲେ, ଏହା କଠିନ ମଳ ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ।

ହରୀତକୀଯଵକ୍ଷାରପିପ୍ପଲୀତ୍ରିଵୃତସ୍ତଥା । ଘୃତୈଶ୍ଚୂର୍ଣମିଦଂ ପେଯମୁଦାଵର୍ତାଵିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ହରୀତକୀ, ୟବକ୍ଷାର, ପିପ୍ପଳୀ ଓ ତ୍ରିବୃତ୍ ର ଚୁରୁଣ ଘିଅ ସହିତ ଖାଇଲେ, ଉଦାବର୍ତ୍ତ ରୋଗ ମିଟିଯାଏ।

ତ୍ରିଵୃଦ୍ଧରୀତକୀଶ୍ଯାମାଃ ସ୍ନୁହୀକ୍ଷୀରେଣ ଭାଵିତାଃ । ଵଟିକା ମୂତ୍ରପୀତାସ୍ତାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଟାଶ୍ଚାନାହଭେଦିକାଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିବୃତ୍, ହରୀତକୀ ଓ ଶ୍ୟାମା, ସ୍ନୁହୀ ଦୁଧରେ ଭିଜାଇ ଗୁଳି ବନେଇ, ମୁତ୍ର ସହିତ ନେଲେ, ଏହି ଗୁଳି ଅତି ଉତ୍ତମ ଓ ମଳ ଭେଦନ କରେ।

ତ୍ର୍ଯୂଷଣତ୍ରିଫଲାଧନ୍ଯଵିଡଙ୍ଗଚଵ୍ଯଚିତ୍ରକୈଃ । କଲ୍କୀକୃତୈର୍ଘୃତଂ ସିଦ୍ଧଂ ସଂସ୍କାରଂ ଵାତଗୁଲ୍ମନୁତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଉଷଣ, ତ୍ରିଫଳା, ଧନ୍ୟା, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଚବ୍ୟା ଓ ଚିତ୍ରକ ର କଲ୍କ ଦେଇ ପକାଇଥିବା ଘିଅ, ବାତ ଗୁଲ୍ମ ର ଉପଚାର।

ମୂଲଂ ନାଗରମାନୀତଂ ସକ୍ଷୀରଂ ହୃଦଯାର୍ତିନୁତ୍ । ସୌଵଚଲଂ ତଦର୍ଧନ୍ତୁ ଶିଵାନାଞ୍ଚ ଘୃତଂ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ନାଗର ମୂଳ ଆଣି ଦୁଧରେ ପକାଇଲେ ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଶମନ କରେ; ଏହାର ଅର୍ଧ ସେଣ୍ଢା ଲୁଣ ଓ ଶିବ ଘିଅ ସହିତ ପିଲେ ଉପକାର ହୁଏ।

କଣାପାଷାଣଭେଦୈର୍ଵା ଶିଲାଜତୁକଚୂର୍ଣକମ୍ । ତଣ୍ଡୁଲୀଭିର୍ଗୁଡେନାପି ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ରୀତି ଜୀଵତି ॥ ୧,୧୭୦.

କଣା, ପାଷାଣଭେଦ କିମ୍ବା ଶିଳାଜତୁ ଚୁରୁଣ, ଚାଉଳ ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ ନେଲେ, ମୁତ୍ରକ୍ରିଚ୍ଛ୍ର ଭଲ ହୁଏ ଓ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରେ।

ଅମୃତାନାଗରୀଧାତ୍ରୀଵାଜିଗନ୍ଧାତ୍ରିକଣ୍ଟକାମ୍ । ପ୍ରପିବେଦ୍ଵାତରେଗାର୍ତଃ ସଶୂଲୋ ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ରଵାନ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ଯେଉଁମାନେ ବାତରୋଗ, ବେଦନା ଓ ପିଶାବ କଷ୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ଅମୃତା, ନାଗରୀ, ଧାତ୍ରୀ, ବାଜିଗନ୍ଧା ଓ ତ୍ରିକଣ୍ଟକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଢ଼ା ପିବିବା ଉଚିତ।

ସିତାତୁଲ୍ଯୋ ଯଵକ୍ଷାରଃ ସର୍ଵକୃଚ୍ଛ୍ରନିଵାରଣଃ । ନିଦିଗ୍ଧିକାରସୋ ଵାପି ସକ୍ଷୌଦ୍ରଃ କୃଚ୍ଛ୍ରନାଶନଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ଚିନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଯବକ୍ଷାର ସମସ୍ତ ପିଶାବ କଷ୍ଟ ଦୂର କରେ; ଏହିପରି ନିଦିଗ୍ଧିକାର ରସ ମଧୁ ସହିତ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।

ଲଵଣଂ ତ୍ରିଫଲାକଲ୍କୈର୍ମୂତ୍ରାଘାତହରଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ମୂତ୍ରେ ଵିରୁଦ୍ଧେ କର୍ପୂରଚୂର୍ଣଂ ଲିଙ୍ଗେ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ତ୍ରିଫଳା ପିଷ୍ଟା ଲୁଣ ପିଶାବ ବନ୍ଧ ହେଲେ ଭଲ ମନାଯାଏ; ଯଦି ପିଶାବ ବନ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ କର୍ପୁର ଗୁଣ୍ଡ ପୁରୁଷଙ୍କ ଲିଙ୍ଗରେ ଦେବା ଉଚିତ।

କ୍ଵାଥଶ୍ଚ ଶିଗ୍ରୁମୂଲୋତ୍ଥଃ କଟୂଷ୍ଣୋଶ୍ମାନିପାତନଃ । ସର୍ଵମେହହରୋଧାତ୍ର୍ଯା ରସଃକ୍ଷୌଦ୍ରନିଶାଯୁତଃ । ତ୍ରିଫଲାଦାରୁଦାର୍ଵ୍ଯଷ୍ଟକ୍ଵାଥଃ କ୍ଷୌଦ୍ରେଣ ମେହହା ॥ ୧,୧୭୦.

ଶିଗ୍ରୁ ମୂଳର କଢ଼ା, ତିକ୍ତ ଓ ତିକ୍ଷ୍ଣ, ପିଶାବ ଚାଲିବାକୁ ସହାୟକ; ଧାତ୍ରୀର ରସ ମଧୁ ଓ ହଳଦୀ ସହିତ ନେଲେ ସମସ୍ତ ପିଶାବ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; ତ୍ରିଫଳା, ଦାରୁ, ଦାର୍ବୀ ଓ ଅଷ୍ଟକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କଢ଼ା ମଧୁ ସହିତ ନେଲେ ପିଶାବ ରୋଗ ଭଲ ହୁଏ।

ଅସ୍ଵପ୍ନଂ ଚ ଵ୍ଯଵାଯଂ ଚ ଵ୍ଯାଯାମାଶ୍ଚିନ୍ତନାନି ଚ । ସ୍ଥୌଲ୍ଯମିଚ୍ଛନ୍ପପରିତ୍ଯକ୍ତଂ କ୍ରମେଣାଭିପ୍ରଵର୍ଧଯେତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ଯିଏ ଦେହର ମୋଟାପଣ କମେଇବାକୁ ଚାହେ, ସେ ଦିନେ ଦିନେ ଜାଗି ରହିବା, ଯୌନ ନିୟମ, ଅଭ୍ୟାସ ଓ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇବା ଓ ଅତି ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।

ଯଵଶ୍ଯାମାକଭୋଜୀ ସ୍ଯାସ୍ଥୌଲ୍ଯକୃନ୍ମଧୁଵାରିଣା । ଉଷ୍ଣମନ୍ନଂ ସମଣ୍ଡଂ ଵା ପିବନ୍କୃଶତନୁର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ଯେଉଁମାନେ ଯବ ଓ ଶ୍ୟାମାକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦେହ ଚିକ୍କଣ କରେ, ଏବଂ ମଧୁ ମିଶିତ ପାଣି କିମ୍ବା ଗରମ ଖାଦ୍ୟ ଝୋଳ ସହିତ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଶରୀରରେ ଚିକ୍କଣତା ପାଇବେ।

ସଚଵ୍ଯଜୀରକଂ ଵ୍ଯୋଷା ହିଙ୍ଗୁସୌଵର୍ଚଲାମଲାଃ । ମଧୁନା ରକ୍ତଵଃ ପୀତା ମେଧୋଘ୍ନା ସର୍ଵଦୀପନାଃ ॥ ୧,୧୭୦.

ଚବ୍ୟା, ଜୀରା, ବ୍ୟୋଷ, ହିଙ୍ଗୁ, ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଓ ଆମଳକୀର ଚୁରୁଣି ମଧୁ ସହିତ ନେଲେ ରକ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଚର୍ବି ନାଶ ହୁଏ ଓ ଜଠରାଗ୍ନି ଦୀପନ ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଗୁଣେ ଜଲେ ମୂତ୍ରେ ଦ୍ଵିଗୁଣେ ଚିତ୍ରକାଣି ଚ । କଲ୍କୈଃ ସିଦ୍ଧ ଘୃତ ପ୍ରସ୍ଥଂ ସକ୍ଷୀରଂ ଜଠରୀ ପିବେତ୍ ॥ ୧,୧୭୦.

ଚାରି ଗୁଣା ପାଣି ଓ ଦୁଇ ଗୁଣା ପିଶାବରେ ଚିତ୍ରକ ଟୁକୁଡ଼ି ରାନ୍ଧି, ପିଷ୍ଟା ତିଆରି କରି, ଏହାକୁ ଘିଅ ଏବଂ ଦୁଧ ସହିତ ଜଠର ରୋଗରେ ପିବିବା ଉଚିତ।