ରାଜାଦନଫଲଂ ମୋଚଂ ପନସଂ ନାରିକେଲଜମ୍ । ଶୁକ୍ରମାଂସକରାଣ୍ଯାହୁଃ ସ୍ଵାଦୁସ୍ନିଗ୍ଧଗୁରୂଣି ଚ ॥ ୧,୧୬୯.
ରାଜାଦନ ଫଳ, ମୋଚ, ପନସ ଓ ନାଡ଼ିଆ ଶୁକ୍ର ଓ ମାଂସ ବଢ଼ାଏ, ମିଠା, ତେଲିଆ ଓ ଭାରୀ।
ଦ୍ରାକ୍ଷାମଧୂକଖର୍ଜୂରଂ କୁଙ୍କୁମଂ ଵାତରକ୍ତଜିତ୍ । ମାଗଧୀ ମଧୁରା ପକ୍ଵା ଶ୍ଵାସପିତ୍ତହରା ପରା ॥ ୧,୧୬୯.
ଦ୍ରାକ୍ଷା, ମଧୂକ, ଖର୍ଜୁର ଓ କୁଙ୍କୁମ ବାତ ଓ ରକ୍ତ ରୋଗ ହଟାଏ। ପକ୍କା ମାଗଧୀ ମିଠା ଓ ଉତ୍ତମ, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ ଓ ପିତ୍ତ ହଟାଏ।
ଆର୍ଦ୍ରକଂ ରୋଚକଂ ଵୃଷ୍ଯଂ ଦୀପନଂ କଫଵାତହୃତ୍ । ଶୁଣ୍ଠୀମରିଚପିପ୍ପଲ୍ଯଃ କଫଵାତଜିତୋ ମତାଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ତାଜା ଅଦା ଖାଇବାକୁ ଭଲ, ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ, ଜଠରାଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, କଫ ଓ ବାତକୁ ହଟାଏ । ଶୁଖିଲା ଅଦା, କଳିମରିଚ ଓ ପିପୁଳି ମଧ୍ୟ କଫ ଓ ବାତକୁ ଦମନ କରିବାରେ ଖ୍ୟାତ ।
ଅଵୃଷ୍ଯଂ ମରିଚଂ ଵିଦ୍ଯାଦିତି ଵୈଦ୍ଯକସଂମତମ୍ । ଗୁଲ୍ମଶୂଲଵିବନ୍ଧଘ୍ନଂ ହିଙ୍ଗୁଵାତକଫାପହମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
କଳିମରିଚ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ନୁହେଁ ବୋଲି ଚିକିତ୍ସକମାନେ କହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଗାସ୍ତ୍ରିକ ଗଠାନ, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରେ । ହିଙ୍ଗୁ ବାତ ଓ କଫ ହଟାଏ ।
ଯଵାନୀଧନ୍ଯକାଜାଜ୍ଯଃ ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମନୁଦଃ ପରମ୍ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ଯଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ଵୃଷ୍ଯଂ ତ୍ରିଦୋଷଶମନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଅଜୱାନ, ଧନିଆ ଓ ଜିରା ବାତ ଓ କଫ ଦୂର କରିବାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ । ସେନ୍ଧା ଲୁଣ ଚକ୍ଷୁସ୍ଥ, ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ।
ସୌଵର୍ଚଲଂ ଵିବନ୍ଧଘ୍ନମୁଷ୍ଣଂ ହୃଚ୍ଛୂଲନାଶନମ୍ । ଉଷ୍ଣଂ ଶୂଲହରଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵିଡଙ୍ଗଂ ଵାତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ସୌବର୍ଚ୍ଚଳ ଲୁଣ କବ୍ଜ ଦୂର କରେ, ଶୀତଳ ଓ ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହଟାଏ । ବିଡ଼ଙ୍ଗ ଉତ୍ତେଜକ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ହରାଏ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବାତ ନାଶ କରେ ।
ରୋମକଂ ଵାତଲଂ ସ୍ଵାଦୁ ରୋଚନଂ କ୍ଲେଦନଂ ଗୁରୁ । ହୃତ୍ପାଣ୍ଡୁଗଲରୋଗଘ୍ନଂ ଯଵକ୍ଷାରୋଽଗ୍ନିଦୀପନଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ରୋମକ ଲୁଣ ବାତକୁ ବଢ଼ାଏ, ମିଠା, ଖାଇବାକୁ ଭଲ, ଅର୍ଦ୍ର ଓ ଭାରୀ । ଯବକ୍ଷାର ହୃଦ୍ରୋଗ, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ଗଳା ରୋଗ ହଟାଏ, ଜଠରାଗ୍ନିକୁ ଜଗାଏ ।
ଦହନୋ ଦୀପନସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଃ ସର୍ଜିକ୍ଷାରୋ ଵିଦାରଣଃ । ଦୋଷଘ୍ନଂ ନାଭସଂ ଵାରିଲଘୁ ହୃଦ୍ଯଂ ଵିଷାପହମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ସର୍ଜିକ୍ଷାର ଉତ୍ତେଜକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ; ଏହା ଦୋଷ ନାଶ କରେ, ହାଲୁକା, ହୃଦୟକୁ ପ୍ରିୟ ଓ ବିଷ ହଟାଏ ।
ନାଦେଯଂ ଵାତଲଂ ରୂକ୍ଷଂ ସାରସଂ ମଦୁର ଲଘୁ । ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମହରଂ ଵାର୍ପ୍ଯଂ ତାଡାଗଂ ଵାତଲଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ନଦୀର ପାଣି ବାତକୁ ବଢ଼ାଏ, ଶୁଖିଲା, ଶୁଦ୍ଧ, ମିଠା ଓ ହାଲୁକା; ଏହା ବାତ ଓ କଫ ଦୂର କରେ । ତାଳାବର ପାଣି ବାତକୁ ବଢ଼ାଏ ଓ ଖାଇବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ।
ରୌଚ୍ଯମଗ୍ନିକରଂ ରୂକ୍ଷଂ କଫଘ୍ନଂଲଘୁ ନୈର୍ଝରମ୍ । ଦୀପନଂ ପିତ୍ତଲଂ କୌପମୌଦ୍ଭିଦଂ ପିତ୍ତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଝରଣାର ପାଣି ଖାଇବାକୁ ଭଲ, ଜଠରାଗ୍ନିକୁ ଜଗାଏ, ଶୁଖିଲା, କଫ ଦୂର କରେ ଓ ହାଲୁକା । କୁଆଁର ପାଣି ଉତ୍ତେଜକ ଓ ପିତ୍ତ ହଟାଏ, ବର୍ଷାର ପାଣି ପିତ୍ତ ନାଶ କରେ ।
ଦିଵାର୍କକିରଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ରାତ୍ରୌ ଚୈଵେନ୍ଦୁରଶ୍ମିଭିଃ । ସର୍ଵଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ତତ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଗଗନାମ୍ବୁନା ॥ ୧,୧୬୯.
ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଓ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଆଲୋକରେ ରହିଥିବା ପାଣି ସମସ୍ତ ଦୋଷ ରହିତ ଓ ବର୍ଷାର ପାଣି ସମାନ ।
ଉଷ୍ଣଂ ଵାରି ଜ୍ଵରଶ୍ଵାସମେଦୋଽନିଲକଫାପହମ୍ । ଶୃତଂ ଶୀତତ୍ରିଦୋଷଘ୍ନମୁଷିତଂ ତଚ୍ଚ ଦୋଷଲମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଗରମ ପାଣି ଜ୍ୱର, ଶ୍ୱାସ, ଚର୍ବି, ବାତ ଓ କଫ ଦୂର କରେ । ଉବା ପାଣି ଶୀତ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷ ହଟାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିବା ପାଣି ଖରାପ ।
ଗୋକ୍ଷୀରଂ ଵାତପିତ୍ତଗ୍ନଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଗୁରୁରସାଯନମ୍ । ଗଵ୍ଯାଦ୍ଗୁରୁତରଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ମାହିଷ୍ଵହ୍ନିନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଗାଈର ଦୁଧ ବାତ ଓ ପିତ୍ତ ହଟାଏ, ତେଲା, ଭାରୀ ଓ ରସାୟନ । ମହିଷୀର ଦୁଧ ଗାଈ ଦୁଧଠାରୁ ଅଧିକ ଭାରୀ ଓ ତେଲା, ଜଠରାଗ୍ନିକୁ ନାଶ କରେ ।
ଛାଗଂ ରକ୍ତାତିସାରଘ୍ନଂ କାସଶ୍ଵାସକଫାପହମ୍ । ଚକ୍ଷୁଷ୍ଯଂ ଜୀଵନଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ରକ୍ତପିତ୍ତେ ଚନାଵନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଛାଗ ଦୁଧ ରକ୍ତ ଆତିସାର, କାଶ, ଶ୍ୱାସ ଓ କଫ ହଟାଏ; ଏହା ଚକ୍ଷୁସ୍ଥ, ଜୀବନଦାୟିନୀ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ, ରକ୍ତପିତ୍ତରେ ଭଲ ।
ପରଂ ଵାତହରଂ ଵୃଷ୍ଯଂ ପିତ୍ତଶ୍ଲେଷ୍ମକରଂ ଦଧି । ଦୋଷଘ୍ନଂ ମନ୍ଥଜାତନ୍ତୁ ମସ୍ତୁ ସ୍ରୋତୋଵିଶୋଧନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଦହି ବାତ ଶାନ୍ତିକର ଓ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ, କିନ୍ତୁ ପିତ୍ତ ଓ କଫ ବଢ଼ାଏ । ମଥା ଓ ମସ୍ତୁ ଦୋଷ ହଟାଏ ଓ ଶରୀର ନଳୀକୁ ପରିଶ୍ରୁତ କରେ ।
ଗ୍ରହଣ୍ଯର୍ଶୋଽର୍ଦିତାର୍ତିଘ୍ନଂ ନଵନୀତଂ ନଵୋଦ୍ଧୃତମ୍ । ଵିକାରାଶ୍ଚ କିଲାଟାଦ୍ଯା ଗୁରଵଃ କୁଷ୍ଠହେତଵଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ନୂତନ ମଖନ ଗ୍ରହଣୀ, ଅର୍ଶ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରେ; ପୁରୁଣା ମଖନ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ବସ୍ତୁ ଭାରୀ ଓ ଚର୍ମ ରୋଗର କାରଣ ।
ପରଂ ଗ୍ରହଣୀଶୋଥାର୍ଶଃ ପାଣ୍ଡ୍ଵତୀସାରଗୁଲ୍ମନୁତ୍ । ତ୍ରିଦୋଷଶମନଂ ତକ୍ରଂ କଥିତଂ ପୂର୍ଵସୂରିଭିଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ପୁରୁଣା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ତକ୍ର ଗ୍ରହଣୀ, ସୋଠ, ଅର୍ଶ, ପାଣ୍ଡୁ, ଆତିସାର ଓ ଗୁଲ୍ମ ରୋଗରେ ଉତ୍ତମ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷ ଶାନ୍ତ କରେ ।
ଵୃଷ୍ଯଞ୍ଚ ମଧୁରଂ ସର୍ପିର୍ଵାତପିତ୍ତକଫାପହମ୍ । ଗଵ୍ଯଂ ମେଧ୍ଯଞ୍ଚ ଚାକ୍ଷୁଷ୍ଯଂ ସଂସ୍କାରାଚ୍ଚ ତ୍ରିଦୋଷଜିତ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଘିଅ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ମିଠା, ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ହଟାଏ । ଗାଈ ଘିଅ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚକ୍ଷୁସ୍ଥ, ଭଲ ଭାବେ ପକାଇଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷ ଦମନ କରେ ।
ଅପସ୍ମାରଗଦୋନ୍ମାଦମୂର୍ଛାଘ୍ନଂ ସଂସ୍କୃତଙ୍ଘୃତମ୍ । ଅଜାଦୀନାଞ୍ଚ ସର୍ପୋଷି ଵିଦ୍ଯାଦ୍ଗୋକ୍ଷୀରସଦ୍ଗୁଣୈଃ । କଫଵାତହରଂ ମୂତ୍ରଂ ସର୍ଵକ୍ରିମିଵିଷାପହମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପକାଇଥିବା ଘିଅ ଅପସ୍ମାର, ବିଷ, ଉନ୍ମାଦ ଓ ମୂର୍ଛା ହଟାଏ; ଛାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁର ଘିଅ ଗାଈ ଦୁଧର ଗୁଣ ଥାଏ; ମୁତ୍ର ବାତ ଓ କଫ ହଟାଏ, ସମସ୍ତ କୀଟ ଓ ବିଷ ଦୂର କରେ ।
ପାଣ୍ଡୁତ୍ଵୋଦରକୁଷ୍ଠାର୍ଶଃ ଶୋଥଗୁଲ୍ମପ୍ରମେହନୁତ୍ । ଵାତଶ୍ଲେଷ୍ମହରଂ ବଲ୍ଯଂ ତୈଲଂ କଶ୍ଯଂ ତିଲୋଦ୍ଭଵମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ତିଳ ତେଲ ପାଣ୍ଡୁ, ଉଦର ଫୁଲିବା, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଅର୍ଶ, ସୋଠ, ଗୁଲ୍ମ ଓ ପ୍ରମେହ ଦୂର କରେ; ବାତ ଓ କଫ ହଟାଏ, ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ, ଏହାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ ।
ସାର୍ଷପଂ କୃମିପାଣ୍ଡୁଘ୍ନଂ କଫମେଦୋଽନିଲାପହମ୍ । କ୍ଷୌମଂ ତୈଲମଚକ୍ଷୁଷ୍ଯଂ ପିତ୍ତହୃଦ୍ଵାତନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ସୋରିଷ ରୋଗକୀଟ ଓ ଶରୀର ରଙ୍ଗ ହ୍ରାସ କମାଏ, କଫ, ଚର୍ବି ଓ ବାୟୁ ଶାନ୍ତ କରେ। କପାସ ତେଲ ଚକ୍ଷୁକୁ ଉପକାରୀ, ପିତ୍ତ, ହୃଦ୍ରୋଗ ଓ ବାୟୁ ଦୂର କରେ।
ଅକ୍ଷଜଂ କଫପିତ୍ତଘ୍ନଂ କେଶ୍ଯଂ ତ୍ଵକ୍ଶ୍ରୋତ୍ରତର୍ପଣମ୍ । ତ୍ରିଦୋଷଘ୍ନଂ ମଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵାତଲଞ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଏଣ୍ଡି ତେଲ କଫ ଓ ପିତ୍ତ ଶାନ୍ତ କରେ, କେଶ ବଢ଼ାଏ, ଚର୍ମ ଓ କାନକୁ ପୋଷଣ ଦେଇଥାଏ। ମଧୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷ ଦୂର କରେ, କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ବଢ଼ାଏ।
ହିକ୍କାଶ୍ଵାସକୃମିଚ୍ଛର୍ଦିମେହତୃଷ୍ଣାଵିଷାମହମ୍ । ଇକ୍ଷଵୋରକ୍ତପିତ୍ତଘ୍ନୋ ବଲ୍ଯା ଵୃଷ୍ଯାଃ କଫପ୍ରଦାଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ଉଖୁ ହିକ୍କା, ଶ୍ୱାସ, କୀଟ, ବାନ୍ତି, ପେଶାବ ରୋଗ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ବିଷ ଦୂର କରେ। ଏହାର ରସ ରକ୍ତ ଓ ପିତ୍ତ ରୋଗ ହଟାଏ, ଶକ୍ତି ଦେଉଛି, କାମବୃଦ୍ଧିକାରୀ, କିନ୍ତୁ କଫ ବଢ଼ାଏ।
ଫାଣିତଂ ପିତ୍ତଲଂ ତଵ୍ରିଂ ସୁରା ମତ୍ସ୍ଯଣ୍ଡିକା ଲଘୁଃ । ଖଣ୍ଡଂ ଵୃଷ୍ଯଂ ତଥା ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ସ୍ଵାଦ୍ଵସୃକ୍ପିତ୍ତଵାତଜିତ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଗୁଡ଼ ରସ ପିତ୍ତ ବଢ଼ାଏ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୁରା ଓ ମାଛ ଲୁଣ ହାଲୁକା, ଚିନି ଶୁକ୍ରବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ତେଲିଆ, ମିଠା, ଏହା ରକ୍ତ, ପିତ୍ତ ଓ ବାୟୁ ଦୂର କରେ।
ଵାତପିତ୍ତହରୋ ରୂକ୍ଷୋ ଵାତଘ୍ନଃ କଫକୃଦ୍ଗୁଡଃ । ସ ପିତ୍ତଘ୍ନଃ ପରଃ ପଥ୍ଯଃ ପୁରାଣୋଽସୃକ୍ପ୍ରସାଦନଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ଗୁଡ଼ ବାୟୁ ଓ ପିତ୍ତ ଶାନ୍ତ କରେ, ଶୁଷ୍କ ଓ ବାୟୁ ଦୂର କରେ, କିନ୍ତୁ କଫ ବଢ଼ାଏ। ପୁରୁଣା ଗୁଡ଼ ବିଶେଷକରି ପିତ୍ତ ହଟାଏ, ଉପକାରୀ ଓ ରକ୍ତ ଶୁଧ୍ଧି କରେ।
ରକ୍ତିପିତ୍ତହରା ଵୃଷ୍ଯା ସସ୍ନେହା ଗଡଶର୍କରା । ସର୍ଵପିତ୍ତକରଂ ମଦ୍ଯମମ୍ଲତ୍ଵାତ୍କଫଵାତଜିତ୍ ॥ ୧,୧୬୯.
ଘିଅ ମିଶା ଚିନି ରକ୍ତ ଓ ପିତ୍ତ ଦୂର କରେ, କାମବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଓ ତେଲିଆ। ମଧ୍ୟମ ଆୟୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଚିନି ତିକ୍ତତାରୁ ସମସ୍ତ ପିତ୍ତ ବଢ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ କଫ ଓ ବାୟୁ ଶାନ୍ତ କରେ।
ରକ୍ତପିତ୍ତକରାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାସ୍ତଥା ସୌଵୀରଜାତଯଃ । ପାଚନୋ ଦୀପନଃ ପଥ୍ଯୋ ମଣ୍ଡଃ ସ୍ଯାଦ୍ଭୃଷ୍ଟତଣ୍ଡୁଲଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ନୂଆ ତିଆରି ତକ୍ର ରକ୍ତ ଓ ପିତ୍ତ ବଢ଼ାଏ। ଭଜା ଚାଉଳର ମାଣ୍ଡ ପାଚକ, ଭୋକ ବଢ଼ାଏ ଓ ଉପକାରୀ।
ଵାତାନୁଲୋମନୀ ଲଘ୍ଵୀ ପେଯା ଵସ୍ତିଵିଶୋଧନୀ । ସତକ୍ରଦାଡିମଵ୍ଯୋଷା ସଗୁଡା ମଧୁପିପ୍ପଲୀ ॥ ୧,୧୬୯.
ପାଣି ପରିମାଣ ରେ ତିଆରି ହାଲୁକା ମାଣ୍ଡ ବାୟୁକୁ ସହଜ କରେ, ମୁତ୍ରକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ। ଯଦି ଏହି ମାଣ୍ଡ ସତକ୍ର, ଡାଳିମା, ପିପ୍ପଳି, ଗୁଡ଼, ମଧୁ ଓ ଲମ୍ବ ପିପ୍ପଳି ସହିତ ତିଆରି ହୁଏ, ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ।
ଇନ୍ତୀଯଂ ସୁକୃତା ପେଯା କାସଶ୍ଵା ସପ୍ରଵାହିକାଃ । ପାଯସଃ କଫକୃଦ୍ବଲ୍ଯଃ କୃଶରା ଵାତନାଶିନୀ ॥ ୧,୧୬୯.
ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି କରା ହାଲୁକା ମାଣ୍ଡ କାଶ, ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରବାହିକା ରୋଗରେ ଉପଯୋଗୀ। ଖୀର ଶରୀରରେ କଫ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ, କୃଶରା ବାୟୁ ଦୂର କରେ।
ସୁଧୌତଃ ପ୍ରସ୍ତ୍ରୁତଃ ସ୍ନିଗ୍ଧଃ ସୁଖୋଷ୍ଣୋ ଲଘୁରୋଚନଃ । କନ୍ଦମୂଲଫଲେହୈଃ ସାଧିତୋ ବୃଂହଣୋଗୁରୁଃ ॥ ୧,୧୬୯.
ଭଲ ଭାବେ ଧୋଇ ଛାଣା ତେଲିଆ ଚାଉଳ, ହଳୁକା ଉଷ୍ଣ ଭାବେ ଦିଆଯାଏ, ମୂଳ, ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ସହିତ ତିଆରି କଲେ ଏହା ପୋଷକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରୀ।