ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନନ୍ଦିଘୋଷଂ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯମଗ୍ନେର୍ଘନୁରନୁତ୍ତମମ୍ । ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ନାମ ତଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଅକ୍ଷଯାନ୍ସାଯକାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥାଭେଦ୍ଯଞ୍ଚ ଦଂଶନମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ, ଅକ୍ଷୟ ତୀର ଭରା ତୁଣୀ, ଓ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

ସ ତେନ ଧନୁଷା ଵୀରଃ ପାଣ୍ଡଵୋ ଜାତଵେଦସମ୍ । କୃଷ୍ଣଦ୍ଵିତୀଯୋ ବୀଭତ୍ସୁରତର୍ପଯତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେହି ଧନୁଷ ନେଇ, ପ୍ରବଳ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଲେ।

ନୃପାନ୍ଦିଗ୍ଵିଜଯେ ଜିତ୍ଵା ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ଵୈ ଦଦୌ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ମହତେ ଭ୍ରାତ୍ରେ ନୀତିଵିଦେ ମୁଦା ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ନେଇ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଇଦେଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋଽପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ । ଜିତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନେନୈଵ ମାଯାଦ୍ଯୂତେନ ପାପିନା । କର୍ଣଦୁଃ ଶାସନମତେ ସ୍ଥିତେନ ଶକୁନେର୍ମତେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଭାଇମାନେଙ୍କ ଘେରାଏ ଥିଲେ, ତଥାପି କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ପାପୀ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜୁଆରେ ହାରିଗଲେ।

ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଵନେ ତେପୁର୍ମହତ୍ତପଃ । ସଧୌମ୍ଯା ଦ୍ରୌପଦୀଷଷ୍ଠା ମୁନିଵୃନ୍ଦାଭିସଂଵୃତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ଡାକ୍ତି ତପସ୍ୟା କଲେ, ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ଦୌମ୍ୟ ଋଷି ସହିତ ଅନେକ ମୁନିମାନେ ଘେରାଏ ଥିଲେ।

ଯଯୁର୍ଵିରାଟନଗରଂ ଗୁପ୍ତରୂପେଣ ସଂଶ୍ରିତାଃ । ଵର୍ଷମେକଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଗୋଗ୍ରହାତ୍ତମପାଲଯନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ପରେ, ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ରୂପରେ ବିରାଟ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଗୋଶାଳାରେ ସେବା କଲେ।

ତତେ ଯାତାଃ ସ୍ଵକଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସୁରାଦୃତାଃ । ପଞ୍ଚଗ୍ରାମାନର୍ଧରାଜ୍ଯାଦ୍ଵୀରା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ନୃପମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତେ ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଦେବାକୁ ବିନୟରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ନାପ୍ତଵନ୍ତଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଯୁଦ୍ଧଞ୍ଚକ୍ରୁର୍ବଲାନ୍ଵିତାଃ । ଅକ୍ଷୌହିଣୀଭିର୍ଦିଵ୍ଯାଭିଃ ସପ୍ତଭିଃ ପରିଵାରିତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେମାନେ ଗାଁ ନପାଇ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସାତି ଦିବ୍ୟ ସେନା ନେଇ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

ଏକାଦଶଭିରୁଦ୍ଯୁକ୍ତା ଯୁକ୍ତା ଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ । ଆସୀଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସଂକୁଲଂ ଚ ଦେଵାସୁରରଣୋପମମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଏଗାରଟି ସେନା ନେଇ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

ଭୀଷ୍ମଃ ସେନାପତିରଭୂଦାଦୌ ଦୌର୍ଯୋଧନେ ବଲେ । ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ । ଶସ୍ତ୍ରାଶସ୍ତ୍ରି ମହାଘୋରଂ ଧସରାତ୍ରଂ ଶରାଶରି ॥ ୧,୧୪୫.

ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ସେନାପତି ଭିଷ୍ମ ଥିଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପକ୍ଷରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଦୁହିଁପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଦିନ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣ ଚାଲିଲା।

ଶିଖଣ୍ଡ୍ଯର୍ଜୁନବାଣୈଶ୍ଚ ଭୀଷ୍ମଃ ଶରଶତୈଶ୍ଚିତଃ । ଉତ୍ତରାଯଣମାଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦେଵଂ ଗଦାଧରମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଶତଶଃ ଘାୟଲ ହୋଇ, ଭିଷ୍ମ ଉତ୍ତରାୟଣ ଦେଖି, ଗଦାଧର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମାନ୍ବହୁଵିଧାଂସ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ବହୂନ୍ । ଆନନ୍ଦେ ତୁ ପଦେ ଲୀନୋ ଵିମଲେ ମୁକ୍ତକିଲ୍ବିଷେ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହି, ଅନେକ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପାପହୀନ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ହେଲେ।

ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ବୀର୍ଯଵାନ୍ । ଦିନାନି ପଞ୍ଚ ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମାସୀତ୍ପରମଦାରୁଣମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ରୋଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

ଯତ୍ର ତେ ପୃଥିଵୀପାଲା ହତାଃ ପାର୍ଥେନ ସଂଗରେ । ଶୋକସାଗରମାସାଦ୍ଯ ଦ୍ରୋଣୋଽପି ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ତଵାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂପତିମାନେଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଦ୍ରୋଣ ଶୋକର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ତତଃ କର୍ଣା ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁମର୍ଜୁନେନ ମିହାତ୍ମନା । ଦିନଦ୍ଵଯଂ ମହାଯୁଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ପାର୍ଥାସ୍ତ୍ରସାଗରେ । ନିମଗ୍ନଃ ସୂର୍ଯଲୋକନ୍ତୁ ତତଃ ପ୍ରାପ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ପ୍ରବଳ କର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଜୁନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବି, ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ତତଃ ଶଲ୍ଯୋ ଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଧର୍ମରାଜେନ ଧୀମତା । ଦିନାର୍ଧେନ ହତଃ ଶଲ୍ଯୋ ବାଣୈର୍ଜ୍ଵଲନସନ୍ନିଭୈଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ଶଲ୍ୟ ଧୀର ଧର୍ମରାଜ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଅର୍ଧ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିପରି ତୀବ୍ର ବାଣରେ ଶଲ୍ୟ ବଧ ହେଲେ।

ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽଥ ଵେଗେନ ଗଦାମାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଵୈ ଭୀଭଂ କାଲାନ୍ତକଯମୋପମଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ବଳବାନ ହୋଇ, ଗଦା ନେଇ, ବେଗରେ ଆଗକୁ ଧାଇଲେ, ସେ କାଳ ଅନ୍ତର ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ଅଥ ଭୀମେନ ଵୀରେଣ ଗଦଯା ଵିନିପାତିତଃ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ଗତୋ ଦ୍ରୌଣିଃ ସୁପ୍ତସୈନ୍ଯଂ ତତୋ ନିଶି ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ବୀର ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଗଦାରେ ପତିତ କଲେ। ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ରାତିରେ ଶୟନରତ ସେନାକୁ ଚଲିଗଲେ।

ଜଘାନ ବାହୁଵୀର୍ଯେଣ ପିତୁର୍ଵଧମନୁସ୍ମରନ୍ । ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଜଘାନାଥ ଦ୍ରୌପଦେଯାଂଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ପିତାଙ୍କ ବଧ ସ୍ମରଣ କରି, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଂ ରୁଦ୍ଯମାନାଯାମଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନଃ ଶିରୋମଣିମ୍ । ଐଷିକାସ୍ତ୍ରେଣ ତଂ ଜିତ୍ଵା ଜଗ୍ରାହାର୍ଜୁନ ଉତ୍ତମମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦ୍ରୌପଦୀ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଦର୍ଭାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜିତି, ତାଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ନେଇଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଜନଂ ଶୋକସଂକୁଲମ୍ । ସ୍ନାତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପିତୄନଥ ପିତାମହାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୋକରେ ଡୁବିଥିବା ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ।

ଆଶ୍ଵାସିତୋଽଥ ଭୀଷ୍ମେଣ ରାଜ୍ଯଞ୍ଚୈଵାକରୋନ୍ମହତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁମୀଜେଽଶ୍ଵମେଧେନ ଵିଧିଵଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଵତା ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ଭିଷ୍ମଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଓ ନିୟମ ଓ ଦାନ ସହିତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।

ରାଜ୍ଯେ ପରୀକ୍ଷିତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଯାଦଵାନାଂ ଵିନାଶନମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ମୌସଲେ ରାଜା ଜପ୍ତ୍ଵା ନାମସହସ୍ରକମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଲେ। ମୌସଳ ଘଟଣାରେ ଯଦୁବଂଶର ବିନାଶ ଶୁଣି, ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହସ୍ରନାମ ଜପ କଲେ।

ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜଗାମାଥ ଭୀମାଦ୍ଯୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଯୁତଃ । ଵାସୁଦେଵଃ ପୁନର୍ବୁଦ୍ଧସଂମୋହାଯ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମ ଓ ଭାଇମାନେ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ବାସୁଦେବ ପୁନି ଦେବଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

କଲ୍କିର୍ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଭଵିତା ଶଂଭଲଗ୍ରାମକେ ପୁନଃ । ଅଶ୍ଵାରୂଢୋଽଖିଲାଂଲ୍ଲୋକାଂସ୍ତଦା ଭସ୍ମୀକରିଷ୍ଯତି ॥ ୧,୧୪୫.

ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ଶମ୍ଭଳ ଗ୍ରାମରେ କଳ୍କି ଭାବେ ଅବତାର ନେବେ, ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ।

ଦେଵାଦୀନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ହ୍ଯଧର୍ମହାରଣାଯ ଚ । ଦୁଷ୍ଟାନାଞ୍ଚ ଵଧାର୍ଥାଯ ହ୍ଯଵତାରଂ କରୋତି ଚ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଅଧର୍ମ ଦୂର କରିବା, ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି।

ଯଥା ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଵଂଶେ ଜାତଃ କ୍ଷୀରୋଦମନ୍ଥନେ । ଦେଵାଦୀନାଂ ଜୀଵନାଯ ହ୍ଯାଯୁର୍ଵେଦମୁଵାଚ ହ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯେପରି ଧନ୍ୱନ୍ତରି କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନ ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶିଖାଇଥିଲେ।

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସୁତାଯୈଵ ଶୁଶ୍ରୁତାଯ ମହାତ୍ମନେ । ଭାରତାଂଶ୍ଚାଵତାରାଂଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵ୍ରଜେନ୍ନରଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ମହାତ୍ମା ସୁଶ୍ରୁତଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଭାରତମାନଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪୬ ଧନ୍ଵନ୍ତରିରୁଵାଚ । ସର୍ଵରୋଗନିଦାନଞ୍ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସୁଶ୍ରୁତ ତତ୍ତ୍ଵତଃ । ଆତ୍ରେଯାଦ୍ଯୈର୍ମୁନିଵରୈର୍ଯଥା ପୂର୍ଵମୁଦୀରିତମ୍ ॥ ୧,୧୪୬.

ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ କହିଲେ: ସୁଶ୍ରୁତ, ଆମେ ଏବେ ସମସ୍ତ ରୋଗର କାରଣ ବିଷୟରେ ଏକଦମ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହିବି, ଯେପରି ଆତ୍ରେୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।