ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଷୋଢଶ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ହ୍ଯନ୍ଯାନ୍ଯାସ ମହାତ୍ମନଃ । ତାସାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଦ୍ଯାଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଷୋଳ ହଜାର ଜଣେ ମହିଳା ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶତେ ଓ ସହସ୍ରେ ଥିଲେ।

ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନ୍ଯଵଧୀଚ୍ଛଂବରଞ୍ଚ ଯଃ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽନିରୁଦ୍ଧୋଽଭୂଦୁଷାବାଣସୁତାପତିଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ସେ ଶମ୍ବରକୁ ମାରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉଷା, ବାଣାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ।

ହରିଶକରଯୋର୍ଯତ୍ର ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ । ବାଣବାହୁସହସ୍ରଞ୍ଚ ଚ୍ଛିନ୍ନଂ ବାହୁଦ୍ଵଯଂ ହ୍ଯଭୂତ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ହରି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହାରେ ବାଣାଙ୍କ ହଜାର ହାତ କାଟି ଦୁଇଟି ମାତ୍ର ରହିଗଲା।

ନରକୋ ନିହତୋ ଯେନ ପାରିଜାତଂ ଜହାର ଯଃ । ବଲଶ୍ଚ ଶିସୁପାଲଶ୍ଚ ହତଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଃ କପିଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ନରକାସୁର ନିହତ ହେଲେ ଓ ପାରିଜାତ ଗଛ ଆଣିଦେଲେ; ବଳରାମ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ବାନର ମାରାଗଲେ।

ଅନିରୁଦ୍ଧାଦଭୂଦ୍ଵଜ୍ରଃ ସ ଚ ରାଜା ଗତେ ହରୌ । ସନ୍ଦୀପନିଂ ଗୁରୁଞ୍ଚକ୍ରେ ସପୁତ୍ରଞ୍ଚ ଚକାର ସଃ । ମଥୁରାଯାଂ ଚୋଗ୍ରସେନଂ ପାଲନଂ ଚ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କଠାରୁ ବଜ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ହରି ଲୋକ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ରାଜା ହେଲେ; ସେ ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଗୁରୁ କଲେ, ମଥୁରାରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷକ କଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪୫ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଭାରତଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାରାଵତରଣଂ ଭୁଵଃ । ଚକ୍ରେ କୃଷ୍ଣୋ ଯୁଧ୍ଯମାନଃ ପାଣ୍ଡଵାଦିନିମିତ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ଭାରତ କଥା କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ହେଲା; କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଏହା ସଫଳ କଲେ।

ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯବ୍ଜତୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋଽତ୍ରିରତ୍ରିତଃ । ସୋମସ୍ତତୋ ବୁଧସ୍ତସ୍ମାଦିଲାଯାଂ ଚ ପୁରୂରଵାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଅତ୍ରି ହେଲେ; ସୋମାଠାରୁ ବୁଧ ଓ ବୁଧଙ୍କୁ ଇଳାଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ତସ୍ଯାଯୁସ୍ତତ୍ର ଵଂଶେଽଭୂଦ୍ଯଯାତିର୍ଭରତଃ କୁରୁଃ । ଶନ୍ତନୁସ୍ତସ୍ଯ ଵଂଶେଽଭୂଦ୍ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଶନ୍ତନୋଃ ସୁତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ବଂଶରେ ତାଙ୍କୁ ଆୟୁସ୍, ତାପରେ ଯୟାତି, ଭରତ ଓ କୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; କୁରୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଗଙ୍ଗାରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଭୀଷ୍ମଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତପାରଗଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଭୀଷ୍ମ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ବୈବର୍ତ୍ତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।

ଶନ୍ତନୋଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ । ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦନ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵଃ ପୁତ୍ରଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦୋଽଵଧୀତ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଶାନ୍ତନୁ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦକୁ ମାରିଦେଲେ, ଯିଏ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ପୁଅ ଥିଲେ।

ଅନ୍ଯୋ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯୋଽଭୂତ୍କାଶୀରାଜସୁତାପତିଃ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଯାତେ ଵ୍ଯାସାତ୍ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଅନ୍ୟଜଣ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଚଳିଯିବା ପରେ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଧୃତରାଷ୍ଟୋଽମ୍ବିକାପୁତ୍ରଃ ପାଣ୍ଡୁରାମ୍ବାଲିକାସୁତଃ । ଭୁଜିଷ୍ଯାଯାନ୍ତୁ ଵିଦୁରୋ ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଥିଲେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡୁ ଥିଲେ ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କ ପୁଅ, ଏବଂ ବିଦୁର ଜନ୍ମିଥିଲେ ଏକ ଦାସୀଠାରୁ। ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଅମାନେ ହେଉଥିଲେ।

ଦୁର୍ଯୋଧନପ୍ରଧାନାସ୍ତୁ ଶତସଂଖ୍ଯା ମହାବଲାଃ । ପାଣ୍ଡୋଃ କୁନ୍ତ୍ଯାଞ୍ଚ ମାଦ୍ଯାଂ ଚ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦୁର୍ୟୋଧନ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଶତ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମସେନୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ନକୁଲସ୍ତଥା । ସହଦେଵଶ୍ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଓ ସାହସୀ ଥିଲେ।

କୁରୁପାଣ୍ଡଵଯୋର୍ଵୈରଂ ଦୈଵଯୋ ଗାଦ୍ବଭୂଵ ହ । ଦୁର୍ଯୋଧନେନାଧୀରେଣ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପଦ୍ରୁତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅସାବଧାନତାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।

ଦଗ୍ଧା ଜତୁଗୃହେ ଵୀରାସ୍ତେ ମୁକ୍ତାଃ ସ୍ଵଧିଯାମଲାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଲାଖର ଘର ଜଳିଯିବା ପରେ, ସେହି ବୀରମାନେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।

ତତସ୍ତଦେକଚକ୍ରାଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ । ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ନିହତ୍ଯ ବକରାକ୍ଷସମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଏକଚକ୍ରା ନଗରରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବକା ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେଇ।

ତତଃ ପାଞ୍ଚାଲଵିଷଯେଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାନ୍ତାଂ ପାଣ୍ଡଵା ଉପଯେମିରେ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୌର୍ପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବରରେ, ତାଙ୍କୁ ସାହସର ମୂଲ୍ୟରେ ଜିତିବା ପରେ ବିବାହ କଲେ।

ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାନୁମତ୍ଯା ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସମାନଯତ୍ । ଅର୍ଦ୍ଵରାଜ୍ଯଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ପୁରୋତ୍ତମେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସମ୍ମିଳନ କଲେ। ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ।

ରାଜସୂଯନ୍ତତଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ସଭାଂ କୃତ୍ଵା ଯତଵ୍ରତାଃ । ଅର୍ଜୁନୋ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାନ୍ତୁ ସୁଭଦ୍ରାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ପ୍ରିଯାମ୍ । ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନୀମନୁମତ୍ଯା ମୁରଦ୍ଵିଷଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେମାନେ ନିଜ ଶଭା ନିର୍ମାଣ କରି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରକାରେ ଯାଇ, ମୁର ଶତ୍ରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

ନନ୍ଦିଘୋଷଂ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯମଗ୍ନେର୍ଘନୁରନୁତ୍ତମମ୍ । ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ନାମ ତଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଅକ୍ଷଯାନ୍ସାଯକାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥାଭେଦ୍ଯଞ୍ଚ ଦଂଶନମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ, ଅକ୍ଷୟ ତୀର ଭରା ତୁଣୀ, ଓ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

ସ ତେନ ଧନୁଷା ଵୀରଃ ପାଣ୍ଡଵୋ ଜାତଵେଦସମ୍ । କୃଷ୍ଣଦ୍ଵିତୀଯୋ ବୀଭତ୍ସୁରତର୍ପଯତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେହି ଧନୁଷ ନେଇ, ପ୍ରବଳ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଲେ।

ନୃପାନ୍ଦିଗ୍ଵିଜଯେ ଜିତ୍ଵା ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ଵୈ ଦଦୌ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରାଯ ମହତେ ଭ୍ରାତ୍ରେ ନୀତିଵିଦେ ମୁଦା ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ନେଇ, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଇଦେଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋଽପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ । ଜିତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନେନୈଵ ମାଯାଦ୍ଯୂତେନ ପାପିନା । କର୍ଣଦୁଃ ଶାସନମତେ ସ୍ଥିତେନ ଶକୁନେର୍ମତେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଭାଇମାନେଙ୍କ ଘେରାଏ ଥିଲେ, ତଥାପି କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ପାପୀ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜୁଆରେ ହାରିଗଲେ।

ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଵନେ ତେପୁର୍ମହତ୍ତପଃ । ସଧୌମ୍ଯା ଦ୍ରୌପଦୀଷଷ୍ଠା ମୁନିଵୃନ୍ଦାଭିସଂଵୃତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ଡାକ୍ତି ତପସ୍ୟା କଲେ, ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ଦୌମ୍ୟ ଋଷି ସହିତ ଅନେକ ମୁନିମାନେ ଘେରାଏ ଥିଲେ।

ଯଯୁର୍ଵିରାଟନଗରଂ ଗୁପ୍ତରୂପେଣ ସଂଶ୍ରିତାଃ । ଵର୍ଷମେକଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଗୋଗ୍ରହାତ୍ତମପାଲଯନ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ପରେ, ସେମାନେ ଗୁପ୍ତ ରୂପରେ ବିରାଟ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଗୋଶାଳାରେ ସେବା କଲେ।

ତତେ ଯାତାଃ ସ୍ଵକଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସୁରାଦୃତାଃ । ପଞ୍ଚଗ୍ରାମାନର୍ଧରାଜ୍ଯାଦ୍ଵୀରା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ନୃପମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତେ ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଦେବାକୁ ବିନୟରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ନାପ୍ତଵନ୍ତଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଯୁଦ୍ଧଞ୍ଚକ୍ରୁର୍ବଲାନ୍ଵିତାଃ । ଅକ୍ଷୌହିଣୀଭିର୍ଦିଵ୍ଯାଭିଃ ସପ୍ତଭିଃ ପରିଵାରିତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେମାନେ ଗାଁ ନପାଇ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସାତି ଦିବ୍ୟ ସେନା ନେଇ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

ଏକାଦଶଭିରୁଦ୍ଯୁକ୍ତା ଯୁକ୍ତା ଦୁର୍ଯୋଧନାଦଯଃ । ଆସୀଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସଂକୁଲଂ ଚ ଦେଵାସୁରରଣୋପମମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଏଗାରଟି ସେନା ନେଇ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।