ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ରାଜ୍ଯଂ ଚକାରାଥ ପୁତ୍ତ୍ରଵତ୍ପାଲଯନ୍ପ୍ରଜାଃ । ଦଶାଶ୍ଵମେଧାନାହୃତ୍ଯ ଗଯାଶିରସି ପାତନମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ସେଠାରେ ରାମ ରାଜ୍ୟ କଲେ, ପ୍ରଜାମାନେକୁ ପୁଅମାନେ ପରି ରକ୍ଷା କଲେ, ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ।

ପିଣ୍ଡାନାଂ ଵିଧିଵତ୍କୃତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ରାଘଵଃ । ପୁତ୍ରୌ କୁଶଲଵୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ଚ ରାଜ୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାଘବ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କଲେ, ଦାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ପୁଅ କୁଶ ଓ ଲବକୁ ଦେଖି, ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ଏକାଦଶସହସ୍ରାଣି ରାମୋ ରାଜ୍ଯମକାରଯତ୍ । ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଲଵଣଂ ଜଘ୍ନେ ଶୈଲୂଷଂ ଭତସ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ଶତୃଘ୍ନ ଲବଣ ଓ ପରେ ଶୈଳୂଷ ଦାନବକୁ ବଧ କଲେ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯାଦୀନ୍ମୁନୀନ୍ନତ୍ଵା ଶ୍ରୁତ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତିଞ୍ଚ ରକ୍ଷସାମ୍ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତୋ ଜନୈଃ ସାର୍ଧମଯୋଧ୍ଯାସ୍ଥୈଃ କୃତାର୍ଥକଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ କେମିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ତାହା ଶୁଣି, ଅୟୋଧ୍ୟାର ଲୋକମାନେ ସହିତ ସେ ସଫଳ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪୪ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ହରିଵଂଶଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ । ଵସୁଦେଵାତ୍ତୁ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵାସୁଦେଵୋ ବଲୋଽଭଵତ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ହରିବଂଶ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିମା କଥା କହିବି। ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କଠାରୁ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଧର୍ମାଦିରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ହ୍ଯଧର୍ମାଦିଵିନଷ୍ଟଯେ । କୃଷ୍ଣଃ ପୀତ୍ଵା ସ୍ତନୌ ଗାଢଂ ପୂତନାମନଯତ୍କ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଅଧର୍ମର ନାଶ ପାଇଁ, କୃଷ୍ଣ ଗଭୀର ଭାବରେ ପୂତନାଙ୍କ ଛାତି ଚୁଷି, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଲେ।

ଶକଟଃ ପରିଵୃତ୍ତୋଽଥ ଭଗ୍ନୌ ଚ ଯମଲାର୍ଜୁନୌ । ଦମିତଃ କାଲିଯୋ ନାଗୋ ଧେନୁକୋ ଵିନିପାତିତଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଗଡ଼ିଘରକୁ ଉଲଟାଇଦେଲେ, ଯମଲାର୍ଜୁନ ଗଛକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, କାଳିୟ ନାଗକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ, ଓ ଧେନୁକାକୁ ମାରିଦେଲେ।

ଧୃତୋ ଗୋଵର୍ଧନଃ ଶୈଲ ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ପରିପୂଜିତଃ । ଭାରାଵତରଣଂ ଚକ୍ରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ କୃତଵାନ୍ହରିଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ଉଠାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ; ହରି ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କଲେ।

ରକ୍ଷଣାଯାର୍ଜୁନାଦେଶ୍ଚ ହ୍ଯରିଷ୍ଟାଦିର୍ନିପାତିତଃ । କେଶୀ ଵିନିହତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଗୋପାଦ୍ଯାଃ ପରିତୋଷିତାଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ; କେଶୀ ଦାନବ ନିହତ ହେଲା, ଗୋପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।

ଚାଣୂରୋ ମୁଷ୍ଟିକୋ ମଲ୍ଲଃ କଂସୋ ମଞ୍ଚାନ୍ନିପାତିତଃ । ରୁକ୍ମିଣୀସତ୍ଯଭାମାଦ୍ଯାଃ ହ୍ଯଷ୍ଟୌ ପତ୍ନ୍ଯୋ ହରେଃ ପରାଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଚାଣୂର, ମୁଷ୍ଟିକ ମଲ୍ଲ ଓ କଂସକୁ ମଞ୍ଚରୁ ମାରିଦେଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଠ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପତ୍ନୀ ହରିଙ୍କ ଥିଲେ।

ଷୋଢଶ ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ହ୍ଯନ୍ଯାନ୍ଯାସ ମହାତ୍ମନଃ । ତାସାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଦ୍ଯାଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଷୋଳ ହଜାର ଜଣେ ମହିଳା ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶତେ ଓ ସହସ୍ରେ ଥିଲେ।

ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନ୍ଯଵଧୀଚ୍ଛଂବରଞ୍ଚ ଯଃ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽନିରୁଦ୍ଧୋଽଭୂଦୁଷାବାଣସୁତାପତିଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ସେ ଶମ୍ବରକୁ ମାରିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉଷା, ବାଣାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ।

ହରିଶକରଯୋର୍ଯତ୍ର ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ବଭୂଵ ହ । ବାଣବାହୁସହସ୍ରଞ୍ଚ ଚ୍ଛିନ୍ନଂ ବାହୁଦ୍ଵଯଂ ହ୍ଯଭୂତ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ହରି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହାରେ ବାଣାଙ୍କ ହଜାର ହାତ କାଟି ଦୁଇଟି ମାତ୍ର ରହିଗଲା।

ନରକୋ ନିହତୋ ଯେନ ପାରିଜାତଂ ଜହାର ଯଃ । ବଲଶ୍ଚ ଶିସୁପାଲଶ୍ଚ ହତଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଃ କପିଃ ॥ ୧,୧୪୪.

ନରକାସୁର ନିହତ ହେଲେ ଓ ପାରିଜାତ ଗଛ ଆଣିଦେଲେ; ବଳରାମ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ବାନର ମାରାଗଲେ।

ଅନିରୁଦ୍ଧାଦଭୂଦ୍ଵଜ୍ରଃ ସ ଚ ରାଜା ଗତେ ହରୌ । ସନ୍ଦୀପନିଂ ଗୁରୁଞ୍ଚକ୍ରେ ସପୁତ୍ରଞ୍ଚ ଚକାର ସଃ । ମଥୁରାଯାଂ ଚୋଗ୍ରସେନଂ ପାଲନଂ ଚ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୧,୧୪୪.

ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କଠାରୁ ବଜ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ହରି ଲୋକ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ରାଜା ହେଲେ; ସେ ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଗୁରୁ କଲେ, ମଥୁରାରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷକ କଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪୫ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଭାରତଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭାରାଵତରଣଂ ଭୁଵଃ । ଚକ୍ରେ କୃଷ୍ଣୋ ଯୁଧ୍ଯମାନଃ ପାଣ୍ଡଵାଦିନିମିତ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ଭାରତ କଥା କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ହେଲା; କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଏହା ସଫଳ କଲେ।

ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯବ୍ଜତୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋଽତ୍ରିରତ୍ରିତଃ । ସୋମସ୍ତତୋ ବୁଧସ୍ତସ୍ମାଦିଲାଯାଂ ଚ ପୁରୂରଵାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଅତ୍ରି ହେଲେ; ସୋମାଠାରୁ ବୁଧ ଓ ବୁଧଙ୍କୁ ଇଳାଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ତସ୍ଯାଯୁସ୍ତତ୍ର ଵଂଶେଽଭୂଦ୍ଯଯାତିର୍ଭରତଃ କୁରୁଃ । ଶନ୍ତନୁସ୍ତସ୍ଯ ଵଂଶେଽଭୂଦ୍ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଶନ୍ତନୋଃ ସୁତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ସେ ବଂଶରେ ତାଙ୍କୁ ଆୟୁସ୍, ତାପରେ ଯୟାତି, ଭରତ ଓ କୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; କୁରୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଗଙ୍ଗାରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଭୀଷ୍ମଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତପାରଗଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଭୀଷ୍ମ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ବୈବର୍ତ୍ତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।

ଶନ୍ତନୋଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ । ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦନ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵଃ ପୁତ୍ରଂ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦୋଽଵଧୀତ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଶାନ୍ତନୁ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦକୁ ମାରିଦେଲେ, ଯିଏ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ପୁଅ ଥିଲେ।

ଅନ୍ଯୋ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯୋଽଭୂତ୍କାଶୀରାଜସୁତାପତିଃ । ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯେ ସ୍ଵର୍ଯାତେ ଵ୍ଯାସାତ୍ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ଅନ୍ୟଜଣ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଚଳିଯିବା ପରେ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଧୃତରାଷ୍ଟୋଽମ୍ବିକାପୁତ୍ରଃ ପାଣ୍ଡୁରାମ୍ବାଲିକାସୁତଃ । ଭୁଜିଷ୍ଯାଯାନ୍ତୁ ଵିଦୁରୋ ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରତଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଥିଲେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡୁ ଥିଲେ ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କ ପୁଅ, ଏବଂ ବିଦୁର ଜନ୍ମିଥିଲେ ଏକ ଦାସୀଠାରୁ। ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଅମାନେ ହେଉଥିଲେ।

ଦୁର୍ଯୋଧନପ୍ରଧାନାସ୍ତୁ ଶତସଂଖ୍ଯା ମହାବଲାଃ । ପାଣ୍ଡୋଃ କୁନ୍ତ୍ଯାଞ୍ଚ ମାଦ୍ଯାଂ ଚ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦୁର୍ୟୋଧନ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଶତ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମସେନୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ନକୁଲସ୍ତଥା । ସହଦେଵଶ୍ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଓ ସାହସୀ ଥିଲେ।

କୁରୁପାଣ୍ଡଵଯୋର୍ଵୈରଂ ଦୈଵଯୋ ଗାଦ୍ବଭୂଵ ହ । ଦୁର୍ଯୋଧନେନାଧୀରେଣ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁପଦ୍ରୁତାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅସାବଧାନତାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।

ଦଗ୍ଧା ଜତୁଗୃହେ ଵୀରାସ୍ତେ ମୁକ୍ତାଃ ସ୍ଵଧିଯାମଲାଃ ॥ ୧,୧୪୫.

ଲାଖର ଘର ଜଳିଯିବା ପରେ, ସେହି ବୀରମାନେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।

ତତସ୍ତଦେକଚକ୍ରାଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ । ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନୋ ନିହତ୍ଯ ବକରାକ୍ଷସମ୍ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ, ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଏକଚକ୍ରା ନଗରରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବକା ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେଇ।

ତତଃ ପାଞ୍ଚାଲଵିଷଯେଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯ ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କାନ୍ତାଂ ପାଣ୍ଡଵା ଉପଯେମିରେ ॥ ୧,୧୪୫.

ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୌର୍ପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବରରେ, ତାଙ୍କୁ ସାହସର ମୂଲ୍ୟରେ ଜିତିବା ପରେ ବିବାହ କଲେ।

ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାନୁମତ୍ଯା ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସମାନଯତ୍ । ଅର୍ଦ୍ଵରାଜ୍ଯଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ପୁରୋତ୍ତମେ ॥ ୧,୧୪୫.

ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସମ୍ମିଳନ କଲେ। ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ।