ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରାମୋଽପି ପ୍ରେଷଯାମାସ ବାଣୈର୍ଯମପୁରଞ୍ଚ ତାନ୍ । ରାକ୍ଷସ୍ଯା ପ୍ରେରିତୋଽଭ୍ଯାଗାଦ୍ରାଵଣୋ ହରଣାଯ ହି ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ତାଙ୍କୁ ତୀରରେ ମାରି, ଯମପୁରୀକୁ ପଠାଇଲେ। ପରେ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାବଣ ଶୀତାଙ୍କୁ ଚୋରିବା ପାଇଁ ଆସିଲା।

ମୃଗରୂପଂ ସ ମାରୀଚଂ କୃତ୍ଵାଗ୍ରେଽଥ ତ୍ରିଦଣ୍ଡଧୃକ୍ । ସୀତଯା ପ୍ରେରିତୋ ରାମୋ ମାରୀଚଂ ନିଜଘାନ ହ ॥ ୧,୧୪୩.

ତାପରେ ରାବଣ ମାରୀଚକୁ ମୃଗ ରୂପ ନେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ସୀତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ରାମ ମାରୀଚକୁ ମାରିଦେଲେ।

ମ୍ରିଯମାଣଃ ସ ଚ ପ୍ରାହ ହା ସୀତେ ! ଲକ୍ଷ୍ମଣୋତି ଚ । ସୀତୋକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽଥାଗାଦ୍ରାମଶ୍ଚାନୁଦଦର୍ଶ ତମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ମାରୀଚ ମରୁଥିବାବେଳେ 'ହା ସୀତେ! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା। ସୀତା ଡାକିଲେ, ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆସିଲେ ଓ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଉଵାଚ ରାକ୍ଷସୀ ମାଯା ନୂନଂ ସୀତା ହୃତେତି ସଃ । ରାଵଣୋଽନ୍ତରମାସାଦ୍ଯ ହ୍ଯଙ୍କେନାଦାଯ ଜାନକୀମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା ଦେଖାଇ କହିଲା, 'ନିଶ୍ଚୟ ସୀତା ଚୋରାଯାଇଛି।' ରାବଣ ସୁଯୋଗ ମିଳି, ଜାନକୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲା।

ଜଟାଯୁଷଂ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଯଯୌ ଲଙ୍କାଂ ତତୋ ବଲୀ । ଅଶୋକଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯାଯାଂ ରକ୍ଷିତାଂ ତାମଧାରଯତ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ପ୍ରବଳ ରାବଣ ଲଙ୍କାକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରଖିଲା।

ଆଗତ୍ଯ ରାମଃ ସୂନ୍ଯାଞ୍ଚ ପର୍ଣଶାଲାଂ ଦଦର୍ଶ ହ । ଶୋକଂ କୃତ୍ଵାଥ ଜାନକ୍ଯା ମାର୍ଗଣଂ କୃତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ଆସି, ଶୂନ୍ୟ ପର୍ଣ୍ଣଶାଳା ଦେଖିଲେ। ଜାନକୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦୁଃଖ କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଜଟାଯୁଷଞ୍ଚ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ତଦୁକ୍ତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ । ଗତ୍ଵା ସଖ୍ଯଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ଚ ରାଘଵଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ସଂସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ମିତ୍ରତା କଲେ।

ସପ୍ତ ତାଲାନ୍ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା । ଵାଲିନଞ୍ଚ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ କିଷ୍କିନ୍ଧାଯାଂ ହରୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ସେ ଏକ ତୀରରେ ସାତଟି ତାଳଗଛ ଭେଦିଦେଲେ, ଏବଂ କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ବାନର ରାଜା ବାଲିଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ସୁଗ୍ରୀଵଂ କୃତଵାନ୍ରାମ ଋଶ୍ଯମୂକେ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତଃ । ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵାନରାନ୍ପର୍ଵତୋପମାନ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ରିଶ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରେ ରହି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା କରିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ପର୍ବତ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେଁକୁ ପଠାଇଲେ।

ସୀତାଯା ମାର୍ଗଣଂ କର୍ତୁଂ ପୂର୍ଵାଦ୍ଯାଶାସୁ ସୋତ୍ସଵାନ୍ । ପ୍ରତୀଚୀମୁତ୍ତରାଂ ପ୍ରାଚୀଂ ଦିଶଂ ଗତ୍ଵା ସମାଗତାଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପୁନି ଏକଠା ହେଲେ।

ଦକ୍ଷିଣାନ୍ତୁ ଦିଶଂ ଯେ ଚ ମାର୍ଗଯନ୍ତୋଽଥ ଜାନକୀମ୍ । ଵନାନି ପର୍ଵତାନ୍ଦ୍ଵୀପାନ୍ନଦୀନାଂ ପୁଲିନାନି ଚ ॥ ୧,୧୪୩.

ଯେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ, ନଦୀ ଓ ତଟ ଅନ୍ବେଷଣ କଲେ।

ଜାନକୀନ୍ତେ ହ୍ଯପଶ୍ଯନ୍ତୋ ମରଣେ କୃତନିଶ୍ଚଯାଃ । ସମ୍ପାତିଵଚନାଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହନୂମାନ୍କପିକୁଞ୍ଜରଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ଜାନକୀଙ୍କୁ ନ ମିଳିଲେ, ସେମାନେ ମରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସମ୍ପାତିଙ୍କ କଥାରୁ ହନୁମାନ, ବାନରମୁଖ୍ୟ, ତଥ୍ୟ ଜାଣିଲେ।

ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପୁପ୍ଲୁଵେ ମକରାଲଯମ୍ । ଅପଶ୍ଯଜ୍ଜାନକୀଂ ତତ୍ର ହ୍ଯଶୋକଵନିକାସ୍ଥିତାମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ହନୁମାନ ଶତ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ସମୁଦ୍ର ଲଂଘିଲେ ଏବଂ ଅଶୋକବନରେ ଥିବା ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଭର୍ତ୍ସିତାଂ ରାକ୍ଷସୀଭିଶ୍ଚ ରାଵଣେନ ଚ ରକ୍ଷସା । ଭଵ ଭାର୍ଯେତି ଵଦତା ଚିନ୍ତଯନ୍ତୀଞ୍ଚ ରାଘଵମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ସୀତା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ। ରାବଣ 'ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟ ହେଅ' ବୋଲି କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ମନେ ମାତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।

ଅଙ୍ଗୁଲୀଯଂ କପିର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ସୀତାଂ କୌଶଲ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ରାମସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦୂତୋଽହଂ ଶୋକଂ ମା କୁରୁ ମୈଥିଲି ॥ ୧,୧୪୩.

ବାନର ଏକ ଅଙ୍ଗୁଠି ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ମୈଥିଲୀ, ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।'

ସ୍ଵାଭିଜ୍ଞାନଞ୍ଚ ମେ ଦେହି ଯେନ ରାମଃ ସ୍ମରିଷ୍ଯତି । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଦଦୌ ସୀତା ଵେଣୀରତ୍ନଂ ହନୂମତେ ॥ ୧,୧୪୩.

ମୋ ପରିଚୟ ସୂଚକ କିଛି ଦିଅ, ଯାହା ଦେଖି ରାମ ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରିବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସୀତା ତାଙ୍କର ବେଣୀର ମଣି ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଯଥା ରାମୋ ନଯେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ତଥା ଵାଚ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କପେ । ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ହନୁମାନ୍ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ବଭଞ୍ଜ ହ ॥ ୧,୧୪୩.

ତୁମେ ଏମିତି କଥା କହିବା, ଯେଉଁଥିରେ ରାମ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ନେଇଯିବେ। ଏହିପରି ଆଶ୍ବାସନା ଦେଇ, ହନୁମାନ ଦିବ୍ୟ ବନକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ।

ହତ୍ଵାକ୍ଷଂ ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ବନ୍ଧନଂ ସ୍ଵଯମାଗତଃ । ସର୍ଵୈରିନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ବାଣୈର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଵଣମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ଅକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲାପରେ, ହନୁମାନ ନିଜେ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ତୀରରେ ବନ୍ଧା ହେବାକୁ ଦେଖି, ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦିଆଗଲା।

ରାମଦୂତୋଽସ୍ମି ହନୁମାନ୍ଦେହି ରାମାଯ ମୈଥିଲୀମ୍ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରକୁପିତୋ ଦୀପଯାମାସ ପୁଚ୍ଛକମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ହନୁମାନ କହିଲେ, 'ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ମୈଥିଳୀକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅ।' ଏହା ଶୁଣି ରାବଣ ଖୁବ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ପୁଛରେ ଆଗୁନ୍ ଲଗାଇଦେଲେ।

କପିର୍ଜ୍ଵଲିତଲାଙ୍ଗୂଲୋ ଲଙ୍କାଂ ଦେହେଽ ମହାବଲଃ । ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ସମାଯାତୋ ରାମପାର୍ଶ୍ଵଂ ସ ଵାନରଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ପୁଛରେ ଆଗୁନ୍ ଲାଗିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଲଙ୍କାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ ଓ ପୁନି ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିଲେ।

ଜଗ୍ଧ୍ଵା ଫଲଂ ମଧୁଵନେ ଦୃଷ୍ଟା ସୀତତ୍ଯଵେଦଯତ୍ । ଵେଣୀରତ୍ନଞ୍ଚ ରାମାଯ ରାମୋ ଲଙ୍କାପୁର୍ରୀ ଯଯୌ ॥ ୧,୧୪୩.

ମଧୁବନରେ ଫଳ ଖାଇ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ ଓ ବେଣୀର ମଣି ଦେଲେ। ତାପରେ ରାମ ଲଙ୍କାପୁରୀ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ।

ସସୁଗ୍ରୀଵଃ ସ ହନୁମାନ୍ସାଂଗଦଶ୍ଚ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ । ଵିଭୀଷଣୋଽପି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶରଣଂ ରାଘଵଂ ପ୍ରତି ॥ ୧,୧୪୩.

ସୁଗ୍ରୀବ, ହନୁମାନ, ଅଙ୍ଗଦ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶରଣାଗତ ବିଭୀଷଣ ସହିତ ରାମ ଆଗେଇଯାଇଥିଲେ।

ଲଙ୍କୈଶ୍ଵର୍ଯେଷ୍ଵଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ରାମସ୍ତଂ ରାଵଣାନୁଜମ୍ । ରାମୋ ନଲେନ ସେତୁଞ୍ଚ କୃତ୍ଵାବ୍ଧୌ ଚୋତ୍ତତାର ତମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଲଙ୍କାର ରାଜା କରି ଅଭିଷେକ କଲେ। ନଳଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ତିଆରି କରି ଅପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ସୁଵେଲାଵସ୍ଥିତଶ୍ଚୈଵ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ଦଦର୍ଶହ । ଅଥ ତେ ଵାନରା ଵୀରା ନୀଲାଙ୍ଗଦନଲାଦଯଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ସୁବେଳ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରାମ ଲଙ୍କାନଗରୀକୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ବୀର ବାନରମାନେ—ନୀଳ, ଅଙ୍ଗଦ, ନଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—

ଧୂମ୍ରଧୂମ୍ରାକ୍ଷଵୀରେନ୍ଦ୍ରା ଜାମ୍ବଵତ୍ପ୍ରମୁଖାସ୍ତଦା । ମୈନ୍ଦଦ୍ଵିଵିଦମୁଖ୍ଯାସ୍ତେ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ବଭଞ୍ଜିରେ ॥ ୧,୧୪୩.

ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ ଓ ଅନ୍ୟ ନେତାମାନେ, ଧୂମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ମିଶି, ଲଙ୍କାନଗରୀକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍କାଲାଞ୍ଜନଚଯୋପମାନ୍ । ରାମଃ ସଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ହତ୍ଵା ସକପିଃ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାନ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବାନରମାନେ ମିଶି, କଳା କୋଇଳା ଭଳି ଦେହ ଥିବା ବଡ଼ ଆକାରର ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଞ୍ଚ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଂ ଦେଵାନ୍ତକନରାନ୍ତ କୌ । ମହୋଦରମହାପାର୍ଶ୍ଵାଵତିକାଯଂ ମହାବଲମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ସେ ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ବ, ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ଅତିକାୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେକୁ ବଧ କଲେ।

କୁମ୍ଭଂ ନିକୁମ୍ଭଂ ମତ୍ତଞ୍ଚ ମକରାକ୍ଷଂ ହ୍ଯକମ୍ପନମ୍ । ପ୍ରହସ୍ତଂ ଵୀରମୁନ୍ମତ୍ତଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣଂ ମହାବଲମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

କୁମ୍ଭ, ନିକୁମ୍ଭ, ମତ୍ତ, ମକରାକ୍ଷ, ଅକମ୍ପନ, ପ୍ରହସ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

ରାଵଣିଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽଚ୍ଛିନ୍ତ ହ୍ଯସ୍ତ୍ରାଦ୍ଯୈ ରାଘଵୋ ବଲୀ । ନିକୃତ୍ଯ ବାହୁଚକ୍ରାଣି ରାଵଣନ୍ତୁ ନ୍ଯପାତଯନ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାବଣଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ତାଙ୍କର ବାହୁ କାଟି ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ।