ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପତିଵ୍ରତାଯା ମାହାତ୍ମ୍ଯାନ୍ନୋଦ୍ଗଚ୍ଛତି ଦିଵାକରଃ । ତସ୍ଯ ଚାନୁଦଯାଦ୍ଧାନିର୍ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଭଵତାଂ ତଥା ॥ ୧,୧୪୨.

ଏହି ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ମହିମାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉନାହିଁ । ସେ ଉଦୟ ନ କରିବାରୁ ତୁମେମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ଅନ୍ଧକାରରେ ରହୁଛନ୍ତି ।

ତସ୍ମାତ୍ପତିଵ୍ରତାମତ୍ରେରନସୂଯାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ । ପ୍ରସାଦଯତ ଵୈ ପତ୍ନୀଂ ଭାନୋରୁଦଯକାମ୍ଯଯା ॥ ୧,୧୪୨.

ତେଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପାଇଁ, ପତିବ୍ରତା ଏବଂ ତପସ୍ବିନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଖୁସି କର ।

ତୈଃ ସା ପ୍ରସାଦିତା ଗତ୍ଵା ହ୍ଯନସୂଯା ପତିଵ୍ରତା । କୃତ୍ଵାଦିତ୍ଯୋଦଯଂ ସା ଚ ତଂ ଭର୍ତାରମଜୀଵଯତ୍ । ପତିଵ୍ରତାନସୂଯାଯାଃ ସୀତାଭୂଦଧିକା କିଲ ॥ ୧,୧୪୨.

ସେମାନେ ଯାଇ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଲେ । ସେ ପତିବ୍ରତା ଅନସୂୟା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ କରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ । ପତିବ୍ରତା ଅନସୂୟାଙ୍କ ମହିମା ସୀତାଠାରୁ ବି ଅଧିକ ଥିଲା ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪୩ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ରାମାଯଣମତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶ୍ରୁତଂ ପାପଵିନାଶନମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁନାଭ୍ଯବ୍ଜତୋ ବ୍ରହ୍ମା ମରୀଚିସ୍ତତ୍ସୁତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ଏବେ ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା, ପାପ ନଶ କରୁଥିବା ରାମାୟଣ କଥା କହିବି । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ମରୀଚି ହେଲେ ।'

ମରୀଚେଃ କଶ୍ଯପସ୍ତସ୍ମାଦ୍ରଵିସ୍ତସ୍ମାନ୍ମନୁଃ ସ୍ମୃତଃ । ମନୋରିକ୍ଷ୍ଵାକୁରସ୍ଯାଭୂଦ୍ଵଂଶେ ରାଜା ରଘୁଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ମରୀଚିଙ୍କୁ ଥିରୁ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ରିଭି ହେଲେ, ରିଭିଠାରୁ ମନୁ ହେଲେ । ମନୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ବଂଶରେ ରଘୁ ନାମକ ରାଜା ହେଲେ ।

ରଘୋରଜସ୍ତତୋ ଜାତୋ ରାଜା ଦଶରଥୋ ବଲୀ । ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ଚତ୍ଵାରୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରଘୁଙ୍କୁ ଥିରୁ ଅଜ ଜନ୍ମିଲେ, ଅଜଙ୍କୁ ଥିରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶରଥ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ଝିଅ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ ।

କୌସଲ୍ଯାଯାମ ଭୂଦ୍ରାମୋ ଭରତଃ କୈକଯୀସୁତଃ । ସୁତୌ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶକ୍ଷୁଘ୍ନୌ ସୁମିତ୍ରାଯାଂ ବଭୂଵତୁଃ ॥ ୧,୧୪୩.

କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ରାମ ଜନ୍ମିଲେ, କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଭରତ ହେଲେ । ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ ।

ରାମୋ ଭକ୍ତଃ ପିତୁର୍ମାତୁର୍ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଦଵାପ୍ତଵାନ୍ । ଅସ୍ତ୍ରଗ୍ରାମଂ ତତୋ ଯକ୍ଷୀଂ ତାଟକାଂ ପ୍ରଜଘାନ ହ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ, ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଯକ୍ଷୀ ତାଟକାକୁ ବଧ କରିଥିଲେ ।

ଵିଶାଵମିତ୍ରସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଵୈ ସୁବାହୁଂ ନ୍ଯଵଧୀଦ୍ବଲୀ । ଜନକସ୍ଯ କ୍ରତୁଂ ଗତ୍ଵା ଉପଯେମେଽଥ ଜାନକୀମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ସୁବାହୁକୁ ମାରିଦେଲେ । ପରେ ଜନକଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଇ, ଜାନକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ।

ଊର୍ମିଲାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵୀରୋ ଭରତୋ ମାଣ୍ଡଵୀଂ ସୁତାମ୍ । ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଵୈ କୀର୍ତିମତୀଂ କୁଶଧ୍ଵଜସୁତେ ଉଭେ ॥ ୧,୧୪୩.

ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉର୍ମିଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଭରତ ମାଣ୍ଡବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୀର୍ତ୍ତିମତୀ ଓ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଝିଅ, ଏହି ଦୁଇଜଣକୁ ବିବାହ କଲେ ।

ପିତ୍ରାଦିଭିରଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ଗତ୍ଵା ରାମାଦଯଃ ସ୍ଥିତାଃ । ଯୁଧାଜିତଂ ମାତୁଲଞ୍ଚ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତୌ ଗତୌ ॥ ୧,୧୪୩.

ପରେ ରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତାମାନେ ସହିତ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ରହିଲେ । ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଭରତ ତାଙ୍କ ମାମା ଯୁଧାଜିତଙ୍କଠାରେ ଗଲେ ।

ଗତଯୋର୍ନୃପଵର୍ଯୋଽସୌ ରାଜ୍ଯଂ ଦାତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ । ସ ରାମାଯ ତତ୍ପୁତ୍ରାଯ କୈକେଯ୍ଯା ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତଦା ॥ ୧,୧୪୩.

ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେ ସମୟରେ କୈକେୟୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ ।

ଚତୁର୍ଦଶସମାଵାସୋ ଵନେରାମସ୍ଯ ଵାଞ୍ଛିତଃ । ରାମଃ ପିତୃହିତାର୍ଥଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ସୀତଯା ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ପାଇଁ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷର ବନବାସ ଚାହିଁଲେ । ପିତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ ।

ରାଜ୍ଯଞ୍ଚ ତୃଣଵତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶୃଙ୍ଗଵେରପୁରଂ ଗତଃ । ରଥଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯାଗଞ୍ଚ ଚିତ୍ରକୂଟଗିରିଂ ଗତଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ରାଜ୍ୟକୁ ତୃଣ ସମାନ ଭାବି ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରକୁ ଗଲେ । ରଥ ଛାଡ଼ି ପ୍ରୟାଗକୁ ଏବଂ ପରେ ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ ।

ରାମସ୍ଯ ତୁ ଵିଯୋଗେନ ରାଜା ସ୍ଵର୍ଗଂ ସମାଶ୍ରିତଃ । ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଭରତଶ୍ଚାଗାଦ୍ରାମମାହ ବଲାନ୍ଵିତଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଭରତ ସେନା ସହ ଆସି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ଅଯୋଧ୍ଯାନ୍ତୁ ସମାଗତ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ କୁରୁ ମହାମତେ । ସ ନୈଚ୍ଛତ୍ପାଦୁକେ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯାଯ ଭରତାଯ ତୁ ॥ ୧,୧୪୩.

ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସି, 'ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ କର' ବୋଲି କହିଲେ । କିନ୍ତୁ ରାମ ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ସେ ତାଙ୍କର ପଦୁକା ଦେଇ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ ।

ଵିସର୍ଜିତୋଽଥ ଭରତୋ ରାମରାଜ୍ଯମପାଲଯତ୍ । ନନ୍ଦିଗ୍ରାମେ ସ୍ଥିତୋ ଭକ୍ତୋ ହ୍ଯଯୋଧ୍ଯାଂ ନାଵିଶଦ୍ଵ୍ରତୀ ॥ ୧,୧୪୩.

ତାପରେ ଭରତ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ । ସେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ରହି, ଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରତ ରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ନାହିଁ ।

ରାମୋଽପି ଚିତ୍ରକୂଟାଚ୍ଚ ହ୍ଯତ୍ରେରାଶ୍ରମମାଯଯୌ । ନତ୍ଵା ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଚାଗସ୍ତ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯମାଗତଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ଚିତ୍ରକୂଟରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ରାମ ଅତ୍ରିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତତ୍ର ଶୂର୍ପଣଖା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ ଚାତ୍ତୁମାଗତା । ନିକୃତ୍ଯ କର୍ଣୋ ନାସେ ଚ ରାମେଣାଥାପଵାରିତା ॥ ୧,୧୪୩.

ସେଠାରେ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ଖରାପ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଲା। ରାମ ତାଙ୍କର କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ତାକୁ ତାଡ଼ିଦେଲେ।

ତତ୍ପ୍ରେରିତଃ ଖରଶ୍ଚାଗାଦ୍ଦୂଷଣସ୍ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଥା । ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରେଣ ରକ୍ଷସାନ୍ତୁ ବଲେନ ଚ ॥ ୧,୧୪୩.

ତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ ଖର, ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରା ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ସେନା ସହିତ ଆସିଲେ।

ରାମୋଽପି ପ୍ରେଷଯାମାସ ବାଣୈର୍ଯମପୁରଞ୍ଚ ତାନ୍ । ରାକ୍ଷସ୍ଯା ପ୍ରେରିତୋଽଭ୍ଯାଗାଦ୍ରାଵଣୋ ହରଣାଯ ହି ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ତାଙ୍କୁ ତୀରରେ ମାରି, ଯମପୁରୀକୁ ପଠାଇଲେ। ପରେ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାବଣ ଶୀତାଙ୍କୁ ଚୋରିବା ପାଇଁ ଆସିଲା।

ମୃଗରୂପଂ ସ ମାରୀଚଂ କୃତ୍ଵାଗ୍ରେଽଥ ତ୍ରିଦଣ୍ଡଧୃକ୍ । ସୀତଯା ପ୍ରେରିତୋ ରାମୋ ମାରୀଚଂ ନିଜଘାନ ହ ॥ ୧,୧୪୩.

ତାପରେ ରାବଣ ମାରୀଚକୁ ମୃଗ ରୂପ ନେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ସୀତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ରାମ ମାରୀଚକୁ ମାରିଦେଲେ।

ମ୍ରିଯମାଣଃ ସ ଚ ପ୍ରାହ ହା ସୀତେ ! ଲକ୍ଷ୍ମଣୋତି ଚ । ସୀତୋକ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽଥାଗାଦ୍ରାମଶ୍ଚାନୁଦଦର୍ଶ ତମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ମାରୀଚ ମରୁଥିବାବେଳେ 'ହା ସୀତେ! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା। ସୀତା ଡାକିଲେ, ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆସିଲେ ଓ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଉଵାଚ ରାକ୍ଷସୀ ମାଯା ନୂନଂ ସୀତା ହୃତେତି ସଃ । ରାଵଣୋଽନ୍ତରମାସାଦ୍ଯ ହ୍ଯଙ୍କେନାଦାଯ ଜାନକୀମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା ଦେଖାଇ କହିଲା, 'ନିଶ୍ଚୟ ସୀତା ଚୋରାଯାଇଛି।' ରାବଣ ସୁଯୋଗ ମିଳି, ଜାନକୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲା।

ଜଟାଯୁଷଂ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଯଯୌ ଲଙ୍କାଂ ତତୋ ବଲୀ । ଅଶୋକଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯାଯାଂ ରକ୍ଷିତାଂ ତାମଧାରଯତ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ପ୍ରବଳ ରାବଣ ଲଙ୍କାକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରଖିଲା।

ଆଗତ୍ଯ ରାମଃ ସୂନ୍ଯାଞ୍ଚ ପର୍ଣଶାଲାଂ ଦଦର୍ଶ ହ । ଶୋକଂ କୃତ୍ଵାଥ ଜାନକ୍ଯା ମାର୍ଗଣଂ କୃତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ଆସି, ଶୂନ୍ୟ ପର୍ଣ୍ଣଶାଳା ଦେଖିଲେ। ଜାନକୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦୁଃଖ କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଜଟାଯୁଷଞ୍ଚ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ତଦୁକ୍ତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍ । ଗତ୍ଵା ସଖ୍ଯଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ଚ ରାଘଵଃ ॥ ୧,୧୪୩.

ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ସଂସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ମିତ୍ରତା କଲେ।

ସପ୍ତ ତାଲାନ୍ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା । ଵାଲିନଞ୍ଚ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ କିଷ୍କିନ୍ଧାଯାଂ ହରୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ସେ ଏକ ତୀରରେ ସାତଟି ତାଳଗଛ ଭେଦିଦେଲେ, ଏବଂ କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ବାନର ରାଜା ବାଲିଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ସୁଗ୍ରୀଵଂ କୃତଵାନ୍ରାମ ଋଶ୍ଯମୂକେ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତଃ । ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଵାନରାନ୍ପର୍ଵତୋପମାନ୍ ॥ ୧,୧୪୩.

ରାମ ରିଶ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରେ ରହି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା କରିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ପର୍ବତ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେଁକୁ ପଠାଇଲେ।