ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦୁର୍ଗା କ୍ଷମା ଶିଵା ଧାତ୍ରୀ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । କ୍ଷୀରାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵୀଂ କନ୍ଯକାଃ ପ୍ରମଦାସ୍ତଥା ॥ ୧,୧୩୪.

ଦୁର୍ଗା, କ୍ଷମା, ଶିବା, ଧାତ୍ରୀ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର । ଦେବୀଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଏବଂ ଯୁବତୀମାନେ ଦୁଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇବେ ।

ଦ୍ଵିଜାତୀ (ଦୀ) ନଥ ପାଷଣ୍ଡାନନ୍ନଦାନେନ ପୂଜଯେତ୍ । ଧ୍ଵଜପତ୍ରପତାକାଦ୍ଯୈ ରଥଯାତ୍ରାସୁ ଵସ୍ତ୍ରକୈଃ । ମହାନଵମ୍ଯାଂ ପୂଜେଯଂ ଜଯରାଜ୍ଯାଦିଦାଯିକା ॥ ୧,୧୩୪.

ଦ୍ୱିଜ ଏବଂ ପାଷଣ୍ଡମାନେଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଧ୍ୱଜ, ପତ୍ର, ପତାକା ଏବଂ ରଥଯାତ୍ରାରେ ପୋଷାକ ଦେଇ । ମହାନବମୀରେ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଏ, ଯାହା ଜୟ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୫ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ନଵମ୍ଯାମାଶ୍ଵିନେ ଶୁକ୍ଲେ ଏକଭକ୍ତେନ ପୂଜଯେତ୍ । ଦେଵୀଂ ଵିପ୍ରଂଲ୍ଲକ୍ଷମେକଞ୍ଜପେଦ୍ଵୀରଂ ଵ୍ରତୀ ନରଃ ॥ ୧,୧୩୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନବମୀ ଦିନରେ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବୀ ପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ ।

(ତି ଵୀରନଵମୀଵ୍ରତମ୍) । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଚୈତ୍ରେ ଶୁକ୍ଲନଵମ୍ଯାଂ ଚ ଦେଵୀଂ ଦମନକୈର୍ଯଜେତ୍ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପରାଜିତଃ ॥ ୧,୧୩୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନବମୀ ଦିନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦମନକ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଏହାର ଫଳ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ।

(ଇତି ଦମନକନଵମୀଵ୍ରତମ୍) । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଦଶମ୍ଯାମେକଭକ୍ତାଶୀ ସମାନ୍ତେ ଦଶଧେନୁଦଃ । ଦିଶଶ୍ଚ କାଞ୍ଚନୀର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଧିପତିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୩୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଦଶମୀ ଦିନରେ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ଶେଷରେ ଦଶଟି ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ । ସମସ୍ତ ଦିଶାରେ ସୁନା ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅଧିପତି ହେବା ।

(ଇତି ଦିଗ୍ଦଶମୀଵ୍ରତମ୍) ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଏକାଦଶ୍ଯାମୃଷିପୂଜା କାର୍ଯା ସର୍ଵୋପକାରିକା । ଧନଵାନ୍ପୁତ୍ରଵାଂଶ୍ଚାନ୍ତେ ଋଷିଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ ୧,୧୩୫.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଋଷିମାନେଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପକାର କରେ । ଶେଷରେ ଧନୀ ଏବଂ ପୁତ୍ରବାନ୍ ଲୋକ ଋଷିଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ମରୀଚିରତ୍ର୍ଯଂ ଗିରସୌ ପୁଲସତ୍ଯଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ । ପ୍ରଚେତାଶ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଭୃଗୁର୍ନାରଦ ଏଵ ଚ ॥ ୧,୧୩୫.

ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ଗିରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପ୍ରଚେତା, ବଶିଷ୍ଠ, ଭୃଗୁ ଏବଂ ନାରଦ ।

ଚୈତ୍ରାଦୌ କାରଯେତ୍ପୂଜାଂ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦମନୋଦ୍ଭଵୈଃ । ଅଶୋକାଖ୍ଯାଷ୍ଟମୀପ୍ରୋକ୍ତା ଵୀରାଖ୍ଯା ନଵମୀତଥା ॥ ୧,୧୩୫.

ଚୈତ୍ର ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଦମନ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମାସର ଅଷ୍ଟମୀକୁ ଅଶୋକ ଓ ନବମୀକୁ ବୀରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଦମନାଖ୍ଯା ଦିଗ୍ଦଶମୀ ନଵମ୍ଯେକାଦଶୀ ତଥା ॥ ୧,୧୩୫.

ଦଶମୀ ଦିନକୁ ଦମନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିପରି ନବମୀ ଓ ଏକାଦଶୀକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମରେ ଡାକାଯାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୬ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାଦଶୋଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀମ୍ । ଏକାଦଶୀ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଚ ଶ୍ରଵଣେନ ଚ ସଂଯୁତା ॥ ୧,୧୩୬.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏହିବେ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଥିବା ଦ୍ୱାଦଶୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହେଁ ଦେଇଥାଏ। ଏକାଦଶୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରବଣ ସହିତ ଥାଏ।

ଵିଜଯା ସା ତିଥିଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ହରିପୂଜାଦି ଚାକ୍ଷଯମ୍ । ଏକ ଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ତଥୈଵାଯାଚିତେନ ଚ ॥ ୧,୧୩୬.

ଏହି ତିଥିକୁ ବିଜୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ହରିଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏକ ଭକ୍ତ, ରାତିରେ ଉପବାସ କରିଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ।

ଉପଵାସେନ ଭୈକ୍ଷ୍ଯେଣ ନୈଵାଦ୍ବାଦଶିକୋ ଭଵେତ୍ । କାସ୍ଯଂ ମାଂସଂ ତଥା କ୍ଷୌଦ୍ରଂ ଲୋଭଂ ଵିତଥଭାଷଣମ୍ ॥ ୧,୧୩୬.

ଉପବାସ କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା ନେଇ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାସ, ମାଂସ, ମଧୁ, ଲୋଭ ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା ଛାଡିବା ଦରକାର।

ଵ୍ଯାଯାମଂ ଚ ଵ୍ଯଵାଯଂ ଚ ଦିଵାସ୍ଵପ୍ନମଥାଞ୍ଜନମ୍ । ଶିଲାଷିଷ୍ଟଂ ମସୂରଂ ଚ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଵର୍ଜଯେନ୍ନରଃ ॥ ୧,୧୩୬.

ଏହି ଦିନ ଶରୀର ଅଭ୍ୟାସ, କାମକ୍ରିୟା, ଦିନେ ଶୁଅ, କାଜଳ ଲଗାଇବା, ପାଥରରେ ଚକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ମସୁର ଦାଳ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ମାସୀ ଭାଦ୍ରପଦେ ଶୁକ୍ଲା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶ୍ରଵଣାନ୍ଵିତା । ମହତୀ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଜ୍ଞେଯା ଉପଵାସେ ମହାଫଲା ॥ ୧,୧୩୬.

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଥାଏ, ସେହି ଦିନକୁ ମହାଦ୍ୱାଦଶୀ ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଦିନ ଉପବାସ କଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।

ସଂଗମ ସରିତାଂ ସ୍ନାନଂ ବୁଧଯୁକ୍ତା ମହାଫଲା । କୁଂଭେ ସରତ୍ନେ ସଜଲେ ଯଜେତ୍ସ୍ଵର୍ଣଂ ତୁ ଵାମନମ୍ ॥ ୧,୧୩୬.

ଏହି ଦିନ ବୁଧ ଗ୍ରହ ସହିତ ଥିଲେ ନଦୀମିଳନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ବଡ଼ ଫଳ ଦେଉଛି। ଜଳ ଭରା କୁମ୍ଭରେ ସୁନାର ବାମନ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।

ସିତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ଛତ୍ରୋପାନଦ୍ଯୁଗାନ୍ଵିତମ୍ । ଓଂ ନମୋ ଵାସୁଦେଵାଯ ଶିରଃ ସଂପୂଜଯେତ୍ତତଃ ॥ ୧,୧୩୬.

ଏକ ଜୋଡ଼ା ସାଦା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକି, ଛତା ଓ ଜୋଡ଼ା ଜୁତା ସହିତ, 'ଓଁ ନମୋ ବାସୁଦେବାୟ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଣ୍ଡ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶ୍ରୀଧରାଯ ମୁଖଂ ତଦ୍ଵତ୍କଣ୍ଠଂ କୃଷ୍ଣାଯ ଵୈ ନମଃ । ନମଃ ଶ୍ରୀପତଯେ ଵକ୍ଷୋ ଭୁଜୌ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଧାରିଣେ ॥ ୧,୧୩୬.

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ପାଇଁ ମୁହଁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଠ, ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ପାଇଁ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବାହୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।

ଵ୍ଯାପକାଯ ନମଃ କୁକ୍ଷୌ କେଶଵାଯୋଦରଂ ବୁଧଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପତଯେ ମେଢ୍ରଂ ଜଙ୍ଘେ ସର୍ଵଭୃତେ ନମଃ ॥ ୧,୧୩୬.

ବ୍ୟାପକଙ୍କ ପାଇଁ କୁକ୍ଷି, କେଶବଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦର, ତିନି ଲୋକର ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁପ୍ତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଂଘା ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।

ସର୍ଵାତ୍ମନେ ନମଃ ପାଦୌ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଘୃତପାଯସମ୍ । କୁମ୍ଭାଂଶ୍ଚ ମୋଦକାନ୍ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜାଗରଂ କାରଯେନ୍ନିଶି ॥ ୧,୧୩୬.

ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଦ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ନୈବେଦ୍ୟରେ ଘିଅ ଖିର ଦେବା, କୁମ୍ଭ ଓ ମିଠା ଦେବା, ଏବଂ ରାତି ଜାଗିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ନାତ୍ଵାଚାନ୍ତୋର୍ଽଚଯିତ୍ଵା ତୁ କୃତପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିର୍ଵଦେତ୍ । ନମୋନମସ୍ତେ ଗୋଵିନ୍ଦ ବୁଧ ଶ୍ରଵଣସଂଜ୍ଞକ ! ॥ ୧,୧୩୬.

ସ୍ନାନ କରି, ଆଚମନ କରି, ପୂଜା କରି, ଫୁଲ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, 'ନମୋନମସ୍ତେ ଗୋବିନ୍ଦ, ବୁଧ, ଶ୍ରବଣ ନାମଧାରୀ!' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍।

ଅଘୌଘସଂକ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦୋ ଭଵ । ପ୍ରୀଯତାଂ ଦେଵଦେଵେଶୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ କଲଶାନ୍ଦଦେତ୍ । ନଦ୍ଯସ୍ତୀରେଽଯଃ ଵା କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୧୩୬.

ପାପର ଭାର କମାଇ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେବାକୁ ହେଉ। ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ୍। ନଦୀ ପାରେ କିମ୍ବା ଘରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । କାମଦେଵତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ପୂଜ୍ଯୋ ଦମନକାଦିଭିଃ । ରତିପ୍ରୀତିସମାଯୁକ୍ତୋ ହ୍ଯସୋକୋ ମଣିଭୂଷିତଃ ॥ ୧,୧୩୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: କାମଦେବଙ୍କ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ଦମନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ମଣି ଭୂଷିତ ଅଶୋକ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମ ସହିତ ରହନ୍ତି।

(ଇତି ମଦନକତ୍ରଯୋଦଶୀଵ୍ରତମ୍) । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତଥାଷ୍ଟଭ୍ଯାଂ ପକ୍ଷ୍ଯୋଃ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଯୋଃ । ଯୋଽବ୍ଦମେକଂ ନ ଭୁଞ୍ଜୀତ ମୁକ୍ତିଭାକ୍ଶିଵପୂଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

(ଏହା ହେଉଛି ମଦନକ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ବ୍ରତ)। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ, ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଖାଏ ନାହିଁ, ସେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରି ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

(ଇତି ଶିଵଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମ୍) । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଭଵନଂ ଶୁଭମ୍ । ସୂର୍ଯଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଧାମଵ୍ରତମିଦଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

(ଏହା ହେଉଛି ଶିବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ)। ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି କାର୍ତ୍ତିକୀ ମାସରେ ଘର ଦାନ କଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକ ପାଏ; ଏହି ହେଉଛି ଶୁଭ ଧାମ ବ୍ରତ।

ଅମାଵସ୍ଯାଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ଦତ୍ତଂ ଜଲାଦିତଦକ୍ଷଯମ୍ । ନକ୍ତାଭ୍ଯାଶୀ ଵାରନାମ୍ନା ଯଜନ୍ଵାରାଣି ସର୍ଵଭାକ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ କଲେ ସେ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯିଏ ରାତିରେ ଖାଏ, ଦିନ ନାମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ଦିନରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ।

(ଇତି ଵାରଵ୍ରତାନି) । ଦ୍ଵାଦଶର୍କ୍ଷାଣି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ! ପ୍ରତିମାସଂ ତୁ ଯାନି ଵୈ । ତନ୍ନାମ୍ନାନ୍ତେଽତଚ୍ଯୁତଂ ତେଷୁ ସମ୍ଯକ୍ସଂପୂଜଯେନ୍ନରଃ ॥ ୧,୧୩୭.

ବିପ୍ରମାନ୍ୟ ସାଧୁ ! ପ୍ରତି ମାସରେ ଯେଉଁ ଦ୍ୱାଦଶ ରାଶି ଆସେ, ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଶେଷରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

କେଶଵଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ତୁ ଇତ୍ଯାଦୌ କୃତିକାଦିକେ (କା) । ଘୃତହୋମଶ୍ଚତୁର୍ମାସଂ କୃସରଞ୍ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ କେଶବଙ୍କୁ, ଏବଂ କୃତିକା ଆଦି ରାଶିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୃତ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଏବଂ କୃସର ଭୋଗ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଆଷାଢାଦୌ ପାଯସଂ ତୁ ଵିପ୍ରାଂସ୍ତେନୈଵ ଭୋଜଯେତ୍ । ପଞ୍ଚାଵ୍ଯଜଲସ୍ନାନନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ନକ୍ତମାଚରେତ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

ଆଷାଢ ଆରମ୍ଭରେ ପାୟସ ଭୋଗ ଦେବା ଏବଂ ଏହି ଭୋଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ । ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜଳ, ସ୍ନାନ ଏବଂ ଭୋଗ ଦେଇ ରାତି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ ।

ଅର୍ଵାଗ୍ଵିସର୍ଜନାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ସର୍ଵମୁଚ୍ଯତେ । ଵିସର୍ଜିତେ ଜଗନ୍ନାଥେ ନିର୍ମାଲ୍ଯଂ ଭଵତି କ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୩୭.

ବିସର୍ଜନ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଦିଆଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ନୈବେଦ୍ୟ ହିସାବରେ ଗଣାଯାଏ । ବିସର୍ଜନ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଗ ତୁରନ୍ତ ନିର୍ମାଳ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।