ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପୁଟଦ୍ଵଯଂ ଗୃହୀତ୍ଵାନ୍ନଂ ବୁଭୁଜାତେ ପ୍ରଦତ୍ତକମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗତାସ୍ତୌ ଧନଦୌ ଧନପାନମପଶ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ସେ ଦୁଇଟି ପତ୍ର ନେଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଖାଇଲେ । ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଦୁଇଜଣ ଧନ ଲାଗିଲେ ଓ ଧନର ସ୍ୱାଦ ଉଠିଲା ।

ଚୌରୈର୍ଦତ୍ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଥ ପ୍ରଦୋଷେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଗୃହମ୍ । ଵୀରଂ ଚ ଦୁଃ ଖିତଂ ନତ୍ଵା ରାତ୍ରୌ ସୁପ୍ତୋ ଯଥାସୁଖମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଚୋରମାନେ ଯେଉଁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ନେଇ ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଦୁଃଖିତ ବୀରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ ରାତିରେ ସୁଖରେ ଶୁଇ ପଡ଼ିଲେ।

କନ୍ଯାଂ ଚ ଯୁଵତୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କସ୍ମୈ ଦେଯା ସୁତା ମଯା । ଯମାଯେତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଦୁଃ ଖାତ୍ସାଚାରାଦ୍ଵ୍ରତସତ୍ଫଲାତ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯୁବତୀ ହୋଇଥିବା ଝିଅକୁ ଦେଖି ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଝିଅକୁ କାହାକୁ ଦେବି?' ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବ୍ରତର ଫଳରୁ, ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ଝିଅକୁ ଯମଙ୍କୁ ଦେଉଛି।'

ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତୌ ଚ ପିତରୌ ଵ୍ରତଂ ରାଜ୍ଯାଯ କୌ ଶିକଃ । ଚକ୍ରେଽଯୋଧ୍ଯାମହାରାଜ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଭଗିନୀଂ ଯମେ ॥ ୧,୧୩୨.

ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲାପରେ, କୌଶିକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ରତ କଲେ, ଅୟୋଧ୍ୟାର ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀକୁ ଯମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।

ଯମୋଽପି ଵିଜଯାମାହ ଗୃହସ୍ଥା ଭଵ ମେ ପୁରେ । ନୋଦ୍ଧାଟଯାନ୍ଯତ୍ରଗତେ ଯମେ ସା ନ ତଥାକରୋତ୍ । ଅପଶ୍ଯନ୍ମାତରଂ ସ୍ଵାଂ ସା ପାଶଯାତନଯା ସ୍ଥିତାମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯମ କହିଲେ, 'ମୋ ସହରରେ ଘରସଂସାର କର।' ଯମ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଇଥିବାବେଳେ ସେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ମାଆ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଦଣ୍ଡିତ ହେଇ ଦାଁଡିଛନ୍ତି।

ଅଥୋଦ୍ଵିଗ୍ନା କୌଶିକୋକ୍ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଵ୍ରତମ୍ । ଚକ୍ରେ ଚ ସା ତତୋ ମୁକ୍ତା ମାତା ତସ୍ମାଚ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ରତମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ତାପରେ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ କୌଶିକ କହିଥିବା ମୁକ୍ତିଦାୟକ ବ୍ରତ ଶିଖିଲେ। ସେ ବ୍ରତ କଲେ ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ଏହିପରି, ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ରତପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତ୍ଵାଵସତ୍ସୁଖମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବସିଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୩ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଅଶୋକକଲିକା ହ୍ଯଷ୍ଟୌ ଯେ ପିବନ୍ତି ପୁନର୍ଵସୌ । ଚୈତ୍ରେ ମାସି ସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନ ତେ ଶୋକମଵାପ୍ନୁଯୁଃ ॥ ୧,୧୩୩.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେମାନେ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀରେ, ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଅଶୋକ ଗଛର ଆଠଟି କଳି ପିଅନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ ନାହାନ୍ତି।

ତ୍ଵାମଶୋକ ! ହରାଭୀଷ୍ଟ ! ମଧୁମାସସମୁଦ୍ଭଵ । ପିବାମି ଶୋକସନ୍ତପ୍ତୋ ମାମଶୋକଂ ସଦା କୁରୁ ॥ ୧,୧୩୩.

ହେ ଅଶୋକ, ହରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଚେତ୍ ମାସରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ତୁମକୁ ପିଉଛି, ମୋର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର।

(ଇତ୍ଯଶୋକାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମ୍) । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଶୁକ୍ଲାଷ୍ଟମ୍ଯାମାଶ୍ଵଯୁଜେ ଉତ୍ତରାଷାଢଯା ଯୁତା । ସା ମହାନଵମୀତ୍ଯୁକ୍ତା ସ୍ନାନଦାନାଦି ଚାକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ଏହା ହେଉଛି ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀରେ, ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ, ଏହି ଦିନକୁ ମହାନବମୀ କୁହାଯାଏ; ସେ ଦିନ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।

ନଵମୀ କେଵଲା ଚାପି ଦୁର୍ଗାଂ ଚୈଵ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ । ମହାଵ୍ରତଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଶଙ୍କରାଦ୍ଯୈରନୁଷ୍ଠିତମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ଶୁଦ୍ଧ ନବମୀ ଦିନ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏହା ଏକ ବଡ଼ ବ୍ରତ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥିବା, ଯାହା ଶଙ୍କର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥିଲେ।

ଅଯାଚିତାଦି ଷଷ୍ଠ୍ଯାଦୌ ରାଜା ଶତ୍ରୁଜଯାଯା ଚ । ଜପହୋମସମାଯୁକ୍ତଃ କନ୍ଯାଂ ଵା ଭୋଜଯେତ୍ସଦା ॥ ୧,୧୩୩.

ଷଷ୍ଠୀ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଅନୁରୋଧ ଛାଡ଼ି, ରାଜାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜୟ ପାଇଁ, ଜପ ଓ ହୋମ ସହିତ ସଦା ଏକ ଝିଅକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦୁର୍ଗେଦୁର୍ଗେ ରକ୍ଷିଣି ସ୍ଵାହା ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ ପୂଜନାଦିଷୁ । ଦୀର୍ଘାକାରାଦିମାତ୍ରାଭିର୍ନଵ ଦେଵ୍ଯୋ ନମୋଽନ୍ତିକାଃ ॥ ୧,୧୩୩.

ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି: 'ଦୁର୍ଗେ ଦୁର୍ଗେ ରକ୍ଷିଣି ସ୍ୱାହା।' ନଉ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ, 'ନମୋ' ଶବ୍ଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଷଡ୍ଭିଃ ପଦୈର୍ନମଃ ସ୍ଵାହା ଵଷଡାଦିହୃଦାଦିକମ୍ । ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦିକନିଷ୍ଠାନ୍ତଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଵୈ ପୃଜଯେଚ୍ଛିଵାମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ଛଅଟି ଶବ୍ଦ—'ନମଃ, ସ୍ୱାହା, ବଷଟ୍' ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ହୃଦୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାନ୍ଠା ଅଂଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହିପରି ଶିବାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନଵ ଗେହାନି ଦାରୁଜାନ୍ଯେକମେଵ ଵା । ତସ୍ମିନ୍ଦେଵୀ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ହୈମୀ ଵାରାଜତାପି ଵା ॥ ୧,୧୩୩.

ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ନଉଟି କାଠର ଘର କିମ୍ବା ଏକଟି ମାତ୍ର ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିର ଦେବୀକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ଶୂଲେ ଖଙ୍ଗେ ପୁସ୍ତକେ ଵା ପଟେ ଵା ମଣ୍ଡଲେ (ପେ) ଯଜେତ୍ । କପାଲଂ ଖେଟକଂ ଘଣ୍ଟାଂ ଦର୍ପଣଂ ତର୍ଜନୀଂ ଧନଃ ॥ ୧,୧୩୩.

ଏକ ଶୂଳ, ଖଡ଼ଗ, ପୁସ୍ତକ, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; କପାଳ, ଢାଲ, ଘଣ୍ଟି, ଦର୍ପଣ, ତର୍ଜନୀ କିମ୍ବା ଧନ ଦେଇ।

ଧ୍ଵଜଂ ଡମରୁକଂ ପାଶଂ ଵାମହସ୍ତେଷୁ ବିଭ୍ରତୀ । ଶକ୍ତିଂ ଚ ମୁଦ୍ଗରଂ ଶୂଲଂ ଵଜ୍ରଂ ଖଙ୍ଗଂ ତଥାଙ୍କୁଶମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ବାମ ହାତରେ ଧ୍ୱଜ, ଡମ୍ରୁ, ପାଶ ଧରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଶକ୍ତି, ମୁସଳ, ତ୍ରିଶୂଳ, ବଜ୍ର, ଖଡ଼ଗ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଛନ୍ତି।

ଶରଂ ଚକ୍ରଂ ଶଲାକାଂ ଚ ଦୁର୍ଗାମାଯୁଧସଂଯୁତାମ୍ । ଶେଷାଃ ଷୋଡଶହସ୍ତାଂ ସ୍ଯୁରଞ୍ଜନଂ ଡମରୁଂ ଵିନା ॥ ୧,୧୩୩.

ବାଣ, ଚକ୍ର ଓ ଦଣ୍ଡ ସହିତ ଦୁର୍ଗା ଅସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ; ଅନ୍ୟ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଷୋଳ ହାତ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଞ୍ଜନ ଓ ଡମ୍ରୁ ବିନା।

ରୁଦ୍ରଚଣ୍ଡା ପ୍ରଚଣ୍ଡା ଚ ଚଣ୍ଡୋଗ୍ରା ଚଣ୍ଡନାଯିକା । ଚଣ୍ଡା ଚଣ୍ଡଵତୀ ଚୈଵ ଚଣ୍ଡରୂପାତିଚଣ୍ଡିକା ॥ ୧,୧୩୩.

ରୁଦ୍ରଚଣ୍ଡା, ପ୍ରଚଣ୍ଡା, ଚଣ୍ଡୋଗ୍ରା, ଚଣ୍ଡନାୟିକା, ଚଣ୍ଡା, ଚଣ୍ଡବତୀ ଏବଂ ଚଣ୍ଡରୂପା, ଏହି ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଚଣ୍ଡିକା।

ନଵମୀ ଚୋଗ୍ରଚଣ୍ଡା ଚ ମଧ୍ଯମାଗ୍ନିପ୍ରଭାକୃତିଃ । ରୋଚନା ତ୍ଵରୁଣା କୃଷ୍ଣା ନୀଲଂ ଧୂମ୍ରା ଚ ଶୁକ୍ରକା ॥ ୧,୧୩୩.

ନବମୀ ଦିନଟି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଅଗ୍ନିର ଆଲୋକ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର, ତେଜ ଗତିର, କଳା, ନୀଳ, ଧୂମ୍ର ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ।

ପାତା ଚ ପାଣ୍ଡୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ଆଲୀଢଂ ହରିତଂ ତଥା । ମ (ମା) ହିଷୋଽସ୍ଯ ସ ଖଡ୍ଗାଗ୍ରପ୍ରକଚଗ୍ରହମୁଷ୍ଟିକଃ ॥ ୧,୧୩୩.

ଏହା ପିତା ଏବଂ ଫିକା ରଙ୍ଗର, ଏହା ଚାପି ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ । ଏହାର ନାମ 'ମହିଷ', ଏହାର ଆକୃତି ତଳୱାରର ଟିପ୍ ଭଳି, ମୁହଁ ଆଗକୁ ବାହାରିଥିବା ଏବଂ ମୁଠି ବନ୍ଦ ।

ଜପ୍ତ୍ଵା ଦଶାକ୍ଷରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ନାସୌ କେନାପି ବଧ୍ଯତେ । ପଞ୍ଚ (ଞ୍ଚା) ଦଶାଙ୍ଗୁଲଂ ଖଡ୍ଗଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଚ ତତୋ ଯଜେତ୍ । ଲିଙ୍ଗସ୍ଯାଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵାପି ପାଦୁକେଽଥ ଜଲେଽପି ଵା ॥ ୧,୧୩୩.

ଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଲେ, କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିପାରିବେ ନାହିଁ । ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ପନ୍ଦର ଉଙ୍ଗୁଳି ଲମ୍ବା ତଳୱାର କିମ୍ବା ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ । କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ, ପାଦୁକା କିମ୍ବା ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିପାରିବେ ।

ଵିଚିତ୍ରାଂ ରକ୍ଷଯେତ୍ପୂଜାମଷ୍ଟମ୍ଯାମୁପଵାସଯେତ୍ । ପଞ୍ଚାବ୍ଦଂ ମହିଷଂ ବସ୍ତଂ ରାତ୍ରିଶେଷେ ଚ ଘାତଯେତ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ବିଭିନ୍ନ ପୂଜାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଷ କିମ୍ବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପଶୁ ଦେବା ଏବଂ ରାତିର ଶେଷରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ ।

ଵିଧିଵତ୍କାଲିକାଲୀତି ତଦୁତ୍ଥରୁଧିରାଦିକମ୍ । ନେରୃତ୍ଯାଂ ପୂତନାଂ ଚୈଵ ଵାଯଵ୍ଯାଂ ପାପରାକ୍ଷସୀମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାଳୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରକ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ସମଗ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ପୁତନାକୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀକୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚରକ୍ଯୈ ଚୈଶାନ୍ଯାମାଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଚ ଵିଦାରିକାମ୍ ॥ ୧,୧୩୩.

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଚରକୀକୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ବିଦାରିକାକୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୪ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମହାକୌଶିକମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ କଥ୍ଯତେଽତ୍ର ମହାଫଲଃ ॥ ୧,୧୩୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏଠାରେ ମହାକୌଶିକ ମନ୍ତ୍ର ବିବରଣା ହେଉଛି, ଯାହା ଅତି ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।

ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ନୃପଃ ସ୍ନାଯାଚ୍ଛତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚ ପୈଷ୍ଟିକମ୍ । ଖଡ୍ଗେନ ଘାତଯିତ୍ଵା ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ୍କନ୍ଦଵିଶାଖଯୋଃ ॥ ୧,୧୩୪.

ତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ ରାଜା ନିସ୍ନାନ କରିବା, ଛତା ରଖିବା ଏବଂ ବଳି ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ । ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ବଳି ଦେଇ, ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ବିଶାଖକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ।

ମାତୄଣାଂ ଚୈଵ ଦେଵୀନାଂ ପୂଜା କାର୍ଯା ତଥା ନିଶି । ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଚୈଵ ମାହେଶୀ କୌମାରୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ତଥା ॥ ୧,୧୩୪.

ମାତୃ ଦେବୀମାନେ ଏବଂ ଦେବୀମାନେଙ୍କର ପୂଜା ରାତିରେ କରିବା ଉଚିତ । ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ମାହେଶୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ ମଧ୍ୟ ।