ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଭୌମସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ ତସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ନମଃ । ନାମାନ୍ଯେତାନି ସଂକୀର୍ତ୍ଯ ଗତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପୁନଃ ॥ ୧,୧୩୧.

ଭୂମି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ସମସ୍ତ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁନି ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ୍।

ତ୍ରାହି ମାଂ ଦେଵଦେଵେଶ ! ହରେ ! ସଂସାରସାଗରାତ୍ । ତ୍ରାହି ମାଂ ସର୍ଵପାପଘ୍ନ ! ଦୁଃଖଶୋକାର୍ଣଵାତ୍ପ୍ରଭୋ ! ॥ ୧,୧୩୧.

'ଦେବଦେବ, ହରି, ଏହି ସଂସାର ସାଗରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ପ୍ରଭୁ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକର ସାଗରରୁ ମୋତେ ବଞ୍ଚାଇବା।'

ଦେଵକୀନନ୍ଦନ ! ଶ୍ରୀଶ ! ହରେ ! ସଂସାରସାଗରାତ୍ । ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାଂସ୍ତ୍ରାଯସେ ଵିଷ୍ଣୋ ! ଯେ ସ୍ମରନ୍ତି ସକୃତ୍ସକୃତ୍ ॥ ୧,୧୩୧.

'ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ଶ୍ରୀପତି, ହରି, ସଂସାର ସାଗରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।'

ସୋଽହଂ ଦେଵାତିଦୁର୍ଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ରାହି ମାଂ ଶୋକସାଗରାତ୍ । ପୁଷ୍କରାକ୍ଷ ! ନିମଗ୍ନୋଽହଂ ମହ୍ତଯଜ୍ଞାନସାଗରେ ॥ ୧,୧୩୧.

ମୁଁ ଦେବତାମାନେଠାରୁ ବି ଖରାପ କାମ କରିଛି, ହେ ପଦ୍ମନୟନ ! ମୋତେ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ବଞ୍ଚାଇଦିଅ । ମୁଁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଓ ଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ରରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଛି ।

ତ୍ରାହି ମାଂ ଦେଵଦେଵେଶ ! ତ୍ଵାମୃତେଽନ୍ଯୋ ନ ରକ୍ଷିତା । ସ୍ଵଜନ୍ମ ଵାସୁଦେଵାପ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣହିତାଯ ଚ ॥ ୧,୧୩୧.

ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବତା ! ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର । ତୁମ୍ଭିନ୍ ଛଡ଼ି ଆଉ କେହି ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ହେ ବସୁଦେବ ପୁତ୍ର, ମୋ ଜନ୍ମ ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ।

ଜଗଦ୍ଧିତାଯ କୃଷ୍ଣାଯ ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମୋନମଃ । ଶାନ୍ତିରସ୍ତୁ ଶିଵଂ ଚାସ୍ତୁ ଧନଵିଖ୍ଯାତିରାଜ୍ଯଭାକ୍ ॥ ୧,୧୩୧.

ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରେ । ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଏବଂ ନାମ ଓ ରାଜ୍ୟ ମିଳୁ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୨ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ନକ୍ତାଶୀ ତ୍ଵଷ୍ଟମୀଂ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷାନ୍ତେ ଚୈଵ ଧେନୁଦଃ । ପୌରନ୍ଦରପଦଂ ଯାତି ସଦ୍ଗତିଵ୍ରତମୁଚ୍ଯତେ ! ॥ ୧,୧୩୨.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରୁ ବର୍ଷ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରହି, ଗାଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହାକୁ ଭଲ ଭାଗ୍ୟର ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଶୁକ୍ଲାଷ୍ଟଭ୍ଯାଂ ପୌଷମାସେ ମହାରୁଦ୍ରେତି ସାଧୁ ଵୈ । ମତ୍ପ୍ରୀତଯେ କୃତଂ ଦେଵି ଶଥସାହସ୍ରିକଂ ଫଲମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ପୌଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ ଏହି ବ୍ରତକୁ 'ମହାରୁଦ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ କଲେ, ଏହାର ଫଳ ହଜାର ଗୁଣା ମିଳେ ।

ଅଷ୍ଟମୀ ବୁଧଵାରେଣ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋର୍ଯଦା । ଭଵିଷ୍ଯତି ତଦା ତସ୍ଯାଂ ଵ୍ରତମେତତ୍କଥା ପରା ॥ ୧,୧୩୨.

ଯେତେବେଳେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ବୁଧବାର ପଡ଼େ, ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁସି, ସେହି ଦିନ ଏହି ବ୍ରତ ଓ କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରିବା ଉଚିତ ।

ତସ୍ଯାଂ ନିଯମକର୍ତାରୋ ନ ସ୍ଯୁଃ ଖଣ୍ଡିତସମ୍ପଦଃ । ତଣ୍ଡୁଲସ୍ଯାଷ୍ଟମୁଷ୍ଟୀନାଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵାଙ୍ଗୁଲିଦ୍ଵଯମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଏହି ଦିନ ନିୟମରେ ରହିବା ଲୋକଙ୍କର ଧନ କମିବ ନାହିଁ । ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାଡ଼ି ଆଠ ମୁଠି ଚାଉଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ।

ଭକ୍ତଂ ସଦ୍ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାଭ୍ଯାଂ ମୁକ୍ତିକାମୀ ହି ମାନଵଃ । ଆମ୍ର ପତ୍ରପୁଟେ କୃତ୍ଵା ଯୋ ଭୁଡ୍କ୍ତେ କୁଶଵୋଷ୍ଟିତେ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯିଏ ମୁକ୍ତି ଚାହେ, ସେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଆମ୍ବ ଗଛର ପତ୍ର ଉପରେ ରଖି, କୁଶ ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଖାଇବା ଉଚିତ ।

କଲମ୍ବିକାମ୍ଲିକୋପେତଂ କାମ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଫଲଂ ଭଵେ (ଲଭେ) ତ୍ । ବୁଧଂ ପଞ୍ଚୋପଚାରେଣ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଜଲାଶଯେ ॥ ୧,୧୩୨.

କଳମ୍ବିକ ଟଙ୍କା ମିଶାଇଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ । ପାଖରେ ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବୁଧଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ ।

ଶକ୍ତିତୋ ଦକ୍ଷିଣଂ ଦଦ୍ଯାତ୍କର୍କରୀଂ ତଣ୍ଡୁଲାନ୍ଵିତାମ୍ । ବୁଂ ବୁଧାଯେତି ବୀଜଂ ସ୍ଯାତ୍ସ୍ଵାହାନ୍ତଃ କମଲାଦିକଃ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯେଉଁଠି ଯେତେକି ସମ୍ଭବ, ଚାଉଳ ଭରା କରେଲା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ । ବୁଧଙ୍କ ପାଇଁ 'ବୁଁ ବୁଧାୟ ସ୍ୱାହା' ମନ୍ତ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ବାଣଚାପଧରଂଶ୍ଯାମଂ ଦଲେ ଚାଙ୍ଗନି ମଧ୍ଯତଃ । ବୁଧାଷ୍ଟମୀକଥା ପୁଣ୍ଯା ଶ୍ରୋତଵ୍ଯା କୃତିଭିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଅଂଶୁ ଧରିଥିବା, ଧନୁଷ୍ ଓ ବାଣ ଧରିଥିବା, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବୁଧଙ୍କ ଏହି ଅଷ୍ଟମୀ କଥା ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ।

ପୁରେ ପାଟଲିପୁତ୍ରାଖ୍ଯେ ଵୀରୋ ନାମ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ରମ୍ଭା ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯ ଚାସୀତ୍କୌଶିକଃ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତମଃ ॥ ୧,୧୩୨.

ପାଟଳୀପୁତ୍ର ନାମକ ସହରରେ ବୀର ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଝିଅ ରମ୍ଭା ଓ ଛୁଆ କୌଶିକ ଥିଲେ ।

ଦୁହିତା ଵିଜଯାନାମ୍ନୀ ଵ (ଧ) ନପାଲୋ ଵୃଷୋଽଭଵତ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା କୌଶିକସ୍ତଂ ଚ ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ଗଙ୍ଗାଂ ଗତୋଽରମତ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ତାଙ୍କର ଝିଅର ନାମ ବିଜୟା ଓ ଗାଁ ଚାଲାଇଥିବା ବ୍ରୁଷ ନାମକ ଥିଲେ । କୌଶିକ ବ୍ରୁଷ କୁ ନେଇ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଗଲେ ଓ ଆନନ୍ଦ କଲେ ।

ଗୋପାଲକୈର୍ଵୃଷଶ୍ଚୌରୈଃ କ୍ରୀଡାସ୍ଥୋପହୃତୋ ବଲାତ୍ । ଗଙ୍ଗାତଃ ସ ଚ ଉତ୍ଥାଯ ଵନଂ ବଭ୍ରାମ ଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୧,୧୩୨.

ବ୍ରୁଷ କୁ ଗୋପାଳ ଓ ଚୋରମାନେ ଖେଳ ଦିନେ ଜୋରକରି ଧରିନେଲେ । ସେ ଗଙ୍ଗା ଠାରୁ ଉଠି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଘୁରିଲେ ।

ଜଲାର୍ଥଂ ଵିଜଯା ଚାଗାଦ୍ଭ୍ରା(ନ୍ମା) ତ୍ରା ସାର୍ଧଂ ଚ ସାପ୍ଯଗାତ୍ । ପିପାସିତୋ ମୃଣାଲାର୍ଥୋ ଆଗତୋଽଥ ସରୋଵରମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ବିଜୟା ପାଣି ନେବାକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଗଲେ । ପିପାସିତ ହୋଇ ମକରନାଳ ନେବାକୁ ଏକ ଝିଲିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।

ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ପୂଜାଦୀନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାପ୍ଯଥ ଵିସ୍ମିତଃ । ସ ତା ଗତ୍ଵା ଯଯାଚେଽନ୍ନଂ ସାନୁଜୋଽହଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ॥ ୧,୧୩୨.

ଦେବୀମାନେ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଦେଖି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଓ ମୋ ଭାଇ ଖିଦା ଲାଗିଛି, ଆମକୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ।'

ସ୍ତ୍ରିଯୋଽବ୍ରୁଵନ୍ଵ୍ରତଂ କର୍ତୁଂ ଦାସ୍ଯାମଶ୍ଚ କୁରୁ ଵ୍ରତମ୍ । ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଧନପାନା (ଲାର୍) ଥଂ ପୂଜଯାମାସତୁର୍ବୁଧମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ସେମାନେ କହିଲେ, 'ବ୍ରତ କର, ଆମେ ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବୁ ।' ଝିଅ ଓ ଧନ ପାଇଁ ସେମାନେ ବୁଧଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ।

ପୁଟଦ୍ଵଯଂ ଗୃହୀତ୍ଵାନ୍ନଂ ବୁଭୁଜାତେ ପ୍ରଦତ୍ତକମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗତାସ୍ତୌ ଧନଦୌ ଧନପାନମପଶ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ସେ ଦୁଇଟି ପତ୍ର ନେଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଖାଇଲେ । ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଦୁଇଜଣ ଧନ ଲାଗିଲେ ଓ ଧନର ସ୍ୱାଦ ଉଠିଲା ।

ଚୌରୈର୍ଦତ୍ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଥ ପ୍ରଦୋଷେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଗୃହମ୍ । ଵୀରଂ ଚ ଦୁଃ ଖିତଂ ନତ୍ଵା ରାତ୍ରୌ ସୁପ୍ତୋ ଯଥାସୁଖମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଚୋରମାନେ ଯେଉଁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ନେଇ ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଦୁଃଖିତ ବୀରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ ରାତିରେ ସୁଖରେ ଶୁଇ ପଡ଼ିଲେ।

କନ୍ଯାଂ ଚ ଯୁଵତୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କସ୍ମୈ ଦେଯା ସୁତା ମଯା । ଯମାଯେତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଦୁଃ ଖାତ୍ସାଚାରାଦ୍ଵ୍ରତସତ୍ଫଲାତ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯୁବତୀ ହୋଇଥିବା ଝିଅକୁ ଦେଖି ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଝିଅକୁ କାହାକୁ ଦେବି?' ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବ୍ରତର ଫଳରୁ, ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ଝିଅକୁ ଯମଙ୍କୁ ଦେଉଛି।'

ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତୌ ଚ ପିତରୌ ଵ୍ରତଂ ରାଜ୍ଯାଯ କୌ ଶିକଃ । ଚକ୍ରେଽଯୋଧ୍ଯାମହାରାଜ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଭଗିନୀଂ ଯମେ ॥ ୧,୧୩୨.

ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲାପରେ, କୌଶିକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ରତ କଲେ, ଅୟୋଧ୍ୟାର ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀକୁ ଯମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।

ଯମୋଽପି ଵିଜଯାମାହ ଗୃହସ୍ଥା ଭଵ ମେ ପୁରେ । ନୋଦ୍ଧାଟଯାନ୍ଯତ୍ରଗତେ ଯମେ ସା ନ ତଥାକରୋତ୍ । ଅପଶ୍ଯନ୍ମାତରଂ ସ୍ଵାଂ ସା ପାଶଯାତନଯା ସ୍ଥିତାମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ଯମ କହିଲେ, 'ମୋ ସହରରେ ଘରସଂସାର କର।' ଯମ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଇଥିବାବେଳେ ସେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ମାଆ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଦଣ୍ଡିତ ହେଇ ଦାଁଡିଛନ୍ତି।

ଅଥୋଦ୍ଵିଗ୍ନା କୌଶିକୋକ୍ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଵ୍ରତମ୍ । ଚକ୍ରେ ଚ ସା ତତୋ ମୁକ୍ତା ମାତା ତସ୍ମାଚ୍ଚରେଦ୍ଵ୍ରତମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ତାପରେ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ କୌଶିକ କହିଥିବା ମୁକ୍ତିଦାୟକ ବ୍ରତ ଶିଖିଲେ। ସେ ବ୍ରତ କଲେ ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ଏହିପରି, ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ରତପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତ୍ଵାଵସତ୍ସୁଖମ୍ ॥ ୧,୧୩୨.

ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବସିଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩୩ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଅଶୋକକଲିକା ହ୍ଯଷ୍ଟୌ ଯେ ପିବନ୍ତି ପୁନର୍ଵସୌ । ଚୈତ୍ରେ ମାସି ସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନ ତେ ଶୋକମଵାପ୍ନୁଯୁଃ ॥ ୧,୧୩୩.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେମାନେ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀରେ, ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଅଶୋକ ଗଛର ଆଠଟି କଳି ପିଅନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ ନାହାନ୍ତି।

ତ୍ଵାମଶୋକ ! ହରାଭୀଷ୍ଟ ! ମଧୁମାସସମୁଦ୍ଭଵ । ପିବାମି ଶୋକସନ୍ତପ୍ତୋ ମାମଶୋକଂ ସଦା କୁରୁ ॥ ୧,୧୩୩.

ହେ ଅଶୋକ, ହରଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଚେତ୍ ମାସରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ତୁମକୁ ପିଉଛି, ମୋର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର।