ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ହିମଂ ଯଥୋଷ୍ଣମାହନ୍ଯାଦନର୍ଥଂ ଚାର୍ଥସଂଚଯଃ । ଯଥା ପ୍ରକୀର୍ତନାଦ୍ଦାନଂ ତପୋ ଵୈ ଵିସ୍ମଯାଦ୍ଯଥା ॥ ୧,୧୨୭.

ଯେପରି ଉଷ୍ଣତା ହିମକୁ, ଧନ ସଂଗ୍ରହ ଅନର୍ଥକୁ, ଦାନ ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା, ତପସ୍ୟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଅଶିକ୍ଷଯା ଯଥା ପୁତ୍ରୋ ଗାଵୋ ଦୂରଗତୈର୍ଯଥା । କ୍ରୋଧେନ ଚ ଯଥା ଶାନ୍ତିର୍ଯଥା ଵିତ୍ତମଵର୍ଦ୍ଧନାତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଅଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପୁଅ, ଦୂରେ ଥିବା ଗାଁ, କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି, ଅବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଜ୍ଞାନେନୈଵ ଯଥା ଵିଦ୍ଯା ନିଷ୍କାମେନ ଯଥା ଫଲମ୍ । ତଥୈଵ ପାପନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ତେଯଂ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁଭା ॥ ୧,୧୨୭.

ଯେପରି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟା, ନିଷ୍କାମତା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ, ସେପରି ଏହି ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ପାପ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ସୁରାପାନଂ ସ୍ତେଯଂ ଗୁର୍ଵଙ୍ଗନାଗମଃ । ଯୁଗପତ୍ତୁପ୍ରଜାତାନି(?) ନ ନିହନ୍ତି ତ୍ରିପୁଷ୍କରମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିବା — ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଏକସাথে ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ପୁଷ୍କର ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ନ ଚାପି ନୈମିଷଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଭାସକମ୍ । କାଲିନ୍ଦୀ ଯମୁନା ଗଙ୍ଗା ନ ଚୈଵ ନ ସରସ୍ଵତୀ ॥ ୧,୧୨୭.

ନୈମିଷ ତୀର୍ଥ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରଭାସ, କାଳିନ୍ଦୀ, ଯମୁନା, ଗଙ୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ — ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ନ ଚୈଵ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଏକାଦଶ୍ଯାଃ ସମାନି ହି । ନ ଦାନଂ ନ ଜପୋ ହୋମୋ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ସୁକୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏକାଦଶୀ ଦିନର ସମାନ ନୁହେଁ; ଦାନ, ଜପ, ହୋମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିକ ମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରି ନୁହେଁ।

ଏକତଃ ପୃଥିଵୀଦାନମେକତୋ ହରିଵାସରଃ । ତତୋଽପ୍ଯେକା ମହାପୁଣ୍ଯା ଇଯମେକାଦଶୀ ଵରା ॥ ୧,୧୨୭.

ଏକ ପାଖରେ ପୃଥିବୀ ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ହରି ଦିନ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକାଦଶୀ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଅସ୍ମିନ୍ଵରାହପୁରୁଷଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ତୁ ହାଟକମ୍ । ଘଟୋପରି ନଵେ ପାତ୍ରେ କୃତ୍ଵା ଵୈ ତାମ୍ରଭାଜନେ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏହି ଦିନରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବରାହଙ୍କ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ଏକ ନୂତନ ପାତ୍ର ଉପରେ, କିମ୍ବା ତାମ୍ର ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵବୀଜଭୃତେ ଵିପ୍ରାଃ ସିତଵସ୍ତ୍ରାଵଗୁଣ୍ଠିତେ । ସହିରଣ୍ଯପ୍ରଦୀପାଦ୍ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ପ୍ରଯତ୍ନନଃ ॥ ୧,୧୨୭.

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନ୍ୟ ମାଟିର ମାଳା ଦେଇ, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ରେ ଢାକି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ସହିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵରାହାଯ ନମଃ ପାଦୌ କ୍ରୋଡାକୃତଯେ ନମଃ କଟିମ୍ । ନାଭିଂ ଗଂଭୀରଘୋଷାା ଉରଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରିଣେ ॥ ୧,୧୨୭.

ବରାହଙ୍କ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର, କୁଁଆ ଆକୃତିର କଟିକୁ ନମସ୍କାର, ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ନାଭିକୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତିକୁ ନମସ୍କାର।

ବାହୁଂ ସହସ୍ରଶିରସେ ଗ୍ରୀଵାଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରାଯ ଚ । ମୁଖଂ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ପୂଜ୍ଯଂ ଲଲାଟଂ ପ୍ରଭଵାଯ ଚ ॥ ୧,୧୨୭.

ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡିଆ ବାହୁକୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ ଗ୍ରୀବାକୁ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ମୁଖକୁ, ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଲଳାଟକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

କେଶାଃ ଶତମଯୂଖାଯ ପୂଜ୍ଯା ଦେଵସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ଵିଧିନା ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ଵା ଜାଗରଣଂ ନିଶି ॥ ୧,୧୨୭.

ଶତ ରଶ୍ମିର ଦୀପ୍ତି ଥିବା ଚୁଲକୁ ଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ରାତି ସାରା ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରାଣଂ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯପ୍ରତିପାଦକମ୍ । ପ୍ରାତର୍ଵିପ୍ରାଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଯାଚକାଯ ଶୁଭାଯ ତତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନ କରୁଥିବା ପୁରାଣ ଶୁଣି, ପ୍ରଭାତରେ ଏହାକୁ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଭିକ୍ଷୁକୁ ଦେଇବା ଉଚିତ।

କନକକ୍ରୋଡସହିତଂ ସନ୍ନିଵେଦ୍ଯ ପରିଚ୍ଛଦମ୍ । ପଶ୍ଚାତ୍ତୁ ପାରଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ନାତିତୃପ୍ତଃ ସକୃଦ୍ଵ୍ରତଃ ॥ ୧,୧୨୭.

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବରାହ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଦେଇ, ପରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ; ଏକ ଥର ବ୍ରତ ରଖି, ଅତିରିକ୍ତ ତୃପ୍ତି ନ ହେବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ନରୋ ଵିଦ୍ଯାନ୍ନ ଭୂଯ ସ୍ତନପୋ ଭଵେତ୍ । ଉପୋଷ୍ଯୈକାଦଶୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମୁଚ୍ଯତେ ଵୈ ଋଣତ୍ରଯାତ୍ । ମନୋଽଭିଲଷିତାଵାପ୍ତିଃ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଵ୍ରତାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏପରି କରିଲେ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜ୍ଞାନୀ ହୁଅନ୍ତି, ପୁନି ଶିଶୁ ନ ହୁଅନ୍ତି; ପୁଣ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ରଖିଲେ, ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏବଂ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଥିବେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୮ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତାନି ଵ୍ଯାସ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୈସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଦୋ ହରିଃ । ଶାସ୍ତ୍ରୋଦିତୋ ହି ନିଯମୋ ଵ୍ରତଂ ତଚ୍ଚ ତପୋ ମତମ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିବି, କେଉଁ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାତା ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମକୁ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ତପସ୍ୟା ମନାଯାଏ।

ନିଯମାସ୍ତୁ ଵିଶେଷାଃ ସ୍ଯୁଃ ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଦମାଦଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରିଷଵଣଂ ସ୍ନାଯାଦଧଃ ଶଯୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଏହି ବ୍ରତର ବିଶେଷ ନିୟମ ହେଉଛି ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ଦିନକୁ ତିନିଥର ନିସ୍ନାନ କରିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।

ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରପତିତାନାଂ ତୁ ଵର୍ଜଯେଦଭିଭାଷଣମ୍ । ପଵିତ୍ରାଣି ଚ ପଞ୍ଚୈଵ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିତଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ସ୍ତ୍ରୀ, ଶୂଦ୍ର ଓ ପତିତଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବାକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

କୃଚ୍ଛ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ଚରେତ୍ସୁକୃତଵାନ୍ନରଃ । କେଶାନାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଵ୍ରତମାଚରେତ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ସଦ୍ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ଚୁଲ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦୁଇ ଗୁଣା ବ୍ରତ ରଖିବା ଉଚିତ।

କାଂସ୍ଯଂ ମାଷଂ ମସୂରଂ ଚଚଣକଂ କୋରଦୂଷକମ୍ । ଶାକଂ ମଧୁ ପରାନ୍ନଂ ଚ ଵର୍ଜଯେଦୁପଵାସଵାନ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

କାଂସ ଦେଉଁ, ବଡି, ମସୁର ଡାଲ, ଚଣା, କୋରଡୁସ, ଶାକ, ମଧୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ — ଉପବାସୀ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍ପାଲଙ୍କାରଵସ୍ତ୍ରାଣି ଧୂପଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ । ଉପଵାସେନ ଦୁଷ୍ଯେତ୍ତୁ ଦନ୍ତଧାଵନମଞ୍ଜନମ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ପୁଷ୍ପ, ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ, ଲେପନ, ଦନ୍ତ ଶୁଧି, ଅଞ୍ଜନ — ଉପବାସ କରିଲେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦୂଷିତ ହୁଏ।

ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାତର୍ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍ । ଅସକୃଜ୍ଜଲପାନାଚ୍ଚ ତାମ୍ବୂଲସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ଗୋମାସ୍ତ୍ୟ ପଞ୍ଚ ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଦିନେ ପ୍ରଭାତରେ ବ୍ରତ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯଦି ପୁନିପୁନି ପାଣି ପିଇବା ଓ ତାମ୍ବୁଳ ଖାଇବା କରାଯାଏ, ତେବେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ।

ଉପଵାସଃ ପ୍ରଦୁଷ୍ଯେତ ଦିଵାସ୍ଵପ୍ନା କ୍ଷମୈଥୁନାତ୍ । କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଦଯା ଦାନଂ ଶୌଚମିନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଦିନେ ଶୋଇବା ଓ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପବାସ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ଦାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵପୂଜାଗ୍ନିହଵନେ ସନ୍ତୋଷୋସ୍ତେଯମେଵ ଚ । ସର୍ଵଵ୍ରତେଷ୍ଵଯଂ ଧର୍ମଃ ସାମାନ୍ଯୋ ଦଶଧାସ୍ମୃତଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଦେବପୂଜା, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଚୋରି ରୁ ରକ୍ଷା—ଏହି ଦଶଟି ଧର୍ମ ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ ସାଧାରଣ ନିୟମ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ନକ୍ଷତ୍ରଦର୍ଶନାନ୍ନକ୍ତମନକ୍ତଂ ନିଶି ଭୋଜନମ୍ । ଗୋମୂତ୍ରଂ ଚ ପଲ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଧାଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ ତୁ ଗୋମଯମ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖିବା, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଖାଇବା, ଗୋମୂତ୍ର ଏକ ପଲା ଦେବା ଓ ଗୋମୟ ଅର୍ଧ ଅଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଦେବା ନିୟମ।

କ୍ଷୀରଂ ସପ୍ତପଲଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦଧ୍ନଶ୍ଚୈଵ ପଲତ୍ରଯମ୍ । ଘୃତମେକଫଲଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପଲମେକଂ କୁଶୋଦକମ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ସାତ ପଲା ଦୁଧ, ତିନି ପଲା ଦହି, ଏକ ପଲା ଘୀ ଓ ଏକ ପଲା କୁଶ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।

ଗାଯତ୍ତ୍ର୍ଯା ଚୈଵ ଗନ୍ଧେତି ଆପ୍ଯାଯସ୍ଵ ଦୃ ଦଧିଗ୍ରହଃ । ତେଜୋଽସୀତି ଚ ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଗନ୍ଧେତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦହି ଗ୍ରହଣ କରି, 'ତେଜୋ'ସି' ମନ୍ତ୍ର ଦେବତାକୁ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନ୍ଯାଧାନଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତୁ ଯଜ୍ଞଦାନଵ୍ରତାନି ଚ । ଵେଦଵ୍ରତଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଚୂଡାକରଣମେଖଲାଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ବ୍ରତ, ବେଦ ବ୍ରତ, ବୃଷ ମୁକ୍ତି, ଚୂଡାକରଣ ଓ ଏଖଳା ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

ମାଙ୍ଗଲ୍ଯମଭିଷେକଂ ଚ ମଲମାସେ ଵିଵର୍ଜଯତ୍ । ଦର୍ଶାଦ୍ଦର୍ଶସ୍ଯ ଚାନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରିଂଶାହୋଭିସ୍ତୁ ସାଵନଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଅଶୁଦ୍ଧ ମାସରେ ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନୂଆ ଚନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ନୂଆ ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ ତିରିଶି ଦିନର ହୁଏ।