ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦ୍ଵାରଶ୍ରିଯଂ ଚ ଦଣ୍ଡଂ ଚ ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ଵାସ୍ତୁପୂରୁଷମ୍ । ମଧ୍ଯେ ଚାଧାରଶକ୍ତିଂ ଚ କୂର୍ମଂ ଚାନନ୍ତମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ଦ୍ୱାରରେ ଶ୍ରୀ, ଦଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ବାସ୍ତୁପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ମଧ୍ୟରେ ଆଧାରଶକ୍ତି, କୁର୍ମ ଓ ଅନନ୍ତକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଭୂମିଂ ଧର୍ମଂ ତଥା ଜ୍ଞାନଂ ଵୈରଗ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମେଵ ଚ । ଅଧର୍ମାଦୀଂଶ୍ଚ ଚତୁରଃ କନ୍ଦଂ ନାଲଂ ଚ ପଙ୍କଜମ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ଭୂମି, ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ, ଏବଂ ଶ୍ରୀକୁ ପୂଜିବା; ଅଧର୍ମ ଓ ତାହାର ଚାରି ମୂଳ, ଗୋଡ଼ ଓ ପଦ୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

କର୍ଣିକାଂ କେସରଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ରାଜସଂ ତାମସଂ ଗୁଣମ୍ । ସୁର୍ଯାଦିମଣ୍ଡଲାନ୍ଯେଵ ଵିମଲାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଶକ୍ତଯଃ ॥ ୧,୧୨୬.

ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା, କେସର, ସତ୍ତ୍ୱ, ରାଜସ, ତାମସ ଗୁଣ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ, ଶୁଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦୁର୍ଗାଂ ଗଣଂ ସରସ୍ଵତୀଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲଂ ଚ କୋଣକେ । ଆସନଂ ମୂର୍ତିମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ବଲଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

କୋଣରେ ଦୁର୍ଗା, ଗଣ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ଆସନ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ମହାତ୍ମାନଂ ନାରାଯଣମଥାର୍ଚଯେତ୍ । ହୃଦଯାଦୀନି ଚାଙ୍ଗାନି ଶଙ୍ଖାଦୀନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ ॥ ୧,୧୨୬.

ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ, ଶଂଖ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମାଘମାସେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ସୂର୍ଯର୍କ୍ଷେଣ ଯୁତା ପୁରା । ଏକାଦଶୀ ତଥା ଚୈକା ଭୀମେନ ସମୁପୋଷିତା ॥ ୧,୧୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାଘ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚିହ୍ନ ସହିତ ଏକ ଦିନ, ଭୀମ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଥିଲେ।

ଆଶ୍ଚର୍ଯ ତୁ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ପିତୄଣାମନୃଣୋଽଭଵତ୍ । ଭୀମଦ୍ଵାଦଶୀ ଵିଖ୍ଯାତା ପ୍ରାଣିନାଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧିନୀ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉପବାସ କରି, ସେ ପିତୃଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଭୀମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।

ନକ୍ଷତ୍ରେଣ ଵିନାପ୍ଯେଷା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ନାଶଯେତ୍ । ଵିନିହନ୍ତି ମହାପାପଂ କୁନୃପୋ ଵିଷଯଂ ଯଥା ॥ ୧,୧୨୭.

ନକ୍ଷତ୍ର ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହା ବଡ଼ ପାପକୁ ଦୂର କରେ, ଯେପରି ଖରାପ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

କୁପୁତ୍ତ୍ରସ୍ତୁ କୁଲଂ ଯଦ୍ଵତ୍କୁଭାର୍ଯା ଚ ପତିଂ ଯଥା । ଅଧର୍ମଂ ଚ ଯଥା ଧର୍ମଃ କୁମନ୍ତ୍ରୀ ଚ ଯଥା ନୃପମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଖରାପ ପୁଅ କୁଳକୁ, ଖରାପ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପତିକୁ, ଅଧର୍ମ ଧର୍ମକୁ, ଖରାପ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଅଜ୍ଞାନେନ ଯଥା ଜ୍ଞାନଂ ଶୌଚମାଶୌଚକଂ ଯଥା । ଅଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯଥା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସତ୍ଯଞ୍ଚୈଵାନୃତୈର୍ଯଥା ॥ ୧,୧୨୭.

ଅଜ୍ଞାନ ଜ୍ଞାନକୁ, ଅଶୌଚ ଶୌଚକୁ, ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ, ଅସତ୍ୟ ସତ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ହିମଂ ଯଥୋଷ୍ଣମାହନ୍ଯାଦନର୍ଥଂ ଚାର୍ଥସଂଚଯଃ । ଯଥା ପ୍ରକୀର୍ତନାଦ୍ଦାନଂ ତପୋ ଵୈ ଵିସ୍ମଯାଦ୍ଯଥା ॥ ୧,୧୨୭.

ଯେପରି ଉଷ୍ଣତା ହିମକୁ, ଧନ ସଂଗ୍ରହ ଅନର୍ଥକୁ, ଦାନ ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା, ତପସ୍ୟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଅଶିକ୍ଷଯା ଯଥା ପୁତ୍ରୋ ଗାଵୋ ଦୂରଗତୈର୍ଯଥା । କ୍ରୋଧେନ ଚ ଯଥା ଶାନ୍ତିର୍ଯଥା ଵିତ୍ତମଵର୍ଦ୍ଧନାତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଅଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପୁଅ, ଦୂରେ ଥିବା ଗାଁ, କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି, ଅବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଜ୍ଞାନେନୈଵ ଯଥା ଵିଦ୍ଯା ନିଷ୍କାମେନ ଯଥା ଫଲମ୍ । ତଥୈଵ ପାପନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ତେଯଂ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁଭା ॥ ୧,୧୨୭.

ଯେପରି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟା, ନିଷ୍କାମତା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ, ସେପରି ଏହି ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାଦଶୀ ପାପ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ସୁରାପାନଂ ସ୍ତେଯଂ ଗୁର୍ଵଙ୍ଗନାଗମଃ । ଯୁଗପତ୍ତୁପ୍ରଜାତାନି(?) ନ ନିହନ୍ତି ତ୍ରିପୁଷ୍କରମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିବା — ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଏକସাথে ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ପୁଷ୍କର ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ନ ଚାପି ନୈମିଷଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରଭାସକମ୍ । କାଲିନ୍ଦୀ ଯମୁନା ଗଙ୍ଗା ନ ଚୈଵ ନ ସରସ୍ଵତୀ ॥ ୧,୧୨୭.

ନୈମିଷ ତୀର୍ଥ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରଭାସ, କାଳିନ୍ଦୀ, ଯମୁନା, ଗଙ୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ — ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପକୁ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ନ ଚୈଵ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଏକାଦଶ୍ଯାଃ ସମାନି ହି । ନ ଦାନଂ ନ ଜପୋ ହୋମୋ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ସୁକୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏକାଦଶୀ ଦିନର ସମାନ ନୁହେଁ; ଦାନ, ଜପ, ହୋମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିକ ମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରି ନୁହେଁ।

ଏକତଃ ପୃଥିଵୀଦାନମେକତୋ ହରିଵାସରଃ । ତତୋଽପ୍ଯେକା ମହାପୁଣ୍ଯା ଇଯମେକାଦଶୀ ଵରା ॥ ୧,୧୨୭.

ଏକ ପାଖରେ ପୃଥିବୀ ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ହରି ଦିନ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକାଦଶୀ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଅସ୍ମିନ୍ଵରାହପୁରୁଷଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ତୁ ହାଟକମ୍ । ଘଟୋପରି ନଵେ ପାତ୍ରେ କୃତ୍ଵା ଵୈ ତାମ୍ରଭାଜନେ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏହି ଦିନରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବରାହଙ୍କ ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ଏକ ନୂତନ ପାତ୍ର ଉପରେ, କିମ୍ବା ତାମ୍ର ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵବୀଜଭୃତେ ଵିପ୍ରାଃ ସିତଵସ୍ତ୍ରାଵଗୁଣ୍ଠିତେ । ସହିରଣ୍ଯପ୍ରଦୀପାଦ୍ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ପ୍ରଯତ୍ନନଃ ॥ ୧,୧୨୭.

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନ୍ୟ ମାଟିର ମାଳା ଦେଇ, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ରେ ଢାକି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ସହିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵରାହାଯ ନମଃ ପାଦୌ କ୍ରୋଡାକୃତଯେ ନମଃ କଟିମ୍ । ନାଭିଂ ଗଂଭୀରଘୋଷାା ଉରଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରିଣେ ॥ ୧,୧୨୭.

ବରାହଙ୍କ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର, କୁଁଆ ଆକୃତିର କଟିକୁ ନମସ୍କାର, ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ନାଭିକୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତିକୁ ନମସ୍କାର।

ବାହୁଂ ସହସ୍ରଶିରସେ ଗ୍ରୀଵାଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରାଯ ଚ । ମୁଖଂ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ପୂଜ୍ଯଂ ଲଲାଟଂ ପ୍ରଭଵାଯ ଚ ॥ ୧,୧୨୭.

ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡିଆ ବାହୁକୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ ଗ୍ରୀବାକୁ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ମୁଖକୁ, ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଲଳାଟକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

କେଶାଃ ଶତମଯୂଖାଯ ପୂଜ୍ଯା ଦେଵସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ । ଵିଧିନା ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ଵା ଜାଗରଣଂ ନିଶି ॥ ୧,୧୨୭.

ଶତ ରଶ୍ମିର ଦୀପ୍ତି ଥିବା ଚୁଲକୁ ଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ରାତି ସାରା ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରାଣଂ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯପ୍ରତିପାଦକମ୍ । ପ୍ରାତର୍ଵିପ୍ରାଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଯାଚକାଯ ଶୁଭାଯ ତତ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନ କରୁଥିବା ପୁରାଣ ଶୁଣି, ପ୍ରଭାତରେ ଏହାକୁ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଭିକ୍ଷୁକୁ ଦେଇବା ଉଚିତ।

କନକକ୍ରୋଡସହିତଂ ସନ୍ନିଵେଦ୍ଯ ପରିଚ୍ଛଦମ୍ । ପଶ୍ଚାତ୍ତୁ ପାରଣଂ କୁର୍ଯାନ୍ନାତିତୃପ୍ତଃ ସକୃଦ୍ଵ୍ରତଃ ॥ ୧,୧୨୭.

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବରାହ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଦେଇ, ପରେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ; ଏକ ଥର ବ୍ରତ ରଖି, ଅତିରିକ୍ତ ତୃପ୍ତି ନ ହେବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ନରୋ ଵିଦ୍ଯାନ୍ନ ଭୂଯ ସ୍ତନପୋ ଭଵେତ୍ । ଉପୋଷ୍ଯୈକାଦଶୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମୁଚ୍ଯତେ ଵୈ ଋଣତ୍ରଯାତ୍ । ମନୋଽଭିଲଷିତାଵାପ୍ତିଃ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଵ୍ରତାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏପରି କରିଲେ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜ୍ଞାନୀ ହୁଅନ୍ତି, ପୁନି ଶିଶୁ ନ ହୁଅନ୍ତି; ପୁଣ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ରଖିଲେ, ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏବଂ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଥିବେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୮ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତାନି ଵ୍ଯାସ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୈସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଦୋ ହରିଃ । ଶାସ୍ତ୍ରୋଦିତୋ ହି ନିଯମୋ ଵ୍ରତଂ ତଚ୍ଚ ତପୋ ମତମ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିବି, କେଉଁ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାତା ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମକୁ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ତପସ୍ୟା ମନାଯାଏ।

ନିଯମାସ୍ତୁ ଵିଶେଷାଃ ସ୍ଯୁଃ ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଦମାଦଯଃ । ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରିଷଵଣଂ ସ୍ନାଯାଦଧଃ ଶଯୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ଏହି ବ୍ରତର ବିଶେଷ ନିୟମ ହେଉଛି ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ଦିନକୁ ତିନିଥର ନିସ୍ନାନ କରିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।

ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ରପତିତାନାଂ ତୁ ଵର୍ଜଯେଦଭିଭାଷଣମ୍ । ପଵିତ୍ରାଣି ଚ ପଞ୍ଚୈଵ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିତଃ ॥ ୧,୧୨୮.

ସ୍ତ୍ରୀ, ଶୂଦ୍ର ଓ ପତିତଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବାକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

କୃଚ୍ଛ୍ରାଣ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ଚରେତ୍ସୁକୃତଵାନ୍ନରଃ । କେଶାନାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଵ୍ରତମାଚରେତ୍ ॥ ୧,୧୨୮.

ସଦ୍ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ଚୁଲ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଦୁଇ ଗୁଣା ବ୍ରତ ରଖିବା ଉଚିତ।