ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଭୂତ୍ଵା ଶମ୍ଭୋ ପରେଽହନି । ଭୋକ୍ଷ୍ଯେଽହଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଶରଣଂ ମେ ଭଵେଶ୍ଵର ॥ ୧,୧୨୪.

ଚଉଦ ତାରିଖରେ ଅନ୍ନ ନ ଖାଇ ରହି, ଶମ୍ଭୁ ! ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ମୁଁ ଭୋଜନ କରିବି, ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ । ଭବେଶ୍ୱର ! ଆପଣ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ।

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯାମୃତୈଃ ସ୍ନାପ୍ଯ ତତ୍କାଲେ ଗୁରୁଂ ଶ୍ରିତଃ । ଓଂ ନମୋ ନମଃ ଶିଵାଯ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯଃ ପୂଜଯେଦ୍ଧରମ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ସେ ସମୟରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଅମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଧର୍ମକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ତିଲତଣ୍ଡୁଲଵ୍ରୀହୀଂଶ୍ଚ ଜୁହୁଯାତ୍ସଘୃତଂ ଚରୁମ୍ । ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶୃଣୁଯାଦ୍ଗୀତସତ୍କଥାମ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ତିଳ, ଚାଉଳ ଓ ଧାନ ଘୃତ ସହିତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ । ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଦେଇ, ଗୀତ ଓ ସତ୍କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ ।

ଅର୍ଧରାତ୍ରେ ତ୍ରିଯାମେ ଚ ଚତୁର୍ଥେ ଚ ପୁନଯର୍ଜତ୍ । ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ତଥା ଜପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଭାତେ ତୁ କ୍ଷମାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ଅର୍ଧରାତ୍ରି, ତୃତୀୟ ପହର ଓ ଚତୁର୍ଥ ପହରରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ । ପ୍ରଭାତେ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ ।

ଅଵିଘ୍ନେନ ଵ୍ରତଂ ଦେଵ ! ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସଦାନ୍ମଯାର୍ଚିତମ୍ । କ୍ଷମସ୍ଵ ଜଗତାଂ ନାଥ ! ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତେ ହର ! ॥ ୧,୧୨୪.

ପ୍ରଭୁ ! ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ବିଘ୍ନ ବାହାରି ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛି । ଜଗତର ନାଥ ! ତ୍ରିଲୋକ ଅଧିପତି ହର ! ଦୟାକରି ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ ।

ଯନ୍ମଯାଦ୍ଯ କୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ନିଵେଦିତମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମଯା ଦେଵ ! ଵ୍ରତମଦ୍ଯ ସମାପିତମ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ମୁଁ ଆଜି ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ କରିଛି, ଯେତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ପ୍ରଭୁ ! ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଆଜି ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରିଛି ।

ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଵ ମେ ଶ୍ରୀମନ୍ ଗୃହଂ ପ୍ରତି ଚ ଗମ୍ଯତାମ୍ । ତ୍ଵଦାଲୋକନମାତ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରୋଽସ୍ମି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୨୪.

ଶ୍ରୀମନ୍ ! ଦୟାକରି ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ଭୋଜଯେଦ୍ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠାଂଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରଚ୍ଛତ୍ରାଦିକଂ ଦଦେତ୍ । ଦେଵାଦିଦେଵ ଭୂତେଶ ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରକ ॥ ୧,୧୨୪.

ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେଇବା ଓ ବସ୍ତ୍ର, ଛତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ । ଭୂତଙ୍କ ନାଥ, ଦେବାଦିଦେବ, ଲୋକଙ୍କୁ ଉପକାର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ ।

ଯନ୍ମଯା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରୀଯତାଂ ତେନ ମେ ପ୍ରଭୁଃ । ଇତି କ୍ଷମାପ୍ଯ ଚ ଵ୍ରତୀ କୁର୍ଯାଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକମ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ମୁଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦେଇଛି, ପ୍ରଭୁ ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ । ଏପରି ଖ୍ଷମା ଚାହିଁ, ବ୍ରତୀ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ ।

କୀର୍ତିଶ୍ରୀପୁତ୍ରରାଜ୍ଯାଦି ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୈଵଂ ପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଦ୍ଵାଦଶେଷ୍ଵପି ମାସେଷୁ ପ୍ରକୁର୍ଯାଦିହ ଜାଗରମ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

କୀର୍ତି, ଶ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ଶୈବ ପୁରୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଏଠାରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ ।

ଵ୍ରତୀ ଦ୍ଵାଦଶ ସଂଭୋଜ୍ଯ ଦୀପଦଃ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୧୨୪.

ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରତୀଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୫ ପିତାମହ ଉଵାଚ । ମାନ୍ଧାତା ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ଯାସୀଦୁପୋଷ୍ଯୈକାଦଶୀଂ ନୃପଃ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୁଞ୍ଜୀତ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯାରପି ॥ ୧,୧୨୫.

ପିତାମହ କହିଲେ: ମାନ୍ଧାତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତି ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଥିଲେ । ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ଦଶମ୍ଯେକାଦଶୀମିଶ୍ରା ଗାନ୍ଧାର୍ଯା ସମୁପୋଷିତା । ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଶତଂ ନଷ୍ଟଂ ତସ୍ମାତ୍ତାଂ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୨୫.

ଦଶମୀ ଓ ଏକାଦଶୀ ମିଶିଥିବା ଦିନରେ ଗାନ୍ଧାରୀ ଉପବାସ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶତପୁତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଦିନକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯେକାଦଶୀ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସନ୍ନିହିତୋ ହରିଃ । ଦଶମ୍ଯେକାଦଶୀ ଯତ୍ର ତତ୍ର ସନ୍ନିହିତୋଽସୁରଃ । ବହୁଵାକ୍ଯଵିରୋଧେନ ସନ୍ଦେହୋ ଜାଯତେ ଯଦା ॥ ୧,୧୨୫.

ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଏକାଦଶୀ ଏକସାଥି ହୁଏ, ସେଠି ହରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ରହିଥାଏ । ଯେଉଁଠି ଦଶମୀ ଓ ଏକାଦଶୀ ଏକସାଥି ହୁଏ, ସେଠି ଅସୁର ଉପସ୍ଥିତ । ବହୁ ବିପରୀତ ମତ ଥିଲେ, ସନ୍ଦେହ ଉପଜେ ।

ଦ୍ଵାଦଶୀ ତୁ ତଦା ଗ୍ରାହ୍ଯା ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାନ୍ତୁ ପାରଣମ୍ । ଏକାଦଶୀ କଲାପିସ୍ଯାଦୁପୋଷ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୀ ତଥା ॥ ୧,୧୨୫.

ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ପାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ ।

ଏକାଦଶୀ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଚ ଵିଶେଷେଣ ତ୍ରଯୋଦଶୀ । ତ୍ରିମିଶ୍ରା ସା ତିଥିର୍ଗ୍ରାହ୍ଯା ସର୍ଵପାପହରା ଶୁଭା ॥ ୧,୧୨୫.

ଏକାଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ — ଏହି ତିନି ତିଥି ଏକାଠି ହେଲେ, ସେହି ପବିତ୍ର ତିଥି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।

ଏକାଦଶୀମୁପୋଷ୍ଯୈଵଦ୍ଵାଦଶୀମ ଥଵା ଦ୍ଵିଜ ! । ତ୍ରିମିଶ୍ରାଂ ଚୈଵ କୁର୍ଵୀତ ନ ଦଶମ୍ଯା ଯୁତାଂ କ୍ରଚିତ୍ ॥ ୧,୧୨୫.

ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ତିନି ତିଥି ଏକାଠି ହେଲେ ତାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଦଶମୀ ସହିତ ଏକାଠି ହେଲେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କୁର୍ଵନ୍ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ ନୃପଃ । ଗଦାଧରଂ ପୂଜଯଂଶ୍ଚ ଉପୋଷ୍ଯୈକା ଦଶୀଦ୍ଵଯମ୍ । ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦୋ ଯଯୌ ମୋକ୍ଷମନ୍ଯେ ଚୈକାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ ॥ ୧,୧୨୫.

ରାତିରେ ଜାଗି ଥିବା, ପୁରାଣ ଶୁଣିବା, ଗଦାଧରଙ୍କ ପୂଜା କରିବା, ଦୁଇ ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିବା — ଏଭଳି କରି ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୬ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଯେନାର୍ଚନେନ ଵୈ ଲୋକୋ ଜଗାମ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତମର୍ଚନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିକରଂ ପରମ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେଉଁ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପାଇଥିଲା, ସେହି ପୂଜାକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦୁଇଟି ଦେଇଥାଏ।

ସାମାନ୍ଯମଣ୍ଡଲଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଧାତାରଂ ଦ୍ଵାରଦେଶତଃ । ଵିଧାତାରଂ ତଥା ଗଙ୍ଗାଂ ଯମୁନାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ସାଧାରଣ ମଣ୍ଡଳ ରଖି, ଦ୍ୱାରରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ମହାନଦୀକୁ ବି ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାରଶ୍ରିଯଂ ଚ ଦଣ୍ଡଂ ଚ ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ଵାସ୍ତୁପୂରୁଷମ୍ । ମଧ୍ଯେ ଚାଧାରଶକ୍ତିଂ ଚ କୂର୍ମଂ ଚାନନ୍ତମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ଦ୍ୱାରରେ ଶ୍ରୀ, ଦଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ବାସ୍ତୁପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ମଧ୍ୟରେ ଆଧାରଶକ୍ତି, କୁର୍ମ ଓ ଅନନ୍ତକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଭୂମିଂ ଧର୍ମଂ ତଥା ଜ୍ଞାନଂ ଵୈରଗ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମେଵ ଚ । ଅଧର୍ମାଦୀଂଶ୍ଚ ଚତୁରଃ କନ୍ଦଂ ନାଲଂ ଚ ପଙ୍କଜମ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

ଭୂମି, ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ, ଏବଂ ଶ୍ରୀକୁ ପୂଜିବା; ଅଧର୍ମ ଓ ତାହାର ଚାରି ମୂଳ, ଗୋଡ଼ ଓ ପଦ୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

କର୍ଣିକାଂ କେସରଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ରାଜସଂ ତାମସଂ ଗୁଣମ୍ । ସୁର୍ଯାଦିମଣ୍ଡଲାନ୍ଯେଵ ଵିମଲାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଶକ୍ତଯଃ ॥ ୧,୧୨୬.

ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକା, କେସର, ସତ୍ତ୍ୱ, ରାଜସ, ତାମସ ଗୁଣ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ, ଶୁଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦୁର୍ଗାଂ ଗଣଂ ସରସ୍ଵତୀଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲଂ ଚ କୋଣକେ । ଆସନଂ ମୂର୍ତିମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ବଲଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୧,୧୨୬.

କୋଣରେ ଦୁର୍ଗା, ଗଣ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ଆସନ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ମହାତ୍ମାନଂ ନାରାଯଣମଥାର୍ଚଯେତ୍ । ହୃଦଯାଦୀନି ଚାଙ୍ଗାନି ଶଙ୍ଖାଦୀନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ ॥ ୧,୧୨୬.

ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ, ଶଂଖ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମାଘମାସେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ସୂର୍ଯର୍କ୍ଷେଣ ଯୁତା ପୁରା । ଏକାଦଶୀ ତଥା ଚୈକା ଭୀମେନ ସମୁପୋଷିତା ॥ ୧,୧୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାଘ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚିହ୍ନ ସହିତ ଏକ ଦିନ, ଭୀମ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଥିଲେ।

ଆଶ୍ଚର୍ଯ ତୁ ଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ପିତୄଣାମନୃଣୋଽଭଵତ୍ । ଭୀମଦ୍ଵାଦଶୀ ଵିଖ୍ଯାତା ପ୍ରାଣିନାଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧିନୀ ॥ ୧,୧୨୭.

ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉପବାସ କରି, ସେ ପିତୃଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଭୀମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ।

ନକ୍ଷତ୍ରେଣ ଵିନାପ୍ଯେଷା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ନାଶଯେତ୍ । ଵିନିହନ୍ତି ମହାପାପଂ କୁନୃପୋ ଵିଷଯଂ ଯଥା ॥ ୧,୧୨୭.

ନକ୍ଷତ୍ର ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହା ବଡ଼ ପାପକୁ ଦୂର କରେ, ଯେପରି ଖରାପ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

କୁପୁତ୍ତ୍ରସ୍ତୁ କୁଲଂ ଯଦ୍ଵତ୍କୁଭାର୍ଯା ଚ ପତିଂ ଯଥା । ଅଧର୍ମଂ ଚ ଯଥା ଧର୍ମଃ କୁମନ୍ତ୍ରୀ ଚ ଯଥା ନୃପମ୍ ॥ ୧,୧୨୭.

ଖରାପ ପୁଅ କୁଳକୁ, ଖରାପ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପତିକୁ, ଅଧର୍ମ ଧର୍ମକୁ, ଖରାପ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।