ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ପୂଜନୀଯା ଵାରା ଵୈ ଭାସ୍କରାଦଯଃ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚ ଯୋଗାଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵଦାଯକାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ଦିନକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗମାନେ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଵ୍ଯାସାଂନଙ୍ଗତ୍ରଯୋଦଶୀ । ମଲ୍ଲିକାଜଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଧୁତୂରୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନଙ୍ଗ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ମଲ୍ଲିକା କାଠ ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତ ମାଜି ଧତୂରା ଫୁଲ ଦେଇ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅନଙ୍ଗାଯେତି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ମଧପ୍ରାଶ୍ଯାଥ ପୌଷକେ । ଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ କଦମ୍ବଜମ୍ । ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚନ୍ଦନାଦି ନୈଵେଦ୍ଯଂ କୃସରାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଅନଙ୍ଗାୟ ନାମକ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ପୌଷ ମାସରେ ମଧୁ ଚାଖି, ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବେଳପତ୍ର ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଖିର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ମାଘେ ନଟେଶ୍ଵରାଯାର୍ଚ୍ଯ କୁନ୍ଦୈର୍ମୌକ୍ତିକମାଲଯା । ପ୍ଲକ୍ଷେଣ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୂରିକା ମୁନେ ॥ ୧,୧୧୭.
ମାଘ ମାସରେ ନଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ପୁରିକା ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୀରେଶ୍ଵରଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ମରୂବକୈଃ । ଶର୍କରାଶାକମଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଚୂତଜଂ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ବୀରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମରୁବକ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିନି, ଶାଗ, ମଣ୍ଡା ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆମ୍ବ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଚୈତ୍ରେ ଯଜେତ୍ସୁ ରୂପାଯ କର୍ପୂରଂ ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିଶି । ଦନ୍ତଧାଵନାଟଜଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶଷ୍କୁଲୀଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ରାତିରେ ସୁରୂପଙ୍କୁ କର୍ପୂର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆଟଜ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଶଷ୍କୁଳୀ ପିଠା ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂଜା ଦମନକଃ ଶମ୍ଭୋର୍ଵେଶାଖେଽଶୋକ୍ରପୁଷ୍ପକୈଃ । ମହାରୂପାଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୁଡଭକ୍ତଂ ପୁଟ୍ଟବରମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦମନକ ଶାଖା ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ମହାରୂପ ପାଇଁ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିଠା ନେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ପ୍ରାଶଯେଚ୍ଚ ଦଦେଜ୍ଜତୀଫଲଂ ତଥା । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପୂଜଯେଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଚମ୍ପକୈର୍ବିଲ୍ଵଜଂ ଦଶେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଦାନ୍ତ ମଜନ ପାଇଁ କାଠ ଦେବା ଓ ଜାତୀ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚମ୍ପା ଫୁଲରେ ପୂଜିବା ଓ ବିଳ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଲଵଗାରା ତଥା ଷଢି ଉମାମଦତି ଶାସନଃ? । ଅଗୁରୁଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ତମପାମାର୍ଗକୈର୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଲବଙ୍ଗ ଓ ଏଳାଚୀ, ଏବଂ ଛଅ ପ୍ରକାର ମସଲା ଉମାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେବା ନିୟମ। ଅଗୁରୁ, ଦାନ୍ତ ମଜନ କାଠ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଣେ କରଵୀରଂ ଚ ଶମ୍ଭଵେ ଶୂଲପାଣଯେ । ଗନ୍ଧାଶନୋ ଘୃତାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ କରଵୀରଜଶୋଧନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶିବଙ୍କୁ କରବୀର ଫୁଲ ଦେଇ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧ ଭୋଗ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, କରବୀର ଫୁଲରେ ଶୁଦ୍ଧି କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ଭାଦ୍ରପଦେ ବକୁଲୈଃ ପୂପକୈର୍ଯଜେତ୍ । ଗନ୍ଧର୍ଵାଶୋ ମଦନକମାଶ୍ଵିନେ ଚ ସୁରାଧିପମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କୁ ବକୁଳ ଫୁଲ ଓ ପିଠା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଗନ୍ଧର୍ବାଶ ଓ ମଦନକଙ୍କୁ, ଏବଂ ସୁରାଧିପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଚମ୍ପକୈଃ ସ୍ଵର୍ଣଵା (ଧାର୍) ଯାଦୋ ଜିନ୍ମୋଦକସଂପ୍ରଦଃ । ଖାଦିରଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ କାର୍ତିକେ ରୁଦ୍ରମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଚମ୍ପା ଫୁଲ ଓ ସୁନାର ଧାଗା, ଏବଂ ମୋଦକ ପିଠା ଦେଇ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଖଦିର ଦାନ୍ତ କାଠ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ବଦର୍ଯା ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ମଦନୋ ଦଶମାଶନଃ । କ୍ଷୀରଶାକପ୍ରଦଃ ପଦ୍ମୈରବ୍ଦନ୍ତେ ଶିଵମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ବଦରୀ ଦାନ୍ତ କାଠ ଦେଇ ମଦନଙ୍କୁ ଦଶମ ଥର ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦୁଧ ଓ ଶାଗ ଦେଇ ଦାତାଙ୍କୁ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରତିମୁକ୍ତମନଙ୍ଗଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣମଣ୍ଡଲସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ଦଶସାହସ୍ରଂ ତିଲଵ୍ରୀହ୍ଯାଦି ହୋମଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ରତି, ମୁକ୍ତମନଙ୍ଗ ଓ ସୁନା ମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତିଳ, ଚାଉଳ ଓ ଏହାଦି ଦେଇ ଦଶ ହଜାର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରଂ ଗୀତଵଦିତ୍ରଂ ପ୍ରଭିତଽଭ୍ଯାର୍ଚ୍ଯ ଵେଦଯେତ୍ । ଦ୍ଵିଜାଯ ଶଯ୍ଯାଂ ପାତ୍ରଂ ଚ ଛତ୍ରଂ ଵସ୍ତ୍ରମୁପାନହୌ ॥ ୧,୧୧୭.
ରାତି ଜାଗି ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶୁଣିବା, ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୋଇବା ଛାନା, ପାତ୍ର, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପାଦୁକା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଏତଦୁଦ୍ଯାପନଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ରତେଷୁ ଧ୍ଯେପମୀଦୃଶମ୍ । ଫଲଞ୍ଚ ଶ୍ରୀସୁତାରୋଗ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯସ୍ଵର୍ଗତଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ କାମରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ — ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୮ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତଂ କୈଵଲ୍ଯଶମନମଖଣ୍ଡଦ୍ଵାଦଶୀଂ ଵଦେ । ମାଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଗଵ୍ଯାଶୀ ସମୁପୋଷିତଃ ॥ ୧,୧୧୮.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ କୈବଲ୍ୟ ଶମନ ନାମକ ଅଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ମାର୍ଗଶିର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଉପବାସ କରି, ଗାଁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୂଜଯେ ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ମାସଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ପଞ୍ଚଵ୍ରୀହିଯୁତଂ ପାତ୍ରଂ ଵିପ୍ରାଯେଦମୁଦାହରେତ୍ ॥ ୧,୧୧୮.
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଓ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ଥିବା ପାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଜନ୍ମନି ହେ ଵିଷ୍ଣୋ ଯନ୍ମଯା ହି ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍ । ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତଦଖଣ୍ଡମିହାସ୍ତୁ ମେ ॥ ୧,୧୧୮.
“ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସାତ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କରିଛି, ତୁମ ଦୟାରେ ସେହି ବ୍ରତ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ।”
ଯଥାଖଣ୍ଡଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ତଥାଖିଲାନ୍ଯଖଣ୍ଡାନି ଵ୍ରିତାନି ମମ ସନ୍ତି ଵୈ ॥ ୧,୧୧୮.
“ଯେପରି ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଖଣ୍ଡ ଭାବେ ତୁମେ ଅଛ, ସେପରି ମୋ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ।”
ସକ୍ତୁପାତ୍ରାଣି ଚୈତ୍ରାଦୌ ଶ୍ରାଵଣାଦୌ ଘୃତାନ୍ଵିତାନ୍ । ଵ୍ରତକୃଦ୍ଵତପୂର୍ଣସ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୧୮.
ଚୈତ୍ର ଆରମ୍ଭରେ ସକ୍ତୁ ଭରା ପାତ୍ର ଓ ଶ୍ରାବଣ ଆରମ୍ଭରେ ଘୃତ ଭରା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଯିଏ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ, ସେ ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୯ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଅଗସ୍ତ୍ଯାର୍ଘ୍ଯଵ୍ରତଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍ । ଅପ୍ରାପ୍ତେ ଭାସ୍କରେ କନ୍ଯାଂ ସତି ଭାଗେ ତ୍ରିଭିର୍ଦିନୈଃ ॥ ୧,୧୧୯.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ଯଥାସମୟରେ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ କନ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦଗସ୍ତ୍ଯାଯ ମୂର୍ତିଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵୈ ମୁନେ ! । କାଶପୁଷ୍ପମଯୀଂ କୁମ୍ଭେ ପ୍ରଦୋଷେ କୃତଜାଗରଃ ॥ ୧,୧୧୯.
ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରି, କାଶ ଫୁଲର କଳଶ ନେଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଜାଗି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଧ୍ଯକ୍ଷତାଦ୍ଯୈଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଉପୋଷ୍ଯ ଫଲପୁଷ୍ପକୈଃ । ପଞ୍ଚଵର୍ଣସମାଯୁକ୍ତଂ ହେମରୌପ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୧,୧୧୯.
ଦହି, ଅକ୍ଷତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଉପବାସ କରି, ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗ ଓ ସୁନା-ରୌପ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯଯୁତଂ ପାତ୍ରଂ ଦଧିଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତମ୍ । ଅଗସ୍ତ୍ଯଃ ଖନମାନେତି ମନ୍ତ୍ରେଣାର୍ଘ୍ଯଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୯.
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟରେ ଭରା ପାତ୍ରକୁ ଦହି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଭୂମିରୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଖାସପୁଷ୍ପପ୍ରତୀକାଶ ଅଗ୍ନିମାରୁତସମ୍ଭଵ ! । ମିତ୍ରାଵାରୁଣଯୋଃ ପୁତ୍ତ୍ରୋ କୁମ୍ଭଯୋନେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ॥ ୧,୧୧୯.
ଖାସ ଫୁଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁଅ, କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶୂଦ୍ରସ୍ତ୍ର୍ଯାଦିରନେନୈଵ ତ୍ଯଜେଦ୍ଧାନ୍ଯଂ ଫଲଂ ରସମ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତଯେ କୁମ୍ଭଂ ସହିରଣ୍ଯଂ ସଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଭୋଜଯେଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଜାନ୍ସପ୍ତ ଵର୍ଷଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵଭାକ୍ ॥ ୧,୧୧୯.
ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ଜଣେ ମହିଳା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରେ ଧାନ୍ୟ, ଫଳ ଓ ରସ ତ୍ୟାଗ କରିବେ; ସେ ଏକ କୁମ୍ଭ ସହିତ ସୁନା ଓ ଦାନ ଦେଇ, ସହିତ ଠିକ୍ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବେ, ଏବଂ ସାତିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବେ, ଏହି ଉପବାସ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୨୦ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ରମ୍ଭାତୃତୀଯାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଚ ସୌଭାଗ୍ଯଶ୍ରୀସୁତାଦିଦାମ୍ । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେସିତେ ପକ୍ଷେ ତୃତୀଯାଯାମୁପୋଷିତଃ ॥ ୧,୧୨୦.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ରମ୍ଭା ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଭାଗ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ। ମାର୍ଗଶିର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟାରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୌରୀଂ ଯଜେଦ୍ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ କୁଶୋଦକକରସ୍ତତଃ । କଦମ୍ବାଦୌ ଗିରିସୁତାଂ ପୌଷେ ମରୁବକୈର୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୨୦.
ଗୌରୀଙ୍କୁ ବେଲ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ତାପରେ କୁଶ ଓ ଜଳ ଦେଇ। କଦମ୍ବ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ, ପୌଷ ମାସରେ ପାହାଡ଼ର ଝିଅଙ୍କୁ ମରୁବକ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କର୍ପୂରାଦଃ କୃସରଦୋ ମଲ୍ଲିକାଦନ୍ତକାଷ୍ଠକୃତ୍ । ମାଘେସୁଭଦ୍ରାଂ କଲ୍ହାରୈର୍ଘୃତାଶୋ ମଣ୍ଡକପ୍ରଦଃ ॥ ୧,୧୨୦.
କପୂର, ଖିର ଓ ମଲ୍ଲିକା କାଠର ଦାନ୍ତ କାଠି ଦେଇ, ମାଘ ମାସରେ ଶୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ କଳହାର ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଘିଅ ଦେଇ ମଣ୍ଡକ ପିଠା ଦେବା ଉଚିତ।