ଵିଦ୍ଯା ନାମ କୁରୂପରୂପମଧିକଂ ଵିଦ୍ଯାତିଗୁପ୍ତଂ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁକରୀ ଜନପ୍ରିଯକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁଃ । ଵିଦ୍ଯା ବନ୍ଧୁଜନାର୍ତିନାଶନକରୀ ଵିଦ୍ଯା ପରଂ ଦୈଵତଂ ଵିଦ୍ଯା ରାଜସୁ ପୂଜିତା ହି ମନୁଜୋ ଵିଦ୍ଯଵିହୀନଃ ପଶୁଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁଣ, ଏହା ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଏହି ଧନ କେହି ଚୋରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶିକ୍ଷା ଲୋକଙ୍କ ମନେ ସଦ୍ଭାବ ଜଗାଏ, ଲୋକପ୍ରିୟ କରେ, ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁ ଭାବନ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ପରିବାରର ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷାହୀନ, ସେମାନେ ପଶୁ ସମାନ।
ଗୃହେ ଚାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଲଗ୍ନଂ ଚୈଵ ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଅଶେଷଂ ହରଣୀଯଂ ଚ ଵିଦ୍ଯା ନ ହ୍ରିଯତେ ପରୈଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଘର ଭିତରେ ରଖିଥିବା ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାକୁ କେହି ଚୋରି କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।
ଶୌନକୀଯଂ ନୀତିସାରଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତ୍ରତାନି ଚ । କଥଯାମାସ ଵୈପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଶୁଶ୍ରାଵ ଶଙ୍କରଃ । ଶଙ୍କରାଦଶୃଣୋଦ୍ଵ୍ଯାସୋ ଵ୍ଯାସାଦସ୍ମାଭିରେଵ ଚ ॥ ୧,୧୧୫.
ଶୌନକୀୟ ନୀତିର ସାର ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଠାରେ କହିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶଙ୍କର ଶୁଣିଲେ, ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ବ୍ୟାସ ଶୁଣିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣିଛୁ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୬ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତାନି ଵ୍ଯାସ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହରିର୍ଯୈଃ ସର୍ଵଦୋ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵମାସର୍କ୍ଷତିଥିଷୁ ଵାରେଷୁ ହରିରର୍ଚିତଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ସେଇ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହରି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ, ତାରା, ତିଥି ଓ ବାରରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ଉପଵାସଫଲାଦିନା । ଦଦାତି ଧନଧାନ୍ଯାଦି ପୁତ୍ରରାଜ୍ଯଜଯାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୬.
ଏକମାନସିକ ଭକ୍ତି, ରାତିରେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଏହାର ଫଳ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସନ୍ତାନ, ରାଜ୍ୟ, ବିଜୟ ଓ ଅନେକ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରତିପଦି କୁବେରଃ ପୂଜିତୋଽର୍ଥଦଃ । ଉପୋଷ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିପଦ୍ଯର୍ଚିତଃ ଶ୍ରୀସ୍ତଥାଶ୍ଵିନୀ ॥ ୧,୧୧୬.
ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବୈଶ୍ୱାନର ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଧନ ମିଳେ। ଉପବାସ କରି, ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରୀ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଯମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ଇହାର୍ଥଦଃ । ତୃତୀଯାଯାଂ ତ୍ରିଦେଵାଶ୍ଚ ଗୌରୀଵିଘ୍ନେଶଶଙ୍କରାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ତିନି ଦେବତା, ଗୌରୀ, ବିଘ୍ନେଶ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାମର୍ଚିତୋ ହରିଃ । କାର୍ତିକେଯୋ ରଵିଃ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରୋଽର୍ଥଦଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଚାରି ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଭାସ୍କର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ମାତରୋଽଥ ଦିଶୋଽର୍ଥଦାଃ । ଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ଯମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଏକାଦଶ୍ଯାମୃଷୀନ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ତିଥିରେ ମାତୃଗଣ ଓ ଦିଗ୍ଦେବତା ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚ ହରିଃ କାମସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ମହେଶ୍ଵରଃ । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ପିତରୋଽର୍ଥଦାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ହରି ଓ କାମଦେବ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ପଞ୍ଚଦଶୀ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତୃଗଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ପୂଜନୀଯା ଵାରା ଵୈ ଭାସ୍କରାଦଯଃ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚ ଯୋଗାଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵଦାଯକାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ଦିନକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗମାନେ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଵ୍ଯାସାଂନଙ୍ଗତ୍ରଯୋଦଶୀ । ମଲ୍ଲିକାଜଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଧୁତୂରୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନଙ୍ଗ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ମଲ୍ଲିକା କାଠ ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତ ମାଜି ଧତୂରା ଫୁଲ ଦେଇ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅନଙ୍ଗାଯେତି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ମଧପ୍ରାଶ୍ଯାଥ ପୌଷକେ । ଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ କଦମ୍ବଜମ୍ । ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚନ୍ଦନାଦି ନୈଵେଦ୍ଯଂ କୃସରାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଅନଙ୍ଗାୟ ନାମକ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ପୌଷ ମାସରେ ମଧୁ ଚାଖି, ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବେଳପତ୍ର ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଖିର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ମାଘେ ନଟେଶ୍ଵରାଯାର୍ଚ୍ଯ କୁନ୍ଦୈର୍ମୌକ୍ତିକମାଲଯା । ପ୍ଲକ୍ଷେଣ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୂରିକା ମୁନେ ॥ ୧,୧୧୭.
ମାଘ ମାସରେ ନଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ପୁରିକା ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୀରେଶ୍ଵରଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ମରୂବକୈଃ । ଶର୍କରାଶାକମଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଚୂତଜଂ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ବୀରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମରୁବକ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିନି, ଶାଗ, ମଣ୍ଡା ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆମ୍ବ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଚୈତ୍ରେ ଯଜେତ୍ସୁ ରୂପାଯ କର୍ପୂରଂ ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିଶି । ଦନ୍ତଧାଵନାଟଜଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶଷ୍କୁଲୀଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଚୈତ୍ର ମାସରେ ରାତିରେ ସୁରୂପଙ୍କୁ କର୍ପୂର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆଟଜ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଶଷ୍କୁଳୀ ପିଠା ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂଜା ଦମନକଃ ଶମ୍ଭୋର୍ଵେଶାଖେଽଶୋକ୍ରପୁଷ୍ପକୈଃ । ମହାରୂପାଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୁଡଭକ୍ତଂ ପୁଟ୍ଟବରମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦମନକ ଶାଖା ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ମହାରୂପ ପାଇଁ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିଠା ନେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ପ୍ରାଶଯେଚ୍ଚ ଦଦେଜ୍ଜତୀଫଲଂ ତଥା । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପୂଜଯେଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଚମ୍ପକୈର୍ବିଲ୍ଵଜଂ ଦଶେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଦାନ୍ତ ମଜନ ପାଇଁ କାଠ ଦେବା ଓ ଜାତୀ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚମ୍ପା ଫୁଲରେ ପୂଜିବା ଓ ବିଳ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଲଵଗାରା ତଥା ଷଢି ଉମାମଦତି ଶାସନଃ? । ଅଗୁରୁଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ତମପାମାର୍ଗକୈର୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଲବଙ୍ଗ ଓ ଏଳାଚୀ, ଏବଂ ଛଅ ପ୍ରକାର ମସଲା ଉମାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେବା ନିୟମ। ଅଗୁରୁ, ଦାନ୍ତ ମଜନ କାଠ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଣେ କରଵୀରଂ ଚ ଶମ୍ଭଵେ ଶୂଲପାଣଯେ । ଗନ୍ଧାଶନୋ ଘୃତାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ କରଵୀରଜଶୋଧନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶିବଙ୍କୁ କରବୀର ଫୁଲ ଦେଇ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧ ଭୋଗ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, କରବୀର ଫୁଲରେ ଶୁଦ୍ଧି କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ଭାଦ୍ରପଦେ ବକୁଲୈଃ ପୂପକୈର୍ଯଜେତ୍ । ଗନ୍ଧର୍ଵାଶୋ ମଦନକମାଶ୍ଵିନେ ଚ ସୁରାଧିପମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କୁ ବକୁଳ ଫୁଲ ଓ ପିଠା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଗନ୍ଧର୍ବାଶ ଓ ମଦନକଙ୍କୁ, ଏବଂ ସୁରାଧିପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଚମ୍ପକୈଃ ସ୍ଵର୍ଣଵା (ଧାର୍) ଯାଦୋ ଜିନ୍ମୋଦକସଂପ୍ରଦଃ । ଖାଦିରଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ କାର୍ତିକେ ରୁଦ୍ରମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଚମ୍ପା ଫୁଲ ଓ ସୁନାର ଧାଗା, ଏବଂ ମୋଦକ ପିଠା ଦେଇ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଖଦିର ଦାନ୍ତ କାଠ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ବଦର୍ଯା ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ମଦନୋ ଦଶମାଶନଃ । କ୍ଷୀରଶାକପ୍ରଦଃ ପଦ୍ମୈରବ୍ଦନ୍ତେ ଶିଵମର୍ଚଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ବଦରୀ ଦାନ୍ତ କାଠ ଦେଇ ମଦନଙ୍କୁ ଦଶମ ଥର ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦୁଧ ଓ ଶାଗ ଦେଇ ଦାତାଙ୍କୁ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରତିମୁକ୍ତମନଙ୍ଗଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣମଣ୍ଡଲସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ଦଶସାହସ୍ରଂ ତିଲଵ୍ରୀହ୍ଯାଦି ହୋମଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ରତି, ମୁକ୍ତମନଙ୍ଗ ଓ ସୁନା ମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥିବାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତିଳ, ଚାଉଳ ଓ ଏହାଦି ଦେଇ ଦଶ ହଜାର ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରଂ ଗୀତଵଦିତ୍ରଂ ପ୍ରଭିତଽଭ୍ଯାର୍ଚ୍ଯ ଵେଦଯେତ୍ । ଦ୍ଵିଜାଯ ଶଯ୍ଯାଂ ପାତ୍ରଂ ଚ ଛତ୍ରଂ ଵସ୍ତ୍ରମୁପାନହୌ ॥ ୧,୧୧୭.
ରାତି ଜାଗି ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶୁଣିବା, ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୋଇବା ଛାନା, ପାତ୍ର, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପାଦୁକା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଏତଦୁଦ୍ଯାପନଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ରତେଷୁ ଧ୍ଯେପମୀଦୃଶମ୍ । ଫଲଞ୍ଚ ଶ୍ରୀସୁତାରୋଗ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯସ୍ଵର୍ଗତଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.
ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ କାମରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ — ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୮ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତଂ କୈଵଲ୍ଯଶମନମଖଣ୍ଡଦ୍ଵାଦଶୀଂ ଵଦେ । ମାଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଗଵ୍ଯାଶୀ ସମୁପୋଷିତଃ ॥ ୧,୧୧୮.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ କୈବଲ୍ୟ ଶମନ ନାମକ ଅଖଣ୍ଡ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ମାର୍ଗଶିର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଉପବାସ କରି, ଗାଁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୂଜଯେ ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ମାସଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ପଞ୍ଚଵ୍ରୀହିଯୁତଂ ପାତ୍ରଂ ଵିପ୍ରାଯେଦମୁଦାହରେତ୍ ॥ ୧,୧୧୮.
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଓ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ଥିବା ପାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଜନ୍ମନି ହେ ଵିଷ୍ଣୋ ଯନ୍ମଯା ହି ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍ । ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତଦଖଣ୍ଡମିହାସ୍ତୁ ମେ ॥ ୧,୧୧୮.
“ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସାତ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କରିଛି, ତୁମ ଦୟାରେ ସେହି ବ୍ରତ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ।”
ଯଥାଖଣ୍ଡଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତ୍ଵମେଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ତଥାଖିଲାନ୍ଯଖଣ୍ଡାନି ଵ୍ରିତାନି ମମ ସନ୍ତି ଵୈ ॥ ୧,୧୧୮.
“ଯେପରି ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଖଣ୍ଡ ଭାବେ ତୁମେ ଅଛ, ସେପରି ମୋ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ।”