ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଯେ ପଦସ୍ଥସ୍ଯ ମିତ୍ତ୍ରାଣି ତେ ତସ୍ଯ ରିପୁତାଂ ଗତାଃ । ଭାନୋଃ ପଦ୍ମେ ଜଲେ ପ୍ରୀତିଃ ସ୍ଥଲୋଦ୍ଧରଣଶୋଷଣଃ ॥ ୧,୧୧୫.

ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବନ୍ଧୁ; କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳରେ ଥିବା ପଦ୍ମକୁ ପ୍ରେମ କରେ, କିନ୍ତୁ ମାଟି ଉପରେ ଆଣିଲେ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ।

ସ୍ଥାନସ୍ଥିତାନି ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପଦେ ସ୍ଥିତାଃ । ସ୍ଥାନଭ୍ରଷ୍ଟା ନ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ କେଶା ଦନ୍ତା ନଖା ନରାଃ ॥ ୧,୧୧୫.

ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ; ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି—କେଶ, ଦାନ୍ତ, ନଖ ଓ ଲୋକମାନେ—ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

ଆଚାରଃ କୁଲମାଖ୍ଯତି ଦେଶମାଖ୍ଯାତି ଭାଷିତମ୍ । ସମ୍ଭ୍ରମଃ ସ୍ନେହମାଖ୍ଯାତି ଵପୁରାଖ୍ଯାତି ଭୋଜନମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.

ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ କୁଳ, କଥା ଦ୍ୱାରା ଦେଶ, ଆଦର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ, ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ ଖାଦ୍ୟ।

ଵୃଥା ଵୃଷ୍ଟିଃ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଥା ତୃପ୍ତସ୍ଯ ଭୋଜନମ୍ । ଵୃଥା ଦାନଂ ସମୃଦ୍ଧସ୍ଯ ନୀଚସ୍ଯ ସୁକୃତଂ ଵଥା ॥ ୧,୧୧୫.

ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ବର୍ଷା ବ୍ୟର୍ଥ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଲୋକକୁ ଖାଇବା ବ୍ୟର୍ଥ, ଧନୀକୁ ଦାନ ବ୍ୟର୍ଥ, ଓ ନିଚ ଲୋକ ପାଇଁ ଭଲ କାମ ବ୍ୟର୍ଥ।

ଦୂରସ୍ଥୋଽପି ସମୀପସ୍ଥୋ ଯୋ ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ସ୍ଥିତଃ । ହୃଦଯାଦପି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ ସମୀପସ୍ଥୋଽପି ଦୂରତଃ ॥ ୧,୧୧୫.

ଯିଏ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ନିକଟରେ; ଯିଏ ହୃଦୟରୁ ବାହାରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେ ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ।

ମୁଖଭଙ୍ଗଃ ସ୍ଵରୋ ଦୀନୋ ଗାତ୍ରସ୍ଵେଦୋ ମହଦ୍ଭଯମ୍ । ମରଣେ ଯାନି ଚିହ୍ନାନି ତାନି ଚିହ୍ନାନି ଯାଚକେ ॥ ୧,୧୧୫.

ମୁହଁ ଝୁଲିଯିବା, ଦୁଃଖିତ ସ୍ୱର, ଦେହରେ ଘମ, ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିରତା—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ମୃତ୍ୟୁର ଚିହ୍ନ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଛି।

କୁବ୍ଜସ୍ଯ କୀଟଘାତସ୍ଯ ଵାତାନ୍ନିଷ୍କାସିତସ୍ଯ ଚ । ଶିଖରେ ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵରଂ ଜନ୍ମ ନ ଯାଚିତମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.

କୁବ୍ଜ, ପୋକ ମାରିଥିବା, ବାୟୁରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିବା, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାଠାରୁ ମରିଯିବା ଭଲ।

ଜଗତ୍ପତିର୍ହି ଯାଚିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାମନତାଂ ଯତଃ । କାନ୍ଯୋଽଧିକତରସ୍ତସ୍ଯ ଯୋର୍ଽଥୋ ଯାତି ନ ଲାଘଵମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.

ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌ର ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ହେଲେ, ସେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ତେଣୁ, ନମ୍ରତା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ ଥିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଅବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

ମାତା ଶତ୍ରୁଃ ପିତା ଵୈରୀ ବାଲା ଯେନ ନ ପାଠିତାଃ । ସଭାମଧ୍ଯେ ନ ଶୋଭନ୍ତେ ହଂସମଧ୍ଯେ ବକାଯଥା ॥ ୧,୧୧୫.

ଯେ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ମାଆ ବାପା ଶିକ୍ଷା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାଆ ଶତ୍ରୁ ଓ ବାପା ଶତ୍ରୁ ହେବେ। ଏମିତି ସନ୍ତାନ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ହଁସ ମଧ୍ୟରେ ବକ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଲୋକିତ ହୁଏନାହାନ୍ତି।

ଵିଦ୍ଯା ନାମ କୁରୂପରୂପମଧିକଂ ଵିଦ୍ଯାତିଗୁପ୍ତଂ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁକରୀ ଜନପ୍ରିଯକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁଃ । ଵିଦ୍ଯା ବନ୍ଧୁଜନାର୍ତିନାଶନକରୀ ଵିଦ୍ଯା ପରଂ ଦୈଵତଂ ଵିଦ୍ଯା ରାଜସୁ ପୂଜିତା ହି ମନୁଜୋ ଵିଦ୍ଯଵିହୀନଃ ପଶୁଃ ॥ ୧,୧୧୫.

ଗୃହେ ଚାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଲଗ୍ନଂ ଚୈଵ ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଅଶେଷଂ ହରଣୀଯଂ ଚ ଵିଦ୍ଯା ନ ହ୍ରିଯତେ ପରୈଃ ॥ ୧,୧୧୫.

ଘର ଭିତରେ ରଖିଥିବା ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାକୁ କେହି ଚୋରି କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।

ଶୌନକୀଯଂ ନୀତିସାରଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତ୍ରତାନି ଚ । କଥଯାମାସ ଵୈପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଶୁଶ୍ରାଵ ଶଙ୍କରଃ । ଶଙ୍କରାଦଶୃଣୋଦ୍ଵ୍ଯାସୋ ଵ୍ଯାସାଦସ୍ମାଭିରେଵ ଚ ॥ ୧,୧୧୫.

ଶୌନକୀୟ ନୀତିର ସାର ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଠାରେ କହିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶଙ୍କର ଶୁଣିଲେ, ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ବ୍ୟାସ ଶୁଣିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣିଛୁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୬ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତାନି ଵ୍ଯାସ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହରିର୍ଯୈଃ ସର୍ଵଦୋ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵମାସର୍କ୍ଷତିଥିଷୁ ଵାରେଷୁ ହରିରର୍ଚିତଃ ॥ ୧,୧୧୬.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ସେଇ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହରି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ, ତାରା, ତିଥି ଓ ବାରରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ଉପଵାସଫଲାଦିନା । ଦଦାତି ଧନଧାନ୍ଯାଦି ପୁତ୍ରରାଜ୍ଯଜଯାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୬.

ଏକମାନସିକ ଭକ୍ତି, ରାତିରେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଏହାର ଫଳ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସନ୍ତାନ, ରାଜ୍ୟ, ବିଜୟ ଓ ଅନେକ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରତିପଦି କୁବେରଃ ପୂଜିତୋଽର୍ଥଦଃ । ଉପୋଷ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିପଦ୍ଯର୍ଚିତଃ ଶ୍ରୀସ୍ତଥାଶ୍ଵିନୀ ॥ ୧,୧୧୬.

ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବୈଶ୍ୱାନର ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଧନ ମିଳେ। ଉପବାସ କରି, ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରୀ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଯମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ଇହାର୍ଥଦଃ । ତୃତୀଯାଯାଂ ତ୍ରିଦେଵାଶ୍ଚ ଗୌରୀଵିଘ୍ନେଶଶଙ୍କରାଃ ॥ ୧,୧୧୬.

ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ତିନି ଦେବତା, ଗୌରୀ, ବିଘ୍ନେଶ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାମର୍ଚିତୋ ହରିଃ । କାର୍ତିକେଯୋ ରଵିଃ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରୋଽର୍ଥଦଃ ॥ ୧,୧୧୬.

ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଚାରି ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଭାସ୍କର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ମାତରୋଽଥ ଦିଶୋଽର୍ଥଦାଃ । ଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ଯମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଏକାଦଶ୍ଯାମୃଷୀନ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୬.

ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ତିଥିରେ ମାତୃଗଣ ଓ ଦିଗ୍‌ଦେବତା ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚ ହରିଃ କାମସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ମହେଶ୍ଵରଃ । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ପିତରୋଽର୍ଥଦାଃ ॥ ୧,୧୧୬.

ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ହରି ଓ କାମଦେବ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ପଞ୍ଚଦଶୀ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତୃଗଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ପୂଜନୀଯା ଵାରା ଵୈ ଭାସ୍କରାଦଯଃ । ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚ ଯୋଗାଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ ସର୍ଵଦାଯକାଃ ॥ ୧,୧୧୬.

ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ଦିନକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗମାନେ ପୂଜିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୭ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଵ୍ଯାସାଂନଙ୍ଗତ୍ରଯୋଦଶୀ । ମଲ୍ଲିକାଜଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଧୁତୂରୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନଙ୍ଗ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ମଲ୍ଲିକା କାଠ ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତ ମାଜି ଧତୂରା ଫୁଲ ଦେଇ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଅନଙ୍ଗାଯେତି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ମଧପ୍ରାଶ୍ଯାଥ ପୌଷକେ । ଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ କଦମ୍ବଜମ୍ । ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚନ୍ଦନାଦି ନୈଵେଦ୍ଯଂ କୃସରାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଅନଙ୍ଗାୟ ନାମକ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ପୌଷ ମାସରେ ମଧୁ ଚାଖି, ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବେଳପତ୍ର ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଖିର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ମାଘେ ନଟେଶ୍ଵରାଯାର୍ଚ୍ଯ କୁନ୍ଦୈର୍ମୌକ୍ତିକମାଲଯା । ପ୍ଲକ୍ଷେଣ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୂରିକା ମୁନେ ॥ ୧,୧୧୭.

ମାଘ ମାସରେ ନଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ପୁରିକା ଦେବା ଉଚିତ।

ଵୀରେଶ୍ଵରଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ତୁ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ମରୂବକୈଃ । ଶର୍କରାଶାକମଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଚୂତଜଂ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଫାଲ୍‌ଗୁନ ମାସରେ ବୀରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମରୁବକ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିନି, ଶାଗ, ମଣ୍ଡା ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆମ୍ବ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଚୈତ୍ରେ ଯଜେତ୍ସୁ ରୂପାଯ କର୍ପୂରଂ ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିଶି । ଦନ୍ତଧାଵନାଟଜଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶଷ୍କୁଲୀଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଚୈତ୍ର ମାସରେ ରାତିରେ ସୁରୂପଙ୍କୁ କର୍ପୂର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ ଆଟଜ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଶଷ୍କୁଳୀ ପିଠା ଦେବା ଉଚିତ।

ପୂଜା ଦମନକଃ ଶମ୍ଭୋର୍ଵେଶାଖେଽଶୋକ୍ରପୁଷ୍ପକୈଃ । ମହାରୂପାଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୁଡଭକ୍ତଂ ପୁଟ୍ଟବରମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦମନକ ଶାଖା ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ମହାରୂପ ପାଇଁ ଗୁଡ଼ ମିଶା ଭାତ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିଠା ନେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ପ୍ରାଶଯେଚ୍ଚ ଦଦେଜ୍ଜତୀଫଲଂ ତଥା । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପୂଜଯେଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ଚମ୍ପକୈର୍ବିଲ୍ଵଜଂ ଦଶେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଦାନ୍ତ ମଜନ ପାଇଁ କାଠ ଦେବା ଓ ଜାତୀ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚମ୍ପା ଫୁଲରେ ପୂଜିବା ଓ ବିଳ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଲଵଗାରା ତଥା ଷଢି ଉମାମଦତି ଶାସନଃ? । ଅଗୁରୁଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ଚ ତମପାମାର୍ଗକୈର୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଲବଙ୍ଗ ଓ ଏଳାଚୀ, ଏବଂ ଛଅ ପ୍ରକାର ମସଲା ଉମାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେବା ନିୟମ। ଅଗୁରୁ, ଦାନ୍ତ ମଜନ କାଠ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରାଵଣେ କରଵୀରଂ ଚ ଶମ୍ଭଵେ ଶୂଲପାଣଯେ । ଗନ୍ଧାଶନୋ ଘୃତାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ କରଵୀରଜଶୋଧନମ୍ ॥ ୧,୧୧୭.

ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶିବଙ୍କୁ କରବୀର ଫୁଲ ଦେଇ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗନ୍ଧ ଭୋଗ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, କରବୀର ଫୁଲରେ ଶୁଦ୍ଧି କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।