ଯଦୀଚ୍ଛେତ୍ପୁନରାଗନ୍ତୁଂ ନାତିଦୂରମନୁଵ୍ରଜେତ୍ । ଉଦକାନ୍ତାନ୍ନିଵର୍ତେତ ସ୍ନିଗ୍ଧଵର୍ଣାଚ୍ଚ ପାଦପାତ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯଦି କେହି ପୁଣି ଫେରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ବହୁତ ଦୂରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାଣିର କୂଳ ଓ ଚମକୁଥିବା ପତ୍ର ଥିବା ଗଛ ନିକଟରୁ ଫେରି ଆସିବା ଉଚିତ୍।
ଅନାଯକେ ନ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଚୈଵ ବହୁନାଯକେ । ସ୍ତ୍ରୀନାଯକେ ନ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ବାଲନାଯକେ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ନେତା ନାହିଁ, ସେଠି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅତିକିଛି ନେତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜଣାଣୀ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ସେଠି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିଶୁ ନେତୃତ୍ୱ କରେ, ସେଠି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ପିତା ରକ୍ଷତି କୌମାରେ ଭତ୍ତା ରକ୍ଷତି ଯୌଵନେ । ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସ୍ଥଵିରେ କାଲେ ନ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯମର୍ହତି ॥ ୧,୧୧୫.
ବାଳ୍ୟକାଳରେ ବାପା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯୁବତୀ ହେବାବେଳେ ସ୍ୱାମୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁଅ ରକ୍ଷା କରେ; ଏହିପରି ଜଣାଣୀ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ତ୍ଯଜେଦ୍ଵନ୍ଧ୍ଯାମଷ୍ଟମେଽବ୍ଦେ ନଵମେ ତୁ ମୃତପ୍ରିଜାମ୍ । ଏକାଦଶେ ସ୍ତ୍ରୀଜନନୀଂ ସଦ୍ଯଶ୍ଚାପ୍ରିଯାଵାଦିନୀମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷରେ ବନ୍ଧ୍ୟା ଜଣାଣୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍, ନବମ ବର୍ଷରେ ଯାହାର ପିଲା ମରିଯାଇଛି ସେଠିକୁ, ଏଗାରସ ବର୍ଷରେ କେବଳ ଝିଅ ପିଲା ଦେଉଥିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ମନକୁ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହେ, ସେଠିକୁ ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ୍।
ଅନର୍ଥିତ୍ଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଭିଯା ପରିଜନସ୍ଯ ଚ । ଅର୍ଥାଦପେତମର୍ଯାଦାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଭର୍ତୃଷୁ ॥ ୧,୧୧୫.
ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଉପକାର ନଥିବାରୁ ଓ ଘରର ଲୋକମାନେ ଭୟ ପାଇଥିବାରୁ, ଧନର ଗର୍ବରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ତିନି ପ୍ରକାର ଜଣାଣୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ରହନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵଂ ଶ୍ରାନ୍ତଂ ଗଜଂ ମତ୍ତଂ ଗାଵଃ ପ୍ରଥମସୂତିକାଃ । ଅନୂଦକେ ଚ ମଣ୍ଡୂକାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦୂରେଣ ଵର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଥକିଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ା, ପାଗଳ ହାତୀ, ପ୍ରଥମ ଛାଉଳ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଓ ଜଳ ନଥିବାବେଳେ ବାଙ୍ଗକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ି ଚାଲିବା ଉଚିତ୍।
ଅର୍ଥାତୁରାଣାଂ ନ ସୁହୃନ୍ନ ବନ୍ଧୁଃ କାମାତୁରାଣାଂ ନ ଭଯଂ ନ ଲଜ୍ଜା । ଚିନ୍ତାତୁରାଣାଂ ନ ସୁଖଂ ନ ନିଦ୍ରା କ୍ଷୁଧାତୁରାଣାଂ ନ ବଲଂ ନ ତେଜଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଧନ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ସାଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେମାନେ ଭୟ କିମ୍ବା ଲଜ୍ଜା ମାନନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖ କିମ୍ବା ଘୁମ୍ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ତେଜ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
କୁତୋ ନିଦ୍ରା ଦରିଦ୍ରସ୍ଯ ପରପ୍ରେଷ୍ଯଵରସ୍ଯ ଚ । ପରନାରୀପ୍ରସକ୍ତସ୍ଯ ପରଦ୍ରଵ୍ଯହରସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୧୧୫.
ଗରିବ ଲୋକ, ଅନ୍ୟର ପାଖରେ କାମ କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟର ଜଣାଣୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କେମିତି ଘୁମ୍ ହେବ?
ସୁଖଂ ସ୍ଵପିତ୍ଯନୃଣଵାନ୍ଵ୍ଯାଧିମୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯୋ ନରଃ । ସାଵକାଶସ୍ତୁ ଵୈ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯସ୍ତୁ ଦାରୈର୍ନ ସଙ୍ଗତଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯିଏ ଋଣ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସୁଖରେ ଘୁମାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଜଣାଣୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ନୁହେଁ, ସେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଖାଏ।
ଅମ୍ଭସଃ ପରିମାଣେ ଉନ୍ନତଂ କମଲଂ ଭଵେତ୍ । ସ୍ଵସ୍ଵାମିନା ବଲଵତା ଭୃତ୍ଯୋ ଭଵତି ଗର୍ଵିତଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ପାଣି ଅଧିକ ହେଲେ ପଦ୍ମ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ; ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ଚାକର ଗର୍ବିତ ହୁଏ।
ସ୍ଥାନସ୍ଥିତସ୍ଯ ପଦ୍ମସ୍ଯ ମିତ୍ରେ ଵରୁଣଭାସ୍କରୌ । ସ୍ଥାନଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ତସ୍ଯୈଵ କ୍ଲେଦଶୋଷଣକାରକୌ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯେଉଁ ପଦ୍ମ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି, ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବରୁଣ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ; କିନ୍ତୁ ସେଇ ପଦ୍ମ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଅନ୍ତି।
ଯେ ପଦସ୍ଥସ୍ଯ ମିତ୍ତ୍ରାଣି ତେ ତସ୍ଯ ରିପୁତାଂ ଗତାଃ । ଭାନୋଃ ପଦ୍ମେ ଜଲେ ପ୍ରୀତିଃ ସ୍ଥଲୋଦ୍ଧରଣଶୋଷଣଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବନ୍ଧୁ; କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳରେ ଥିବା ପଦ୍ମକୁ ପ୍ରେମ କରେ, କିନ୍ତୁ ମାଟି ଉପରେ ଆଣିଲେ ଶୁଷ୍କ କରିଦିଏ।
ସ୍ଥାନସ୍ଥିତାନି ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପଦେ ସ୍ଥିତାଃ । ସ୍ଥାନଭ୍ରଷ୍ଟା ନ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ କେଶା ଦନ୍ତା ନଖା ନରାଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ; ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି—କେଶ, ଦାନ୍ତ, ନଖ ଓ ଲୋକମାନେ—ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଆଚାରଃ କୁଲମାଖ୍ଯତି ଦେଶମାଖ୍ଯାତି ଭାଷିତମ୍ । ସମ୍ଭ୍ରମଃ ସ୍ନେହମାଖ୍ଯାତି ଵପୁରାଖ୍ଯାତି ଭୋଜନମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ କୁଳ, କଥା ଦ୍ୱାରା ଦେଶ, ଆଦର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ, ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ ଖାଦ୍ୟ।
ଵୃଥା ଵୃଷ୍ଟିଃ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଥା ତୃପ୍ତସ୍ଯ ଭୋଜନମ୍ । ଵୃଥା ଦାନଂ ସମୃଦ୍ଧସ୍ଯ ନୀଚସ୍ଯ ସୁକୃତଂ ଵଥା ॥ ୧,୧୧୫.
ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ବର୍ଷା ବ୍ୟର୍ଥ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଲୋକକୁ ଖାଇବା ବ୍ୟର୍ଥ, ଧନୀକୁ ଦାନ ବ୍ୟର୍ଥ, ଓ ନିଚ ଲୋକ ପାଇଁ ଭଲ କାମ ବ୍ୟର୍ଥ।
ଦୂରସ୍ଥୋଽପି ସମୀପସ୍ଥୋ ଯୋ ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ସ୍ଥିତଃ । ହୃଦଯାଦପି ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ ସମୀପସ୍ଥୋଽପି ଦୂରତଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଯିଏ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ନିକଟରେ; ଯିଏ ହୃଦୟରୁ ବାହାରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେ ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ।
ମୁଖଭଙ୍ଗଃ ସ୍ଵରୋ ଦୀନୋ ଗାତ୍ରସ୍ଵେଦୋ ମହଦ୍ଭଯମ୍ । ମରଣେ ଯାନି ଚିହ୍ନାନି ତାନି ଚିହ୍ନାନି ଯାଚକେ ॥ ୧,୧୧୫.
ମୁହଁ ଝୁଲିଯିବା, ଦୁଃଖିତ ସ୍ୱର, ଦେହରେ ଘମ, ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିରତା—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ମୃତ୍ୟୁର ଚିହ୍ନ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
କୁବ୍ଜସ୍ଯ କୀଟଘାତସ୍ଯ ଵାତାନ୍ନିଷ୍କାସିତସ୍ଯ ଚ । ଶିଖରେ ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵରଂ ଜନ୍ମ ନ ଯାଚିତମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
କୁବ୍ଜ, ପୋକ ମାରିଥିବା, ବାୟୁରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିବା, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାଠାରୁ ମରିଯିବା ଭଲ।
ଜଗତ୍ପତିର୍ହି ଯାଚିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାମନତାଂ ଯତଃ । କାନ୍ଯୋଽଧିକତରସ୍ତସ୍ଯ ଯୋର୍ଽଥୋ ଯାତି ନ ଲାଘଵମ୍ ॥ ୧,୧୧୫.
ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ହେଲେ, ସେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ତେଣୁ, ନମ୍ରତା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ ଥିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଅବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।
ମାତା ଶତ୍ରୁଃ ପିତା ଵୈରୀ ବାଲା ଯେନ ନ ପାଠିତାଃ । ସଭାମଧ୍ଯେ ନ ଶୋଭନ୍ତେ ହଂସମଧ୍ଯେ ବକାଯଥା ॥ ୧,୧୧୫.
ଯେ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ମାଆ ବାପା ଶିକ୍ଷା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାଆ ଶତ୍ରୁ ଓ ବାପା ଶତ୍ରୁ ହେବେ। ଏମିତି ସନ୍ତାନ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ହଁସ ମଧ୍ୟରେ ବକ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଲୋକିତ ହୁଏନାହାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯା ନାମ କୁରୂପରୂପମଧିକଂ ଵିଦ୍ଯାତିଗୁପ୍ତଂ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁକରୀ ଜନପ୍ରିଯକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁଃ । ଵିଦ୍ଯା ବନ୍ଧୁଜନାର୍ତିନାଶନକରୀ ଵିଦ୍ଯା ପରଂ ଦୈଵତଂ ଵିଦ୍ଯା ରାଜସୁ ପୂଜିତା ହି ମନୁଜୋ ଵିଦ୍ଯଵିହୀନଃ ପଶୁଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଗୃହେ ଚାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଲଗ୍ନଂ ଚୈଵ ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଅଶେଷଂ ହରଣୀଯଂ ଚ ଵିଦ୍ଯା ନ ହ୍ରିଯତେ ପରୈଃ ॥ ୧,୧୧୫.
ଘର ଭିତରେ ରଖିଥିବା ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାକୁ କେହି ଚୋରି କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।
ଶୌନକୀଯଂ ନୀତିସାରଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵତ୍ରତାନି ଚ । କଥଯାମାସ ଵୈପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଶୁଶ୍ରାଵ ଶଙ୍କରଃ । ଶଙ୍କରାଦଶୃଣୋଦ୍ଵ୍ଯାସୋ ଵ୍ଯାସାଦସ୍ମାଭିରେଵ ଚ ॥ ୧,୧୧୫.
ଶୌନକୀୟ ନୀତିର ସାର ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତଠାରେ କହିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶଙ୍କର ଶୁଣିଲେ, ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ବ୍ୟାସ ଶୁଣିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣିଛୁ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୧୬ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଵ୍ରତାନି ଵ୍ଯାସ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ହରିର୍ଯୈଃ ସର୍ଵଦୋ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵମାସର୍କ୍ଷତିଥିଷୁ ଵାରେଷୁ ହରିରର୍ଚିତଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ସେଇ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ହରି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ, ତାରା, ତିଥି ଓ ବାରରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ଉପଵାସଫଲାଦିନା । ଦଦାତି ଧନଧାନ୍ଯାଦି ପୁତ୍ରରାଜ୍ଯଜଯାଦିକମ୍ ॥ ୧,୧୧୬.
ଏକମାନସିକ ଭକ୍ତି, ରାତିରେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଏହାର ଫଳ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ସନ୍ତାନ, ରାଜ୍ୟ, ବିଜୟ ଓ ଅନେକ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପ୍ରତିପଦି କୁବେରଃ ପୂଜିତୋଽର୍ଥଦଃ । ଉପୋଷ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରତିପଦ୍ଯର୍ଚିତଃ ଶ୍ରୀସ୍ତଥାଶ୍ଵିନୀ ॥ ୧,୧୧୬.
ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବୈଶ୍ୱାନର ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଧନ ମିଳେ। ଉପବାସ କରି, ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରୀ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଯମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ଇହାର୍ଥଦଃ । ତୃତୀଯାଯାଂ ତ୍ରିଦେଵାଶ୍ଚ ଗୌରୀଵିଘ୍ନେଶଶଙ୍କରାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ତିନି ଦେବତା, ଗୌରୀ, ବିଘ୍ନେଶ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହଃ ପଞ୍ଚମ୍ଯାମର୍ଚିତୋ ହରିଃ । କାର୍ତିକେଯୋ ରଵିଃ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରୋଽର୍ଥଦଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଚାରି ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଭାସ୍କର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ମାତରୋଽଥ ଦିଶୋଽର୍ଥଦାଃ । ଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ଯମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଏକାଦଶ୍ଯାମୃଷୀନ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ତିଥିରେ ମାତୃଗଣ ଓ ଦିଗ୍ଦେବତା ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଯମ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଚ ହରିଃ କାମସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ମହେଶ୍ଵରଃ । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ପିତରୋଽର୍ଥଦାଃ ॥ ୧,୧୧୬.
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ହରି ଓ କାମଦେବ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ପଞ୍ଚଦଶୀ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତୃଗଣ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁଣ, ଏହା ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଏହି ଧନ କେହି ଚୋରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶିକ୍ଷା ଲୋକଙ୍କ ମନେ ସଦ୍ଭାବ ଜଗାଏ, ଲୋକପ୍ରିୟ କରେ, ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁ ଭାବନ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ପରିବାରର ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷାହୀନ, ସେମାନେ ପଶୁ ସମାନ।