ପାତାଲତଲଵା ସିନ୍ଯ ଉଚ୍ଚପ୍ରାକାରସଂସ୍ଥିତାଃ । ଯଦି ନୋ ଚିକୁରୋଦ୍ଭେଦାଲ୍ଲଭ୍ଯନ୍ତେ କୈଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ନ ହି ॥ ୧,୧୧୪.
ନାରୀମାନେ ଯଦି ପାତାଳର ତଳେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ପାଖାର ଭିତରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ତାଙ୍କର କେଶ ନ ଥାଏ, ତେବେ କିଏ ସେମାନେକୁ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ?
ସମଧର୍ମା ହି ମର୍ମଜ୍ଞସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଃ ସ୍ଵଜନକଣ୍ଟକଃ । ନ ତଥା ବାଧତେ ଶତ୍ରୁଃ କୃତଵୈରୋ ବହିଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯିଏ ଚତୁର୍, ଗୁପ୍ତ କଥା ଜାଣେ, ଏବଂ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସେ, ସେ ବାହାରର ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ।
ସ ପଣ୍ଡିତୋ ଯୋ ହ୍ଯନୁଞ୍ଜଯେଦ୍ଵୈ ମିଷ୍ଟେନ ବାଲଂ ଵିନିଯେନ ଶିଷ୍ଟମ୍ । ଅର୍ଥେନ ନାରୀଂ ତପସା ହି ଦେଵାନ୍ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଲୋକାଂଶ୍ଚ ସୁସଂଗ୍ରହେଣ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯିଏ ଶିଶୁକୁ ମିଠା ଦେଇ ଖୁସି କରେ, ଶିଷ୍ୟକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଶାନ୍ତ କରେ, ନାରୀକୁ ଧନ ଦେଇ ରଞ୍ଜିତ କରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ଆଚରଣ ଦେଇ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସେଠି ଏହି ଲୋକ ପଣ୍ଡିତ।
ଛଲେନ ମିତ୍ରଂ କଲୁଷେଣ ଧର୍ମଂ ପରୋପତାପେନ ସମୃଦ୍ଧିଭାଵନମ୍ । ସୁଖେନ ଵିଦ୍ଯାଂ ପୁରୁଷେଣ ନାରୀଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଵୈ ଯେ ନ ଚ ପଣ୍ଡିତାସ୍ତେ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯେଉଁମାନେ ଚଳ କରି ମିତ୍ରତା, ଅପବିତ୍ରତାରେ ଧର୍ମ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ସମୃଦ୍ଧି, ଅଳସରେ ଶିକ୍ଷା, ଓ ଜୋର ଦେଇ ନାରୀକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପଣ୍ଡିତ ନୁହନ୍ତି।
ଫଲାର୍ଥୋ ଫଲିନଂ ଵୃକ୍ଷଂ ଯଶ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ଦୁର୍ମତିର୍ନରଃ । ନିଷ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଵୈ କାର୍ଯାଂ ମହାଦୋଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯଦି କୌଣସି ମୂଢ଼ ପୁରୁଷ ଫଳ ପାଇଁ ଫଳଦାୟକ ଗଛକୁ କାଟିଦେଉଛି, ସେ କେବଳ ଫଳହୀନତା ଓ ମହାପାପ ପାଇବ।
ସଧନୋ ହି ତପସ୍ଵୀ ଚ ଦୂରତୋ ଵୈ କୃତଶ୍ରମଃ । ମଦ୍ଯପ ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀତ୍ଯେଵଂ ଵିପ୍ର ନ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଧନୀ ତପସ୍ବୀ, ଦୂରରେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକ, ମଦପାନୀ, ଓ ସତୀ ନାରୀ—ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ନ ଵିଶ୍ଵସେଦଵିଶ୍ଵସ୍ତେ ମିତ୍ରସ୍ଯାପି ନ ଵିଶ୍ଵସେତ୍ । କଦାଚିତ୍କୁପିତଂ ମିତ୍ରଂ ସର୍ଵଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପ୍ରକାଶଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଅବିଶ୍ୱାସ୍ୟ ଲୋକକୁ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମିତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। କାରଣ, ମିତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ କଥା ଖୋଲିଦେଇପାରେ।
ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଵିଶ୍ଵାସଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ । ସ୍ଵବାଵମାତ୍ମନା ଗୂହେଦେତତ୍ସାଧୋର୍ହି ଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଭଲ ଭାବ ରଖିବା, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିବା—ଏହିଟି ଏକ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଚିହ୍ନ।
ଯସ୍ମିନ୍କସ୍ମିନ୍କୃତେ କାର୍ଯେ କର୍ତାରମନୁଵର୍ତତେ । ସର୍ଵଥା ଵର୍ତମାନୋଽପି ଧୈର୍ଯବୁଦ୍ଧିନ୍ତୁ କାରଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯେଉଁ କାମ କରାଯାଏ, ସେଠି କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵୃଦ୍ଧାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ନଵଂ ମଦ୍ଯଂ ଶୁଷ୍କଂ ମାଂସଂ ତ୍ରିମୂଲକମ୍ । ରାତ୍ରୌ ଦଧି ଦିଵା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଷଟ୍ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ବୃଦ୍ଧା ନାରୀ, ନୂଆ ମଦ, ଶୁଖିଲା ମାଂସ, ତିନି ପ୍ରକାର ମୂଳ, ରାତିରେ ଦହି, ଦିନେ ଶୋଇବା—ବିଦ୍ୱାନ୍ ଏହି ଛଅଟି ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଷଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦରିଦ୍ରସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ତରୁଣୀ ଵିଷମ୍ । ଵିଷଂ କୁଶିକ୍ଷିତା ଵିଦ୍ଯା ଅଜୀର୍ଣେ ଭୋଜନଂ ଵିଷମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିବା, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁବତୀ, ଘାସରେ ପଢ଼ିଥିବା ଶିକ୍ଷା, ଓ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣରେ ଖାଦ୍ୟ—ଏହି ସବୁ ବିଷ ସମାନ।
ପ୍ରିଯଂ ଗାନମକୁଣ୍ଠସ୍ଯ ନୀଚସ୍ଯୋଚ୍ଚାସନଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ପ୍ରିଯଂ ଦାନଂ ଦରିଦ୍ରସ୍ଯ ଭୂନଶ୍ଚତରୁଣୀ ପ୍ରିଯା ॥ ୧,୧୧୪.
ଯେଉଁଠାରେ କଣ୍ଠ ଭଲ, ସେଠି ଗୀତ ପ୍ରିୟ; ନିମ୍ନ ଲୋକ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଆସନ ପ୍ରିୟ; ଦରିଦ୍ର ପାଇଁ ଦାନ ପ୍ରିୟ; ଭୂମି ପାଇଁ ଯୁବତୀ ପ୍ରିୟ।
ଅତ୍ଯମ୍ବୁପାନଂ କଠିନାଶନଞ୍ଚ ଧାତୁକ୍ଷଯୋଵେଗଵିଧାରଣଞ୍ଚ । ଦିଵାଶଯୋ ଜାଗରଣଞ୍ଚ ରାତ୍ରୌ ଷଡ୍ଭିର୍ନରାଣାଂ ନିଵସନ୍ତି ରୋଗାଃ ॥ ୧,୧୧୪.
ଅତିରିକ୍ତ ପାଣି ପିଇବା, କଠିନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ଶରୀରର ତତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ, ପ୍ରାକୃତିକ ଚାହିଦା ଦମିବା, ଦିନେ ଶୋଇବା ଓ ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା—ଏହି ଛଅଟି କାରଣରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ରୋଗ ବସିଥାଏ।
ବାଲାତପଶ୍ଚାପ୍ଯତିମୈଥୁନଞ୍ଚ ଶ୍ମଶାନଧୂମଃ କରତାପନଞ୍ଚ । ରଜସ୍ଵଲାଵତ୍କ୍ରନିରୀକ୍ଷଣଞ୍ଚ ସୁଦୀର୍ଘମାଯୁର୍ନନୁ କର୍ଷଯେଚ୍ଚ ॥ ୧,୧୧୪.
ବାଳିଆ ଦିନର ତପ, ଅତିରିକ୍ତ ଯୌନ କ୍ରିୟା, ଶ୍ମଶାନର ଧୂଆଁ, ହାତକୁ ଅଗ୍ନିରେ ତାପିବା, ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀକୁ ଦେଖିବା—ଏହି ସବୁ ଏକାଠି ହେଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁକୁ କ୍ଷୟ କରିଦିଏ।
ଶୁଷ୍କଂ ମାଂସଂ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵୃଦ୍ଧା ବାଲାର୍କସ୍ତରୁଣଂ ଦଧି । ପ୍ରଭାତେ ମୈଥୁନଂ ନିଦ୍ରା ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଣହରାଣି ଷଟ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଶୁଖିଲା ମାଂସ, ବୃଦ୍ଧା ନାରୀ, ପ୍ରଭାତର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତରୁଣ ଦହି, ସକାଳେ ଯୌନ କ୍ରିୟା ଓ ନିଦ୍ରା—ଏହି ଛଅଟି ଦ୍ରୁତ ଜୀବନ ନେଇଯାଏ।
ସଦ୍ଯଃ ପକ୍ରଘୃତଂ ଦ୍ରାକ୍ଷା ବାଲା ସ୍ତ୍ରୀ କ୍ଷୀରଭୋଜନମ୍ । ଉଷ୍ଣୋଦକଂ ତରୁଚ୍ଛାଯା ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଣହରାଣି ଷଟ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ତାଜା ଘିଅ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ତରୁଣୀ, ଦୁଧ ଭିତ୍ତିକ ଖାଦ୍ୟ, ଗରମ ପାଣି ଓ ଗଛର ଛାୟା—ଏହି ଛଅଟି ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଜୀବନ ନେଇଯାଏ।
କୂପାଦକଂ ଵଟଚ୍ଛାଯା ନାରୀଣାଞ୍ଚ ପଯୋଧରଃ । ଶୀତକାଲେ ଭଵେଦୁଷ୍ଣମୁଷ୍ଣକାଲେ ଚ ଶୀତଲମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
କୁଆଁର ପାଣି, ବଟଗଛର ଛାୟା ଓ ନାରୀର ଅଂଶ—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଶୀତକାଳରେ ଉଷ୍ଣ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଶୀତଳ ହୋଇଥାଏ।
ତ୍ରଯୋ ବଲକରାଃ ସଦ୍ଯୋ ବାଲାଭ୍ଯଙ୍ଗସୁଭୋଜନମ୍ । ତ୍ରଯୋ ବଲହରାଃ ସଦ୍ଯୋ ହ୍ଯଧ୍ଵା ଵେ ମୈଥୁନଂ ଜ୍ଵରଃ ॥ ୧,୧୧୪.
ତୁରନ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା ତିନିଟି—ଶିଶୁଙ୍କୁ ତେଲ ମାସାଜ, ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ରାମ। ତୁରନ୍ତ ଶକ୍ତି କମାଇଦେଇଥିବା ତିନିଟି—ଭ୍ରମଣ, ଯୌନ କ୍ରିୟା ଓ ଜ୍ୱର।
ଶୁଷ୍କଂ ମାଂସଂ ପଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଭାର୍ଯାମିତ୍ରୈଃ ସହୈଵ ତୁ । ନ ଭାକ୍ତଵ୍ଯଂ ନୃପୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵିଯୋଗଂ କୁରୁତେ କ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଶୁଖିଲା ମାଂସ, ଦୁଧ ଓ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହ ରହିବା—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ତୁରନ୍ତ ବିଯୋଗ ଆଣିଦିଏ।
କୁଚେଲିନ ଦନ୍ତମଲୋପଧାରିଣଂ ବହ୍ଵାଶିନଂ ନିଷ୍ଠୁରଵାକ୍ଯଭାଷିଣମ୍ । ସୂର୍ଯୋଦଯେ ହ୍ଯସ୍ତମଯେଽପି ଶାଯିନଂ ଵିମୁଞ୍ଚତି ଶ୍ରୀରପି ଚକ୍ରପାଣିନମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯିଏ ମେଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧେ, ଦାନ୍ତ ସଫା କରେନି, ଅଧିକ ଖାଏ, କଠୋର କଥା କହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତରେ ଶୋଇଥାଏ—ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଚକ୍ରଧାରୀ ହେଉନାହିଁ।
ନିତ୍ଯଂ ଛେଦସ୍ତୃଣାନଂ ଧରଣିଵିଲଖନଂ ପାଦଯୋଶ୍ଚାପମାର୍ଷ୍ଟିଃ ଦନ୍ତାନାମପ୍ଯଶୌଚଂ ମଲିନଵସନତା ରୂକ୍ଷତା ମୂର୍ଧଜାନାମ୍ । ଦ୍ଵେ ସଧ୍ଯେ ଚାପି ନିଦ୍ରା ଵିଵସନଶଯନଂ ଗ୍ରାସହାସାତିରେକଃ ସ୍ଵାଙ୍ଗେ ପୀଠେ ଚ ଵାଦ୍ଯଂ ନିଧନମୁପନଯେତ୍କେଶଵସ୍ଯାପି ଲକ୍ଷ୍ମୀମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ନିତ୍ୟ ଘାସ କାଟିବା, ମାଟି ଖୋଦିବା, ପାଦ ମୋଛିବା, ଦାନ୍ତ ଅସଫା, ମେଳା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିବା, ରୁକ୍ଷ କେଶ, ଦିନେ ଦୁଇଥର ଶୋଇବା, ନଙ୍ଗା ଶୋଇବା, ଅଧିକ ଖାଇବା କିମ୍ବା ଅଧିକ ହସିବା, ନିଜ ଶରୀର କିମ୍ବା ଖଟରେ ଡ଼ଙ୍ଗ ମାଡ଼ିବା—ଏହି ସବୁ କେଶବଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ।
ଶିରଃ ସୁଧୌତଂ ଚରଣୌ ସୁମାର୍ଜିତୌ ଵରାଙ୍ଗନାସେଵନମଲ୍ପଭୋଜନମ୍ । ଅନଗ୍ନଶାଯିତ୍ଵମପର୍ଵମୈଥୁନଂ ଚିରପ୍ରନଷ୍ଟାଂ ଶ୍ରିଯମାନଯନ୍ତି ଷଟ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଭଲ ଭାବେ ମୁଣ୍ଡ ଧୁଇବା, ଚାଲି ଭଲ ଭାବେ ଧୋଇବା, ଭଦ୍ରାଙ୍ଗନାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ଅଳ୍ପ ଖାଇବା, ନଙ୍ଗା ଶୋଇନଥିବା, ଅପବିତ୍ର ଦିନରେ ଯୌନ କ୍ରିୟା ନ କରିବା—ଏହି ଛଅଟି ଦୀର୍ଘଦିନ ହରାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଫେରାଇ ଆଣେ।
ଯସ୍ଯ କସ୍ଯ ତୁ ପୁଷ୍ପସ୍ଯ ପାଣାଡରସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ । ଶିରସା ଧାର୍ଯମାଣସ୍ଯ ହ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରତିହନ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୧୪.
ଯେକୌଣସି ଫୁଲ, ବିଶେଷକରି ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣାଡର ଫୁଲ, ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଲେ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୂରେଇଯାଏ।
ଦୀପସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମା ଛାଯା ଛାଯା ଶଯ୍ଯାସନସ୍ଯ ଚ । ରଜକସ୍ଯ ତୁ ଯତ୍ତୀର୍ଥଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ॥ ୧,୧୧୪.
ଦୀପର ପଶ୍ଚିମ ଛାୟା, ଶଯ୍ୟା କିମ୍ବା ଆସନର ଛାୟା, ଓ ଧୋବିର ଧୁଳି—ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।
ବାଲାତପଃ ପ୍ରେତଧୂମଃ ସ୍ତ୍ରୀ ଵୃଦ୍ଧା ତରୁଣଂ ଦଧି । ଆଯୁଷ୍କାମୋ ନ ସେଵେତ ତଥା ସଂମାର୍ଜନୀରଜଃ ॥ ୧,୧୧୪.
ପ୍ରଭାତର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମୃତଦେହର ଧୂଆଁ, ବୃଦ୍ଧା ନାରୀ, ତରୁଣ ଦହି ଓ ଝାଡ଼ୁର ଧୁଳି—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।
ଗଜାଶ୍ଵରଥଧାନ୍ଯାନାଂ ଗଵାଞ୍ଚୈଵ ରଜଃ ଶୁଭମ୍ । ଅଶୁଭଂ ଚ ଵିଜାନୀଯାତ୍ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଜାଵିକେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୧୪.
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଗାଈର ଧୁଳି ଶୁଭ; କିନ୍ତୁ ଗଧା, ଉଠ ଓ ଛାଗର ଧୁଳି ଅଶୁଭ ବୋଲି ଜାଣିବା।
ଗଵାଂ ରଜୋ ଧାନ୍ଯରଜଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯାଙ୍ଗଭଵଂ ରଜଃ । ଏତଦ୍ରଜୋ ମହାଶସ୍ତଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଗାଈର ଧୁଳି, ଧାନ୍ୟର ଧୁଳି ଓ ପୁଅର ଶରୀରର ଧୁଳି—ଏହି ଧୁଳି ବହୁତ ପବିତ୍ର ଓ ମହାପାପ ନାଶ କରେ।
ଅଜାରଜଃ ଖରରଜୋ ଯତ୍ତୁ ସଂମାର୍ଜନୀରଜଃ । ଏତଦ୍ରଜୋ ମହାପାପଂ ମହାକିଲ୍ବିଷକାରକମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଛାଗର ଧୁଳି, ଗଧାର ଧୁଳି ଓ ଝାଡ଼ୁର ଧୁଳି—ଏହି ଧୁଳି ମହାପାପ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ।
ଶୂର୍ପଵାତୋ ନଖାଗ୍ରାମ୍ବୁ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରମୃଜୋଦକମ୍ । କେଶାମ୍ବୁ ମାର୍ଜନୀରେଣୁର୍ହନ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ପୁରା କୃତମ୍ ॥ ୧,୧୧୪.
ଛାନିର ପବନ, ନଖର ଧୋଇବା ପାଣି, ସ୍ନାନର ବସ୍ତ୍ର ଧୋଇବା ପାଣି, କେଶ ଧୋଇବା ପାଣି ଓ ଝାଡ଼ୁର ଧୁଳି—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ।
ଵିପ୍ରଯୋର୍ଵିପ୍ରଵହ୍ନ୍ଯୋଶ୍ଚ ଦମ୍ପତ୍ଯୋଃ ସ୍ଵାମିନୋସ୍ତଥା । ଅନ୍ତରେଣ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ହଯସ୍ଯ ଵୃଷଭସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୧୧୪.
ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନି, dampati, ମାଲିକ ଓ ଚାକର, ଘୋଡ଼ା ଓ ବଳଦ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।