ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଯଦର୍ଜିତଂ ପ୍ରାଣହରୈଃ ପରିଶ୍ରମୈର୍ମୃତସ୍ଯ ତଂ ଵୈ ଵିଭଜନ୍ତିରିକ୍ଥିନଃ । କୃତଂ ଚ ଯଦ୍ଦୁଷ୍କୃତମର୍ଥଲିପ୍ସଯା ତଦେଵ ଦୋଷୋପହତସ୍ଯ ଯୌତୁକମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେଉଁ ଧନ ଜୀବନ ଦେଇ ଅର୍ଜନ କରାଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନେ ବାଣ୍ଟି ନେଇଥାନ୍ତି; ଧନଲୋଭରେ କରାଯାଇଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମ, ତାହା ଦୋଷି ଲୋକଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଦେୟ ହୁଏ।

ସଞ୍ଚିତଂ ନିହିତଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପରାମୃଶ୍ଯଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଆଖୋରିଵ କଦର୍ଯସ୍ଯ ଧନଂ ଦୁଃ ଖାଯ କେଵଲମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେଉଁ ଧନ କଞ୍ଜୁସ ଲୋକ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି, ବାରମ୍ବାର ଛୁଇଁ ଦେଖନ୍ତି, ତାହା ମୂଷାର ଜମା ଧାନ୍ୟ ପରି କେବଳ ଦୁଃଖର କାରଣ ହୁଏ।

ନଗ୍ନା ଵ୍ଯସନିନୋ ରୂକ୍ଷାଃ କପାଲାଙ୍କିତପାଣଯଃ । ଦର୍ଶଯନ୍ତୀହ ଲୋକସ୍ଯ ଅଦାତୁଃ ଫଲମୀଦୃଶମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ନଗ୍ନ, ଦୁଃଖିତ, କଠୋର, ଖପର ଚିହ୍ନ ଥିବା ହାତ—ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖାଉଛନ୍ତି ଯେ, ଦେବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ଫଳ।

ଶିକ୍ଷଯନ୍ତି ଚ ଯାଚନ୍ତେ ଦେହୀତି କୃପଣା ଜନାଃ । ଅଵସ୍ଥେଯମଦାନସ୍ଯ ମା ଭୂଦେଵଂ ଭଵାନପି ॥ ୧,୧୦୯.

ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ ଶିଖାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଥାନ୍ତି—'ଦିଅ, ଦିଅ' ବୋଲି; ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦାନ ନ କରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ନ ପହଞ୍ଚ।

ସଞ୍ଚିତଂ କ୍ରତୁଶତୈର୍ନ ଯୁଜ୍ଯତେ ଯାଚିତଂ ଗୁଣଵତେ ନ ଦୀଯତେ । ତତ୍କଦର୍ଯପରିରକ୍ଷିତଂ ଧନଂ ଚୋରପାର୍ଥିଵଗୃହେ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେଉଁ ଧନ କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଧନ କଞ୍ଜୁସ ଲୋକ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ଚୋର କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।

ନ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନ ଵିପ୍ରୋଭ୍ଯୋ ବନ୍ଧୁଭ୍ଯୋ ନୈଵ ଚାତ୍ମନେ । କଦର୍ଯସ୍ଯ ଧନଂ ଯାତି ତ୍ଵଗ୍ନିତସ୍କରରାଜସୁ ॥ ୧,୧୦୯.

କଞ୍ଜୁସଙ୍କ ଧନ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବାନ୍ଧବ କିମ୍ବା ନିଜ ପାଖରେ ଯାଏ ନାହିଁ; ତାହା ଅଗ୍ନି, ଚୋର କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।

ଅତିକ୍ଲେଶେନ ଯେଽପ୍ଯର୍ଥା ଧର୍ମସ୍ଯାତିକ୍ରମେଣ ଚ । ଅରେର୍ଵା ପ୍ରଣିପାତେନ ମା ଭୂତସ୍ତେ କଦାଚନ ॥ ୧,୧୦୯.

ଅତିରିକ୍ତ କଷ୍ଟ, ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଯେଉଁ ଧନ ମିଳେ—ତୁମେ କେବେ ଏପରି ଧନ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଵିଦ୍ଯାଘାତୋ ହ୍ଯନଭ୍ଯାସଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଘାତଃ କୁଚୈଲତା । ଵ୍ଯାଧୀନାଂ ଭୋଜନଂ ଜୀର୍ଣଂ ଶତ୍ରୋର୍ଘାତଃ ପ୍ରପଞ୍ଚତା ॥ ୧,୧୦୯.

ଅଭ୍ୟାସ ନ ହେଲେ ଶିକ୍ଷା ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ମହିଳାମାନେ ମେଳ ନଥିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଲେ ଗୃଣ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି; ରୋଗ ଜରା ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବଢ଼ିଯାଏ; ଶତ୍ରୁ ଖୋଲା ହେଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ତସ୍କରସ୍ଯ ଵଧୋ ଦଣ୍ଡଃ କୁମିତ୍ରସ୍ଯାଲ୍ପଭାଷଣମ୍ । ପୃଥକ୍ଶଯ୍ଯା ତୁ ନାରୀଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାନିମନ୍ତ୍ରଣମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଚୋରଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ହେଉଛି ମୃତ୍ୟୁ; ଖରାପ ସଙ୍ଗୀଙ୍କ ପାଇଁ କମ୍ କଥା; ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଅଲଗା ଶୋଇବା; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅନିମନ୍ତ୍ରଣ।

ଦୁର୍ଜନାଃ ଶିଲ୍ପିନୋ ଦାସା ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ପଟହାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ତାଡିତା ମାର୍ଦଵଂ ଯାନ୍ତି ନ ତେ ସତ୍କାରଭାଜନମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ, କାରିଗର, ଦାସ, ଦୁଷ୍ଟ ଢୋଳି, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ—ମାରିଲେ ସେମାନେ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କଦାପି ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।

ଜାନୀଯାତ୍ପ୍ରେଷଣେ ଭୃତ୍ଯାନ୍ବାନ୍ଧଵାନ୍ଵ୍ଯସନାଗମେ । ମିତ୍ରମାପଦି କାଲେ ଚ ଭାର୍ଯାଞ୍ଚ ଵିଭଵକ୍ଷଯେ ॥ ୧,୧୦୯.

ଚାକରମାନେ କାମରେ, ବାନ୍ଧବମାନେ ଦୁଃଖରେ, ବନ୍ଧୁମାନେ ସମସ୍ୟାରେ, ଏବଂ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଧନ ହରାଇଲେ—ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ସେଠି।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣ ଆହାରଃ ପ୍ରଜ୍ଞା ଚୈଵ ଚତୁର୍ଗୁଣା । ଷଡ୍ଗୁଣୋ ଵ୍ଯଵସାଯଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚାଷ୍ଟଗୁଣଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ମହିଳାମାନେ ଦୁଇଗୁଣ ଖାଇଥାନ୍ତି, ଚାରିଗୁଣ ଧିଅଁ ରଖନ୍ତି, ଛଅଗୁଣ ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅଠଗୁଣ ଆକାଂକ୍ଷା ରଖନ୍ତି—ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।

ନ ସ୍ଵପ୍ନେନ ଜଯେନ୍ନିଦ୍ରାଂ ନ କାମେନ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଜଯେତ୍ । ନ ଚେନ୍ଧନୈର୍ଜଯେଦ୍ଵହ୍ନିଂ ନ ମଦ୍ଯେନ ତୃଷାଂ ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି ନିଦ୍ରାକୁ ଜିତିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ, ଆକାଂକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମହିଳାକୁ ଜିତିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ; ଇଂଧନ ଦେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ, ମଦ୍ୟ ଦେଇ ତୃଷ୍ଣାକୁ ଶାନ୍ତ କରିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ।

ସମାଂସୈର୍ଭୋଜନୈଃ ସ୍ନିଗ୍ଧୈର୍ମଦ୍ଯୈର୍ଗନ୍ଧଵିଲେପନୈଃ । ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ମନୋରମୈର୍ମାଲ୍ଯୈଃ କାମଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଵିଜୃମ୍ଭତେ ॥ ୧,୧୦୯.

ମାଂସ ଭରିତ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ, ମଧୁର ପାନୀୟ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପୋଶାକ ଓ ମନୋହର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେ ମନରେ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଜାଗେ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଽପି ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମନ୍ମଥଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ହୃଦ୍ଯଂ ହି ପୁରୁଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୋନିଃ ପ୍ରକ୍ଲିଦ୍ଯତେ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନରେ କାମନା ଉଠିପାରେ; କାରଣ, ଏକ ଆକର୍ଷକ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ ନାରୀମାନଙ୍କର ମନ ଓ ଦେହ ଭିତରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୁଏ।

ସୁଵେଷଂ ପୁରୁଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ଯଦି ଵା ସୁତମ୍ । ଯୋନିଃ କ୍ଲିଦ୍ଯତି ନାରୀଣାଂ ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ହି ଶୌନକ ! ॥ ୧,୧୦୯.

ନାରୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ଭଲ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭୃତି ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅ ହେଉ, ତାଙ୍କର ମନ ଓ ଦେହ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହୁଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ଏହା ସତ୍ୟ ଶୌନକ।

ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ନାର୍ଯଶ୍ଚ ସମସ୍ଵଭାଵାଃ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଭାଵେ ଗମନାଦିକେଚ । ତୋଯୈଶ୍ଚ ଦୋଷୈଶ୍ଚ ନିପାତଯନ୍ତି ନଦ୍ଯୋ ହି କୂଲାନି କୁଲା ନି ନାର୍ଯଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ନଦୀ ଓ ନାରୀ, ଦୁହିଁଠାରେ ସମାନ ସ୍ୱଭାବ ଅଛି; ଏମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳନ୍ତି। ଜଳ କିମ୍ବା ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ନଦୀ କୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗେ, ନାରୀ ଘରକୁ ଅସ୍ଥିର କରେ।

ନଦୀ ପାତଯତେ କୂଲଂ ନାରୀ ପାତଯତେ କୁଲମ୍ । ନାରୀଣାଞ୍ଚ ନଦୀନାଂ ଚ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦା ଲଲିତା ଗତିଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ନଦୀ କୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗେ, ନାରୀ କୁଳକୁ ଭାଙ୍ଗେ; ନାରୀ ଓ ନଦୀ, ଦୁହିଁଠାରେ ନିଜେ ଇଚ୍ଛା ଓ ଖେଳମସ୍ତିର ଗତି ଅଛି।

ନାଗ୍ନିସ୍ତୃପ୍ଯତି କାଷ୍ଠାନାଂ ନାପଗାନାଂ ମହୋଦଧିଃ । ନାନ୍ତକଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ନ ପୁଂସାଂ ଵାମଲୋଚନାଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ଅଗ୍ନି କେବେ ଲକଡ଼ିରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର କେବେ ନଦୀର ଜଳରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ଯମ କେବେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ଏବଂ ନାରୀମାନେ କେବେ ପୁରୁଷରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ।

ନ ତୃପ୍ତିରସ୍ତି ଶିଷ୍ଟାନାମିଷ୍ଟାନାଂ ପ୍ରିଯଵାଦିନାମ୍ । ସୁଖାନାଞ୍ଚ ସୁତାନାଞ୍ଚ ଜୀଵିତସ୍ଯ ଵରସ୍ଯ ଚ ॥ ୧,୧୦୯.

ଶିକ୍ଷିତ, ସମ୍ମାନିତ, ମିଠା କଥା କହୁଥିବା, ଆନନ୍ଦ ଚାହୁଁଥିବା, ପୁଅ, ଜୀବନ ଓ ଇଚ୍ଛା—ଏମାନେ କେବେ ତୃପ୍ତି ମାନନ୍ତି ନାହିଁ।

ରାଜା ନ ତପ୍ତୋ ଧନସଂଚଯେନ ନ ସାଗରସ୍ତୃପ୍ତିମଗାଜ୍ଜଲେନ । ନ ପଣ୍ଡିତସ୍ତୃପ୍ଯତି ଭାଷିତେନ ତୃପ୍ତଂ ନ ଚକ୍ଷୁର୍ନୃପଦର୍ଶନେନ ॥ ୧,୧୦୯.

ରାଜା ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରି ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ର ନଦୀର ଜଳରେ ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ପଣ୍ଡିତ କଥା କହି ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ, ଚକ୍ଷୁ ରାଜାକୁ ଦେଖି ତୃପ୍ତି ମାନେ ନାହିଁ।

ସ୍ଵକର୍ମ ଧର୍ମାର୍ଜିତଜୀଵିତାନାଂ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦାରେଷୁ ସଦା ରତାନାମ୍ । ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମତିଥିପ୍ରିଯାଣାଂ ଗୃହେଽପି ମୋକ୍ଷଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାନାମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ନିଜ କର୍ମ ଓ ଧର୍ମରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଜନନୀକୁ ସଦା ଭଲପାଉଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତ କରିଥିବା ଓ ଅତିଥିକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘରେ ବସିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।

ମନୋଽନୁକୂଲାଃ ପ୍ରମଦାରୂପଵତ୍ଯଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ । ଵସଃ ପ୍ରାସାଦପୃଷ୍ଠେଷୁ ସ୍ଵର୍ଗଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୁଭକର୍ମଣଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯାହାଙ୍କର ମନ ରୂପବତୀ, ଭଲ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଥିବା ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ରାଜମହଳର ଛାତରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଆନ୍ତି।

ନ ଦାନେନ ନ ମାନେନ ନାର୍ଜଵେନ ନ ସଵଯା । ନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ନ ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ସର୍ଵଥା ଵିଷମା ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ଦାନ, ସମ୍ମାନ, ସତ୍ୟତା, ବୟସ, ଶସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର—ଏହା କୌଣସି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।

ଶନୈର୍ଵିଦ୍ଯା ଶନୈର୍ଥାଃ ଶନୈଃ ପର୍ଵତମାରୁହେତ୍ । ଶନୈଃ କାମଂ ଚ ଧର୍ମଂ ଚ ପଞ୍ଚୈତାନି ଶନୈଃ ଶନୈଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ବିଦ୍ୟା ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ, ଧନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜମେ, ପାହାଡ଼ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚଢ଼ାଯାଏ; ଏଭଳି କାମନା ଓ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲଭ୍ୟ।

ଶାଶ୍ଵତଂ ଦେଵପୂଜାଦି ଵିପ୍ରଦାନଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍ । ଶାଶ୍ଵତଂ ସଗୁଣା ଵିଦ୍ଯା ସୁହୃନ୍ମିତ୍ରଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ସଦା ଅବିନାଶୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଗୁଣସହିତ ବିଦ୍ୟା ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବନ୍ଧୁ ସଦା ଅବିନାଶୀ।

ଯେ ବାଲଭାଵାନ୍ନ ପଠନ୍ତି ଵିଦ୍ଯାଂ ଯେ ଯୌଵନସ୍ଥା ହ୍ଯଧନାତ୍ମଦାରାଃ । ତେ ଶୋଚନୀଯା ଇହ ଜୀଵଲୋକେ ମନୁଷ୍ଯରୂପେଣ ମୃଗାଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେମାନେ ଛୁଆଁବେଳେ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ଯୁବାବେଳେ ଧନ ଓ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ଜୀବନ ଲୋକରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅବତାରରେ ପଶୁ ପରି ଘୁରନ୍ତି, ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ।

ପଠନେ ଭୋଜନେ ଚିତ୍ତଂ ନ କୁର୍ଯାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରସେଵକଃ । ସୁଦୂରମପି ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୋ ଵ୍ରଜେଦ୍ଗରୁଡଵେଗଵାନ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେଉଁଠି ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ସେ ଖାଇବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବାରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ଭଳି ଦୂର ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବା ଉଚିତ।

ଯେ ବାଲଭାଵେ ନ ପଠନ୍ତି ଵିଦ୍ଯାଂ କାମାତୁରା ଯୌଵନନଷ୍ଟଵିତ୍ତାଃ । ତେ ଵୃଦ୍ଧବାଵେ ପରିଭୂଯମାନାଃ ସଂଦହ୍ଯମାନାଃ ଶିଶିରେ ଯଥାବ୍ଜମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେମାନେ ଛୁଆଁବେଳେ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ଯୁବାବେଳେ କାମନାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଧନ ହରାଇଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଅସମ୍ମାନ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, ଶୀତକାଳରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି।