ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ରାଜର୍ଷିବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କାର୍ଯଂ ଦେଵଵିପ୍ରାଦିପୂଜନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧେନ ଯଷ୍ଟବ୍ଯଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.

ରାଜା, ଋଷି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବତା ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ।

ଉତ୍ତମୈଃ ସହ ସାଙ୍ଗତ୍ଯଂ ପଣ୍ଡିତୈଃ ସହ ସତ୍କଥାମ୍ । ଅଲୁବ୍ଧୈଃ ସହ ମିତ୍ରତ୍ଵଂ କୁର୍ଵାଣୋ ନାଵସୀଦତି ॥ ୧,୧୦୮.

ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା, ପଣ୍ଡିତମାନୋଁ ସହିତ ଭଲ କଥା ହେବା, ଲୋଭ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବା—ଏମିତି ଲୋକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ପରୀଵାଦଂ ପରାର୍ଥଂ ଚ ପରିହାସଂ ପରସ୍ତ୍ରିଯମ୍ । ପରଵେଶ୍ମନି ଵାସଂ ଚ ନ କୁର୍ଵୀତ କଦାଚନ ॥ ୧,୧୦୮.

କେବେ ବି ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଲାଭ ପାଇଁ କାମ, ଅନ୍ୟର ଉପହାସ, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ରହିବା—ଏହି କିଛି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ପରୋଽପି ହିତଵାବନ୍ଧୁର୍ବନ୍ଧୁରପ୍ଯହିତଃ ପରଃ । ଅହିତୋ ଦେହଜୋ ଵ୍ଯାଧିର୍ହିତମାରଣ୍ଯମୌଷଧମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.

ଯେଉଁ ଅଜଣା ଲୋକ ଉପକାର କରେ, ସେ ମିତ୍ର; ଯେଉଁ ଆତ୍ମୀୟ କିନ୍ତୁ ଅହିତ କରେ, ସେ ପର; ଦେହରେ ହେଉଥିବା ରୋଗ ଶତ୍ରୁ, ଅରଣ୍ୟର ଔଷଧ ମିତ୍ର।

ସ ବନ୍ଧୁର୍ଯୋ ହିତେ ଯୁକ୍ତଃ ସ ପିତା ଯସ୍ତୁ ପୋଷକଃ । ତନ୍ମିତ୍ରଂ ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵାସଃ ସ ଦେଶୋ ଯତ୍ର ଜୀଵ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ଭଲ କାମ କରେ, ସେଇ ମିତ୍ର; ଯିଏ ପୋଷଣ କରେ, ସେ ପିତା; ଯାହାପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ରହିଛି, ସେ ମିତ୍ର; ଯେଉଁ ଦେଶରେ ବଞ୍ଚିପାରିବ, ସେଇ ଦେଶ।

ସ ଭୃତ୍ଯୋ ଯୋ ଵିଧେଯସ୍ତୁ ତଦ୍ବୀଜଂ ଯତ୍ପ୍ରରୋହତି । ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପ୍ରିଯଂ ବ୍ରୂତେ ସ ପୁତ୍ରୋ ଯସ୍ତୁ ଜୀଵତି ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ଆଜ୍ଞାକାରୀ, ସେ ଭୃତ୍ୟ; ଯାହା ବିଜ ଅଙ୍କୁର ହୁଏ, ସେଇ ସତ୍ୟ ବିଜ; ଯିଏ ମିଠା କଥା କହେ, ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା; ଯିଏ ବଞ୍ଚିଛି, ସେ ପୁତ୍ର।

ସ ଜୀଵତି ଗୁଣା ଯସ୍ଯ ଧର୍ମୋ ଯସ୍ଯ ସ ଜୀଵତି । ଗୁଣଧର୍ମଵିହୀନୋ ଯୋ ନିଷ୍ଫଲ ତସ୍ଯ ଜୀଵନମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.

ଯାହାଠାରେ ଗୁଣ ଅଛି, ସେ ବଞ୍ଚିଛି; ଯାହାଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ସେ ବଞ୍ଚିଛି; ଯାହାଠାରେ ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ।

ସା ଭାର୍ଯା ଯା ଗୃହେ ଦକ୍ଷା ସା ଭାର୍ଯାଯା ପ୍ରିଯଂଵଦା । ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପତିପ୍ରାଣା ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପତିଵ୍ରତା ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ଘରେ ଚତୁର, ମିଠା କଥା କହେ, ପତିକୁ ଜୀବନ ଭାବେ ଦେଖେ, ଓ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖେ—ସେଇ ସତ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା।

ନିତ୍ଯ ସ୍ନାତା ସୁଗନ୍ଧା ଚ ନିତ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରିଯଵାଦିନୀ । ଅଲ୍ପଭୁକ୍ତାଲ୍ପଭାଷୀ ଚ ସତତଂ ମଙ୍ଗଲୈର୍ଯୁତା ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ସବୁବେଳେ ସ୍ନାନ କରେ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ସବୁବେଳେ ମିଠା କଥା କହେ, କମ୍ ଖାଏ, କମ୍ କଥା କହେ, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରେ।

ସତତଂ ଧର୍ମବହୁଲା ସତତଂ ଚ ପତିପ୍ରିଯା । ସତତଂ ପ୍ରିଯଵକ୍ରୀ ଚ ସତତଂ ତ୍ଵୃତୁକାମିନୀ ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ସବୁବେଳେ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଚୁର, ପତିପ୍ରତି ସଦା ଭକ୍ତ, ସବୁବେଳେ ମିଠା କଥା କହେ, ଓ ସମୟରେ ସମ୍ମିଳନ ଆଶା କରେ।

ଏତଦାଦିକ୍ରିଯାଯୁକ୍ତା ସର୍ଵସୌ ଭାଗ୍ଯଵର୍ଧିନୀ । ଯସ୍ଯେଦୃଶୀ ଭଵେଦ୍ଭାଯ୍ଯା ସ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋନ ମାନୁଷଃ ॥ ୧,୧୦୮.

ଏପରି ଗୁଣ ଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ। ଯାହାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏପରି, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଭଳି।

ଯସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଵିରୂପାକ୍ଷୀ କଶ୍ମଲା କଲହପ୍ରିଯା । ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଵାଦା ସ୍ଯା ସା ଜରା ନ ଜରା ଜରା ॥ ୧,୧୦୮.

ଯାହାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୁବିକଳ, ଅଶୁଚି, ଝଗଡ଼ାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ, ସବୁବେଳେ ବିରୋଧ କରେ—ସେ ଜରା, ଏହା ପ୍ରକୃତ ଜରା।

ଯସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଶ୍ରିତାନ୍ଯଞ୍ଚ ପରଵେଶ୍ମାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣୀ । କୁକ୍ରିଯା ତ୍ଯକ୍ତଲଜ୍ଜା ଚ ସା ଜରା ନ ଜରା ଜରା ॥ ୧,୧୦୮.

ଯାହାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଚାହେଁ, ଖରାପ କାମ କରେ, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ିଛି—ସେ ଜରା, ଏହା ପ୍ରକୃତ ଜରା।

ଯସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଗୁଣଜ୍ଞା ଚ ଭର୍ତାରମନୁଗାମିନୀ । ଅଲ୍ପାଲ୍ପେନ ତୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ସା ପ୍ରିଯା ନ ପ୍ରିଯା ପ୍ରିଯା ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ଗୁଣ ଜାଣେ, ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, କମ୍ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ—ସେ ପ୍ରିୟା, ଏହା ପ୍ରକୃତ ପ୍ରିୟା।

ଦୁଷ୍ଟା ଭାର୍ଯା ଶଠଂ ମିତ୍ରଂ ଭୃତ୍ଯଶ୍ଚୋତ୍ତରଦାଯକଃ । ସସର୍ପେ ଚ ଗୃହେ ଵାସୋମୃତ୍ଯୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୧,୧୦୮.

ଖରାପ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଚଳାକ ମିତ୍ର, ଆଜ୍ଞା ମାନିନଥିବା ଭୃତ୍ୟ, ଓ ଘରେ ସାପ—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ।

ତ୍ଯଜ ଦୁର୍ଜନସଂସର୍ଗଂ ଭଜ ସାଧୁସମାଗମମ୍ । କୁରୁ ପୁଣ୍ଯମହୋରାତ୍ର ସ୍ମର ନିତ୍ଯମନିତ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.

ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ଛାଡ଼, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହ ରହ, ଦିନ ରାତି ଭଲ କାମ କର, ସବୁବେଳେ ଏହି ସଂସାର ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ମନେ ରଖ।

ଵ୍ଯାଲୀକଣ୍ଠପ୍ରଦେଶାହ୍ଯପି ଚ ଫଣଭୃଦ୍ଭାଷଣା ଯା ଚ ରୌଦ୍ରୀ ଯା କୃଷ୍ଣା ଵ୍ଯାକୁଲାଗୀ ରୁଧିରନଯନସଂଵ୍ଯାକୁଲା ଵ୍ଯାଘ୍ରକଲ୍ପା । କ୍ରୋଧେ ଯୈଵୋଗ୍ରଵକ୍ତ୍ରା ସ୍ଫୁରଦନଲଶିଖା କାକଜିହ୍ଵା କରାଲା ସେଵ୍ଯା ନ ସ୍ତ୍ରୀ ଵିଦଗ୍ଧା ପରପୁରଗମନା ଭ୍ରାନ୍ତଚିତ୍ତା ଵିରାକ୍ତ ॥ ୧,୧୦୮.

ଯିଏ ସାପ ଭଳି ଭୟଙ୍କର, କଳା, ଅଶାନ୍ତ, ରକ୍ତ ଆଖି, ବାଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୋଧରେ ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର, କାକ ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜିଭା, ନିର୍ଦ୍ଦୟ—ଏମିତି ଚତୁର ନାରୀ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଏ, ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ସ୍ନେହ ନଥିବା, ଏମିତି ଜଣେ ଜଣାନୀଙ୍କୁ କେବେ ବି ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସକ୍ତିଃ ସୁତୋକେ ସୁକୃତଂ କୃତଘ୍ନେ ଶତିଂ ଚ ଵହ୍ନୌ (ସୀତାପହୌ ହ୍ଯତପଯୈଵ)?ହୈମେ । ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ଦୈଵଵଶାତ୍କଦାଚିଦ୍ଵେଶ୍ଯାସୁ ରାଗୋ ନ ଭଵେତ୍କଦାଚିତ୍ ॥ ୧,୧୦୮.

କେବେ କେବେ ଜଣେ ଶିଶୁରେ ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ, କେବେ ଅକୃତଜ୍ଞ ମଣିଷରେ ମଧ୍ୟ ନେଇକି ନିତି ଦେଖାଯାଏ, ସୁନାରେ ଶତଗୁଣ ଅଗ୍ନି ଜଳିଉଠେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କେବେ କେବେ ବେଶ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ ଆସକ୍ତି ହୁଏ, ଆଉ କେବେ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଭୁଜଙ୍ଗମେ ଵେଶ୍ମନି ଦୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟେ ଵ୍ଯାଧୌ ଚିକିତ୍ସାଵିନିଵର୍ତିତେ ଚ । ଦେହେ ଚ ବାଲ୍ଯାଦିଵଯୋଽନ୍ଵିତେ ଚ କାଲା ଵୃତୋଽସୌ ଲଭତେ ଧୃତିଂ କଃ ॥ ୧,୧୦୮.

ଘରେ ସାପ ଦେଖିଲେ, ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ଭଲ ହେଉନାହିଁ, ବା ଶରୀରରେ ବାଳ୍ୟ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଲେ—ଏପରି ସମୟରେ କିଏ ଶାନ୍ତ ଓ ଧୃତିଶୀଳ ରହିପାରିବ?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୦୯ ସୂତ ଉଵାଚ । ଆପଦର୍ଥେ ଧନଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରାନ୍ରକ୍ଷେଦ୍ଧନୈରପି । ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ରକ୍ଷେଦ୍ଦାରୈରପି ଧନୈରପି ॥ ୧,୧୦୯.

ସୂତ କହିଲେ: ଦୁଃଖର ସମୟରେ ଧନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଧନ ଦେଇ ଜନାନୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଆଉ ସବୁବେଳେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଚାହେଁ ଧନ କିମ୍ବା ଜନାନୀକୁ ଦେଇ ହେଉ।

ତ୍ଯଜେଦକଂ କୁଲସ୍ଯାର୍ଥେ ଗ୍ରାମସ୍ଯାର୍ଥେ କୁଲଂ ତ୍ଯଜେତ୍ । ଗ୍ରାମଂ ଜନପଦସ୍ଯାର୍ଥେ ଆତ୍ମାର୍ଥେ ପୃଥିଵୀଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ପରିବାର ପାଇଁ ଜଣେକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ପରିବାରକୁ, ଦେଶ ପାଇଁ ଗ୍ରାମକୁ, ଆଉ ନିଜ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଵରଂ ହି ନରକେ ଵାସୋ ନ ତୁ ଦୁଶ୍ଚରିତେ ଗୃହେ । ନରକାତ୍କ୍ଷୀଯତେ ପାପ କୁଗୃହାନ୍ନ ନିଵର୍ତତେ ॥ ୧,୧୦୯.

ନରକରେ ରହିବା ଭଲ, ଦୁଷ୍ଟ ଘରରେ ରହିବା ଭଳି ନୁହେଁ; ନରକରେ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଘରରେ ଏହା କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଚଲତ୍ଯେକେନ ପାଦେନ ତିଷ୍ଠତ୍ଯେକେନ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ । ନ ପରୀକ୍ଷ୍ଯ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ପୂର୍ଵମାଯତନଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏକ ପାଏ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଆଉ ଏକ ପାଏ ରହିଯାଏ; ନୂତନ ସ୍ଥାନକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିନଥିଲେ ପୁରୁଣା ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ଦିଏ ନାହିଁ।

ତ୍ଯଜେଦ୍ଦେଶମସଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଵାସଂ ସୋପଦ୍ରଵଂ ତ୍ଯଜେତ୍ । ତ୍ଯଜେତ୍କୃପଣରାଜାନଂ ମିତ୍ରଂ ମାଯାମଯଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଅସଦ୍ବ୍ୟବହାର ଥିବା ଦେଶ, ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ଘର, କଞ୍ଜୁଷ ରାଜା, ଆଉ ମିଥ୍ୟା ମିତ୍ର—ଏମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଥେନ କିଂ କୃପଣହସ୍ତଗତେନ କେନ ଜ୍ଞାନେନ କିଂ ବହୁଶଠାଗ୍ରହସଂକୁଲେନ । ରୂପେଣ କିଂ ଗୁଣପରାକ୍ରମଵର୍ଜିତେନ ମିତ୍ରେଣ କିଂ ଵ୍ଯସନକାଲପରାଙ୍ମୁଖେନ ॥ ୧,୧୦୯.

କଞ୍ଜୁଷ ହାତରେ ଧନ ଥିଲେ କଣ ଉପକାର? ଚତୁର୍ ଚତୁର୍ଥାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଜ୍ଞାନ କଣ ଲାଭ? ଗୁଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ବିନା ରୂପ କଣ କାମର? ଦୁଃଖରେ ପଛ ଫେରିଯିବା ମିତ୍ର କଣ ଲାଗି?

ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ବହଵଃ ସହାଯାଃ ସର୍ଵେ ପଦସ୍ଥସ୍ଯ ଭଵନ୍ତି ମିତ୍ରାଃ । ଅର୍ଥୈର୍ଵିହୀନସ୍ଯ ପଦଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ଭଵତ୍ଯକାଲେ ସ୍ଵଜନୋଽପି ଶତ୍ରୁଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତି ଓ ପଦ ଥାଏ, ଅନେକ ଅଜଣା ଲୋକ ମିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ପଦ ହରାଇଲେ, ସମୟ ଖରାପ ହେଲେ, ନିଜ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ଆପତ୍ସୁ ମିତ୍ରଂ ଜାନୀ ଯାଦ୍ରଣେ ଶୂରଂ ରହଃ ଶୁଚିମ୍ । ମାର୍ଯା ଚ ଵିଭଵେ କ୍ଷୀଣେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ଚ ପ୍ରିଯାତିଥିମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

ଦୁଃଖରେ ମିତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର, ଏକାଏକି ରହିଲେ ଶୁଚି, ଧନ ହରାଇଲେ ସତୀ ଜନାନୀ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି—ଏମାନଙ୍କୁ ତାଳମାତ୍ରାରେ ଚିହ୍ନିହେବ।

ଵୃକ୍ଷଂ କ୍ଷୀଣଫଲଂ ତ୍ଯଜନ୍ତି ଵିହଗାଃ ଶୁଷ୍କଂ ସରଃ ସାରସାନିର୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ତ୍ଯଜନ୍ତି ଗଣିକା ଭ୍ରଷ୍ଟଂ ନୃପଂ ମନ୍ତ୍ରିଣଃ । ପୁଷ୍ପଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ତ୍ଯଜନ୍ତି ମଧୁପାଃ ଦର୍ଗ୍ଧ ଵନାନ୍ତଂ ମୃଗାଃ ସର୍ଵଃ କାର୍ଯଵଶାଜ୍ଜନୋ ହି ରମତେ କସ୍ଯାସ୍ତି କୋ ଵଲ୍ଲଭଃ ॥ ୧,୧୦୯.

ଫଳ ଶେଷ ହେଲେ ପକ୍ଷୀ ଗଛ ଛାଡ଼ିଯାଏ, ପାଣି ଶୁଖିଗଲେ କୂଳିଙ୍ଗ କୁଆଁ ଛାଡ଼େ, ଧନ ନଥିଲେ ବେଶ୍ୟା ପୁରୁଷକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଲେ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାକୁ ଛାଡ଼େ, ମାଳା ମୁଝିଗଲେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଛାଡ଼ିଯାଏ, ଜଙ୍ଗଲ ଜଳିଗଲେ ମୃଗ ଚାଲିଯାଏ—ସବୁଠି ଲୋକ ନିଜ କାମ ପାଇଁ ହିଁ ରହେ, କିଏ କାହାର ନିଜ ଅଟୁଟ ସାଥୀ?

ଲୁବ୍ଧମର୍ଥପ୍ରଦାନେନ ଶ୍ଲାଧ୍ଯମଞ୍ଜଲିକର୍ମଣା । ମୂର୍ଖଂ ଛନ୍ଦାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚ ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ପଣ୍ଡିତମ୍ ॥ ୧,୧୦୯.

କଞ୍ଜୁଷ ଧନ ଦେଲେ ଖୁସି ହୁଏ, ଲୋଭୀ ଆଦର ଦେଲେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ମୂର୍ଖ ଚାଟୁକାରିତାରେ ଖୁସି ହୁଏ, ପଣ୍ଡିତ ସତ୍ୟ କଥାରେ ପ୍ରସନ୍ନ।