ଜାତ୍ଯନ୍ଧବଧିରେ ମୂକେ ନ ଦୋଷଃ ପରିଵେଦନେ । ନଷ୍ଟେ ମୃତେ ପ୍ରଵ୍ରଜିତେ କ୍ଲୀବେ ଵା ପତିତେ ପତୌ ॥ ୧,୧୦୭.
ଜନ୍ମଜାତ ଅନ୍ଧ, ବଧିର କିମ୍ବା ଗୁଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘୋଷଣା କରିଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ପତି ନଷ୍ଟ, ମୃତ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ନପୁଂସକ କିମ୍ବା ପତିତ ହେଲେ, ସୂତକ ହୁଏ।
ପଞ୍ଚସ୍ଵାପତ୍ସୁ ନାରୀଣାଂ ପତିରନ୍ଯୋ ଵିଧୀଯତେ । ଭର୍ତ୍ରା ସହମୃତା ନାରୀ ରୋମାବ୍ଦାନି ଵସେଦ୍ଦିଵି ॥ ୧,୧୦୭.
ପାଞ୍ଚ ଦୁର୍ଘଟନାରେ ନାରୀମାନେ ପତି ହରାଇଲେ ଅନ୍ୟ ପତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୁଏ। ପତି ସହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ନାରୀ ତାଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ଗଣନା ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।
ଶ୍ଵାଦିଦଷ୍ଟସ୍ତୁ ଗାଯତ୍ତ୍ର୍ଯା ଜପାଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଦାହ୍ଯୋ ଲୋକାଗ୍ନିନା ଵିପ୍ରଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲାଦ୍ଯୈର୍ହତୋଽଗ୍ନିମାନ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କୁକୁର କିମ୍ବା ଏହା ପରି ପଶୁ ଦଂଶିଲେ, ଜଦି ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ, ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ସଂସାରର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଏହା ପରି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୁଏ, ସେ ଅଗ୍ନିଧାରୀ ହୁଅନ୍ତି।
କ୍ଷୀରୈଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ତସ୍ଯାସ୍ଥି ସ୍ଵାଗ୍ନିନା ମନ୍ତ୍ରତୋ ଦହେତ୍ । ପ୍ରଵାସେ ତୁ ମୃତେ ଭୂଯଃ କୃତ୍ଵା [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶମଯଂ] ଦହେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ସେହି ଅସ୍ଥିକୁ ଦୁଧରେ ଧୋଇ, ନିଜ ଅଗ୍ନିରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ବିଦେଶରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ କୁଶ ଘାସର ଏକ ପୁତୁଳି ବନେଇ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ।
କୃଷ୍ଣାଜିନେ ସମାସ୍ତୀର୍ଯ ଷଟ୍ଶତାନି ପଲାଶଜାନ୍ । ଶମୀଂ ଶିଶ୍ନେ ଵିନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ଅରଣିଂ ଵୃଷଣେ କ୍ଷିପେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିଛାଇ ଛଅଶଏ ପଳାଶ ପତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ଶମୀ ଡାଳକୁ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ରଖି, ଅରଣିକୁ ଶୁକ୍ରାଶୟ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
କଣ୍ଡଂ ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତେ ତୁ ଵାମହସ୍ତେ ତଥୋପଭୃତ୍ । ପାର୍ଶ୍ଵେ ତୂଲୂଖଲଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୃଷ୍ଠେ ତୁ ମୁସଲଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କଣ୍ଡକୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଏବଂ ମୁସଳକୁ ବାମ ହାତରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ତୁଳୁଖଳକୁ ପାଖରେ ଏବଂ ମୁସଳକୁ ପିଠିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉରେ ନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ଦୃଷଦଂ ତଣ୍ଡୁଲାଜ୍ଯତିଲାନ୍ମୁଖେ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ ଚ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀଂ ଦଦ୍ଯାଦାଜ୍ଯସ୍ଥାଲୀଂ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୋଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ଛାତି ଉପରେ ପାଥର, ମୁହଁରେ ଚାଉଳ, ଘିଅ ଓ ତିଳ ରଖିବା ଉଚିତ। କାନରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ ଘିଅ ଦେବା ବାଟି ରଖିବା ଉଚିତ।
କର୍ଣେ ନେତ୍ରେ ମୁଖେ ଘ୍ରାଣେ ହିରଣ୍ଯଶକଲାନ୍ କ୍ଷିପେତ୍ । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୋପକରଣାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଗତିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କାନ, ଆଖି, ମୁହଁ ଓ ନାକରେ ସୁନା ଟୁକୁଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଅସୌ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଲୋକାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାଜ୍ଯାହୁତିଃ ସକୃତ୍ । ହଂସସାରସକ୍ରୌଞ୍ଚାନାଂ ଚକ୍ରଵାକଂ ଚ କୁକ୍ରୁଟମ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
‘ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଁ’ ବୋଲି ଏକଥର ଘିଅ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଆହୁତି ହଁସ, ସାରସ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଚକ୍ରବାକ ଓ କୁକୁଡ଼ା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯିବ।
ମଯରମେଷଘାତୀ ଚ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି । ପକ୍ଷିଣଃ ସକଲାନ୍ହତ୍ଵା ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୧୦୭.
ମୟୁର, ମେଷ କିମ୍ବା ଛାଗ ମାରିଥିଲେ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀ ମାରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ସର୍ଵାଂଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦାନ୍ହତ୍ଵା ଅହୋରାତ୍ରୋ ଷିତୋ ଜପେତ୍ । ଶୂଦ୍ରଂ ହତ୍ଵା ଚରେତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରମତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ତୁ ଵୈଶ୍ଯହା । କ୍ଷତ୍ତ୍ରଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଵିପ୍ରଂ ଦ୍ଵାଵିଂଶାତ୍ରିଂଶମାହରେ (ଵହେ) ତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ସମସ୍ତ ଚତୁଷ୍ପଦ ପଶୁ ମାରିଥିଲେ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଶୂଦ୍ର ମାରିଥିଲେ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ବୈଶ୍ୟ ମାରିଲେ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର, କ୍ଷତ୍ରିୟ ମାରିଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାରିଲେ ବାଇଶି କିମ୍ବା ତିରିଶି ଦିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୦୮ ସୂତ ଉଵାଚ । ନୀତିସାରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରାଦିସଂଶ୍ରିତମ୍ । ରାଜାଦିଭ୍ଯୋ ହିତଂ ପୁଣ୍ଯମାଯୁଃ ସ୍ଵର୍ଗାଦିଦାଯକମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ସୂତ କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ନୀତିର ସାର କହିବି, ଯାହା ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ପରି ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଉପକାରୀ, ପୁଣ୍ୟମୟ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସଦ୍ଭିଃ ସଙ୍ଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ସିଦ୍ଧିକାମଃ ସଦା ନରଃ । ନାସଦ୍ଭିରିହଲୋକାଯ ପରଲୋକାଯ ଵା ହିତମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ଯେଉଁ ମଣିଷ ସଫଳତା ଚାହାଏ, ସେ ସଦା ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ କରିଲେ ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକର କୌଣସି ଭଲ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵର୍ଜଯେତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରସଂଵାଦମଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ତୁ ଦର୍ଶନମ୍ । ଵିରୋଧଂ ସହ ମିତ୍ରେଣ ସଂପ୍ରୀତିଂ ଶତ୍ରୁସେଵିନା ॥ ୧,୧୦୮.
ତୁଚ୍ଛ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସାମ୍ନା, ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବିରୋଧ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେବକ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠତା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ମୂର୍ଖଶିଷ୍ଯୋପଦେଶେନ ଦୁଷ୍ଟସ୍ତ୍ରୀଭରଣେନ ଚ । ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ସଂପ୍ରଯୋଗେଣ ପଣ୍ଡିତୋଽପ୍ଯଵସୀଦତି ॥ ୧,୧୦୮.
ମୂର୍ଖ ଛାତ୍ରକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇବା, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ପାଳିବା କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ କରିଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ବାଲିଶଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରମଯୋଦ୍ଧାରଂ ଵିଶଂ ଜଡମ୍ । ଶୂଦ୍ରମକ୍ଷରସଂଯୁକ୍ତଂ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ଅବୁଝ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଇଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ମୂଢ଼ ବୈଶ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷର ଜ୍ଞାନୀ ଶୂଦ୍ର — ଏମାନେଠାରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ।
କାଲେନ ରିପୁଣାସନ୍ଧିଃ କାଲେ ମିତ୍ରେଣ ଵିଗ୍ରହଃ । କାର୍ଯକାରଣମାଶ୍ରିତ୍ଯ କାଲଂ କ୍ଷିପତି ପଣ୍ଡିତଃ ॥ ୧,୧୦୮.
ଯଥାସମୟରେ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ସମ୍ଧି ଓ ମିତ୍ର ସହିତ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ। ପଣ୍ଡିତ ଲୋକେ କାମର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସମୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
କାଲଃ ପଚତି ଭୂତାନି କାଲଃ ସଂହରତେ ପ୍ରଜାଃ । କାଲଃ ସୁପ୍ତେଷୁ ଜାଗର୍ତି କାଲୋ ହି ଦୁରତିକ୍ରମଃ ॥ ୧,୧୦୮.
ସମୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପକାଏ, ସମୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଅଏ। ସମସ୍ତେ ଶୁଏଲେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ଜାଗିଥାଏ, କାରଣ ସମୟକୁ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
କାଲେଷୁ ହରତେ ଵୀର୍ଯଂ କାଲେ ଗର୍ଭେ ଚ ଵର୍ତତେ । କାଲୋ ଜନଯତେ ସୃଷ୍ଟିଂ ପୁନଃ କାଲୋଽପି ସଂହରେତ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ସମୟରେ ଶକ୍ତି ହରାଯାଏ, ସମୟରେ ଗର୍ଭରେ ରହେ। ସମୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ପୁନି ସମୟ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
କାଲଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଗତିର୍ନିତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଵିଧଶ୍ଚେହ ଭାଵ୍ଯତେ । ସ୍ଥୂଲସଂଗ୍ରହଚାରେଣ ସୂକ୍ଷ୍ମଚାରାନ୍ତରେଣ ଚ ॥ ୧,୧୦୮.
ସମୟ ସଦା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଚଳେ, ଏଠାରେ ଦୁଇପ୍ରକାର ଭାବିତ ହୁଏ: ଏକଟି ହେଉଛି ମୋଟା ଭାବରେ ଚଳାଚଳ, ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭିତରଣ ଗତି।
ନୀତିସାରଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଯ ଇମମୂଚ ବୃହସ୍ପତିଃ । ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଯେନ ଚେନ୍ଦ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ହତ୍ଵାପ୍ନୁଯାଦ୍ଦିଵମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ନୀତିର ମୂଳ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସବୁକିଛି ଜାଣି, ଦାନବମାନୋଁକୁ ହରାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ରାଜର୍ଷିବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କାର୍ଯଂ ଦେଵଵିପ୍ରାଦିପୂଜନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧେନ ଯଷ୍ଟବ୍ଯଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ରାଜା, ଋଷି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବତା ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ଉତ୍ତମୈଃ ସହ ସାଙ୍ଗତ୍ଯଂ ପଣ୍ଡିତୈଃ ସହ ସତ୍କଥାମ୍ । ଅଲୁବ୍ଧୈଃ ସହ ମିତ୍ରତ୍ଵଂ କୁର୍ଵାଣୋ ନାଵସୀଦତି ॥ ୧,୧୦୮.
ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା, ପଣ୍ଡିତମାନୋଁ ସହିତ ଭଲ କଥା ହେବା, ଲୋଭ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବା—ଏମିତି ଲୋକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ପରୀଵାଦଂ ପରାର୍ଥଂ ଚ ପରିହାସଂ ପରସ୍ତ୍ରିଯମ୍ । ପରଵେଶ୍ମନି ଵାସଂ ଚ ନ କୁର୍ଵୀତ କଦାଚନ ॥ ୧,୧୦୮.
କେବେ ବି ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଲାଭ ପାଇଁ କାମ, ଅନ୍ୟର ଉପହାସ, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ରହିବା—ଏହି କିଛି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପରୋଽପି ହିତଵାବନ୍ଧୁର୍ବନ୍ଧୁରପ୍ଯହିତଃ ପରଃ । ଅହିତୋ ଦେହଜୋ ଵ୍ଯାଧିର୍ହିତମାରଣ୍ଯମୌଷଧମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ଯେଉଁ ଅଜଣା ଲୋକ ଉପକାର କରେ, ସେ ମିତ୍ର; ଯେଉଁ ଆତ୍ମୀୟ କିନ୍ତୁ ଅହିତ କରେ, ସେ ପର; ଦେହରେ ହେଉଥିବା ରୋଗ ଶତ୍ରୁ, ଅରଣ୍ୟର ଔଷଧ ମିତ୍ର।
ସ ବନ୍ଧୁର୍ଯୋ ହିତେ ଯୁକ୍ତଃ ସ ପିତା ଯସ୍ତୁ ପୋଷକଃ । ତନ୍ମିତ୍ରଂ ଯତ୍ର ଵିଶ୍ଵାସଃ ସ ଦେଶୋ ଯତ୍ର ଜୀଵ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୦୮.
ଯିଏ ଭଲ କାମ କରେ, ସେଇ ମିତ୍ର; ଯିଏ ପୋଷଣ କରେ, ସେ ପିତା; ଯାହାପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ରହିଛି, ସେ ମିତ୍ର; ଯେଉଁ ଦେଶରେ ବଞ୍ଚିପାରିବ, ସେଇ ଦେଶ।
ସ ଭୃତ୍ଯୋ ଯୋ ଵିଧେଯସ୍ତୁ ତଦ୍ବୀଜଂ ଯତ୍ପ୍ରରୋହତି । ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପ୍ରିଯଂ ବ୍ରୂତେ ସ ପୁତ୍ରୋ ଯସ୍ତୁ ଜୀଵତି ॥ ୧,୧୦୮.
ଯିଏ ଆଜ୍ଞାକାରୀ, ସେ ଭୃତ୍ୟ; ଯାହା ବିଜ ଅଙ୍କୁର ହୁଏ, ସେଇ ସତ୍ୟ ବିଜ; ଯିଏ ମିଠା କଥା କହେ, ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା; ଯିଏ ବଞ୍ଚିଛି, ସେ ପୁତ୍ର।
ସ ଜୀଵତି ଗୁଣା ଯସ୍ଯ ଧର୍ମୋ ଯସ୍ଯ ସ ଜୀଵତି । ଗୁଣଧର୍ମଵିହୀନୋ ଯୋ ନିଷ୍ଫଲ ତସ୍ଯ ଜୀଵନମ୍ ॥ ୧,୧୦୮.
ଯାହାଠାରେ ଗୁଣ ଅଛି, ସେ ବଞ୍ଚିଛି; ଯାହାଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ସେ ବଞ୍ଚିଛି; ଯାହାଠାରେ ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ।
ସା ଭାର୍ଯା ଯା ଗୃହେ ଦକ୍ଷା ସା ଭାର୍ଯାଯା ପ୍ରିଯଂଵଦା । ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପତିପ୍ରାଣା ସା ଭାର୍ଯା ଯା ପତିଵ୍ରତା ॥ ୧,୧୦୮.
ଯିଏ ଘରେ ଚତୁର, ମିଠା କଥା କହେ, ପତିକୁ ଜୀବନ ଭାବେ ଦେଖେ, ଓ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖେ—ସେଇ ସତ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା।
ନିତ୍ଯ ସ୍ନାତା ସୁଗନ୍ଧା ଚ ନିତ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରିଯଵାଦିନୀ । ଅଲ୍ପଭୁକ୍ତାଲ୍ପଭାଷୀ ଚ ସତତଂ ମଙ୍ଗଲୈର୍ଯୁତା ॥ ୧,୧୦୮.
ଯିଏ ସବୁବେଳେ ସ୍ନାନ କରେ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ସବୁବେଳେ ମିଠା କଥା କହେ, କମ୍ ଖାଏ, କମ୍ କଥା କହେ, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରେ।