ରାଜ୍ଞୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଷଡ୍ଭାଗଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ଵିଂଶତିମ୍ । ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ କୃଷିକର୍ତା ନ ଲିପ୍ଯତେ ॥ ୧,୧୦୭.
ରାଜାକୁ ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ, ଦେବତାମାନେକୁ ଏକ ବିଂଶାଂଶ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ତିରିଶି ତିନି ଅଂଶ ଦେଇଲେ, କୃଷକ ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ।
କର୍ଷକାଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଵିଟ୍ଛୂଦ୍ରାଃ ଖଲେଽଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଚୌରକଃ । ଦିନତ୍ରଯେଣ ଶୁଧ୍ଯେତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରେତସୂତକେ ॥ ୧,୧୦୭.
କୃଷକ—କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଶୂଦ୍ର—ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶ ନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚୋର; ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଅଶୌଚ୍ୟରୁ ତିନି ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରୋ ଦଶାହାଦ୍ଵୈଶ୍ଯାସ୍ତୁ ଦ୍ଵାଦଶାହାନ୍ମାସି ଶୂଦ୍ରକଃ । ଯାତି ଵିପ୍ରୋ ଦଶାହାତ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ତ୍ରୋ ଦ୍ଵାଦଶକାଦ୍ଦିନାତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦଶ ଦିନରେ, ବୈଶ୍ୟ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଦଶାହାଦ୍ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରୋ ମାସେନ ଶୁଧ୍ଯତି । ଏକପିଣ୍ଡାସ୍ତୁ ଦାଯାଦାଃ ପୃଥଗ୍ଦ୍ଵାରନିକେତନାଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ବୈଶ୍ୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ, ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅଲଗା ଘର ଓ ଦ୍ୱାରରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକ ଏକ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଜନ୍ମନା ଚ ଵିପତ୍ତୌ ଚ ଭଵେତ୍ତେଷାଂ ଚ ସୂତକମ୍ । ଚତୁର୍ଥେ ଦଶରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ଷଣ୍ଣିଶାଃ ପୁଂସି ପଞ୍ଚମେ ॥ ୧,୧୦୭.
ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ ସୂତକ ହୁଏ; ଚାରି ଦିନ ଓ ଦଶ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ରହେ, ପୁଅ ହେଲେ ଛଅ ରାତି ଓ ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଥାଏ।
ଷଷ୍ଠେ ଚତୁର ହାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିଃ ସପ୍ତମେ ଚ ଦିନତ୍ରଯମ୍ । ଦେଶାନ୍ତରେ ମୃତେ ବାଲେ ସଦ୍ଯଃ ଶୁଦ୍ଧିର୍ଯତୋ ମୃତେ ॥ ୧,୧୦୭.
ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଚାରି ରାତି ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ସପ୍ତମ ଦିନରେ ତିନି ଦିନ ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ। ଦୂର ଦେଶରେ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେ ଶିଶୁ ଥିବାରୁ ସତ୍ସତେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।
ଅଜାତଦନ୍ତା ଯେ ବାଲା ଯେ ଚ ଗର୍ଭାଦ୍ଵିନିଃ ସୃତାଃ । ନ ତେଷାମଗ୍ନିସଂସ୍କାରୋ ନ ପିଣ୍ଡଂ ନୋଦକକ୍ରିଯା ॥ ୧,୧୦୭.
ଯେଉଁ ଶିଶୁମାନେ ଦାନ୍ତ ଆସିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗର୍ଭରୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ସଂସ୍କାର, ପିଣ୍ଡ ଦାନ କିମ୍ବା ଜଳ ଦାନ ଦରକାର ନୁହେଁ।
ଯଦି ଗର୍ଭୋ ଵିପଦ୍ଯତ ସ୍ତ୍ରଵତେ ଵାପି ଯୋଷିତଃ । ଯାଵନ୍ମାସଂ ସ୍ଥିତୋ ଗର୍ଭସ୍ତାଵଦ୍ଦିନାନି ସୂତକମ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ଯଦି ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ ହୁଏ କିମ୍ବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଯେତେ ମାସ ଗର୍ଭ ଥିଲା, ସେତେ ଦିନ ସୂତକ ରହେ।
ଆନାମକରଣାତ୍ସଦ୍ଯ ଆଚୂଡାନ୍ତାଦହର୍ନିଶମ୍ । ଆଵ୍ରତାତ୍ତୁ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ତଦୂର୍ଧ୍ଵନ୍ଦଶଭିର୍ଦିନୈଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ନାମକରଣ ପରେ ସତ୍ସତେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଚୂଡ଼ାକରଣ ପରେ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି; ବ୍ରତ ନେଇଲେ ତିନି ରାତି; ତାପରେ ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।
ଆଚତୁର୍ଥାଦ୍ଭଵେତ୍ସ୍ତ୍ରଵଃ ପାତଃ ପଞ୍ଚମଷଷ୍ଠଯୋଃ । ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯା ଦଗ୍ନିହୋତ୍ରାନ୍ନାଶୁଦ୍ଧିଃ ସଙ୍ଗଵର୍ଜନାତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ଚତୁର୍ଥ ଦିନରୁ ରଜସ୍ରାବ ହୁଏ; ପଞ୍ଚମ ଓ ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ପତନ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀମାନେ ସଂସ୍ପର୍ଶ ବିରତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।
ଶିଲ୍ପିନଃ କାରଵୋ ଵୈଦ୍ଯା ଦାସୀଦାସାଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯକାଃ । ଅଗ୍ନିମାଞ୍ଛ୍ରୋତ୍ରିଯୋ ରାଜା ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ॥ ୧,୧୦୭.
କାମିନୀ, କୁଶଳ କାରିଗର, ଡାକ୍ତର, ଦାସୀ, ଦାସ, ଚାକର, ଅଗ୍ନିଧାରୀ, ବେଦବିଦ୍, ଓ ରାଜା—ଏମାନେ ସତ୍ସତେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଦଶାହାଚ୍ଛୁଧ୍ଯତେ ମାତା ସ୍ନାନାତ୍ସୂତେ ପିତା ଶୁଚିଃ । ସଙ୍ଗାତ୍ସୂତୌ ସୂତକଂ ସ୍ଯାଦୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପିତା ଶୁଚିଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ମାଆ ଦଶ ଦିନ ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଏ, ସନାନ କଲେ ବାପା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ସୂତକ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଛିଟିଲେ ବାପା ଶୁଦ୍ଧି ପାଏ।
ଵିଵାହୋତ୍ସଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଅନ୍ତରା ମୃତସୂତକେ । ପୂର୍ଵସଂକଲ୍ପିତାଦନ୍ଯଵର୍ଜନଂ ଚ ଵିଧୀଯତେ ॥ ୧,୧୦୭.
ବିବାହ, ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ସୂତକ ହେଲେ, ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବାକୁ ନିଷେଧ ଅଛି।
ମୃତେନ ଶୁଧ୍ଯତେ ସୂତିଃ ମୃତଵଜ୍ଜାତକଂ ଜନୌ । ଗୋଗ୍ରହାଦୌ ଵିପନ୍ନାନାମେକରାତ୍ରଂ ତୁ ସୂତକମ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ସୂତକ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଜନ୍ମକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ମନାଯାଏ। ଗୋ ଚୋରି ଓ ଏପରି ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଏକ ରାତି ମାତ୍ର ସୂତକ ରହେ।
ଅନାଥପ୍ରେତଵହନାତ୍ପ୍ରାଣାଯାମେନ ଶୁଧ୍ଯତି । ପ୍ରେତଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵହନାନ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ଅନାଥ ମୃତଦେହ ବୋହିଲେ ପ୍ରାଣାୟାମ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଶୂଦ୍ର ମୃତଦେହ ବୋହିଲେ ତିନି ରାତି ଅଶୁଦ୍ଧି ରହେ।
ଆତ୍ମଘାତିଵିଷୋଦ୍ଵନ୍ଧକୃମିଦଷ୍ଟେ ନ ସଂସ୍କୃତିଃ । ଗୋହତଂ କୃମିଦଷ୍ଟଂ ଚ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୧୦୭.
ଆତ୍ମହତ୍ୟା, ବିଷ, ଅନ୍ଧକାର କିମ୍ବା ସାପ ଡ଼ସିଲେ କୌଣସି ସଂସ୍କାର ନାହିଁ। ସାପ ମାରିଥିବା କିମ୍ବା କୀଟ ଡ଼ସିଥିବା ଗାଈକୁ ଛୁଇଁଲେ, ଦୁର୍ଲଭ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।
ଅଦୁଷ୍ଟାପତିତଂ ଭାର୍ଯା ଯୌଵନେ ଯା ପରିତ୍ଯଜେତ୍ । ସପ୍ତଜନ୍ମ ଭଵେତ୍ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦୋଷ କିମ୍ବା ଅପମାନ ଛଡ଼ା ଯଦି ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ନାରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ ଓ ପୁନିପୁନି ବିଧବା ହେବେ।
ବାଲହତ୍ଯା ତ୍ଵଗମନାଦୃତୌ ଚ ସ୍ତ୍ରୀ ତୁ ସୂକରି । ଅଗମ୍ଯା ଵ୍ରତକାରିଣ୍ଯୋ ଭ୍ରଷ୍ଟପାନୋଦକକ୍ରିଯାଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ଯିଏ ଶିଶୁ ହତ୍ୟା କରେ, ଅନୁଚିତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କାମ କରେ, ସେ 'ସୂକରୀ' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ। ଅନୁଚିତ ପୁରୁଷ ସହ ମିଶୁଥିବା, ବ୍ରତ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ପାପ କରୁଥିବା ନାରୀମାନେ ଜଳ କ୍ରିୟାର ଅଧିକାର ହରାଇଦିଅନ୍ତି।
ଔରସଃ କ୍ଷେତ୍ରଜଃ ପୁତ୍ରଃ ପିତୃଜୌ ପିଣ୍ଡଦୌ ପିତୁଃ । ପରିଵିତ୍ତେସ୍ତୁ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍କନ୍ଯାଯାଃ କୃଚ୍ଛ୍ରମେଵ ଚ ॥ ୧,୧୦୭.
ଅଂଶୁମାନ୍ୟ ପୁଅ, କ୍ଷେତ୍ରଜ ପୁଅ ଓ ପିତାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁଅ ପିତାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ; ଦତ୍ତକ ପୁଅ ଓ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧି ଦୁର୍ଲଭ।
ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚରେଦ୍ଦାତା ହୋତା ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଞ୍ଚରେତ୍ । କୁବ୍ଜଵାମନଷଣ୍ଡେଷୁ ଗଦ୍ଗଦେଷୁ ଜଡେଷୁ ଚ ॥ ୧,୧୦୭.
ଦାତା ଓ ହୋତା ଅତି କଠିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ; କୁବ୍ଜ, ବାମନ, ନପୁଂସକ, ତୁତଲା କିମ୍ବା ମୂଢ଼ ମାନେ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦରକାର।
ଜାତ୍ଯନ୍ଧବଧିରେ ମୂକେ ନ ଦୋଷଃ ପରିଵେଦନେ । ନଷ୍ଟେ ମୃତେ ପ୍ରଵ୍ରଜିତେ କ୍ଲୀବେ ଵା ପତିତେ ପତୌ ॥ ୧,୧୦୭.
ଜନ୍ମଜାତ ଅନ୍ଧ, ବଧିର କିମ୍ବା ଗୁଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘୋଷଣା କରିଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ପତି ନଷ୍ଟ, ମୃତ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ନପୁଂସକ କିମ୍ବା ପତିତ ହେଲେ, ସୂତକ ହୁଏ।
ପଞ୍ଚସ୍ଵାପତ୍ସୁ ନାରୀଣାଂ ପତିରନ୍ଯୋ ଵିଧୀଯତେ । ଭର୍ତ୍ରା ସହମୃତା ନାରୀ ରୋମାବ୍ଦାନି ଵସେଦ୍ଦିଵି ॥ ୧,୧୦୭.
ପାଞ୍ଚ ଦୁର୍ଘଟନାରେ ନାରୀମାନେ ପତି ହରାଇଲେ ଅନ୍ୟ ପତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୁଏ। ପତି ସହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ନାରୀ ତାଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ଗଣନା ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।
ଶ୍ଵାଦିଦଷ୍ଟସ୍ତୁ ଗାଯତ୍ତ୍ର୍ଯା ଜପାଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଦାହ୍ଯୋ ଲୋକାଗ୍ନିନା ଵିପ୍ରଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲାଦ୍ଯୈର୍ହତୋଽଗ୍ନିମାନ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କୁକୁର କିମ୍ବା ଏହା ପରି ପଶୁ ଦଂଶିଲେ, ଜଦି ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ, ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ସଂସାରର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଏହା ପରି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୁଏ, ସେ ଅଗ୍ନିଧାରୀ ହୁଅନ୍ତି।
କ୍ଷୀରୈଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ତସ୍ଯାସ୍ଥି ସ୍ଵାଗ୍ନିନା ମନ୍ତ୍ରତୋ ଦହେତ୍ । ପ୍ରଵାସେ ତୁ ମୃତେ ଭୂଯଃ କୃତ୍ଵା [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶମଯଂ] ଦହେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
ସେହି ଅସ୍ଥିକୁ ଦୁଧରେ ଧୋଇ, ନିଜ ଅଗ୍ନିରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ବିଦେଶରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ କୁଶ ଘାସର ଏକ ପୁତୁଳି ବନେଇ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ।
କୃଷ୍ଣାଜିନେ ସମାସ୍ତୀର୍ଯ ଷଟ୍ଶତାନି ପଲାଶଜାନ୍ । ଶମୀଂ ଶିଶ୍ନେ ଵିନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ଅରଣିଂ ଵୃଷଣେ କ୍ଷିପେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିଛାଇ ଛଅଶଏ ପଳାଶ ପତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ଶମୀ ଡାଳକୁ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ରଖି, ଅରଣିକୁ ଶୁକ୍ରାଶୟ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
କଣ୍ଡଂ ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତେ ତୁ ଵାମହସ୍ତେ ତଥୋପଭୃତ୍ । ପାର୍ଶ୍ଵେ ତୂଲୂଖଲଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୃଷ୍ଠେ ତୁ ମୁସଲଂ ଦଦେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କଣ୍ଡକୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଏବଂ ମୁସଳକୁ ବାମ ହାତରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ତୁଳୁଖଳକୁ ପାଖରେ ଏବଂ ମୁସଳକୁ ପିଠିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉରେ ନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ଦୃଷଦଂ ତଣ୍ଡୁଲାଜ୍ଯତିଲାନ୍ମୁଖେ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ ଚ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀଂ ଦଦ୍ଯାଦାଜ୍ଯସ୍ଥାଲୀଂ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୋଃ ॥ ୧,୧୦୭.
ଛାତି ଉପରେ ପାଥର, ମୁହଁରେ ଚାଉଳ, ଘିଅ ଓ ତିଳ ରଖିବା ଉଚିତ। କାନରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ ଘିଅ ଦେବା ବାଟି ରଖିବା ଉଚିତ।
କର୍ଣେ ନେତ୍ରେ ମୁଖେ ଘ୍ରାଣେ ହିରଣ୍ଯଶକଲାନ୍ କ୍ଷିପେତ୍ । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୋପକରଣାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଗତିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
କାନ, ଆଖି, ମୁହଁ ଓ ନାକରେ ସୁନା ଟୁକୁଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଅସୌ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଲୋକାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାଜ୍ଯାହୁତିଃ ସକୃତ୍ । ହଂସସାରସକ୍ରୌଞ୍ଚାନାଂ ଚକ୍ରଵାକଂ ଚ କୁକ୍ରୁଟମ୍ ॥ ୧,୧୦୭.
‘ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଁ’ ବୋଲି ଏକଥର ଘିଅ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଆହୁତି ହଁସ, ସାରସ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଚକ୍ରବାକ ଓ କୁକୁଡ଼ା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯିବ।
ମଯରମେଷଘାତୀ ଚ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି । ପକ୍ଷିଣଃ ସକଲାନ୍ହତ୍ଵା ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୧,୧୦୭.
ମୟୁର, ମେଷ କିମ୍ବା ଛାଗ ମାରିଥିଲେ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀ ମାରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।