ଇତ୍ଥଂ ମଣିଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ରତ୍ନାନାଂ ମୂଲ୍ଯନିଶ୍ଚଯେ ॥ 73.
ଏଭଳି ମଣି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରତ୍ନର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ଵୈଦୂର୍ଯ୍ଯପରୀକ୍ଷଣଂ ନାମ ତ୍ରିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀଗାରୁଡ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ 'ବୈଦୂର୍ୟ ପରୀକ୍ଷା' ନାମକ ତେହାତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପତିତାଯା ହିମାଦ୍ରୌ ତୁ ତ୍ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ସୁରଦ୍ଵିଷଃ 74.
ହିମାଳୟ ପାହାଡରେ, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁର ଚମଡ଼ ପଡ଼ିଗଲା।
ଆପୀତପାଣ୍ଡୁରୁଚିରଃ ପାଷାଣଃ ପଦ୍ମରାଗସଂଜ୍ଞସ୍ତୁ 74.
ଫିକା ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ପାଷାଣକୁ ପଦ୍ମରାଗ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ଆଲୋହିତସ୍ତୁ ପୀତଃ ସ୍ଵଚ୍ଛଃ କାଷାଯକଃ ସ ଏକୋକ୍ତଃ 74.
ଯେଉଁ ପାଷାଣ ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ କାଷାୟ ରଙ୍ଗର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଅତ୍ଯନ୍ତଲୋହିତୋ ଯଃ ସ ଏଵ ଖଲୁ ପଦ୍ମରାଗସଂଜ୍ଞଃ ସ୍ଯାତ୍ 74.
ଯେଉଁ ପାଷାଣ ଅତ୍ୟଧିକ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସେହି ପଦ୍ମରାଗ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ମୂଲ୍ଯଂ ଵୈଦୂର୍ଯ୍ଯମଣେରିଵ ଗଦିତଂ ହ୍ଯସ୍ଯ ରତ୍ନସାରଵିଦା 74.
ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଜଣା ଜଣା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣି ପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ପୁଷ୍ପରାଗପରୀକ୍ଷଣଂ ନାମ ଚତୁଃ ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀଗାରୁଡ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ 'ପୁଷ୍ପରାଗ ପରୀକ୍ଷା' ନାମକ ଚଉହାତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵାଯୁର୍ନଖାନ୍ଦୈତ୍ଯପତେର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଚିକ୍ଷେପ ସତ୍ପଦ୍ମଵନେଷୁ ହୃଷ୍ଟଃ 75.
ବାୟୁ, ଦେତାପତିଙ୍କର ନଖ ନେଇ, ହସି ହସି ପଦ୍ମବନରେ ଛଡ଼ିଦେଲା।
ଵର୍ଣେନ ତଦ୍ରୁଧିରସୋମମଧୁପ୍ରକାଶମାତାମ୍ରପୀତଦହନୋଜ୍ଜ୍ଵଲିତଂ ଵିଭାତି 75.
ଏହାର ରଙ୍ଗ ରୁ, ଏହା ରକ୍ତ, ସୋମ, ମଧୁ, ତାମ୍ବା, ହଳଦିଆ ଏବଂ ଅଗ୍ନିର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଏ।
ସ୍ନିଗ୍ଧା ଵିଶୁଦ୍ଧାଃ ସମରାଗିଣଶ୍ଚ ଆପୀତଵର୍ଣା ଗୁରଵୋ ଵିଚିତ୍ରାଃ 75.
ଯେଉଁ ମଣିଗୁଡ଼ିକ ମୃଦୁ, ପରିସ୍କାର, ଲାଲ ଛାୟା, ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର, ଭାରି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ।
ପାତ୍ରେଣ କାଞ୍ଚନମଯେନ ତୁ ଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ତପ୍ତଂ ଯଦା ହୁତଵହେ ଭଵତି ପ୍ରକାଶମ୍ 75.
ସୁନା ଦେଇ ପାତ୍ରରେ ମଣିକୁ ମୁଡ଼ି, ଅଗ୍ନିରେ ତାପିଲେ, ଏହା ଚମକୁଥିବା ହୋଇଯାଏ।
ଏଵଂଵିଧଂ ବହୁଗୁଣଂ ମଣିମାଵହନ୍ତି କର୍କେତନଂ ଶୁଭଲଙ୍କୃତଯେ ନରା ଯେ 75.
ଏପରି ଅନେକ ଗୁଣ ଥିବା ମଣିକୁ ଲୋକେ ଶୁଭ ଭୂଷଣ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତି।
ଏକେଽପନହ୍ଯ ଵିକୃତାକୁଲନୀଲଭାସଃ ପ୍ରମ୍ଲାନରାଗଲୁଲିତାଃ କଲୁଷା ଵିରୂପାଃ 75.
କିଛି ମଣି, ଯେଉଁ ନ ପିନ୍ଧାଯାଏ, ସେମାନେ ବିକୃତ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଗାଢ଼ ନୀଳ, ଫିକା ଲାଲ, ଅପବିତ୍ର ଏବଂ ବିକୃତ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
କର୍କେତନଂ ଯଦି ପରୀକ୍ଷିତଵର୍ଣରୂପଂ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରଭାସ୍ଵରଦିଵାକରସୁପ୍ରକାଶମ୍ 75.
କର୍କେତନ ମଣିକୁ ଯଦି ଯଥାବିଧି ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ଏବଂ ତାହାର ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତି ଉପଯୁକ୍ତ ମିଳିଥାଏ, ତେବେ ସେ ମଣି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ନୂତନ ଚମକ ଦେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ କର୍କେତନପରୀକ୍ଷଣଂ ନାମ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଗାରୁଡ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ କର୍କେତନ ପରୀକ୍ଷା ନାମକ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୂତ ଉଵାଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତମୁତ୍ତମାନାମାକରତାଂ ଭୀଷ୍ମରତ୍ନାନାମ୍ ॥ 76.
ସୂତ କହିଲେ— ଉତ୍ତମ ମଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମ ମଣିମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଏବେ ଦିଆଯାଇଛି।
ଶୁକ୍ଲାଃ ଶଙ୍ଖାବ୍ଜନିଭାଃ ସ୍ଯୋନାକସନ୍ନିଭାଃ ପ୍ରଭାଵନ୍ତଃ 76.
ଏହି ମଣିମାନ ଧଳା, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଭଳି, କିମ୍ବା ସ୍ୟୋନାକ ଫୁଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏମାନେ ବଡ଼ ଚମକ ରଖିଥାନ୍ତି।
ହେମାଦିପ୍ରତିବଦ୍ଧାଃ ଶୁଦ୍ଧମପି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧତ୍ତେ ଯଃ 76.
ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁ ସହିତ ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମଣିମାନ ପ୍ରଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଉପକାର କରନ୍ତି।
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପଲାଯନ୍ତେ ଯଂ ତମରଣ୍ଯନିଵାସିନଃ ସମୀପେଽପି 76.
ଏହି ମଣି ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୂରେ ଭାଗିଯାନ୍ତି।
ତସୋଯତ୍କଲତଷ୍ଟତରୋର୍ଭଵତି ଭଯଂ ନ ଚାସ୍ତୀଶମୁପହସନ୍ତି 76.
ତାଙ୍କୁ ବନର ଲତା ଓ ଗଛରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଦେଶର ମାଳିକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ପିତୄତର୍ପଣେ ପିତୄଣାଂ ତୃପ୍ତିର୍ବହୁଵାର୍ଷିକୀ ଭଵତି ସଲିଲାଗ୍ନିଵୈରିତସ୍କରଭଯାନି ଭୀମାନି ନଶ୍ଯନ୍ତି ॥ 76.
ପିତୃ ତର୍ପଣରେ ଏହି ମଣି ଦିଆଯିବାରେ, ପିତୃମାନେ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁ ଓ ଚୋରଙ୍କ ଭୟ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଭୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଶୈଵଲବଲାହକାଭଂ ପୁରୁଷଂ ପୀତପ୍ରଭଂ ପ୍ରଭାହୀନମ୍ 76.
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୈବଳ କିମ୍ବା ବଦଳ ଭଳି କଳା, ପୀତ ଚମକ ରଖିଥାଏ ଏବଂ ଚମକ ନାହିଁ—
ମୂଲ୍ଯଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯମେଷାଂ ଵିବୁଧଵରୈର୍ଦୈଶକାଲଵିଜ୍ଞାନାତ୍ 76.
ଏହି ମଣିମାନଙ୍କ ମୂଲ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକମାନେ ଦେଶ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ଵୈଦୂର୍ଯ୍ଯପରୀକ୍ଷଣଂ ନାମ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଗାରୁଡ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ବୈଦୂର୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ନାମକ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପୁଣ୍ଯେଷୁ ପର୍ଵତଵରେଷୁ ଚ ନିମ୍ନଗାସୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରେଷୁ ଚ ତଥୋତ୍ତରଦେଶଗତ୍ଵାତ୍ 77.
ପୁନ୍ୟ ସ୍ଥଳ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ—
ଦାଶାର୍ଣଵାଗଦର (ଵ) ମେକଲକାଲଗାଦୌ ଗୁଞ୍ଜାଞ୍ଜନକ୍ଷୌଦ୍ରମୃଣାଲଵର୍ଣାଃ 77.
ଦାଶାର୍ଣ୍ୟ, ବାଗଦରା, ମେକଳା, କାଳଗା ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଗୁଞ୍ଜା ବିଆ, କଜଳ, ମଧୁ ଓ ମୃଣାଳ ରଙ୍ଗରେ ମଣିମାନ ମିଳିଥାଏ।
ଶଙ୍ଖାବ୍ଜଭୃଙ୍ଗାର୍କଵିଚିତ୍ରଭଙ୍ଗା ସୂତ୍ରୈରୁ (ର୍ଵ୍ଯ) ପେତାଃ ପରମାଃ ପଵିତ୍ରାଃ 77.
ଶଂଖ, ପଦ୍ମ, ଭୃଙ୍ଗ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ, ତାଗୁଡ଼ିରେ ପରି ଏହି ମଣିମାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର।
କାକା (କ.) ଶ୍ଵରାସଭସୃଗାଲଵୃକୋଗ୍ରରୂପୈର୍ଗୃଧ୍ରୈଃ ସମାଂସରୁଧିରାର୍ଦ୍ରମୁଖୈରୁପେତାଃ 77.
କାଉ, ଶ୍ୱା, ଭେଡ଼ିଆ, ଭୟଙ୍କର ଗୃଧ୍ର ଭଳି ଆକୃତି, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ମୁହଁ ସହିତ ଏମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ପୁଲକପରୀକ୍ଷଣଂ ନାମ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଗାରୁଡ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ପୁଲକ ପରୀକ୍ଷା ନାମକ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।