ଜ୍ଞାନଂ ପୂର୍ଵଂ ନିଵୃତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଚାଗ୍ନିଦେଵକୃତ୍ 49.
ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଥମେ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ, ପରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ହୁଏ।
ଆର୍ଜଵଂ ଚାନ୍ସୂଯା ଚ ତୀର୍ଥାନୁସରଣଂ ତଥା 49.
ସରଳତା, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା।
ଦେଵତାଭ୍ଯର୍ଚନଂ ପୂଜା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ 49.
ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା।
ଏତେ ଆଶ୍ରମିକା ଧର୍ମାଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯତଃ 49.
ଏହାମାନେ ଆଶ୍ରମୀ ଲୋକଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଏବେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର କଥା କହୁଛି।
ସ୍ଥାନମୈନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଣାଂ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନାମ୍ 49.
ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମତୋ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ରହିଛି।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଜାତୀନାଂ ପରିଚାରେ ଚ ଵର୍ତ୍ତତାମ୍ 49.
ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ଲୋକମାନେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
ସ୍ମୃତଂ ତେଷାଂ ତୁ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ତଦେଵ ଵନ (ଗୁରୁ) ଵାସିନାମ୍ 49.
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ବନବାସୀ (କିମ୍ବା ଗୁରୁ) ମାନଙ୍କର।
ଯତୀନାଂ ଯତଚିତ୍ତାନାଂ ନ୍ଯାସିନାମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ 49.
ଯେଉଁ ସନ୍ୟାସୀମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଶକ୍ତିକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ କରିଛନ୍ତି।
ଯୋଗିନାମମୃତସ୍ଥାନଂ ଵ୍ଯୋମାଖ୍ଯଂ ପରମାକ୍ଷରମ୍ 49.
ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି 'ଆକାଶ' ନାମକ ପରମ ଅକ୍ଷର।
ମୁକ୍ତିରଷ୍ଟାଙ୍ଗଵିଜ୍ଞାନାତ୍ସଂକ୍ଷେପାତ୍ତଦ୍ଵଦେ ଶ୍ରୃଣୁ 49.
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ଏହି କଥାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।
ସତ୍ଯଂ ଭୂତହିତଂ ଵାକ୍ଯମସ୍ତେଯଂ ସ୍ଵାଗ୍ରହଂ ପରମ୍ 49.
ସତ୍ୟ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କଥା, ଚୋରି ନକରିବା, ଏବଂ ସ୍ୱଅନୁଶାସନର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା।
ନିଯମାଃ ପଞ୍ଚ ସତ୍ଯାଦ୍ଯା ବାହ୍ଯମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଦ୍ଵିଧା 49.
ସତ୍ୟ ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି ନିୟମ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରଜାପଃ ପ୍ରଣିଧାନଂ ହରେର୍ଯଜିଃ 49.
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ମନ୍ତ୍ର ଜପ, ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଭାବେ ଭକ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ରଧ୍ଯାନ ତୋ ଗର୍ଭୋ ଵିପରୀତୋ ହ୍ଯଗର୍ଭକଃ 49.
ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନକୁ 'ଗର୍ଭ' କୁହାଯାଏ; ଏହାର ବିପରୀତକୁ 'ଅଗର୍ଭ' କୁହନ୍ତି।
କୁମ୍ଭକୋ ନିଶ୍ଚଲତ୍ଵାଚ୍ଚ ରେଚନାଦ୍ରେଚକସ୍ତ୍ରିଧା 49.
କୁମ୍ଭକ ହେଉଛି ନିଶ୍ଚଳତା ଦ୍ୱାରା; ଶ୍ୱାସ ବାହାରିବାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ରେଚକ ହୁଏ।
ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମାତ୍ରିକଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରତ୍ଯାହାରଶ୍ଚ ରୋଧନମ୍ 49.
ଛଅତିରିଶ ମାତ୍ରା ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ; ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେଉଛି ନିୟମ ଓ ଦମନ।
ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମେତ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ସମାଧିର୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥିତିଃ 49.
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଲୀନ ହେବାକୁ 'ସମାଧି' କୁହାଯାଏ; ଏହିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମ ଵିଜ୍ଞାନମାନନ୍ଦଃ ସ ତତ୍ତ୍ଵମସି କେଵଲମ୍ 49.
ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆନନ୍ଦର ମୂଳ; ସେଠି ଏହି ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ—ତୁମେ ସେହି।
ଅହମ୍ମନୋବୁଦ୍ଧିମହଦହଙ୍କାରାଦିଵର୍ଜିତମ୍ 49.
ଏହାରେ ମୁଁ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅହଂକାର ଭଳି ସମସ୍ତ ଭେଦ ନାହିଁ।
ନିତ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ବୁଦ୍ଧମୁକ୍ତଂ ସତ୍ଯମାନନ୍ଦମଦ୍ଵଯମ୍ ଇତି ଧ୍ଯାଯନ୍ଵିମୁଚ୍ଯେତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭଵବନ୍ଧନାତ୍ ।। 49.
ଏହା ସଦା ପବିତ୍ର, ଜାଗୃତ, ମୁକ୍ତ, ସତ୍ୟ, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଏକତାର ଅନୁଭୂତି; ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭବବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ଵର୍ଣଆଶ୍ରମଧର୍ମନିରୂପଣଂ ନାମୈକୋନପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଗାରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ 'ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିବେଚନା' ନାମକ ଉଣପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅହନ୍ଯହନି ଯଃ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍କ୍ରିଯାଂ ସ ଜ୍ଞାନମାପ୍ନୁଯାତ୍ 50.
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ।
ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଧୃଦି ପଦ୍ମସ୍ଥମାନନ୍ଦମଜରଂ ହରିମ୍ 50.
ହୃଦୟରେ ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ଆନନ୍ଦମୟ, ଅଜର ହରିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ତ୍ରାଯାନ୍ନଦୀଷୁ ଶୁଦ୍ଧାସୁ ଶୌଚଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି 50.
ନଦୀ କିମ୍ବା ପୋଖରୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ପରେ,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ 50.
ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୁଖାତ୍ସୁପ୍ତସ୍ଯ ସତତଂ ଲାଲାଦ୍ଯାଃ ସଂସ୍ତ୍ରଵନ୍ତି ହି 50.
ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୁଖରୁ ସଦା ଲାଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ବହିଥାଏ।
ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କାଲକର୍ଣୋ ଚ ଦୁଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୁର୍ଵିଚିନ୍ତିତମ୍ 50.
ଅଶୁଭ, କାଳକର୍ଣ୍ଣ, ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା—
ନ ଚ ସ୍ନାନଂ ଵିନା ପୁଂସାଂ ପ୍ରାଶସ୍ତ୍ଯଂ କର୍ମ ସଂସ୍ମୃତମ୍ 50.
ସ୍ନାନ ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ମନାଯାଏ ନାହିଁ।
ଅଶକ୍ତାଵଶିରସ୍କଂ ତୁ ସ୍ନାନମସ୍ଯ ଵିଧୀଯତେ 50.
ଯଦି କେହି ଅସମର୍ଥ, ତେବେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଢାଳି ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ।
ବ୍ରାହ୍ମମାଗ୍ନେଯମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵାଯଵ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯମେଵ ଚ 50.
ବ୍ରାହ୍ମ, ଆଗ୍ନେୟ, ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ବାୟବ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ—ଏହି ସ୍ନାନର ପ୍ରକାର।