ସର୍ଗାଦିକୃଦ୍ଧରିଶ୍ଚୈଵ ପୂଜ୍ଯଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାଦିଭିଃ 49.
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହରିଙ୍କୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୂ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଜନଂ ଯାଜନଂ ଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପ୍ରତିଗ୍ରହଃ 49.
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ କରିବା ଓ କରାଇବା, ଦାନ ଦେବା ଓ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରିବା ଧର୍ମ।
ଦାନମଧ୍ଯଯନଂ ଯଜ୍ଞୋ ଧର୍ମଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯଯୋଃ 49.
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବା, ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଧର୍ମ।
ଶୁଶ୍ରୂଷୈଵ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଧର୍ମସାଧନମ୍ 49.
ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ପାଇପାରନ୍ତି।
ଭିକ୍ଷାଚର୍ଯ୍ଯାଥ ଶୁଶ୍ରୂଷା ଗୁରୋଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଏଵ ଚ 49.
ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା, ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରେ ପଢ଼ିବା ଓ ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା।
ସର୍ଵେଷାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ଦ୍ଵୈଵିଧ୍ଯଂ ତୁ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ 49.
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ବିଭାଗ ଅଛି।
ଯୋଽଧୀତ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଵେଦାନ୍ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମମାଵ୍ରଜେତ୍ 49.
ଯିଏ ବିଧିମତେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି, ସେ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନଯୋଽତିଥିଶୁଶ୍ରୂଷା ଯଜ୍ଞୋ ଦାନଂ ସୁରାର୍ଚନମ୍ 49.
ଅଗ୍ନିର ରଖା, ଅତିଥିଙ୍କ ସେବା, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା।
ଉଦାସୀନଃ ସାଧକଶ୍ଚ ଗୃହସ୍ଥୋ ଦ୍ଵିଵିଧୋ ଭଵେତ୍ 49.
ଗୃହସ୍ଥ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଏକ ଅଲଗା ଓ ଏକ କ୍ରିୟାଶୀଳ।
ଋଣାନି ତ୍ରୀଣ୍ଯପାକୃତ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଭାର୍ଯ୍ଯାଧନାଦିକମ୍ 49.
ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣ ଶୋଧି, ଜନାନୀ, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବା।
ଭୂମୌ ମୂଲଫଲାଶିତ୍ଵଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ତପ ଏଵ ଚ 49.
ମାଟି ଉପରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇବା, ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଓ ତପସ୍ୟା।
ତପସ୍ତପ୍ଯତି ଯୋଽରଣ୍ଯେ ଯଜେଦ୍ଦେଵାଞ୍ଜୁହୋତି ଚ 49.
ଯିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ଓ ହବନ କରେ।
ତପସା କର୍ଶିତୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଯସ୍ତୁ ଧ୍ଯାନପରୋ ଭଵେତ୍ 49.
ଯିଏ ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା କରି ଦେହକୁ କ୍ଷୀଣ କରିଛି, ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥାଏ।
ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତୋ ନିତ୍ଯମାରୁରୁକ୍ଷୁର୍ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ 49.
ଯିଏ ସଦା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥାଏ, ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି।
ଯସ୍ତ୍ଵାତ୍ମରତିରେଵ ସ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯତୃପ୍ତୋ ମହାମୁନିଃ 49.
ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ମାତ୍ର ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ମହାମୁନି।
ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚ ମୌନିତ୍ଵଂ ତପୋ ଧ୍ଯାନଂ ଵିଶେଷତଃ 49.
ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା, ଶିକ୍ଷା ନିବା, ମୌନ ରହିବା, ତପସ୍ୟା ଓ ବିଶେଷ କରି ଧ୍ୟାନ।
ଜ୍ଞାନସନ୍ଯାସିନଃ କେଚିଦ୍ଵେଦସନ୍ଯାସିନୋଽପରେ 49.
କେହି ଜ୍ଞାନର ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, କେହି ବେଦର ସନ୍ନ୍ୟାସୀ।
ଯୋଗୀ ଚ ତ୍ରିଵିଧୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଭୌତିକଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ର ଏଵଂ ଚ 49.
ଯୋଗୀ ତିନି ପ୍ରକାର—ଭୌତିକ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
ପ୍ରଥମା ଭାଵନା ପୂର୍ଵେ ମୋକ୍ଷେ ତ୍ଵକ୍ଷ(ଦୁଷ୍କ) ରଭାଵନା 49.
ପ୍ରଥମ ଭାବନା ପୂର୍ବ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଏହି ଭାବନା କରିବା ଦୁର୍ଲଭ।
ଧର୍ମାତ୍ସଂଜାଯତେ ମୋକ୍ଷୋ ହ୍ଯର୍ଥାତ୍କାମୋଽଭିଜାଯତେ 49.
ଧର୍ମରୁ ମୋକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଧନରୁ ଆଶା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଜ୍ଞାନଂ ପୂର୍ଵଂ ନିଵୃତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଚାଗ୍ନିଦେଵକୃତ୍ 49.
ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଥମେ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ, ପରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ହୁଏ।
ଆର୍ଜଵଂ ଚାନ୍ସୂଯା ଚ ତୀର୍ଥାନୁସରଣଂ ତଥା 49.
ସରଳତା, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା।
ଦେଵତାଭ୍ଯର୍ଚନଂ ପୂଜା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ 49.
ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା।
ଏତେ ଆଶ୍ରମିକା ଧର୍ମାଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମ୍ଯତଃ 49.
ଏହାମାନେ ଆଶ୍ରମୀ ଲୋକଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଏବେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର କଥା କହୁଛି।
ସ୍ଥାନମୈନ୍ଦ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଣାଂ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପଲାଯିନାମ୍ 49.
ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମତୋ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ରହିଛି।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରଜାତୀନାଂ ପରିଚାରେ ଚ ଵର୍ତ୍ତତାମ୍ 49.
ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ଲୋକମାନେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
ସ୍ମୃତଂ ତେଷାଂ ତୁ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ତଦେଵ ଵନ (ଗୁରୁ) ଵାସିନାମ୍ 49.
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ବନବାସୀ (କିମ୍ବା ଗୁରୁ) ମାନଙ୍କର।
ଯତୀନାଂ ଯତଚିତ୍ତାନାଂ ନ୍ଯାସିନାମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ 49.
ଯେଉଁ ସନ୍ୟାସୀମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଶକ୍ତିକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ କରିଛନ୍ତି।
ଯୋଗିନାମମୃତସ୍ଥାନଂ ଵ୍ଯୋମାଖ୍ଯଂ ପରମାକ୍ଷରମ୍ 49.
ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି 'ଆକାଶ' ନାମକ ପରମ ଅକ୍ଷର।
ମୁକ୍ତିରଷ୍ଟାଙ୍ଗଵିଜ୍ଞାନାତ୍ସଂକ୍ଷେପାତ୍ତଦ୍ଵଦେ ଶ୍ରୃଣୁ 49.
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ଏହି କଥାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।