ଇତ୍ଥଂ କୃତେନ ମାନେନ ବାହ୍ଯଭାଗଵିନିର୍ଗତମ୍ 47.
ଏଭଳି ମାପ ନେଇ, ବାହାର ଅଂଶ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ଗର୍ଭଂ ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନେମ୍ଯା ମାନଂ ଭଵେଦିହ 47.
ଗର୍ଭଗୃହକୁ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏଠାରେ ମାପ କିନାରା ଅନୁଯାୟୀ।
ପ୍ରାସାଦାନାଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାନଂ ଯୋନିଂ ଚ ମାନତଃ 47.
ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରାସାଦମାନଙ୍କର ମାପ ଏବଂ ମୂଳ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି।
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ଚ ପଞ୍ଚୈତେ ପ୍ରାସାଦାଃ ସର୍ଵଯୋନଯଃ 47.
ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ସହିତ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରାସାଦ ଅଛି; ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉତ୍ପତ୍ତିର।
ଵୃତ୍ତୋ ଵୃତ୍ତାଯତଶ୍ଚାନ୍ଯୋଽଷ୍ଟାଶ୍ରଶ୍ଚେହ ଚ ପଞ୍ଚମଃ 47.
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଲାକାର, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଲମ୍ବାକାର, ପଞ୍ଚମଟି ଅଷ୍ଟକୋଣାକାର ଅଛି।
ସର୍ଵପ୍ରକୃତିଭୂତେଭ୍ଯଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥୈଵ ଚ 47.
ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ଉପାଦାନରୁ ଚାଳିଶି ପ୍ରକାର ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଭଦ୍ରକଃ ସର୍ଵତା ଭଦ୍ରୋ ରୁଚକୋ ନନ୍ଦନସ୍ତଥା 47.
ଭଦ୍ରକ, ସର୍ବତା, ଭଦ୍ର, ରୁଚକ ଏବଂ ନନ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଚତୁରଶ୍ରାଃ ସମୁଦ୍ଭୂତା ଵୈରାଜାଦିତି ଗମ୍ଯତାମ୍ 47.
ଚତୁରସ୍ର ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଏହାକୁ ବୈରାଜ କୁହାଯାଏ—ଏହି କଥା ଜଣା।
ଵିମାନଂ ଚ ତଥା ବ୍ରହ୍ମମନ୍ଦିରଂ ଭଵନଂ ତଥା 47.
ଏଭଳି ଭାବରେ ବିମାନ, ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଵଲଯୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ପଦ୍ମୋ ମହାପଦ୍ମସ୍ତଥାପରଃ 47.
ବଳୟ, ଢୋଳ, ପଦ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଗୁଵାଵୃକ୍ଷସ୍ତଥାନ୍ଯଶ୍ଚ ଵୃତ୍ତାଃ କୈଲାଶସମ୍ଭଵାଃ 47.
ଗୁବା ଗଛ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଗୋଲାକାର ଏବଂ କୈଳାସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଭୂମୁଖୋ ଭୂଧରଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରୀଜଯଃ ପୃଥିଵୀଧରଃ 47.
ଭୂମୁଖ, ଭୂଧର, ଶ୍ରୀଜୟ ଏବଂ ପୃଥିବୀଧର।
ଵଜ୍ରଂ ଚକ୍ରଂ ତଥାନ୍ଯଚ୍ଚ ମୁଷ୍ଟିକଂ ଵଭ୍ରୁସଂଜ୍ଞିତମ୍ 47.
ବଜ୍ର, ଚକ୍ର, ଏବଂ ମୁଷ୍ଟିକ ଓ ବଭ୍ରୁ ନାମର ଅନ୍ୟ ଆକୃତି।
ଵିଜଯୋ ନାମତଃ ଶ୍ଵେତସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟିପସମୁଦ୍ଭଵାଃ 47.
ବିଜୟ ନାମର, ଧଳା ରଙ୍ଗର, ତ୍ରିବିଷ୍ଟିପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଯତ୍ର ତତ୍ର ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ସଂସ୍ଥାନଂ ମଣ୍ଡପସ୍ଯ ତୁ 47.
ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ, ମଣ୍ଡପର ଆକୃତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁତ୍ରଲାଭଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପୁଷ୍ଟିସ୍ତ୍ରିକୋଣାଦିକ୍ରମାଦ୍ଭଵେତ୍ 47.
ତ୍ରିକୋଣ ଆଦିକ୍ରମରୁ ପୁଅ, ଜନାନୀ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ।
ମଣ୍ଡପଃ ସମସଂଖ୍ଯାଭିର୍ଗୁଣିତଃ ସୂତ୍ରକସ୍ତଥା 47.
ମଣ୍ଡପକୁ ସମସାଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରିବା ଏବଂ ମାପ ଦାଗା ମଧ୍ୟ ହୁଏ।
ସ୍ପର୍ଧାଗଵାକ୍ଷକୋପେତୋ ନିର୍ଗଵାକ୍ଷୋଽଥ ଵା ଭଵେତ୍ 47.
ଏହାରେ କିଛି ଜଣେ ଜନେଲା ସହିତ କରିପାରିବେ, କିମ୍ବା ଜନେଲା ବିନା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ଭିତ୍ତେର୍ଦ୍ଵୈଗୁଣ୍ଯତୋ ଵାପି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ମଣ୍ଡପାଃ କ୍ଵଚିତ୍ 47.
କେତେକ ସ୍ଥାନରେ, ମଣ୍ଡପକୁ ଦେଉଳ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଆକାରରେ କରିବା ଉଚିତ।
ପରିମାଣଵିରୋଧେନ ରେଖାଵୈଷମ୍ଯଭୂଷିତା 47.
ମାପର ଅସମତା ଦ୍ୱାରା ରେଖାର ବେଢ଼ାପଣ ଦେଖାଯାଏ।
ଶତଶ୍ରୃଙ୍ଗସମାଯୁକ୍ତୋ ମେରୁଃ ପ୍ରାସାଦ ଉତ୍ତମଃ 47.
ମେରୁ ପ୍ରାସାଦ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହାରେ ଶତ ଶିଖର ଥାଏ।
ଗଠନାକାରମାନାନାଂ ଭିନ୍ନାଭିନ୍ନା ଭଵନ୍ତି ତେ 47.
ଏମାନଙ୍କର ଆକୃତି ଓ ମାପ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, କେତେକ ସ୍ପଷ୍ଟ, କେତେକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ।
ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ଦକଭେଦେନ ପ୍ରାସାଦାଃ ସମ୍ଭଵନ୍ତି ତେ 47.
ମଣ୍ଡପଗୁଡ଼ିକ ତାଲଚା ଓ ଛାଦନର ଭିନ୍ନତା ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ତିଆରି ହୁଏ।
ଦେଵତାନାଂ ଵିଶେଷାଯ ପ୍ରାସାଦା ବହଵଃ ସ୍ମୃତାଃ 47.
ଦେବତାଙ୍କର ବିଶେଷ ପୂଜା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ମଣ୍ଡପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ତାନେଵ ଦେଵତାନାଂ ଚ ପୂର୍ଵମାନେନ କାରଯେତ୍ 47.
ଏହି ମଣ୍ଡପଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରୁଣା ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚନ୍ଦ୍ରଶାଲାନ୍ଵିତା କାର୍ଯ୍ଯା ଭେରୀଶିଖରସଂଯୁତା 47.
ଏହି ମଣ୍ଡପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶାଳା ଓ ଢୋଳ ଶିଖର ଥିବା ଭଳି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ନାଟ୍ଯଶାଲା ଚ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଦ୍ଵାରଦେଶସମାଶ୍ରଯା 47.
ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଏକ ନାଟ୍ୟଶାଳା ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାରପାଲାଶ୍ଚ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ମୁଖ୍ଯା ଗତ୍ଵା ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ 47.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଅଲଗା ଭାବେ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରପାଳ ରଖିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଵୃତା ଜଗତୀ କାର୍ଯ୍ଯା ଫଲପୁଷ୍ପଜଲାନ୍ଵିତା ଵାସୁଦେଵଃ ସର୍ଵଦେଵଃ ସର୍ଵଭାକ୍ ତଦ୍ଗୃହାଦିକୃତ୍ ।। 47.
ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ପାଣି ସହିତ ଏକ ଢାକା ଚଉକି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଘର ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୁଏ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସଂକ୍ଷେପେଣ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ 48.
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।