ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମୁଦ୍ରାଣାଂ ଧାରଣେ ଚୈଵ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍ । ପଦ୍ମଂ ନାରାଯଣୀଂ ମୁଦ୍ରାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋଲ୍କାଦୀଂଶ୍ଚ ସଂସ୍ମରେତ୍

ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରିବା ସମୟରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମ, ନାରାୟଣୀ ମୁଦ୍ରା ଏବଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋଲ୍କା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ରୂପମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀରାମସଂସ୍ମୃତିଂ ଚୈଵ ସଂଧ୍ଯାକାଲେ ଖଗୋତ୍ତମ । ଅଚ୍ଯୁତାନନ୍ତଗୋଵିନ୍ଦାଞ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ଚ ସଂସ୍ମରେତ୍

ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗୋତ୍ତମ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅନନ୍ତ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଣାଦିକପଞ୍ଚହୋମେଚାନିରୂଦ୍ଧାଦୀଂଶ୍ଚ ସଂସ୍ମରେତ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯର୍ପଣକାଲେ ତୁ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ସଂସ୍ମରେତ୍

ପ୍ରାଣ ଆଦି ପାଞ୍ଚ ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅପୋଶନସ୍ଯ କାଲେ ତୁ ଵାଯୋରନ୍ତର୍ଗତଂ ହରିମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଧାରଣକାଲେ ତୁ ଉପେନ୍ଦ୍ରଂ ସଂସ୍ମରେଦ୍ଧରିମ୍

ପାଣି ପିବିବାବେଳେ ବାୟୁ ଭିତରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଜମା କପଡ଼ ପିନ୍ଧିବାବେଳେ ଉପେନ୍ଦ୍ର ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଯଜ୍ଞୋପଵୀତସ୍ଯ ଚ ଧାରଣେ ତୁ ନାରାଯଣଂ ଵାମନାଖ୍ଯଂ ସ୍ମରେତ୍ତୁ । ଆର୍ତିକ୍ଯକାଲେ ଚ ତଥୈଵ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେତ୍ପର୍ଶୁରାମାଖ୍ଯଵିଷ୍ଣୁମ୍

ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧିବାବେଳେ ବାମନ ନାମରେ ପରିଚିତ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ ପରଶୁରାମ ନାମରେ ପରିଚିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଅପୋଶନେଵୈଶ୍ଵଦେଵସ୍ଯ କାଲେ ତଦନ୍ଯହୋମାଦିଷୁ ଭସ୍ମଧାରଣେ । ସ୍ମରେତ୍ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମାଦରେଣ ନାରାଯଣଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯାଖ୍ଯରାମମ୍

ବୈଶ୍ୱଦେବ ପାଇଁ ପାଣି ପିବିବା, ଅନ୍ୟ ହୋମ ଓ ଅର୍ପଣ କାମରେ, ଏବଂ ଭସ୍ମ ଲଗାଇବାବେଳେ, ଭକ୍ତି ଓ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ସହିତ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରିଵାରତୀର୍ଥଗ୍ରହଣସ୍ଯ କାଲେ କୃଷ୍ଣଂ ରାମଂ ଵ୍ଯାସଦେଵଂ କ୍ରମେଣ । ଶଙ୍ଖୋଦକସ୍ଯୋଦ୍ଧରଣେ ଚୈଵ କାଲେ ମୁକୁନ୍ଦରୂପଂ ସଂସ୍ମରେତ୍ସର୍ଵଦୈଵ

ତିନିଥର ପାଣି ନେଇ ପବିତ୍ର କରିବାବେଳେ କ୍ରମେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶଂଖରୁ ପାଣି ଉଠାଇବାବେଳେ ସଦା ମୁକୁନ୍ଦ ରୂପରେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଗ୍ରାସେଗ୍ରାସେ ସ୍ମରଣଂ ଚୈଵ କାର୍ଯଂ ଗୋଵିନ୍ଦସଂଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିଶୁଦ୍ଧମନ୍ନମ୍ । ଏକୈକଭକ୍ଷ୍ଯଗ୍ରହଣସ୍ଯ କାଲେ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେଦଚ୍ଯୁତଂ ଵୈ ଖଗେନ୍ଦ୍ର

ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଠି ଖାଇବାବେଳେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭକ୍ଷ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ନେଇବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶାକାଦୀନାଂ ଭକ୍ଷଣେ ଚୈଵ କାଲେ ଧନ୍ଵନ୍ତରିଂ ସ୍ମରେଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ତଥା ପରାନ୍ନସ୍ଯ ଚ ଭୋଗକାଲେ ସ୍ମରେଚ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁମ୍

ଶାକ ଓ ଏହାପରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାବେଳେ ସଦା ଧନ୍ବନ୍ତରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟମାନେ ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ନାମରେ ପରିଚିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ହୈଯଙ୍ଗଵୀନସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣେ ଵୈ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେତ୍ତାଣ୍ଡଵାଖ୍ଯଂ ଚ କୃଷ୍ଣମ୍ । ଦଧ୍ଯନ୍ନଭକ୍ଷେ ପରମଂ ପୁରାଣଂ ଗୋପାଲକୃଷ୍ଣଂ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯମ୍

ଘିଉ ଖାଇବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ତାଣ୍ଡବ ନାମରେ ପରିଚିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦହି ଭତ ଖାଇବାବେଳେ ସଦା ପୁରାତନ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୁଗ୍ଧାନ୍ନଭୋଗେ ଚ ତଥୈଵ କାଲେ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେଚ୍ଛ୍ରୀନିଵାସଂ ହରିଂ ଚ । ସୁତୈଲସର୍ପିଃଷୁ ଵିପକ୍ଵଭକ୍ଷସଂଭୋଜନେ ସଂସ୍ମରେଦ୍ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶମ୍

ଦୁଧ ଭତ ଭୋଗ କରିବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶ୍ରୀନିବାସ ଓ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ସୁତେଲ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଘିଉରେ ଭଲ ଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାବେଳେ ବ୍ୟଙ୍କଟେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ରାକ୍ଷାସୁଜମ୍ବୂକଦଲୀରସାଲନାରିଙ୍ଗଦାଡିମ୍ବଫଲାନି ଚାରୁ । ସ୍ମରେତ୍ତୁ ରମ୍ଭୋତ୍ତମନାରିକେଲଧାତ୍ରୀସୁଭୋଗେ ଖଲୁ ବାଲକୃଷ୍ଣମ୍

ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଜୁଜୁବ, କଦଳୀ, ଲେମ୍ବୁ, ଦାଡିମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ରସିଳା ଫଳ, ଏବଂ କଳା, ନାରିକେଳ, ଆମଳା ଭୋଗ କରିବାବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସୁପାନକସ୍ଯୈଵ ଚ ପାନକାଲେ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେନ୍ନାରସିଂହାଖ୍ଯଵିଷ୍ଣୁମ୍ । ଗଙ୍ଗାମୃତସ୍ଯୈଵ ଚ ପାନକାଲେ ଗଙ୍ଗାତାତଂ ସଂସ୍ମରେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁମେଵ

ଭଲ ପାନୀୟ ପିଇବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ନରସିଂହ ନାମରେ ପରିଚିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଗଙ୍ଗା ଅମୃତ ପିଇବାବେଳେ ଗଙ୍ଗାର ପିତା ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଯାଣକାଲେ ସଂସ୍ମରେତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଵାହଂ ନାରାଯଣଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିମ୍ । ପୁତ୍ରାଦୀନାଂ ଚୁଂବନେ ଚୈଵ କାଲେ ସୁଵେଣୁହସ୍ତଂ ସଂସ୍ମରେତ୍କୃଷ୍ଣମେଵ

ଯାତ୍ରା କରିବାବେଳେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟବାହନ, ନିର୍ଗୁଣ ଓ ବିଶ୍ୱରୂପ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଚୁମ୍ବନ କରିବାବେଳେ ସୁନ୍ଦର ବାଂଶୀ ଧରିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସୁଖଙ୍ଗକାଲେ ସ୍ଵସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯଂ ଗୋପି କୁଚଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଵିଲାସିନଂ ହରିମ୍ । ତାଂବୂଲକାଲେ ସଂସ୍ମରୈଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଖ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵଂ ହରିଂ ଚ

ନିଜ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ସହ ଶରୀର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାବେଳେ ସଦା ଗୋପୀଙ୍କ ଉରୁଦ୍ୱନ୍ଦ ରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ତାମ୍ବୁଳ ଚବାଇବାବେଳେ ସଦା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ ବାସୁଦେବ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଶଯ୍ଯାକାଲେ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯଂ ସଂକର୍ଷଣାଖ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଂ ହରିଂ ଚ । ନିଦ୍ରାକାଲେ ସଂସ୍ମରେତ୍ପଦ୍ମନାମଂ କଥାକାଲେ ଵ୍ଯାସରୂପଂ ହରିଂ ଚ

ଶୟନ କରିବାବେଳେ ସଦା ସଂକର୍ଷଣ ରୂପରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଅ ଦେବାବେଳେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; କଥା କହିବାବେଳେ ବ୍ୟାସ ରୂପରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସୁଗାନକାଲେ ସଂସ୍ମରେଦ୍ଵେଣୁଗୀତଂ ହରିଂ ହରିଂ ପ୍ରଵଦେତ୍ସର୍ଵଦୈଵ । ଶ୍ରୀମତ୍ତୁଲସ୍ଯାଶ୍ଛେଦନେ ଚୈଵ କାଲେ ଶ୍ରୀରାମରାମେତି ଚ ସଂସ୍ମରେତ୍ତୁ

ମିଠା ଗୀତ ଗାଇବାବେଳେ ବେଣୁ ଗୀତ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସଦା 'ହରି, ହରି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶ୍ରୀ ତୁଳସୀ କଟିବାବେଳେ 'ଶ୍ରୀ ରାମ ରାମ' ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁଷ୍ପାଦୀନାଂ ଛେଦନେ ଚୈଵ କାଲେ ସମ୍ଯକ୍ ସ୍ମରେଦେତ୍କପିଲାଖ୍ଯଂ ହରିଂ ଚ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ ଗାରୁଡାନ୍ତର୍ଗତଂ ଚ ହରିଂ ସ୍ମରେତ୍ସର୍ଵଦା ଵୈ ଖଗେନ୍ଦ୍ର

ଫୁଲ ଓ ଏହାପରି କାଟିବାବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କପିଳ ନାମରେ ପରିଚିତ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବାବେଳେ ଗରୁଡ଼ ଭିତରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଣାମକାଲେ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶେଷାନ୍ତସ୍ଥଂ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୁମ୍ । ସୁନୀତିକାଲେ ସଂସ୍ମରେନ୍ନାରସିଂହଂ ନାରାଯଣଂ ସଂସ୍ମରେତ୍ସର୍ଵଦାପି

ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାବେଳେ ଶେଷ ଭିତରେ ବସିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଭଲ ଆଚରଣ କରିବାବେଳେ ନରସିଂହଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ତିର୍ଯଦା କ୍ରିଯତେ କର୍ମଣାଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେଦ୍ଵାସୁଦେଵଂ ହରିଂ ଚ । ଏଵଂ କୃତାନି କର୍ମାଣି ହରିପ୍ରୀତିକରାଣି ଚ

ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କାମ କରାଯାଏ, ଠିକ୍ ଭାବରେ ବାସୁଦେବ ଓ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ମିଳେ।

ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ନେତାନି ପୁଷ୍କରୋ ହରିଵଲ୍ଲଭଃ

ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରେ, ସେ ପୁଷ୍କର, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ।

ଏତସ୍ମାଦେଵ ପକ୍ଷୀଶ କର୍ମ ଯତ୍ସମୁଦାହୃତଂ ପୁଷ୍କରାଖ୍ଯାନମତୁଲଂ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ । ହରିପ୍ରୀତିକରେ ଧର୍ମେ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତୋ ଭଵେତ୍ସଦା

ଏହିପରି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଯେଉଁଠି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପୁଷ୍କର ଗଳ୍ପ କଥାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା ଧର୍ମରେ ପ୍ରେମରେ ଭରିଯାନ୍ତି।