ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତୈଃ ସାର୍ଧଂ ତ୍ଵଂ ଶ୍ଵାନଶବ୍ଦଂ କୁରୁଷ୍ଵ ହରିଦ୍ରାଚୂର୍ଣଂ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵଂ ଦଧସ୍ଵ । କୁରୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ପୂଜାଂ ପଞ୍ଚାମୃତୈଃ ଷୋଡଶଭିଶ୍ଚୋପଚାରୈଃ ॥ ୩,୨୮.

ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି କୁକୁରର ଶବ୍ଦ କର, ସବୁବେଳେ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ ଦିଅ। ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଷୋଳ ଉପଚାର ସହିତ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ପୂଜା କର।

ତତ୍କୌପୀନଂ ରୌପ୍ଯଜଂ କାରଯିତ୍ଵା ସମର୍ପଯିତ୍ଵା ଦୀପମାଲାଂ କୁରୁଷ୍ଵ । ତଦ୍ଦାସଵର୍ଯାନ୍ ଭୋଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗର୍ଜସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଭୀମଭୀମେତି ସୁଷ୍ଠୁ ॥ ୩,୨୮.

ଚାନ୍ଦିର କଉପୀନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇ ଦିଅ, ଏବଂ ଦୀପମାଳା ଲଗା। ତାପରେ ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସେବକମାନେକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଜନ କରା, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କର।

ତଦ୍ଦାସଵର୍ଯାନ୍ମୋଦଯସ୍ଵ ସ୍ଵଵସ୍ତ୍ରୈର୍ମଦ୍ଯୈର୍ମାଂସଦ୍ରଵ୍ଯଜାଲେନ ନିତ୍ଯମ୍ । ମହାଦେଵଂ ପୂଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ମହାରୁଦ୍ରୈରତିରୁଦ୍ରୈଶ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨୮.

ତୁମର ନିଜ ପୋଷାକ, ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସେବକମାନେକୁ ଖୁସି କର। ଏବେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ମହାରୁଦ୍ର ଓ ଅନେକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କର।

ହରେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଙ୍ଗମାନ୍ପୂଜଯସ୍ଵ ଶୈଵାଗମେ ନିପୁଣାଞ୍ଛୂଦ୍ରଜାତାନ୍ । ଶାକଂଭରୀଂ ଵିଵଶଃ ସର୍ଵଶାକାନ୍ସୁପାଚଯିତ୍ଵା ଚ ଗୃହେ ଗୃହେ ଚ ॥ ୩,୨୮.

'ହରେ' ବୋଲି ଚଳିତ ଶୈବମାନେ, ଶୈବ ପରମ୍ପରାର ଦକ୍ଷ ଶୂଦ୍ରମାନେକୁ ପୂଜା କର। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଶାକ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଦିଅ।

ଦଦସ୍ଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମାଦରେଣ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରାସ୍ତୁଵଂସ୍ତଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ । କୁଲାଦେଵଂ ପୂଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵଂ ଦୃଗ୍ଭ୍ଯାଂ ଵୈ ତଦ୍ଦିନେ ଶଂଭୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨୮.

ଭକ୍ତି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦାନ କର, ନିଜକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ଗା। ଏହି ଦିନ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶିବ ବୋଲି ବୁଝି, କୁଳଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କର।

ତଦ୍ଭକ୍ତଵର୍ଯାନ୍ପୂଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ସମ୍ଯକ୍ତତ୍ପାଦମୂଲେ ଵନ୍ଦନଂ ତ୍ଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ । ସୁପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ମୃନ୍ମଯୀଂ ଶେଷମୂର୍ତିଂ ପୂଜାଂ କୁରୁଷ୍ଵ କ୍ଷୀରଲାଜାଦିକୈଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୮.

ଏବେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭକ୍ତମାନେକୁ ପାଦପଦ୍ମରେ ପୂଜା କର, ନମସ୍କାର କର। ଶୁଭ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ମାଟିର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଖୀର, ଲାଉଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କର।

ସୁନାଗପାଶଂ ହି ଗଲେ ଚ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତଚ୍ଛେଷାନ୍ନଂ ଭୋଜଯେର୍ଭୋଃ ପୁନସ୍ତ୍ଵମ୍ । ଦିନେ ଚତୁର୍ଥେ ଭୋଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ନୈଵେଦ୍ଯାନ୍ନଂ ଭୋଜଯସ୍ଵାଦ୍ଯ ସୁଷ୍ଠୁ ॥ ୩,୨୮.

ଗଳାରେ ସୁନାଗପାଶ ବାନ୍ଧି, ତାପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଦିଅ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଜନ ଦିଅ, ଏବଂ ଠିକ୍ ଭାବରେ କର।

ଇତ୍ଯାଦିକଂ ପ୍ରେରଯିତ୍ଵା ପତିଂ ସା ଜୀଵେନ ନଷ୍ଟଂ ପ୍ରକରୋତ୍ଯେଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ତସ୍ଯାଃ ସଂଗାଜ୍ଜୀଵରୂପଃ ପତିସ୍ତ୍ଵାଂ ସମ୍ଯଗ୍ଦଷ୍ଟାମିହଲୋକେ ପରତ୍ର ॥ ୩,୨୮.

ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପତିଙ୍କୁ ଶିଖାଇ, ସେ ସଦା ନଷ୍ଟ ଜୀବନକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥାଏ। ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ପତି ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜୀବନ ରୂପ ଫେରାଇ ପାଏ।

ତସ୍ଯାଃ ସଂଗଂ ସୁଵିଦୂରଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ସମଗ୍ରଂ କୁରୁ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵମ୍ । ସୁବୁଦ୍ଧିରୂପା ତ୍ଵୀରଯନ୍ତୀ ଜଗାଦ ଭଜସ୍ଵ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପରମାଦରେଣ ॥ ୩,୨୮.

ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗକୁ ଦୂରରୁ ଛାଡିଦେଇ, ସମସ୍ତ କାମ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କର। ଜଣେ ସୁବୁଦ୍ଧି ରୂପିଣୀ କହିଲେ, 'ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜନ କର'।

ହରିଂ ଵିନାନ୍ଯଂ ନ ଭଜସ୍ଵ ନିତ୍ଯଂ ସା ରେଣୁକା ତ୍ଵାଂ ତୁ ନ ପାଲଯିଷ୍ଯତି । ଅଦୃଷ୍ଟନାମା ହରିରେଵଂ ହି ନିତ୍ଯଂ ଫଲପ୍ରଦୋ ଯଦି ନ ସ୍ଯାତ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୨୮.

ହରି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଭଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେ ରେଣୁକା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ। ଦୃଶ୍ୟ ନାମ ନଥିବା ହରି ସଦା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯଦି ସେ ନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ କିଏ ଦେଇପାରିବ?

ଜୁଗୁପ୍ସିତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯନୁକ୍ତାଂ ଚ ଦେଵୀଂ ପତିଦ୍ରୁହାଂ ସର୍ଵଦା ସେଵଯିତ୍ଵା । ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍କୁଷ୍ଠଭଗନ୍ଦରାଦ୍ଯୈର୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖଂ ସଂଯମିନୀଂ ପ୍ରଯାହି ॥ ୩,୨୮.

ଯିଏ ନିତ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ ଓ ଶ୍ରୁତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିବା, ପତିଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କରିଥାଏ, ସେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ କୁଷ୍ଠ, ଭଗନ୍ଦର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ସଂୟମିନୀ ଲୋକକୁ ଯିବ।

ତଦା କୁଦେଵୀ କୁତ୍ର ଗତା ଵଦସ୍ଵ ମେ ହ୍ଯତଃ ପତେ ତ୍ଵଂ ନ ଭଜସ୍ଵ ଦେଵୀମ୍ । ପତେ ଭଜ ତ୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵୈଷ୍ଣଵାଂଶ୍ଚ ସଂସାରଦୁଃଖାତ୍ତାରନ୍ସୁଷ୍ଠୁରୂପାନ୍ ॥ ୩,୨୮.

ସେ କୁଦେବୀ କେଉଁଠି ଗଲେ କହ? ଏହିକାରଣରୁ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନେକୁ ଭଜନ କର, ସେମାନେ ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।

ସେଵାଦିକଂ ପ୍ରଵିହାଯୈଵ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ମାଯାଦେଵ୍ଯା ଭଜନାତ୍କିଂ ଵଦସ୍ଵ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଦେଵୀଂ ହ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀତି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨୮.

ସେବା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି, ମୋତେ କହ, ମାୟାଦେବୀଙ୍କୁ ଭଜି କଣ ଲାଭ? ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଦେବୀ, ଯିଏ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବୋଲି ବୁଝି ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କର।

ତସ୍ଯାଃ ସୂତ୍ରଂ ଗଲବଦ୍ଧଂ ଚ କୃତ୍ଵା ନାନାଦୁଃଖଂ ହ୍ଯନୁଭୂଯାଃ ପତେ ତ୍ଵମ୍ । ଯଦା ପତେ ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାଶୈର୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍ ତାଡ୍ଯମାନୈଃ କଶାଭିଃ ॥ ୩,୨୮.

ତାଙ୍କର ସୂତା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବ। ଯେତେବେଳେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତୁମକୁ ଦୃଢ଼ ଦାମରେ ବାନ୍ଧି, ଚମୁଟିରେ ମାଡ଼ିବେ—

ତଦା ହ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କୁତ୍ର ପଲାଯତେଽସାଵତୋ ମୂଲଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଂ ଭଜସ୍ଵ । ପତେ ଭଜ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦା ଵାଯୁତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଚାଶ୍ରଯେସ୍ତ୍ଵଂ ସୂକ୍ଷ୍ମସ୍କନ୍ଦଂ ଚ ମୂଢ ॥ ୩,୨୮.

ସେତେବେଳେ ଅଶୁଭ କେଉଁଠି ପଳାଇଯିବ? ତେଣୁ, ମୂଳ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ସବୁବେଳେ ବାୟୁ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଧ୍ୟାନ କର, ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସ୍କନ୍ଦ ଉପରେ ଭରସା କରନାହିଁ, ମୂଢ଼।

ତଦ୍ଵତ୍ତଂ ତ୍ଵଂ ନଵନୀତଂ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ପତେ ହି । ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସୂତ୍ରଂ ଗଲବଦ୍ଧଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଇହୈଵ ଦୁଃଖାନ୍ଯନୁଭୂଯାଃ ପତେ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨୮.

ଏହିପରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ନବନୀତର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇ, ତାଙ୍କର ସୂତା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିବ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ଯଦା ପତେ ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାଶୈର୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍ ତାଡ୍ଯମାନଃ କଶାଭିଃ । ତଦା ସ୍କନ୍ଦଃ କୁତ୍ର ପଲାଯତେଽସାଵତୋ ମୂଲଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଂ ଭଜସ୍ଵ ॥ ୩,୨୮.

ଯେତେବେଳେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତୁମକୁ ଦୃଢ଼ ଦାମରେ ବାନ୍ଧି, ଚମୁଟିରେ ମାଡ଼ିବେ, ସେତେବେଳେ ସ୍କନ୍ଦ କେଉଁଠି ପଳାଇଯିବ? ତେଣୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କର।

ଦୀପସ୍ତଂଭଂ ଦାପଯିତ୍ଵା ପତେ ତ୍ଵଂ ସୂତ୍ରଂ ଚ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଵଗଲେ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା । ତଦା ବଦ୍ଧ୍ଵା ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାଶୈର୍ଦୀପସ୍ତଂଭୈସ୍ତାଡ୍ଯମାନସ୍ତୁ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨୮.

ଦୀପସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଗଳାରେ ସୂତା ପିନ୍ଧିଲେ, ତାପରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଦାମରେ ବାନ୍ଧି, ଦୀପସ୍ତମ୍ଭରେ ଭଲଭାବେ ମାଡ଼ିବେ।

ଦୀପସ୍ତଂଭଃ କୁତ୍ର ପଲାଯିତୋଭୂଦତୋ ମୂଲଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଂ ଭଜସ୍ଵ । ଲକ୍ଷ୍ମୀଦିନେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସୂତ୍ରଂ ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଗଲେ ଧାରଯ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨୮.

ସେତେବେଳେ ଦୀପସ୍ତମ୍ଭ କେଉଁଠି ପଳାଇଯିବ? ତେଣୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କର। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ଦିନେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ସୂତା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧ।

ଯଦା ପତେ ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାଶୈର୍ବଧ୍ଵା ସମ୍ଯକ୍ ତାଡ୍ଯମାନଃ କଶାଭିଃ । ତଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କୁତ୍ର ପଲାଯତେଽସାଵତୋ ମୂଲଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଂ ଭଜସ୍ଵ ॥ ୩,୨୮.

ଯେତେବେଳେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତୁମକୁ ଦୃଢ଼ ଦାମରେ ବାନ୍ଧି, ଚମୁଟିରେ ମାଡ଼ିବେ, ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେଉଁଠି ପଳାଇଯିବ? ତେଣୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣକୁ ଆଶ୍ରୟ କର।

ଵିଵାହମୌଂଞ୍ଜୀଦିଵସେ ମୂଢବୁଦ୍ଧେ ଜୁଗୁପ୍ସିତାନ୍ଧାରଯିତ୍ଵା ସୁଭକ୍ତ୍ଯା । ଵରାରାର୍ତିକଂ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରେ ନିଧାଯ କୃତ୍ଵାର୍ତିକ୍ଯଂ ଉଦଉଦୈତି ଶବ୍ଦମ୍ ॥ ୩,୨୮.

ବିବାହ ମୌଞ୍ଜୀ ଦିନରେ, ମୂଢ଼ବୁଦ୍ଧି, ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ ଆରତିକୁ କଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ରଖି, ଆରତି କଲେ ଶବ୍ଦ ହୁଏ।

ତଥୈଵ ଦଷ୍ଟ୍ଵା ପିଚୁମନ୍ଦସ୍ଯ ପତ୍ରଂ ସୁନର୍ତଯିତ୍ଵା ପରମାଦରେଣ । ଯଦା ତଦା ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାଶୈର୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ବଦ୍ଧ୍ଵା ତାଡ୍ଯମାନଶ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨୮.

ଏହିପରି, ପିଚୁମନ୍ଦା ଗଛର ପତ୍ର ଦେଖି, ଭଲଭାବେ ନଚାଇଲେ, ତାପରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଦାମରେ ବାନ୍ଧି, ଭଲଭାବେ ମାଡ଼ିବେ।

ତଵ ସ୍ଵାମିନ୍କୁଲଦେଵୋ ମହାତ୍ମନ୍ପଲାଯିତଃ କୁତ୍ର ମେ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ । ସ୍ଵଦେହାନାଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍କଣ୍ଠାଭରଣୈର୍ଵିଧୁରାଣାଂ ଚ କେଶୈଃ ॥ ୩,୨୮.

ତୁମର କୁଳଦେବତା, ମହାତ୍ମା, କେଉଁଠି ପଳାଇଗଲେ? ମୋତେ କହ। ବିଧବାମାନେ ନିଜ କେଶରେ ଯେଉଁ ଗଳାଭୂଷଣ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରି—

ସଂତିଷ୍ଠମାନେ ଯମଦୂତା ବଲିଷ୍ଠା ସଂତାଡ୍ଯମାନେ ମୁସଲୈର୍ଭିନ୍ଦିପାଲୈଃ । ଯଦା ତଦା କୁତ୍ର ପଲାଯିତା ସା କେଶୈର୍ଵିହୀନା ଲଂବକର୍ଣଂ ଚ କୃତ୍ଵା ॥ ୩,୨୮.

ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମଦୂତମାନେ ଦାଉଡ଼ିଆଛନ୍ତି, ତୁମେ ମୁସଳ ଓ ଗଦାରେ ମାଡ଼ିଯାଉଛ, ସେତେବେଳେ କେଶହୀନ ଲମ୍ବକର୍ଣ୍ଣା କେଉଁଠି ପଳାଇଯିବ?

ସ୍ଵଵାମହସ୍ତେ ଵେଣୁପାତ୍ରଂ ନିଧାଯ ଦୀପଂ ଧୃତ୍ଵା ସଵ୍ଯହସ୍ତେ ଚ ମୂଢଃ । ଗୃହେଗୃହେ ଭୈକ୍ଷଚର୍ଯାଂ ଚ କୃତ୍ଵା ସଂତିଷ୍ଠମାନେ ସ୍ଵଗୃହଂ ଚୈଵ ଦେଵୀ ॥ ୩,୨୮.

ବାମ ହାତରେ ବାଁଶ ପାତ୍ର ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ଦୀପ ଧରି, ମୂଢ଼, ଘରେ ଘରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବାବେଳେ, ଦେବୀ ତୁମ ଘରେ ରହିଛନ୍ତି—

ଯଦା ତଦା ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ମୂଢ ଦୀପୈଃ ସହସ୍ରୈର୍ଦହ୍ଯମାନଶ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ । ନିର୍ନାସିକା ରେଣୁକା ମୂଢବୁଦ୍ଧେ ପଲାଯିତା କୁତ୍ର ସା ମେ ଵଦସ୍ଵ ॥ ୩,୨୮.

ସେତେବେଳେ, ମୂଢ଼ବୁଦ୍ଧି, ଯମର ଦୂତମାନେ ହଜାର ଦୀପରେ ତୁମକୁ ପୁରାଇ ଜଳାଇଦେଲେ, ନାକହୀନ ରେଣୁକା କେଉଁଠି ପଳାଇଗଲେ? ମୋତେ କହ।

ସଦା ମୂଢଂ ଖଡ୍ଗଦେଵଂ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ଭକ୍ତଵତ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍ । ତୈଃ ସାର୍ଧଂ ତ୍ଵଂ ଶ୍ଵାନଵଦ୍ଗର୍ଜଯିତ୍ଵା ସଂତିଷ୍ଠମାନେ ସ୍ଵଗୃହେ ଚୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୮.

ସବୁବେଳେ, ମୂଢ଼, ଭକ୍ତି ସହିତ ଖଡ଼ଗଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କୁକୁର ଭଳି ଚିତ୍କାର କରି, ନିଜ ଘରେ ଅବସ୍ଥାନ କର।

ଯଦା ତଦା ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ସଂତାଡ୍ଯମାନସ୍ତତ୍ର ଶବ୍ଦଂ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ । ସଂତିଷ୍ଠମାନେ ଭକ୍ତଵର୍ଯଂ ଵିହାଯ ତଦା ଦେଵଃ କୁତ୍ର ପଲାଯିତୋଭୂତ୍ ॥ ୩,୨୮.

ସେତେବେଳେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଭଲଭାବେ ମାଡ଼ି, ତୁମେ ଶବ୍ଦ କରୁଛ, ଭକ୍ତଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହିଥିବାବେଳେ, ସେ ଦେବତା କେଉଁଠି ପଳାଇଗଲେ?

ସ ପାର୍ଥକ୍ଯାଦ୍ଭୀମସେନପ୍ରତୀକଂ ପଞ୍ଚାମୃତୈଃ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ସମ୍ଯକ୍ । ସୁଵ୍ଯଞ୍ଜନେ ଚାନ୍ନକୌପୀନମେଵ ଦତ୍ତ୍ଵା ମୂଢସ୍ତିଷ୍ଠମାନେ ସ୍ଵଗେହେ ॥ ୩,୨୮.

ଭୀମସେନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ପୂଜା କରି, ସୁନ୍ଦର ବାଟିରେ କିଛି ଅନ୍ନ ଦେଇ, ମୂଢ଼ ନିଜ ଘରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ।