ଚତୁର୍ଦଶସୁ ଚେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ସପ୍ତମୋ ଯଃ ପୁରନ୍ଦରଃ । ଵୃତ୍ରାଦୀନାଂ ଶରୀରଂ ତୁ ପୁରମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ ॥ ୩,୨୮.
ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ ପୁରନ୍ଦର। ବୃତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ‘ପୁର’ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କୁହନ୍ତି।
ତଂ ଦାରଯତି ଵଜ୍ରେଣ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍ପୁରନ୍ଦରଃ । ଚତୁର୍ଦଶସୁ ଚେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତୁ ଷଷ୍ଠକଃ ॥ ୩,୨୮.
ସେ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିବାରୁ ପୁରନ୍ଦର ନାମ ହେଲା। ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଷଷ୍ଠ।
ମନ୍ତ୍ରାନଷ୍ଟ ମହାଵୀନ୍ଦ୍ର ଦେଵୋ ଦ୍ଯୋତଯତେ ଯତଃ । ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତତୋ ଲୋକେ ଉଭାଵପ୍ଯେକ ଏଵ ତୁ ॥ ୩,୨୮.
ମହାଇନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରାନଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି, ଏହିପାଇଁ ଲୋକରେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ସେ ଏକେ।
ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଵତାରୋଭୂତ୍କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋର୍ଜୁନୋ ଭୁଵି । ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵାଯୋରନନ୍ତସ୍ଯ ଚେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଖଗସତ୍ତମ ॥ ୩,୨୮.
ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଅବତାର ହେଲେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ। ଏହି ଭୂମିରେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ବାୟୁ, ଅନନ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ।
ପାର୍ଥଶ୍ଚତୁର୍ଭିଃ ସଂଯୁକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଚତୁର୍ଥେପି ଚ ଵାଯୋଶ୍ଚ ଵିଶେଷୋସ୍ତି ସଦାର୍ଜୁନ ॥ ୩,୨୮.
ପାର୍ଥ, ଚାରିଜଣ ସହିତ ଏକତା ହେଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ; ଚାରିଥରେ ବାୟୁଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷତା ଅଛି, ଯାହା ସଦା ଅର୍ଜୁନ ସହିତ ରହିଥାଏ।
ଵାଲିର୍ନାମା ଵାନରସ୍ତୁ ପୁରନ୍ଦର ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶେ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଗାଧିରାଜୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ॥ ୩,୨୮.
ବାଲି ନାମକ ବାନରକୁ ପୁରନ୍ଦର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଗାଧି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଵତାରଃ ସ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରପିତା ସ୍ମୃତଃ । ଵେଦୋକ୍ତମନ୍ତ୍ରା ଗାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଧିଯା ସଂଧାରଯେଦ୍ଯତଃ ॥ ୩,୨୮.
ସେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ପରିଚିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କର ପିତା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଗାଁମାନେକୁ ଜ୍ଞାନରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ।
ଅତୋ ଗାଧିରିତି ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତଦର୍ଥଂ ଭୂତଲେ ହ୍ଯଭୂତ୍ । ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁପୁତ୍ରୋ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵିକୁକ୍ଷିରିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ ୩,୨୮.
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଗାଧି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ପୃଥିବୀରେ ଅଛି; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକୁକ୍ଷି ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ ଏଵେନ୍ଦ୍ରାଵତାରୋଭୂଦ୍ଧରିସେଵାର୍ଥମେଵ ଚ । ଵିଶେଷେଣ ହରିଂ କୁକ୍ଷୌ ଵିଜ୍ଞାନାଚ୍ଚ ହରିଃ ସଦା ॥ ୩,୨୮.
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ହରିଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ; ବିଶେଷ ଭାବରେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହରି ସଦା ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ରହିଥିଲେ।
ଅତୋ ଵିକୁକ୍ଷିନାମାସୌ ଭୂଲୋକେ ଵିଶ୍ରୁତଃ ସଦା । ରାମପୁତ୍ରଃ କୁଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ॥ ୩,୨୮.
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ପୃଥିବୀରେ ବିକୁକ୍ଷି ନାମରେ ସଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ରାମଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶକୁ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଘୋଷିତ କରାଯାଏ।
ଵାଲ୍ମୀକିଋଷିଣା ଯସ୍ମାତ୍କୁଶେନୈଵ ଵିନିର୍ମିତଃ । ଅତଃ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶ] ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଜାନକୀନନ୍ଦନଃ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୨୮.
ବାଲ୍ମୀକି ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁଶ ତିଆରି ହେବାରୁ, ଏହି କାରଣରୁ ଜାନକୀଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ପ୍ରଭୁ କୁଶ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପୁରେଂଦ୍ରସ୍ତୁ ଗାଧୀ ଵାଲୀ ତଥାର୍ଜୁନଃ । ଵିକୁକ୍ଷିଃ କୁଶ ଏଵୈତେ ସପ୍ତ ଚେନ୍ଦ୍ରାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ॥ ୩,୨୮.
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପୁରେନ୍ଦ୍ର, ଗାଧି, ବାଲି, ଅର୍ଜୁନ, ବିକୁକ୍ଷି ଏବଂ କୁଶ — ଏହି ସାତଜଣ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଯଃ କୃଷ୍ଣପୁତ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ କାମ ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ପ୍ରକୃଷ୍ଟପ୍ରକାଶରୂପତ୍ଵାତ୍ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ନାମଵାନ୍ ॥ ୩,୨୮.
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ କାମ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ; ତାଙ୍କର ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଥିବାରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମ ରହିଛି।
ଯୋ ରାମଭ୍ରାତା ଭରତଃ କାମ ଏଵାଭଵଦ୍ଭୁଵି । ରାମାଜ୍ଞାଂ ଭରତେ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭରତନାମକଃ ॥ ୩,୨୮.
ରାମଙ୍କ ଭାଇ ଭରତ ପୃଥିବୀରେ କାମ ଭାବରେ ହେଲେ; ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିଥିବାରୁ ଭରତ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଚକ୍ରାଭିମାନି କାମସ୍ତୁ ସୁଦର୍ଶନ ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ବ୍ରହ୍ମୈଵ କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସାଂବୋ ଜାମ୍ବଵତୀସୁତଃ ॥ ୩,୨୮.
ଚକ୍ରର ଅଭିମାନୀ କାମକୁ ସୁଦର୍ଶନ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାମ୍ବ, ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମା।
କାମାଵତାରୋ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସଂଦେହୋ ନାତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ । ଯୋ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ରଃ ସ୍କନ୍ଦସ୍ତୁ କାମ ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ॥ ୩,୨୮.
ସେ କାମଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସ୍କନ୍ଦକୁ କାମ ଭାବରେ ଘୋଷିତ କରାଯାଏ।
ରିପୂନାସ୍କଂଦତେ ନିତ୍ଯମତଃ ସ୍କନ୍ଦ ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ଯୋ ଵା ସନତ୍କୁମାରସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ ଖଗାଧିପ । କାମାଵତାରୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୩,୨୮.
ସେ ସଦା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବାରୁ ସ୍କନ୍ଦ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଏବଂ ସନତ୍କୁମାର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ କାମଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।
ସୁଦର୍ଶନଶ୍ଚ ପରମଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାଂବ ଏଵ ଚ । ସନତ୍କୁମାରଃ ସାଂବଶ୍ଚ ଷଡେତେ କାମରୂପକାଃ ॥ ୩,୨୮.
ସୁଦର୍ଶନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ସନତ୍କୁମାର ଏବଂ ସାମ୍ବ — ଏହି ଛଅଜଣ କାମଙ୍କ ରୂପ।
ତତଶ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରକାମାଵପ୍ଯୁମାଦିଭ୍ଯୋ ଦଶାଵରୌ । ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ତୁ ଗରୁଡ କାମ ଇନ୍ଦ୍ରାଧମଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩,୨୮.
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ କାମ, ଉମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଅବତାର ଅଛନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗରୁଡ, କାମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପ୍ରାଣସ୍ତ୍ଵହଙ୍କାର ଏଵ ଅହଙ୍କାରକସଂଜ୍ଞକଃ । ଗରୁତ୍ମଦଂଶୋ ଵିଜ୍ଞେଯଃ କାମେନ୍ଦ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଦଶାଧମଃ ॥ ୩,୨୮.
ପ୍ରାଣ ହେଉଛି ଅହଂକାର, ଅହଂକାର ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; ଗରୁତ୍ମଦ ଅଂଶ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, କାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦଶମ ଏବଂ ସବୁଠୁ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଦନନ୍ତରଜାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ଵୀନ୍ଦ୍ର ସମାହିତଃ । ଶ୍ରଵଣାନ୍ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୋତି ମହାପାପାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩,୨୮.
ଏହା ପରେ ଯାହା ଆସିବ, ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ, ବିନ୍ଦ୍ର। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
କାମପୁତ୍ରୋନିରୁଦ୍ଧୋଽପି ହରେରନ୍ଯଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ସ ଏଵାଭୂଦ୍ଧରେଃ ସେଵାଂ କର୍ତୁଂ ରାମାନୁଜୋ ଭୁଵି ॥ ୩,୨୮.
କାମଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅନିରୁଦ୍ଧକୁ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଭାବରେ ଘୋଷିତ କରାଯାଏ; ସେ ପୃଥିବୀରେ ହରିଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ରାମଙ୍କ ଭାଇ ଭାବରେ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତଃ ଶତ୍ରୂନ୍ସୂଦଯତେ ଯତଃ । ଅନିରୁଦ୍ଧଃ କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରୋ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦ୍ଯୋଽଜନିଷ୍ଟ ହ ॥ ୩,୨୮.
ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ନଶ୍ୱନ କରନ୍ତି, ସେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।
ସଂକର୍ଷଣାଦିରୂପୈସ୍ତୁ ତ୍ରିଭିରାଵିଷ୍ଟ ଏଵ ସଃ । ଏଵଂ ଦ୍ଵିରୂପୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ହ୍ଯନିରୁଦ୍ଧୋ ମହାମତିଃ ॥ ୩,୨୮.
ସେ ସଂକର୍ଷଣ ଆଦି ତିନି ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଏହିପରି ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ, ସେ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ।
କାମଭାର୍ଯା ରତିର୍ଯା ତୁ ଦ୍ଵିରୂପା ସଂପ୍ରକୀର୍ତିତା । ରୁଗ୍ମପୁତ୍ରୀ ରୁଗ୍ମଵତୀ କାମଭାର୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା ॥ ୩,୨୮.
କାମଦେବଙ୍କ ଜଣେ ଝିଅ ରତି, ଦୁଇଟି ରୂପ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ରୁକ୍ମଙ୍କ ଝିଅ ରୁଗ୍ମବତୀ, କାମଦେବଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ପରିଚିତ ।
ଅତିପ୍ରକାଶଯୁକ୍ତତ୍ଵାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ରୁଗ୍ମଵତୀ ସ୍ମୃତା । ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଯା ପୁତ୍ରୀ ଲକ୍ଷଣା ସା ରତିଃ ସ୍ମୃତା ॥ ୩,୨୮.
ଅତି ତେଜସ୍ୱି ଥିବାରୁ ସେ ରୁଗ୍ମବତୀ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ । ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଝିଅ ଲକ୍ଷଣା, ସେ ମଧ୍ୟ ରତି ଭାବେ ମନେ ପକାଯାଏ ।
କାଷ୍ଠା ସାଂବସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ସା ଲକ୍ଷଣଂ ସଂଯୁନକ୍ତ୍ଯତଃ । ଲକ୍ଷଣାଭିଧଯା ଭୂମୌ ଦୁଷ୍ଟ ଵୀର୍ଯୋଦ୍ଭଵା ହ୍ଯପି ॥ ୩,୨୮.
ସାମ୍ବଙ୍କ ଝିଅ ଲକ୍ଷଣା, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବାରୁ ଏହି ନାମ ପାଇଛି । ଭୂମିରେ ସେ ଲକ୍ଷଣା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯଦିଓ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।
ଏଵଂ ଦ୍ଵିରୂପା ଵିଜ୍ଞେଯା କାମଭାର୍ଯା ରତିଃ ସ୍ମୃତା । ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ମନୁସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯୋ ଗୁରୌ ସମଃ । ରାଜଧର୍ମେଣ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଜାତଃ ପ୍ରୀଣଯିତୁଂ ହରେଃ ॥ ୩,୨୮.
ଏହିପରି, କାମଦେବଙ୍କ ଝିଅ ରତିଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ । ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଥମ ମନୁ, ଗୁରୁ ସମାନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରାଜଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ ।
ବୃହସ୍ପତିର୍ଦେଵଗୁରୁର୍ମହାତ୍ମା ତସ୍ଯାଵତାରାସ୍ତ୍ରଯ ଆସନ୍ ଖଗେନ୍ଦ୍ର । ରାମାଵତାରେ ଭରତାଖ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ୍ଯଂଭୋଜଜାଵେଶଯୁତୋ ବୃହସ୍ପତିଃ ॥ ୩,୨୮.
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି, ମହାତ୍ମା, ତିନି ଅବତାର ନେଇଥିଲେ, ଖଗେଶ୍ୱର । ରାମ ଅବତାରରେ, ପଦ୍ମଜ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ବୃହସ୍ପତି, ଭାରତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
ଦେଵାଵତାରାନ୍ଵାନରାଂସ୍ତାରଯିତ୍ଵା ଶ୍ରୀରାମଦିଵ୍ଯାଽଚରିତାନ୍ଯଵାଦୀତ୍ । ଅତୋ ହ୍ଯସୌ ନାରନାମା ବଭୂଵ ହ୍ଯଙ୍ଗତ୍ଵମାପ୍ତୁଂ ରାମଦେଵସ୍ଯ ଭୂମ୍ଯାମ୍ ॥ ୩,୨୮.
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାନରମାନୋକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ସେ ନର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ରାମଦେବଙ୍କ ସନ୍ନିକଟତା ପାଇଲେ ।