ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଗୁରୁସ୍ତ୍ରୀଗମନାଚ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଅହଲ୍ଯାଯାଂ ଗତୋ ହରିଃ । ସୁରାପାନାଚ୍ଚ ଶୁକ୍ରସ୍ତୁ ସୁଵର୍ଣହରଣାଦ୍ବଲିଃ ॥ ୩,୨୭.

ଗୁରୁ ଅନ୍ୟର ଜନନୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ହରି ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିଲେ ଶୁକ୍ର, ସୁନା ଚୋରି କରିଥିଲେ ବଳି ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରୋ ନାଗୋ ଦତ୍ତାପହାରକଃ । ସୂତସ୍ଯ ହନନାଦ୍ରାମୋ ନିର୍ମୁକ୍ତୋ ହ୍ଯତ୍ର ଭାମିନି ॥ ୩,୨୭.

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ରୁଦ୍ର, ଦାନ ନିଅନ୍ତୁ କରିଥିବା ପାଇଁ ନାଗ, ଓ ସୂତକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ପାଇଁ ରାମ ଏଠି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ନାନେନ ସଦୃଶଂ ତୀର୍ଥଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ମହାଭାଗେ ତେନ ସିଦ୍ଧିଂ ହ୍ଯଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୩,୨୭.

ଏପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ଥିଲା, ନାହିଁ ହେବ। ତୁମେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କର, ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବ।

ଜୈଗୀଷଵ୍ଯେଣ ମୁନିନା ପିତ୍ରା ସହ ଚ କନ୍ଯକା । ସ୍ନାନଂ ଚକାର ଵିଧିଵଦୁଦତିଷ୍ଠଚ୍ଚ ଭାମିନି ॥ ୩,୨୭.

ମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ଯାଵଚ୍ଚ ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତଂ ତାଵତ୍କାଲଂ ହି ତିଷ୍ଠତି । ପଶ୍ଚାଜ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ମହାମନ୍ତ୍ରଂ ଵେଙ୍କଟେଶାଭିଧଂ ପରମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ ପାଠ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ସେଠି ରହିଥିଲେ। ପରେ ବେଙ୍କଟେଶ ନାମକ ମହାମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିଥିଲେ।

ଦ୍ଵିଜାତୀନ୍ପ୍ରୀଣଯିତ୍ଵା ସା ଵସ୍ତ୍ରଦ୍ରଵ୍ଯାଦିଭୂଷଣୈଃ । ତସ୍ମାଚ୍ଚ ପ୍ରଯଯୌ ଦେଵୀ କମାରୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ସେ କନ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଧନ ଓ ଗହନା ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଦେବୀ କମାରୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

କୁମାରୀମହିମାନଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ଚକାର ସା । ପୁନରାଵୃତ୍ଯ ସା ଦେଵୀ ହ୍ଯନ୍ତରା ଵିରଜାନଦୀମ୍ ॥ ୩,୨୭.

କୁମାରୀଙ୍କ ମହିମା ଶୁଣି ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ପୁଣି ଦେବୀ ଭିତରେ ଥିବା ବିରଜା ନଦୀକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛ ସା ଦେଵୀ ଜୈଗୀଷଵ୍ଯଂ ଗୁରୁଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । କିଂ ସଂଜ୍ଞିକେଯଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର କିଂ କାର୍ଯଂ ହ୍ଯତ୍ର ମେ ଵଦ ॥ ୩,୨୭.

ସେ ଦେବୀ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ, 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ କଣ? ମୁଁ ଏଠି କଣ କରିବି? ମତେ କୁହ।'

ଜୈଗୀଷଵ୍ଯଃ ପୃଷ୍ଟ ଏଵ ମୁଵାଚ କରୁଣାନିଧିଃ । ଇଯଂ ଭାଗୀରଥୀ କନ୍ଯେ ଆଯାତି ହ୍ଯନ୍ତରେଣ ତୁ ॥ ୩,୨୭.

ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, ଦୟାମୟ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ କହିଲେ, 'ହେ କନ୍ୟା, ଏହି ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀ ଏଠି ଭିତରେ ବହୁଛି।'

ଅତଃ ସା ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ହ୍ଯନ୍ତର୍ଗଙ୍ଗେତି ପରମର୍ଷିଭିଃ । କନ୍ଯେ ତ୍ଵସ୍ଯାସ୍ତୁ ସଲିଲଂ ଶ୍ରୀନିନିଵାସପ୍ରିଯଂ ସଦା ॥ ୩,୨୭.

ଏହିକାରଣରୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏହାକୁ 'ଭିତର ଗଙ୍ଗା' ବୋଲି କହନ୍ତି। ହେ କନ୍ୟା, ଏଠାର ଜଳ ସଦା ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଉ।

ଅତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଯଃ କରୋତି ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ସ୍ନାନଂ ଚକାର ସା କନ୍ଯା ଜଲେ ପରମପାଵନେ ॥ ୩,୨୭.

ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି। ସେ କନ୍ୟା ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।

ଦାନାଦିକଂ ତଥା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜଜାପ ପରମଂ ମନୁମ୍ । ଶ୍ରୀନିଵାସସମୀପଂ ତୁ ପୁନରାଗତ୍ଯ ଭାମିନୀ ॥ ୩,୨୭.

ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମହାମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ସେ ଦେବୀ ପୁଣି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଫେରିଲେ।

ଅଙ୍ଗପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵେଙ୍କଟନାଯକମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଦୀନ୍ପ୍ରୀଣଯିତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରଗନ୍ଧାଦିଭୂଷଣୈଃ ॥ ୩,୨୭.

ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବେଙ୍କଟନାୟକଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ ଓ ଗହନା ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

ପୁନଃ ପରଦିନେ ପ୍ରାତଃ ସ୍ଵାମିପୁଷ୍କରିଣୀଜଲେ । ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ମହାଭାଗା ଯଯୌ ତୁଂବୁରୁସଂଜ୍ଞିକାମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ପୁଣି ପରଦିନ ସକାଳେ, ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁମ୍ବୁରୁ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ଗୁରୁଂ ଦେଵୀ ନାଥଂ କିନ୍ନାମିକା ତ୍ଵଯମ୍ । ଜୈଗୀଷଵ୍ଯ ଉଵାଚ । ଇଯଂ ତୁଂବରୁକାଭିଜ୍ଞା ନାରୀ ଵୈ ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ ୩,୨୭.

ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ କଣ?' ଜୈଗୀଷବ୍ୟ କହିଲେ, 'ଏହାକୁ ତୁମ୍ବରୁକା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ।'

ପୁରା ତୁଂ ବୁରୁଣା ସାକଂ ନାରଦସ୍ତପସି ସ୍ଥିତଃ । ଅତ୍ର ପ୍ରାଦୁରଭୂଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରଦସ୍ଯ ହିତାଯ ଚ ॥ ୩,୨୭.

ପୂର୍ବେ ତୁମ୍ବୁରୁ ସହିତ ନାରଦ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏଠି ନାରଦଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।

ସ୍ନାନଂ ଯଃ କୁରୁତେ ହ୍ଯତ୍ର ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ଅତ୍ର ସ୍ନାନଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୁର୍ଲଭଂ କଲୌ ॥ ୩,୨୭.

ଏଠି ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି। କଳିଯୁଗରେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।

ଅତ୍ର ସ୍ନାନଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନାଲ୍ପସ୍ଯ ତପସଃ ଫଲମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯକେଶଃ ॥ ୩,୨୭.

ଏଠାରେ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଅତି କମ୍ ଫଳ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାନ କରି ଓ ଦାନ ଦେଇଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ପୁନରାଗତ୍ଯ ସା ଦେଵୀ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ନନାମ ହ । ତସ୍ମିମନ୍ଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଭମିନି ॥ ୩,୨୭.

ପୁନି ସେ ଦେବୀ ଫେରି ଆସି, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ସେଇ ଦିନ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଭାବରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି କରାଇଲେ।

ସ୍ଵାମିପୁଷ୍କରିଣୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୀପାନ୍ପ୍ରାଜ୍ଵାଲଯତ୍ସତୀ । ସୋପାନେଷୁ ମହାଭାଗା ଦୀପାଵଲିଭିରଞ୍ଜସା । ପ୍ରୀଣଯାମାସ ଦେଵେଶଂ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ମହିଳା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୀପ ଜଳାଇଲେ; ସିଢ଼ି ଉପରେ ଦୀପମାଳା ଲଗାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରୀନିବାସ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ।

ପୁନଃ ପରଦିନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଶକ୍ରତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । କପିଲାଖ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଦେଶେ ତୁ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଆସିଲାପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ରତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ; କପିଳ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।

ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ମହାଭାଗା ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସ୍ନାପଯେତ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ଵିଷ୍ଵସେନସରସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ସେଠାରେ ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ନାରୀ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ପରେ ନିଜେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ; ସେଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱସେନ ସରୋବର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।

ତତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ମହାଭାଗା ଯଯୌ ତତ୍ର ଦଦର୍ଶ ସା । ପଞ୍ଚାଯୁଧାନାଂ ତୀର୍ଥାନି ତେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚକାର ସା ॥ ୩,୨୭.

ତାପରେ ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଆଉ ଉପରକୁ ଗଲେ ଓ ସେଠାରେ ପଞ୍ଚାୟୁଧଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଲେ; ସେଠି ସେ ସ୍ନାନ କଲେ।

ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଚାଗ୍ନିକୁଣ୍ଡଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦୁରାରୋହଂ ତତୋଗ୍ରତଃ । ତସ୍ଯୋପରି ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିମୋଚନମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ସେଠାରୁ ଆଉ ଉପରକୁ ଯିବାକୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ଚଢ଼ିବା ଅତି କଷ୍ଟକର; ଏହାର ଉପରେ ଅଛି ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥଂ ଚ ସତ୍ଫଲମ୍ । ଦଶାଧିକଫଲଂ ତେଷା ତୀର୍ଥାନାମୁତ୍ତରୋତ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଉପରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସତ୍ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତୀର୍ଥ ପୂର୍ବତନ ତୀର୍ଥ ଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଏତେଷାଂ ଚୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କୋ ଵା ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହତି । ଋଷିତୀର୍ଥେଷୁ ସା କନ୍ଯା ଚଚାର ତପ ଉତ୍ତମମ୍ ॥ ୩,୨୭.

ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମହିମା କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ? ସେ କନ୍ୟା ସେଠି ଋଷିଙ୍କ ତୀର୍ଥରେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ମମାଵତାରପର୍ଯନ୍ତଂ ଚରିତ୍ଵା ତପ ଉତ୍ତମମ୍ । ଯୋଗଧାରଣ ଯା ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜାଂବଵତୋ ଗୃହେ ॥ ୩,୨୭.

ମୋ ଅବତାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରି, ଯୋଗ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଜାତା ଜାଂବଵତୀ ନାମ ଵଵୃଧେ ତସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନି । ତସ୍ଯାଃ ପିତା ଜାଂବଵାନ୍ସ ସମାଦାତ୍କନ୍ଯକାଂ ତଦା । ରୁକ୍ମ୍ଯା ଅନଂ ତରା ସୈଷା ମମ ଭାର୍ଯା ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୨୭.

ସେ ଜାମ୍ବବତୀ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜାମ୍ବବନ୍ତଙ୍କ ଘରେ ବଡ଼ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା ଜାମ୍ବବନ୍ତ ସେଠି ସେ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ ଦେଲେ; ସେ ରୁକ୍ମୀଙ୍କ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଏଭଳି ଭାବେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା।

ଇଦଂ ହି ପରମାଖ୍ଯାନଂ ଵେଙ୍କଟାଦ୍ରେର୍ମହାଗିରେଃ । କୋ ଵା ଵର୍ଣଯିତୁଂ ଶକ୍ତୋ ମଦନ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋ ଭୁଵି ॥ ୩,୨୭.

ଏହି ହେଉଛି ବେଙ୍କଟାଚଳ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ର ସର୍ବୋତ୍ତମ କଥା; ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?