ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଭୂଵରାହସ୍ଯ ମର୍ତେଃ ଶୃଣୋତି ଯୋ ଲକ୍ଷଣଂ ସମ୍ଯଗେଵ । ସ ତେନ ପୁଣ୍ଯଂ ସମୁପୈତି ଦେଵି ସ ମୁକ୍ତିଭାଙ୍ନାତ୍ର ଵିଚାର୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୨୬.

ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭୂବରାହଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ମୃତକ ପାଇଁ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଈଶାନକୋଣେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵି ରୌଦ୍ରଂ ତୀର୍ଥଂ ପରମଂ ପାଵନଂ ଚ । ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ରୁଦ୍ରଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ପୂଜାଂ କରୋତି ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଈଶାନ କୋଣରେ, ଦେବୀ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଦେବ ସଦା ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି।

ହସ୍ତାଷ୍ଟକଂ ତତ୍ପ୍ରମାଣଂ ଵଦନ୍ତି ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ କାର୍ଯମେଵ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଯତୋ ଵୈ ମୁରାରେଃ କଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଶୃଣୁଯାଦାଦରେଣ । ସ୍ନାନଂ ପାନଂ ତତ୍ର ଦାନଂ ଚ କୁର୍ଯାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହପ୍ରୀଯତେ ଦେଵି ନିତ୍ଯମ୍୩,୨୬.

ଏହାର ଆକାର ଆଠଟି ହାତର ଲମ୍ବ; ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ମୁରାରିଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କଥା ଆଦର ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ସ୍ନାନ, ପାନ, ଓ ଦାନ ସେଠାରେ କଲେ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ବଦରୀଫଲମାତ୍ରଂ ଚ ଵର୍ତୁଲଂ ବିନ୍ଦୁସଂଯୁତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହା ବଦରି ଫଳ ପରି ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଏକ ତିଳକ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଥାଏ।

ଦେଵସ୍ଯ ଵାମଭାଗେ ତୁ ଚକ୍ରଦ୍ଵଯସମନ୍ଵିତମ୍ । ସୁଵର୍ଣରେଖାସଂଯୁକ୍ତଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ରକ୍ତସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଦେବତାଙ୍କର ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଦୁଇଟି ଚକ୍ର ଯୋଗ ହୋଇଛି, ସୁନା ରେଖା ଓ ହଳକା ଲାଲ ରଙ୍ଗ ରହିଛି।

ଵୈଶ୍ଯଵର୍ଣଂ ସଵଦନଂ ପଦ୍ମରେଖାଦିଚିହ୍ନିତମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହଂ ତଂ ଵିଦ୍ଧି ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ବୈଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର, ମୁହଁ ଥିବା, ପଦ୍ମ ରେଖା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ; ଏହି ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଏତା ଦୃଶଂ ଗଣ୍ଡିକାଯାଃ ଶିଲାଯା ମୂର୍ତେର୍ଦାନଂ ଦୁର୍ଘଟଂ ଵିଦ୍ଧି ଵୀନ୍ଦ୍ର । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରୀନୃସିଂହସ୍ଵରୂପଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତେଃ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ॥ ୩,୨୬.

ଏହା ଗଣ୍ଡିକା ଶିଳାର ଲକ୍ଷଣ; ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଇନ୍ଦ୍ର। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରୀନୃସିଂହ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କର ରୂପ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ମୂର୍ତେର୍ଦାନାତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ଦେଵି ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ନାତ୍ର ଵିଚାର୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୨୬.

ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ କଲେ ଫଳ ମିଳେ, ଦେବୀ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହା ସତ୍ୟ।

ଈଶାନଶକ୍ରଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥମୁଦାହୃତମ୍ । ଦୁର୍ଲଭଂ ମାନୁଷାଣାଂ ତୁ ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଈଶାନ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।

ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଦାନଂ ତୁ ଦୁର୍ଲଭଂ ତତ୍ର ଵୈ ନୃଣାମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣସ୍ଯୈଵ ମୂର୍ତେର୍ଦାନଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ସେଠାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ; ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ସ୍ଥଲମୌଦୁଂବରସମଂ ତତ୍ପ୍ରମାଣମୁଦାହୃତମ୍ । ଛତ୍ତ୍ରାକାରଂ ଵର୍ତୁଲଂ ଚ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ସେଠାରେ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଉଦୁମ୍ବର ଗଛ ପରି ଆକାରର, ଛତା ଆକାରର, ଗୋଲାକାର, ମଧୁର ଓ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ଥିବା।

ଚଣକପ୍ରଦେଶମାତ୍ରଂ ଚ ଵଦନଂ ସମୁଦାହୃତମ୍ । ସଵ୍ଯେ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵେ ଚ ସମଯୋଃ ପୁଷ୍କଲାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ମୁହଁଟି ଚଣା ଦାଣା ପରି ଛୋଟ ଆକାରର; ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱର ସମୟରେ ପ୍ରଚୁରତା ଥାଏ।

ଗୋଯୂଥଵତ୍ସଵର୍ଣଂ ଚ ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ । ଗୋଖୁରୈଶ୍ଚ ସମାଯୁକ୍ତଂ ସୁଵର୍ଣକିଣସଂଯୁତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଗାଁଠି ଗାଈ ରଙ୍ଗର, ଚାରିଟି ଚକ୍ର, ଗାଈର ଖୁର ଓ ସୁନା ରେଖା ସହିତ ଅଳଙ୍କୃତ।

ଵନମାଲାଭିସଂଯୁକ୍ତଂ ଵଜ୍ରପୁଙ୍ଖୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତମ୍ । ଏତାଦୃଶୀଂ ଦରେର୍ମୂର୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣଂ ଵିଦୁଃ ॥ ୩,୨୬.

ବନମାଳା ଓ ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ସହିତ ଅଳଙ୍କୃତ; ଏହି ପ୍ରକାର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

କଲୌ ନୃଣାଂ ତସ୍ଯ ଲାଭୋ ଦୁର୍ଲଭଃ ସଂସ୍ମୃତୋ ଭୁଵି । ଦାନଂ ଚ ସୁତରାଂ ଦେଵି ଦର୍ଲଭଂ କିଂ ଵଦାମି ତେ ॥ ୩,୨୬.

କଳିଯୁଗରେ ଏହା ପାଇବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏବଂ ଦାନ ତ ଅପୂର୍ବ ଦୁର୍ଲଭ, ଦେବୀ, ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି!

ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥେ ଚ ସଂସ୍ନାଯ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯା ଵୈ ହରେଃ କଥା । ଗଣ୍ଡିକାଯାଃ ଶିଲାଯାଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣସ୍ଯ ତୁ ॥ ୩,୨୬.

ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କ ଗଣ୍ଡିକା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବସି, ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଲକ୍ଷଣଂ ଯୋ ଵିଜାନାତି ତଦା ତତ୍ସଦୃଶଂ ଫଲମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯେଵ ନ ସଂଦେହୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୩,୨୬.

ଯିଏ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ବୁଝିପାରିବ, ସେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପୂର୍ଵେ ସ୍ଯାଦିନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥକମ୍ । ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ପୂଜାଂ ତୁ କର୍ତୁମାସ୍ତେ ଶଚୀପତିଃ ॥ ୩,୨୬.

ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ତୀର୍ଥର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶଚୀପତି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବସିଛନ୍ତି।

ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଦାନଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯଵୈ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଦାନଂ ହତ୍ଯାକୋଟିଵିନାଶନମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଶାଳଗ୍ରାମ ପାହାଡ଼ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାହାଡ଼ ଦାନ କଲେ ଅନେକ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ତୁ ଯୋ ଦେଵି ସୀତାରାମଶିଲାଭିଧାମ୍ । ଦଦାତି ଭୂତଲେ ଭଦ୍ରେ ଭୂପତେଃ ସଦୃଶୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୩,୨୬.

ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଯିଏ ଭୂମିରେ ସୀତାରାମ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ଭୂପତି ସମାନ ମହାନ ହୁଏ।

ସୀତାରାମଶିଲା ଦେଵି ଦ୍ଵିଵିଧା ସଂପ୍ରକୀର୍ତିତା । ପଞ୍ଚଚକ୍ରଯୁତା କାଚିତ୍ଷଟ୍ରଚକ୍ରେଣ ଚ ସଂଯୁତା ॥ ୩,୨୬.

ହେ ଦେବୀ, ସୀତାରାମ ପାହାଡ଼ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଥାଏ—କିଛି ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ଚକ୍ର ଥାଏ, କିଛି ପାଖରେ ଛଅଟି ଚକ୍ର ଥାଏ।

ତତ୍ରାପି ଷଟ୍ରଚକ୍ରଯୁତା ହ୍ଯୁତ୍ତମା ସଂପ୍ରକୀର୍ତିତା । ପଞ୍ଚଚକ୍ରଯୁତାଯାଶ୍ଚ ଫଲଂ ଦ୍ଵିଗୁଣମୀରିତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଥିରେ ଛଅଟି ଚକ୍ର ଅଛି, ସେଇଟି ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ। ପାଞ୍ଚଟି ଚକ୍ର ଥିବାର ଫଳ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ।

କୁକ୍କୁଟାଣ୍ଡପ୍ରମାଣଂ ଚ ସୁସିଗ୍ଧଂ ନୀଲଵର୍ଣକମ୍ । ଵଦନତ୍ରଯସଂଯୁକ୍ତଂ ସଟ୍ଚକ୍ରୈଃ କେସରୈର୍ଯୁତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ପାହାଡ଼ଟି କୁକୁଡ଼ି ଡିମ୍ବ ପରି ଆକାରର, ଚମକିଲା, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ତିନିଟି ମୁଁହ ଥିବା, ଛଅଟି ଚକ୍ର ଓ କେଶର ଥିବା ଦରକାର।

ସ୍ଵର୍ଣରେଖାସମାଯୁକ୍ତଂ ଧ୍ଵଜଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶୈର୍ଯୁତମ୍ । ଏତାଦୃଶଂ ତୁ ଵୈ ଭଦ୍ରେ ସୀତାରାମାଭିଧଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୁନା ରେଖା, ପତାକା, ବଜ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଦରକାର। ଏପରି ପାହାଡ଼କୁ ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସୀତାରାମ ନାମରେ ମନେ କରାଯାଏ।

ଵଦନେଵନ୍ଦନେ ଦେଵି ସୀତାରାମସ୍ଯ କୋଶକମ୍ । ଦୁର୍ଲଭଂ ତୁ କଲୌ ନୄଣାଂ ସ୍ଵସାମ୍ରାଜ୍ଯପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ହେ ଦେବୀ, ସୀତାରାମ ପାହାଡ଼ର କୋଷ ମୁଁହ କିମ୍ବା ଚେହେରାରେ ଥାଏ। କଳିଯୁଗରେ ଏହା ଲୋକମାନେ ପାଇବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ, କିନ୍ତୁ ଏହି ପାହାଡ଼ ଶୁଭ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥେ ମହାଦେଵି ସୀତାରାମ ଭିଧାଶିଲା । ଯା ତଦ୍ଦାନଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ତନ୍ନାଲ୍ପସ୍ଯ ତପସଃ ଫଲମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ହେ ମହାଦେବୀ, ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥରେ ସୀତାରାମ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହାର ଫଳ ସାଧାରଣ ତପସ୍ୟାରେ ମିଳେ ନାହିଁ।

ଦାନସ୍ଯ ଶକ୍ତ୍ଯଭାଵେ ତୁ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଲକ୍ଷଣଂ ହରେଃ । ଶାଲଗ୍ରାମ ଶିଲାଦାନାଦ୍ଯତ୍ଫଲଂ ତତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଯଦି କେହି ଦାନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ତେବେ ହରିଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମ ପାହାଡ଼ ଦାନର ଫଳ ଏହାରୁ ମିଳିଥାଏ।

ଆଗ୍ନେଯକୋଣେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵି ତୀର୍ଥଂ ତ୍ଵାସ୍ତେ ଵହ୍ନିସଂଜ୍ଞଂ ସୁଶସ୍ତମ୍ । ସ ଵହ୍ନିଦେଵଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ପୂଜାଂ କର୍ତୁଂ ହ୍ଯାସ୍ତେ ସର୍ଵଦା ତୀର୍ଥମଧ୍ଯେ ॥ ୩,୨୬.

ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଆଗ୍ନେୟ କୋଣରେ ଅଗ୍ନି ନାମକ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିଦେବ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ବସିଛନ୍ତି।

ଯୋ ଵା ତୀର୍ଥେ ଵହ୍ନିସଂଜ୍ଞେ ଚ ଦେଵି ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ନାନଂ କୁରୁତେଽଜଂ ସ୍ମରନ୍ହି । ଜ୍ଞାନଦ୍ଵାରା ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୋତି ଦେଵି ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଵୈ ନୃଣାଂ ଚ ॥ ୩,୨୬.

ହେ ଦେବୀ, ଯିଏ ଅଗ୍ନି ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ଅଜନ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପାଏ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।