ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ତୀର୍ଥେସ୍ମିନ୍ଵାଯୁକୋଣେ ଚ କନ୍ଯକେ । ଆସ୍ତେ ଵାଯୁଃ ସଦା ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜାଂ କର୍ତୁମନୁତ୍ତମାମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଓ କନ୍ୟା, ଏହି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ତୀର୍ଥର ବାୟୁ କୋଣରେ ବାୟୁଦେବ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ତମ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।

ଵାଯୁତୀର୍ଥଂ ଚ ତତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ହସ୍ତଦ୍ଵାଦଶକାନ୍ତରମ୍ । ହସ୍ତଷଟ୍କପ୍ରମାଣଂ ଚ ପଶ୍ଚିମେ ସମୁଦାହୃତମ୍ । ଉତ୍ତରେ ହସ୍ତଷଟ୍କଂ ତୁ ଵାଯୁତୀର୍ଥମୁଦାହୃତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହିଠାରେ ବାୟୁତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାଦଶ ହସ୍ତ ଦୂରରେ ଅଛି। ପଶ୍ଚିମରେ ଛଅ ହସ୍ତ ଓ ଉତ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଛଅ ହସ୍ତ ଦୂରରେ ବାୟୁତୀର୍ଥ ଅଛି।

ଯେ ଵେଷ୍ଣଵା ଵୈଷ୍ଣଵଦାସଵର୍ଯାଃ ସ୍ନାନଂ ସୁର୍ଯୁସ୍ତତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ସୁକନ୍ଯେ । ମଧ୍ଵାନ୍ତସ୍ଥାଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ତୁ ନିତ୍ଯମତ୍ର ସ୍ନାନାତ୍ପ୍ରୀଯତାଂ ମେ ଦଯାଲୁଃ ॥ ୩,୨୬.

ଯେଉଁମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ସେବକମାନେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଓ ସୁସଂସ୍କାରିତା କନ୍ୟା, ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି; ଶ୍ରୀନିବାସ ସଦା ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତା, ଦୟାଳୁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ମୋ ସ୍ନାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

ଯେ ମଧ୍ଵତୀର୍ଥେ ସ୍ନାତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵି ରୁଦ୍ରାଦଯୋ ଵାଯୁଭକ୍ତା ମହାନ୍ତଃ । ସଦା ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର କୁର୍ଵନ୍ତି ଦେଵି ପ୍ରାତଃ କାଲେ ଚୋଦଯାତ୍ପୂର୍ଵମେଵ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ବାୟୁଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ, ସେମାନେ ସଦା ମଧ୍ୱତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।

ଯେ ଵାଯୁତୀର୍ଥେ ଵିସୃଜନ୍ତି ଦେହଜଂ ମଲଂ ମୂତ୍ରଂ ଵମନଂ ଶ୍ଲେଷ୍ମକଂ ଚ । ଯେଽପାନଶୁଦ୍ଧିଂ ଲିଙ୍ଗଶୁଦ୍ଧିଂ ଚ କନ୍ଯେ କୁର୍ଵନ୍ତି ତେ ହ୍ଯସୁରା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୬.

ଯେଉଁମାନେ ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ଦେହର ମଳ, ପେଶାବ, ବାନ୍ତି, କଫ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଓ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ନିମ୍ନ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଶୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ଓ କନ୍ୟା, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସ।

ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯେ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ କିଂ ଵର୍ଣଯେ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ତୁ ଦେଵି । ଯେ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଜପନ୍ତି ଦେଵି ହ୍ଯଷ୍ଟା କ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଵରଂ ସୁଗୋପ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି? ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଜପନ୍ତି, ଓ ଦେବୀ—

ତେଷାଂ ହରିଃ ପ୍ରୀଯତେ କେଶଵୋଲଂ ମଧ୍ଵାନ୍ତସ୍ଥୋ ନାତ୍ର ଵିଚାର୍ଯମସ୍ତି । ଏଵଂ ଦାନଂ ତତ୍ର କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯାଣାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଵିଦାଂ ଚ ॥ ୩,୨୬.

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତା ହରି କେଶବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୈଷ୍ଣବ ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି।

ତେଷାଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନୈଵ ଜାନନ୍ତି ଦେଵା ଜାନାତ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରୀନିଵାସୋ ହରିସ୍ତୁ । ଶାଲଗ୍ରାମଂ ଵାଯୁତୀର୍ଥେ ଦଦନ୍ତେ ତେଷାଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵେତ୍ତି ସ ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶଃ ॥ ୩,୨୬.

ଏମିତି ଲୋକଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତିନାହିଁ; କେବଳ ଶ୍ରୀନିବାସ ହରି ଜାଣନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ବ୍ୟଙ୍କଟେଶ ଜାଣନ୍ତି।

ସୁଦୁର୍ଲଭୋ ଵାଯୁତୀର୍ଥେଽଭିଷେକୋ ନିଷ୍କାମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଦେଵି । ତତ୍ରାପି ତୀର୍ଥେ ଲଭ୍ଯତେ ଭାଗ୍ଯଯୋଗାଦ୍ଭାଗଵତସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣଂ ଵିଷ୍ଣୁଦାସୈଃ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଦେବୀ, ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଅଭିଷେକ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟର ଯୋଗରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବକମାନେ ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ଲଭନ୍ତି।

ତଥୈଵ ତୀର୍ଥେ ଦୁର୍ଲଭଂ ତତ୍ର ଦେଵି ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯେ ଚ ଦାନମ୍ । ଜଂବୂଫଲାକାରସୁନୀଲଵର୍ଣଂ ମୁଖଦ୍ଵଯଂ ଚକ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଦେବୀ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ଶିଳା ଜାମୁ ଫଳ ଆକୃତିର, ଗାଢ଼ ନୀଳ ରଙ୍ଗର, ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଓ ଚାରିଟି ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଥିବା।

ସୁକେସରୈଃ ସଂଯୁତଂ ସ୍ଵର୍ଣଚିହ୍ନଧ୍ଵଜାଂ କୁଶୈର୍ଵଜ୍ରଚିହ୍ନୈର୍ଯଵୈଶ୍ଚ । ଜାନାର୍ଦନୀଂ ମୂର୍ତିମାହୁର୍ମହାନ୍ତୋ ଦାନଂ ତସ୍ଯା ଦୁର୍ଲଭଂ ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ॥ ୩,୨୬.

ସୁନ୍ଦର କେଶ, ସୁନା ଚିହ୍ନ ଓ ଧ୍ୱଜ, କୁଶ ଗ୍ରାସ, ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ଓ ଯବ ଦାଣା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଜନାର୍ଦନ ମୂର୍ତିକୁ ଏଠାରେ ଦାନ କରିବା ମହାନ ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଅତ୍ଯୁତ୍ତମଂ ମୂର୍ତିଦାନଂ ତୁ ଭଦ୍ରେ ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ପରମଂ ନାତ୍ର ଲୋଭଃ । ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ବହୁଦୋଗ୍ଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଗୃଷ୍ଟେର୍ଦାନଂ ତଥା ଵସ୍ତ୍ରରତ୍ନାଦିକାନାମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଏପରି ଉତ୍ତମ ମୂର୍ତି ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏଠାରେ କେବେ ଲୋଭ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଧିକ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଁ ଦାନ, ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ମଣି, ଆଦି ଦାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ଅତ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଦାନଂ ଚ ଦେଵି ସ୍ଵାପେକ୍ଷିତଂ ଦାନମାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ । ସ୍ଵସ୍ଯାନପେକ୍ଷଂ ଫଲଦାନଂ ଚ ଵସ୍ତ୍ରାଦାନଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଦେବୀ, ଉତ୍ତମ ଧନ ଦାନ କରିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦିଆଯିବା, ମହାନ ଲୋକମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିବା ଫଳ ବା ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ମହାନ ଲୋକମାନେ ଅଫଳ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଅତ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଗୃଷ୍ଟିଦାନଂ ଚ ପୁଣ୍ଯଂ ନୈଵାପ୍ଯତେ ଦୁଗ୍ଧଦୋହାଶ୍ଚ ଗାଵଃ । ଅତ୍ଯୁତ୍ତମେ ଵସ୍ତ୍ରଦାନେ ସୁବୁଦ୍ଧିଃ ସୁଦୁର୍ଘଟା ପରମା ଵୈ ଜନାନାମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଉତ୍ତମ ଗାଁ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, କିନ୍ତୁ ଦୁଧ ଦେଇନଥିବା ଗାଁ କେବେ ପ୍ରଶଂସା ହୁଏନାହିଁ। ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।

ଅତ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଭାଗଵତସ୍ଯ ପୁସ୍ତକଂ ସୁଦୁର୍ଘଟଂ ଵାଯୁତୀର୍ଥଂ ଚ କନ୍ଯେ । ଅତ୍ଯୁତ୍ତମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଦାନଂ ଚ ଦେଵି ସୁଦୁର୍ଘଟଂ ଵାଯୁତୀର୍ଥଂ ନୃଣାଂ ହି । ସୁଦୁର୍ଲଭୋ ଵୈଷ୍ଣଵୈସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଦ୍ଭିର୍ହରେର୍ଵିଚାରୋ ଵାଯୁତୀର୍ଥେ ଚ କନ୍ଯେ ॥ ୩,୨୬.

ଓ କନ୍ୟା, ଭକ୍ତଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଓ ବାୟୁ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। ଦେବୀ, ଉତ୍ତମ ଧନ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଓ ବାୟୁ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। ବାୟୁ ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ ଜଣା ଲୋକମାନେ ହରିଙ୍କ ବିଚାର କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ଉତ୍ତରସ୍ଯାଂ ଦିଶି ସ୍ଥିତମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସଦା ॥ ୩,୨୬.

ଶ୍ରୀନିବାସ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ବୋଲି ପରିଚିତ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦା ବସିଥାନ୍ତି।

ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ପୂଜାଂ ଚ ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା କରୋତ୍ଯଯମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ପୁଣ୍ଯଦେଶେ ଚ କନ୍ଯକେ ॥ ୩,୨୬.

ଏଠାରେ ଦଉଡ଼ି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ; ଓ କନ୍ୟା, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।

ଗୁରୁତଲ୍ପାଦିପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂର୍ଵଭାଗେ ଶାଲଗ୍ରାମଂ ଦଦାତି ଯଃ ॥ ୩,୨୬.

ଗୁରୁ ଶୟନ ଆଦି ପାପରୁ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏଠାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ କରିଥିବା ଯେଉଁଠି—

ଜ୍ଞାନଦ୍ଵାରା ମୋକ୍ଷମେତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ଦଧିଵାମନମୂର୍ତେଶ୍ଚ ଦାନଂ ତତ୍ର ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ—ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଦଧିବାମନ ମୂର୍ତି ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ବଦରୀଫଲମାତ୍ରଂ ତୁ ଵତୁଲଂ ନୀଲଵର୍ଣକମ୍ । ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ କନ୍ଯକେ ଶୁଭେ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ଶୁଭ କନ୍ୟା, ବଦରୀ ଫଳ ପରି ଆକୃତିର, ନୀଳ ରଙ୍ଗର, ଅନନ୍ଦ ମୁହଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅତି ମୃଦୁ ବତୁଳ ମୂର୍ତି—

ଚକ୍ରଦ୍ଵଯସମାଯୁକ୍ତଂ ଗୌପୂରୈଃ ପଞ୍ଚଭିର୍ଯୁତମ୍ । ଚାପବାଣସମାଯୁକ୍ତମନତଂ କୁଣ୍ଡଲାକୃତିମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଦୁଇଟି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଖୁର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସଜିତ, ଭଙ୍ଗିଆ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଆକୃତିର—

ଵନମାଲ ସୁଖଯୁତଂ ମୂର୍ଧ୍ନସାହସ୍ରସଂଯୁତମ୍ । ରୌପ୍ଯବିନ୍ଦୁସମାଯୁକ୍ତଂ ସଵ୍ଯେ ଭଦ୍ରାର୍ଧମାତ୍ରକମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ବନମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ମୁଣ୍ଡରେ ହଜାର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ଚାନ୍ଦି ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଶୁଭ ଅର୍ଦ୍ଧ ଆକୃତି—

ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ସହିତଂ ଦେଵି ଦଧିଵାମନମୁଚ୍ଯତେ । ଏତାଦୃଶଂ କଲୌ ନୄଣାଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ବହୁଭାଗ୍ଯଦମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣସମାଂ ତାଂ ମୂର୍ତିଂ ଵିଦ୍ଧି ଭାମିନି ॥ ୩,୨୬.

ଦେବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏହି ଦଧିବାମନ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ। କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ମୂର୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ବହୁ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଓ ଭାମିନୀ, ଏହି ମୂର୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସମାନ।

ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ତସ୍ଯ ମୂର୍ତେଶ୍ଚ ଦାନଂ ତଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥେ ଶ୍ରଵଣଂ ଦୁର୍ଘଟଂ ଚ । ସମ୍ଯକ୍ସ୍ଵରୂପଂ ଦଧିଵାମନସ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଘଟଂ ଶ୍ରଵଣଂ ଵୈଷ୍ଣଵାଚ୍ଚ ॥ ୩,୨୬.

ଏହି ମୂର୍ତି ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଓ ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥରେ ଏହା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର। ଦଧିବାମନର ସଠିକ୍ ମୂର୍ତି ବିଷୟରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।

ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଵାମନସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଶ୍ରଵଣାଦ୍ଵିଦୁର୍ଦାନଫଲଂ ସମଂ ଚ । ଦଶହସ୍ତପ୍ରମାଣଂ ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥମୁଦାହୃତମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ବାମନଙ୍କ ସଠିକ୍ ମୂର୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ, ଦାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ। ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ଦଶ ହସ୍ତ ଆକୃତିର।

ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦୁର୍ଲଭଂ ସ୍ନାନଂ ନୃଣାଂ ତତ୍ର ସୁମଙ୍ଗଲେ । ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ଧନ୍ଯନରଃ ସଦା ଭଜତି ଵୈ ହରିମ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଓ ସୁମଙ୍ଗଳା, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସ୍ନାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଥାଏ, ସେ ସଦା ଧନ୍ୟ ହୋଇ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

ଵରାହମୂର୍ତିଦାନଂ ତୁ ଶାଲଗ୍ରାମସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଜଂବୂଫଲପ୍ରମାଣଂ ତୁ ଏତଦ୍ଵୈ କୁକ୍କୁଟାଣ୍ଡଵତ୍ ॥ ୩,୨୬.

ଶାଳଗ୍ରାମର ବରାହ ମୂର୍ତି ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହାର ଆକୃତି ଜାମୁ ଫଳ ପରି ଓ କୁକୁଡ଼ି ଡିଂଗ ପରି।

ଵଦନଂ ଵଲଯାକାରଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚଣକାଦିଵତ୍ । ଦେଵସ୍ଯ ଵାମଭାଗେ ଚ ମଧ୍ଯଦେଶଂ ଵିହାଯ ଚ ॥ ୩,୨୬.

ଦେବତାଙ୍କର ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁହଁଟି ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଚଣା ଦାଣା ପରି ଛୋଟ ଆକାରରେ ଥାଏ।

ଚକ୍ରଦ୍ଵଯସମାଯୁକ୍ତଂମୂର୍ଧଦେଶେ ଚ ଭାମିନି । ସୁଵର୍ଣବିନ୍ଦୁନା ଯୁକ୍ତଂ ଭୂଵରାହାଖ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩,୨୬.

ମୁଣ୍ଡର ଉପରେ, ଦୁଇଟି ଚକ୍ର ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଏକ ତିଳକ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ 'ଭୂବରାହ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।