ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତେଷାଂ ସଂହରଣେ ଈଶସ୍ତ୍ଵତୋ ଵ୍ଯଙ୍କଟନାମକଃ । ଆନନ୍ଦସ୍ଯ ଵିରୁଦ୍ଧତ୍ଵାତ୍କାମକ୍ରୋଧାଦଯୋ ଗୁଣାଃ ॥ ୩,୨୫.

ସେମାନଙ୍କ ସଂହାର କରିବାରେ ଯିଏ ନାୟକ, ସେ 'ବ୍ୟଙ୍କଟ' ନାମରେ ପରିଚିତ। ଆନନ୍ଦର ବିପରୀତ ଭାବରୁ ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଵ୍ଯଙ୍କଟା ଇତି ସଂପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ନାଶଯିତା ପ୍ରଭୁଃ । ଅତସ୍ତୁ ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶାଖ୍ଯ ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜପଂ କୁରୁ ॥ ୩,୨୫.

'ବ୍ୟଙ୍କଟା' ବୋଲି ସେମାନେ କୁହାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଜାଣି, 'ବ୍ୟଙ୍କଟେଶ' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କର।

ଏଵଂ ଵ୍ଯଙ୍କଟାମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୀ ଖଗେଶ୍ଵର । ନିଦ୍ରାଂ ଚକାର ତତ୍ରୈଵ ରାତ୍ରୌ ପିତ୍ରା ସହୈଵ ଚ । ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତେ ଚୋତ୍ଥଯି ହୃଦି ସସ୍ମାର କନ୍ଯକା ॥ ୩,୨୫.

ଏହିପରି 'ବ୍ୟଙ୍କଟ' ମହିମା ଶୁଣି, ଦେବୀ ହେଉ ଖଗେଶ୍ୱର, ସେ ରାତିରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଶୁଇଲେ। ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ କନ୍ୟା ଉଠି, ହୃଦୟରେ ଏହି ମହିମାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

(ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶସ୍ଯ ପ୍ରାତଃ ସ୍ତୁତିଃ) । ଶ୍ରୀଵ୍ଯଙ୍କଟେଶଶ୍ଚ ନୃସିଂହମୂର୍ତିଃ ଶ୍ରୀଵରଦରାଜଶ୍ଚ ଵରାହମୂର୍ତିଃ । ଶ୍ରୀରଙ୍ଗଶାଯୀ ଚ ଅନନ୍ତଶାଯୀ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ମମ ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ॥ ୩,୨୫.

ଶ୍ରୀବ୍ୟଙ୍କଟେଶ, ଯିଏ ନୃସିଂହ ରୂପେ; ଶ୍ରୀବରଦରାଜ, ଯିଏ ବରାହ ରୂପେ; ଶ୍ରୀରଙ୍ଗଶାୟୀ ଓ ଅନନ୍ତଶାୟୀ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣମୂର୍ତିଶ୍ଚ ଗଦାଧରଶ୍ଚ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁପାଦସ୍ତୁ ପ୍ରଯାଗଵାସଃ । ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀବଦରୀନିଵାସଃ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ମମ ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ॥ ୩,୨୫.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଗଦାଧର, ପ୍ରୟାଗରେ ଥିବା ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ, ନାରାୟଣ, ଶ୍ରୀବଦରୀନିବାସ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଦାମୋଦରୋ ଵୈ ତ୍ରିଜଗନ୍ନିଵାସଃ ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗଶ୍ଚ ନୃସିଂହଦେଵଃ । ଶ୍ରୀରାମଦେଵଶ୍ଚ ଅମୋଘଵାସଃ କୁଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ଦାମୋଦର, ତିନି ଜଗତର ବାସି, ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ, ନୃସିଂହଦେବ, ଶ୍ରୀରାମଦେବ ଯିଏ ଅମୋଘ ବାସୀ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀଧର୍ମପୁତ୍ରଶ୍ଚ ନୃସିଂହମୂର୍ତିଃ ଶ୍ରୀପିପ୍ପଲସ୍ଥଶ୍ଚ ମୁହଲ୍ଲଵାସଃ । କୋଲାନୃସିଂହଃ ଶୂର୍ପକାରସ୍ଥ ସିଂହଃ କୁର୍ଵନ୍ତୁଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ଶ୍ରୀଧର୍ମପୁତ୍ର ନୃସିଂହ ରୂପେ, ଶ୍ରୀପିପ୍ପଳସ୍ଥ ମୁହଲ୍ଲାବାସୀ, କୋଳାନୃସିଂହ, ଶୂର୍ପକାରର ସିଂହ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଚତୁର୍ମୁଖଶ୍ଚାରୁସରସ୍ଵତୀ ଚ ସ୍ଵଭାରତୀ ଶର୍ଵସୁପର୍ଣଶେଷାଃ । ଅମାମହେଦ୍ରଶ୍ଚ ଶଚୀମୁଖାସ୍ତାଃ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ଚତୁର୍ମୁଖ, ସୁନ୍ଦର ସରସ୍ୱତୀ, ସ୍ୱଭାରତୀ, ଶର୍ବ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଶେଷ, ଅମାମହେନ୍ଦ୍ର, ଶଚୀମୁଖ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଦ୍ଵାରାଵତୀ କାଶିକାଵନ୍ତିକା ଚ ପ୍ରଯାଗକାଞ୍ଚ୍ଯୌ ମଥୁରାପୁରୀ ଚ । ମାଯାଵତୀ ହସ୍ତିମତୀ ପୁରୀ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ସ ଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ଦ୍ୱାରାବତୀ, କାଶୀକା, ଅବନ୍ତିକା, ପ୍ରୟାଗ, କାଞ୍ଚୀ, ମଥୁରାପୁରୀ, ମାୟାବତୀ, ହସ୍ତିମତୀପୁରୀ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଭାଗୀରଥୀ ଚୈଵ ସରସ୍ଵତୀ ଚ ଗୋଦାଵରୀ ସିଂଧୁକୃଷ୍ଣ ଚ ଵେଣୀ । କଲିନ୍ଦକନ୍ଯା ଯମୁନା ଚ ନର୍ମଦା କୁର୍ଵ ଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ଭାଗୀରଥୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋଦାବରୀ, ସିନ୍ଧୁ, କୃଷ୍ଣା, ବେଣୀ, କଳିନ୍ଦ କନ୍ୟା ଯମୁନା ଓ ନର୍ମଦା — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଵିତସ୍ତିକାଵେରିସତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରାଃ ସୁଵଞ୍ଜରା ଭୀମରଥୀ ଵିପାଶା । ସୁତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଚ ପିନାକିନୀ ଚ କୁ ଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ବିତସ୍ତା, କାବେରୀ, ସତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ସୁବଞ୍ଜରା, ଭୀମରଥୀ, ବିପାଶା, ସୁତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଓ ପିନାକିନୀ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ସ୍ଵାମିପୁଷ୍କରିଣୀ ଚୈଵ ସୁଵର୍ଣମୁଖରୀ ତଥା । ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡଵୀ ତୌବରୁଶ୍ଚ କପିଲା ପାପନାଶନୀ ॥ ୩,୨୫.

ସ୍ୱାମୀପୁଷ୍କରିଣୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ, ଶ୍ରୀପାଣ୍ଡବୀ, ତୌବରୁ ଓ କପିଳା, ଯିଏ ପାପନାଶିନୀ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଗୁରୁର୍ଵସିଷ୍ଠଃ କ୍ରତୁରଙ୍ଗିରାଶ୍ଚ ମନୁଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଲହଶ୍ଚ ଗୌତମଃ । ରୈଭ୍ଯୋ ମରୀଚିଶ୍ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚ ଦକ୍ଷଃ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ମମ ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ॥ ୩,୨୫.

ଗୁରୁ ବସିଷ୍ଠ, କ୍ରତୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ମନୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଗୌତମ, ରୈଭ୍ୟ, ମରୀଚି, ଚ୍ୟବନ ଓ ଦକ୍ଷ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ସପ୍ତାର୍ଣଵାଃ ସପ୍ତ କୁଲାଚଲାଶ୍ଚ ଦ୍ଵୀପାଶ୍ଚ ସପ୍ତୋପଵନାନି ସପ୍ତ । ଭୂରାଦିକାନି ଭୁଵନାନି ସପ୍ତ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ସ ଦୃ ॥ ୩,୨୫.

ସପ୍ତ ସାଗର, ସପ୍ତ କୁଳାଚଳ, ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ, ସପ୍ତ ବନ, ଭୂ ଆଦି ସପ୍ତ ଲୋକ — ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଶୁଭ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ମାନ୍ଧାତ୍ରା ନହୁଷୋଂବରୀଷସଗରୌ ରାଜା ନଲୋ ଧର୍ମରାଟ୍ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ କ୍ରତୁରାଡ୍ଵିଭୀଷଣଗଯୌ ଵ୍ଯାସୋ ହନୂମାନପି । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ କୃପାଵୁମା ଦ୍ରୁପଦଜା ଶ୍ରୀଜାନକୀ ତାରକା ମନ୍ଦୋଦର୍ଯଖିଲାଃ ପ୍ରଭାତସୁମହଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ନିତ୍ଯଂ ହରେ ॥ ୩,୨୫.

ମାନ୍ଧାତ୍ରା, ନହୁଷ, ଅମ୍ବରୀଷ, ସଗର, ରାଜା ନଳ, ଧର୍ମରାଟ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, କ୍ରତୁରାଟ, ବିଭୀଷଣ, ଗୟା, ବ୍ୟାସ, ହନୁମାନ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା, କୃପ, ଉମା, ଦ୍ରୁପଦଜା, ଶ୍ରୀଜାନକୀ, ତାରକା, ମନ୍ଦୋଦରୀ ଓ ସମସ୍ତେ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଅତି ମଙ୍ଗଳ ସକାଳ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଅଶ୍ଵତ୍ଥସ୍ଯ ଵନାନି କିଂ ଚ ତୁଲସୀଧାତ୍ରୀଵନାନି ପ୍ରଭୋ ପୁନ୍ନାଗସ୍ଯ ଵନାନି ଚଂପକଵନାନ୍ଯନ୍ଯାନି ପୁଷ୍ପାଣି ଚ । ମନ୍ଦାରସ୍ଯ ଵନାନି ଯାନି ଚ ହରେଃ ସୌଗନ୍ଧିକାନ୍ଯପ୍ଯହୋ ନିତ୍ଯଂ ତାନି ଦିଶନ୍ତୁ ମତ୍ପ୍ରମୁଦିତଂ ଶ୍ରୀଵେଙ୍କଟେଶ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୨୫.

ପ୍ରଭୁ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ, ତୁଳସୀ ଓ ଧାତ୍ରୀ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ, ପୁନ୍ନାଗ ଓ ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ଉଦ୍ୟାନ, ମନ୍ଦାର ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ, ହରିଙ୍କ ଗନ୍ଧ ଭରା ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଉଦ୍ୟାନ ମୋତେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଶ୍ରୀ ବେଙ୍କଟେଶ ପ୍ରଭୁ।

ଏଵଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵୀ କୃତ୍ଵା ଶୌଚଂ ଜୈଗିଷଵ୍ଯେଣ ସାକମ୍ । ସ୍ନାତୁଂ ଯଯୌ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ହରେଶ୍ଚ ସ୍ନାନଂ ସମ୍ଯକ୍ତତ୍ର ଚକାର ଦେଶେ । ସମ୍ଯଗ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରମୁଵାଚ ସା ଜୈଗିଷଵ୍ଯଂ ଗୁରୁଂ ଚ ॥ ୩,୨୫.

ଏପରି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦେବୀ ଜୟଗିଷବ୍ୟ ସହିତ ଶୁଦ୍ଧି କରି, ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ବେଙ୍କଟେଶଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜୟଗିଷବ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୬ କନ୍ଯୋଵାଚ । ଶ୍ରୀନିଵାସଃ କିମର୍ଥଂ ଵୈ ଆଗତୋତ୍ର ଵଦସ୍ଵ ମେ । ଶେଷାଚଲୋପି କୁତ୍ରା ଭୂତ୍କଦାଯାତଶ୍ଚ ପାପହା । ସ୍ଵାମିପୁଷ୍କରିଣୀ ଚାତ୍ର କିମର୍ଥଂ ହ୍ଯଗତା ଵଦ ॥ ୩,୨୬.

କନ୍ୟା କହିଲେ: ଶ୍ରୀନିବାସ କେଉଁ କାରଣରେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି? ମୋତେ କହ। ଶେଷାଚଳ କେଉଁଠି, କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, କେବେ ଏଠାକୁ ଆସିଲା, ହେ ପାପ ନାଶକ! ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ କେଉଁ କାରଣରେ ଆସିଛି? ମୋତେ କହ।

ଜୈଗୀଷଵ୍ଯ ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ଭଦ୍ରେ ମହାଭାଗେ ଵ୍ଯଙ୍କଟେଶସ୍ଯ ଚାଗମମ୍ । ଆଵଯୋର୍ଦେଵି ପାପାନି ଵିଷମଂ ଯାନ୍ତି ଭାମିନି ॥ ୩,୨୬.

ଜୟଗିଷବ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭଦ୍ରା, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ବେଙ୍କଟେଶଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଦେବୀ, ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହେଉଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ଆସୀତ୍ପୁରା ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଃ କାଶ୍ଯପୋ ଦିତିନନ୍ଦନଃ । ସନକାଦେଶ୍ଚ ଵାଗ୍ଦଣ୍ଡାଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଦ୍ଵାରପାଲକଃ ॥ ୩,୨୬.

ଏକ ସମୟରେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଥିଲେ, କାଶ୍ୟପ ଓ ଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସନକ ଶାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାରପାଳ ହେଲେ।

ବଭୂଵ ଦୈତ୍ଯଯୋନୌ ଚ ଦେଵାନାଂ କଣ୍ଟକୋ ବଲୀ । ସଂଜୀଵୋ ଵିଜଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ହରିଭକ୍ତୋ ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୨୬.

ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେତ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଜନ୍ମି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ କଣ୍ଟକ ହେଲେ। ସଂଜୀବ ଓ ବିଜୟ ନାମରେ ପରିଚିତ, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁ ଥିଲେ।

ହରିଣ୍ଯାକ୍ଷଃ ସ୍ଵଯଂ ଦୈତ୍ଯୋ ହରିଭକ୍ତଵିଦୂଷକଃ । ଏତାଦୃଶୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସ୍ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ ॥ ୩,୨୬.

ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ନିଜେ ଦେତ୍ୟ ଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଉପହାସ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

ତଦା ମାତା ଦିତିର୍ଦେଵୀ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷମୁଵାଚ ସା । ଦିତିରୁଵାଚ । ଵତ୍ସଲସ୍ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗମା ତପସ୍ଵାଷ୍ଟହାଯନଃ ॥ ୩,୨୬.

ତାପରେ ଦେବୀ ଦିତି, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ: ଦିତି କହିଲେ: ମୋ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ଆଠ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ତ୍ଵଂ ମା ଦଦସ୍ଵ ଦୁଃ ଖଂ ମେ ପାଲଯିଷ୍ଯତି କୋଵିଦଃ । କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ନ ଜୀଵାମି ତ୍ଵାଂ ଵିନା ଜୀଵନଂ ନ ହି ॥ ୩,୨୬.

ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦିଅନି, କିଏ ମୋତେ ଦେଖିବ? ତୁମେ ନଥିଲେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବିନି; ତୁମେ ଛଡ଼ା ଜୀବନ ନାହିଁ।

ମା ତପ ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗ ମମ ଜୀଵନହେତଵେ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ମାତ୍ରା ସ ଵିଜଯୋଵଶତୋବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୨୬.

ମୋ ଜୀବନ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ। ଏପରି ମା ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ବିଜୟ ଚାପି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ମାତରଂ ପ୍ରାହ ଜାଲଂ ହିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଭଜନେଽଲଂ କୁରୁଷ୍ଵ । ମଯିସ୍ନେହଂ ପୁତ୍ରହେତୋର୍ଵିରୂଢଂ ସୁଖଦୁଃ ଖେ ଚେହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ॥ ୩,୨୬.

ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପୂଜା କର। ପୁଅ ପାଇଁ ତୁମର ମମତା ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକରେ ଶୁଖ ଦୁଃଖ ଦୁଇଟି ଦେଇଥାଏ।

ଯାଵତ୍ସ୍ନେହଂ ମଯି ମାତଃ କରୋଷି ତାଵତ୍କ୍ଲେଶଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଯାସ୍ଯସି ତ୍ଵମ୍ । ମାତଶ୍ଚ ତେ ମଯି ପୁତ୍ରତ୍ଵବୁଦ୍ଧିସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯପ୍ଯେଷା ମାତୃବୁଦ୍ଧିର୍ମମାପି ॥ ୩,୨୬.

ମା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋତେ ମମତା କରିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଅନନ୍ତ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବ। ତୁମେ ମୋତେ ପୁଅ ଭାବିବା ପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ମା ଭାବିବି।

ତାତେ ପୂଜ୍ଯେ ପିତୃବୁଦ୍ଧିର୍ମମାସ୍ତି ତସ୍ମିଂସ୍ତୁତେ ଭର୍ତୃବୁଦ୍ଧିର୍ହି ମିଥ୍ଯା । ନିର୍ମାତି ଯସ୍ମାଦ୍ଧରିରେଵ ସର୍ଵଂ ସମ୍ଯକ୍ପାତା ନିଯତୋଽସୌ ମୁରାରିଃ ॥ ୩,୨୬.

ମୋ ପିତା, ଯେଉଁଠିକି ମୁଁ ପିତୃଭାବ ରଖିଛି; ତୁମେ ଯେଉଁଠିକି ଭାର୍ତ୍ତା ଭାବ କରୁଛ, ସେ ଭୁଲ। କାରଣ ହରି ଏକା ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିର୍ମାତା, ମୁରାରି ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ଅତୋ ହି ମାତା ହରିରେଵ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵନ୍ଯାସାଂ ଵୈ ମାତୃତା ଚୋପଚାରାତ୍ । ନିର୍ମାତୃତ୍ଵଂ ଯଦି ମୁଖ୍ଯଂ ତ୍ଵଯି ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ରୋଣାଦୀନାଂ ଜନନୀ କା ଵଦସ୍ଵ ॥ ୩,୨୬.

ତେଣୁ ମା, ହରି ଏକା ସଦା ସତ୍ୟ ମା; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମାତୃତ୍ୱ କେବଳ ଉପଚାରିକ। ତୁମେ ଯଦି ପ୍ରମୁଖ ମା, ତେବେ ଡ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମା କିଏ, କହ।