ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦତ୍ତ୍ଵାଂ ଵରଂ ଦୈତ୍ଯଵରାଯ ଵିଷ୍ଣୁରନ୍ତର୍ଦଧେ ଜଲପୂର୍ଣେ ସୁକୁଣ୍ଡେ । ଅଦ୍ଯାପ୍ଯାସ୍ତେ ଜଲମଧ୍ଯେ ନୃସିଂହଃ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋପି ଦୈତ୍ଯକୁମାରକୈଃ ସହ ॥ ୩,୨୪.

ଦୈତ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ବର ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଆଜି ବି ନୃସିଂହ ଜଳମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଦୈତ୍ୟପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି ।

ତସ୍ମିନ୍ ସୁତୀର୍ଥେ ପରିତସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ଜଯେତି ଶବ୍ଦଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଚାପରାହ୍ନେ । ଇଦଂ ତୀର୍ଥଂ ନାରସିଂହାଭିଧଂ ଚ କନ୍ଯେସ୍ନାନଂ ହ୍ଯତ୍ର କାର୍ଯଂ ମନୁଷ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୨୪.

ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଚାରିପାଖରେ 'ଜୟ' ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ । ହେ କନ୍ୟା, ଏହି ତୀର୍ଥକୁ 'ନୃସିଂହ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠାରେ ମାନବମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ।

ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ଚ ସମ୍ଯଗ୍ଦୀପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯାଯ ମୁଖ୍ଯମ୍ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନଃ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ଗୋଵିନ୍ଦଗୋଵିନ୍ଦ ଇତି ବ୍ରୁଵନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୪.

ସେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୀପ ଦେଇ, ପୁଣି ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ 'ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋବିନ୍ଦ' ବୋଲି କହି ଯାଇଥିଲେ ।

ମୁଖ୍ଯପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠିତଂ ସ୍ଥାନମାପ୍ଯ ଅପାଵିଶତ୍ତତ୍ର ଦେଵୀ ହ୍ଯୁଵାଚ । ଜୈଗୀଷଵ୍ଯଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କଥଂ କାର୍ଯଂ ଦର୍ଶନଂ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ॥ ୩,୨୪.

ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଦେବୀ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ: 'ହେ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ଶ୍ରୀନିବାସ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କିପରି ହୁଏ, ଏହିକଥା କୁହନ୍ତୁ ।'

ଜୈଗୀଷଵ୍ଯଃ ପ୍ରାହ ସଂହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତୋ ବ୍ରଵୀମି ତନ୍ତ୍ରଂ ଶୃଣୁ କନ୍ଯକେ ତ୍ଵମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମତ୍ତଃ କୁରୁ ସର୍ଵଂ ମଯୋକ୍ତମାଦ୍ଯଂ ଦ୍ଵାରଂ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ॥ ୩,୨୪.

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ପଦ୍ଧତି କହିବି, ହେ କନ୍ୟା, ଶୁଣ । ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣି, ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ସେସବୁ କର । ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ଦେଖ ।'

ଅପରାଧସହସ୍ରାଣି କ୍ରିଯନ୍ତେଽହର୍ନିଶଂ ମଯା । ତାନି ସର୍ଵାଣି ମେ ଦେଵ କ୍ଷମସ୍ଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ॥ ୩,୨୪.

ଦିନ ରାତି ମୋର ହଜାର ହଜାର ଅପରାଧ ହୁଏ । ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସେସବୁ ଅପରାଧ ମୋତେ କ୍ଷମା କର ।

ମାନସାନ୍ଵାଚିକାନ୍ଦୋଷାନ୍କାଯି କାନପି ସର୍ଵଶଃ । ଵୈଷ୍ଣଵଦ୍ଵେଷହେତୂନ୍ମେ ଭସ୍ମସାତ୍କୁରୁ ମାଧଵ ॥ ୩,୨୪.

ମନ, କଥା ଓ ଦେହର ସମସ୍ତ ଦୋଷ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିବାର କାରଣ — ଏସବୁକୁ ଭସ୍ମ କର, ହେ ମାଧବ ।

ଆଦ୍ଯଦ୍ଵାରଂ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵି ସମ୍ଯକ୍ସ୍ମରେଦ୍ଵିଜଯଂ ଵୈ ଜଯଂ ଚ । ଦକ୍ଷାଧ୍ଵରେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵି ଚଣ୍ଡଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡଂ ସଂସ୍ମରେତ୍ସମ୍ଯଗେଵ ॥ ୩,୨୪.

ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ, ହେ ଦେବୀ, ଭଲଭାବରେ ବିଜୟ ଓ ଜୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଡକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଚଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର।

ପାଶ୍ଚାତ୍ଯଭାଗେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଦେଵି ନନ୍ଦଂ ସୁନନ୍ଦଂ ସଂସ୍ମରେଦେଵ ଭକ୍ତ୍ଯା । ସଵ୍ଯଦ୍ଵାରେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ କନ୍ଯେ ସ୍ମରେତ୍କୁମୁଦାକ୍ଷଂ କୁମୁଦନ୍ତମେଵ ॥ ୩,୨୪.

ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହେ ଦେବୀ, ଭକ୍ତିସହିତ ନନ୍ଦ ଓ ସୁନନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବାମ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ, ହେ କନ୍ୟା, କୁମୁଦାକ୍ଷ ଓ କୁମୁଦନ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଯଶ୍ଚୈଵ ଦେହଂ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଭକ୍ତିପୂର୍ଵଂ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ସାଦରେଣୈଵ ଦେଵି । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାଦଶକଂ ଚ କୃତ୍ଵା ପଦେ ପଦେ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଛ୍ରୀନିଵାସମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦେହ ନେଇ ପ୍ରବେଶ କରେ, ହେ ଦେବୀ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେଖିଲେ, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶ୍ରୀସ୍ଵାମିତୀର୍ଥେ ସମ୍ଯଗାଚମ୍ଯ ନତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵା ନତ୍ଵା ଭୂଵରାହଂ ଚ ଦେଵି । ଅଯୁଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରିଵଶେଦ୍ଭକ୍ତିପୃର୍ଵଂ ଗୋଵିନ୍ଦଗୋଵିନ୍ଦ ଇତିବ୍ରୁଵନ୍ଵୈ ॥ ୩,୨୪.

ଶ୍ରୀସ୍ୱାମିତୀର୍ଥରେ ଭଲଭାବରେ ଆଚମନ କରି, ନମସ୍କାର କରି, ସ୍ନାନ କରି, ଭୂବରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହେ ଦେବୀ, ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଭକ୍ତିସହିତ 'ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋବିନ୍ଦ' ବୋଲି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପଶ୍ଚାଦ୍ଧରେର୍ନମନଂ କାର୍ଯମେଵ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗରୂପଂ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଦେଵଗେହମ୍ । ପୁନର୍ଵିଶେଦ୍ଵାରତଃ ସଂସ୍ଥିତଃ ସ ପୀଠସ୍ଥଦେଵାନ୍ମାନସା ଚିନ୍ତଯୀତ ॥ ୩,୨୪.

ତାପରେ, ହରିଙ୍କୁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁନି, ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଅଛି, ପୀଠରେ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍।

ମଧ୍ଯେ ପୀଠଂ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ଚ ଦେଵୀ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଣମେତ୍ପୂର୍ଣମେଵ । ଦେଵସ୍ଯ ସଵ୍ଯେ ପୀଠଭାଗାଦ୍ଵହିଶ୍ଚ ନମସ୍କାର୍ଯଂ ଗୁରୁଦେଵାଯ ଚୈଵ ॥ ୩,୨୪.

ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପୀଠରେ, ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀନିବାସ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବତାଙ୍କର ବାମ ପୀଠର ବାହାରେ ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର।

ପୀଠସ୍ଯାଗ୍ରାଚ୍ଚାପ୍ଯଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରଦେଶେ ଆଗ୍ନେଯକୋଣେ ପ୍ରଣମେଦ୍ଵୈ ଖଗେନ୍ଦ୍ର । ନୈରୃତ୍ଯଭାଗେ ଵ୍ଯାସଦେଵାଯ ଦେଵି ନମସ୍କାର୍ଯୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ସର୍ଵଦାପି ॥ ୩,୨୪.

ପୀଠର ସାମ୍ନା ଓ ତଳେ, ଅଗ୍ନିକୋଣରେ, ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର, ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ନୈୃତ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହେ ଦେବୀ, ବ୍ୟାସ ଓ ସମସ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ଦେବତାଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵାଯଵ୍ଯକୋଣେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵଂ ସୁଦୁର୍ଗାଂ ନମସ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା । ପୀଠସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ହ୍ଯଗ୍ନିକୋଣେଷୁ ଦେଵୀ ଧର୍ମାଧିଭୂତାଯ ନମୋ ଯମାଯ ॥ ୩,୨୪.

ବାୟୁକୋଣରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସୁଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଭକ୍ତିରେ ମନ ଦୃଢ଼ କରି। ପୀଠର ଉପରେ, ଅଗ୍ନିକୋଣରେ, ହେ ଦେବୀ, ଧର୍ମର ଅଧିପତି ଯମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୀଠସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ନୈରୃତସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵକୋଣେ ଜ୍ଞାନାଧିପଂ ପ୍ରଣମେଦ୍ଵାଯୁଦେଵମ୍ । ପୀଠସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ଵାଯୁକୋଣେ ଚ ସୁଭ୍ରୂର୍ଵୈରାଗ୍ଯାନାମଧିପଂ ଚୈଵ ରୁଦ୍ରମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ପୀଠର ଉପରେ, ନୈୃତ୍ୟର ଉପରି କୋଣରେ, ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି ବାୟୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ପୀଠର ଉପରେ, ବାୟୁକୋଣରେ, ବୈରାଗ୍ୟର ଅଧିପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୀଠସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ତ୍ଵୀଶକୋଣେ ଚ ଦେଵି ଐଶ୍ଵର୍ଯାଣାମଧିପଂ ଚେନ୍ଦ୍ରଦେଵମ୍ । ପୀଠସ୍ଯ ପୂର୍ଵେ ପ୍ରଣମେନ୍ନୈରୃତିଂ ଚ ଅର୍ଯାମ୍ଣାନାମଧିପଂ ଚାତ୍ର ଦେଵି ॥ ୩,୨୪.

ପୀଠର ଉପରେ, ଈଶାନ କୋଣରେ, ହେ ଦେବୀ, ଐଶ୍ୱର୍ୟର ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ନୈୃତି ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ଅଧିପତି ଅର୍ୟମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯ ପୀଠସ୍ଯ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ଚ ଦୁର୍ଗାଂ ନମେଦୁଗ୍ରରୂପାଭିଧାଂ ଚ । ପୀଠସ୍ଯ କନ୍ଯେ ପ୍ରଣମେତ୍ପଶ୍ଚିମେ ଵୈ ଆରୋଗ୍ଯାଣା ମଧିପଂ କାମଦେଵମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଦେବତାଙ୍କର ପୀଠର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଉଗ୍ରରୂପା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଆରୋଗ୍ୟର ଅଧିପତି କାମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯ ପୀଠସ୍ଯୋତ୍ତରେ ରୁଦ୍ରଦେଵମନୈଶ୍ଵର୍ଯାଣାମଧିପଂ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚ । ପୀଠସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ପ୍ରଣମେଦ୍ଵୈ ଵରାହଂ ସଦା କନ୍ଯେ ପରମଂ ପୂରୁଷାଖ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଦେବତାଙ୍କ ପୀଠର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଧନ ନଥିବାର ଅଧିପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୀଠର ମଧ୍ୟରେ ସଦା ବରାହଙ୍କୁ ଏବଂ କୋଣରେ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାଚ୍ଛକ୍ତିସଂଜ୍ଞାଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀମାଧାରରୂପାଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵାଯୁକୂର୍ମୌ ନମେଚ୍ଚ ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାଚ୍ଛେଷକୂର୍ମୌ ନମେଚ୍ଚ ॥ ୩,୨୪.

ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, ଶକ୍ତି ନାମକ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଆଧାର ରୂପେ ସଦା ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ବାୟୁ କୂର୍ମକୁ ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଶେଷ କୂର୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାଦଭିମାନିନୀଂ ଭୁଵୋ ଭୂଦେଵତାଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଚୈଵ ସୁଭ୍ରୂଃ । ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵରୁଣଂ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚ କ୍ଷୀରୋଦଧେରଧିପଂ ଚୈଵ ଦେଵମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ, ଭୂମିର ଅଧିପତି ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, କ୍ଷୀରସାଗରର ଅଧିପତି ଦେବତା ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାତ୍ପ୍ରଣମେଚ୍ଚୈଵ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପାଖ୍ଯଂ କନ୍ଯକେ ପୂଜଯେଚ୍ଚ । ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାତ୍ପ୍ରଣମେଚ୍ଚୈଵ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ମହାଦିଵ୍ଯାଂ ମଣ୍ଡପସଂଜ୍ଞକାଂ ଚ ॥ ୩,୨୪.

ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ, ହେ କନ୍ୟା, ପୂଜା କରିବା ଓ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ତାହାଠାରୁ ଉପରେ, ମହାଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ନାମକ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୀଠସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଯମସଂଜ୍ଞାଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସମର୍ଚଯେଦ୍ଯମମଧ୍ଯେ ଚ ଦେଵୀମ୍ । ଯମସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ ଚ ସୂର୍ଯଂ ନମେଦ୍ଦୀପରୂପଂ ଚ ଭଦ୍ରେ ॥ ୩,୨୪.

ପୀଠର ମଧ୍ୟରେ, ଯମ ନାମକ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଏବଂ ଯମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯମ ଦେବଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଦୀପ ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ଭଦ୍ରେ।

ଯମସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଚ ଵାମଭାଗେ ଶ୍ରିଯଂ ନମେଦ୍ଦୀପରୂପାଂ ଚ ଦେଵୀମ୍ । ଯମସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ତୁ ଚାଗ୍ରଭାଗେ ହୁତାଶନଂ ଦୀପରୂପଂ ନମେଚ୍ଚ ॥ ୩,୨୪.

ଯମ ଦେବଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଦୀପ ରୂପରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ଦେବୀ। ଯମ ଦେବଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ, ଦୀପ ରୂପରେ ହୁତାଶନ ଅଗ୍ନିକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ଭୂମିନାମ୍ନୀଂ ନମେଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ଵାଭିମାନାଂ ସଂସ୍ମରେଚ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ପର୍ଯଙ୍କରୂପଂ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତମୋଭିମାନାଂ ସନ୍ନମେଚ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଗାମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଭୂମି ନାମକ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଓ ସଦା ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରୂପରେ, ଶ୍ରୀନିବାସ ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନ୍ଧକାରର ଅଧିପତି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୂର୍ଵାଦିଗଂ ପୀଠସୋପାନରୂପମାତ୍ମାନମେକଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଚ ଦେଵି । ଦକ୍ଷସ୍ଥଦିକ୍ପୀଠସୋପାନରୂପଂ ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଂ ପ୍ରଣମେଚ୍ଚୈଵ କନ୍ଯେ ॥ ୩,୨୪.

ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ପୀଠ ଓ ସୋପାନ ଆକୃତିକୁ ନିଜ ଆତ୍ମାର ରୂପରେ ଭାବି, ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ପୀଠ ଓ ସୋପାନ ଆକୃତି, ଯାହା ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ, ହେ କନ୍ୟା।

ପଦ୍ମସ୍ଯ ପୂର୍ଵସ୍ଥଦଲେ ଚ ଦେଵି ସ୍ତ୍ରୀରୂପାଖ୍ଯଂ ଵିମଲାଖ୍ଯାମିମାଂ ଚ । ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵାନ୍ପ୍ରଣମେଚ୍ଚ ଦେଵି ଆଗ୍ନେଯକୋଣସ୍ଥଦଲେ ଶୃଣୁତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ହେ ଦେବୀ, ପଦ୍ମର ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦଳରେ ଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ନାରୀ ରୂପକୁ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଆଗ୍ନେୟ କୋଣରେ ଥିବା ଦଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ, ଏହା ଶୁଣ, ହେ ଦେବୀ।

ଉତ୍କର୍ଷନାମ୍ନୀଂ ପରମାଂ ଚ ଦେଵୀଂ ନମେଦ୍ରମାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଯୂ ଚ ଶେଷମ୍ । ଦକ୍ଷସ୍ଥପଦ୍ମସ୍ଯ ଦଲାଷ୍ଟକେ ଚ ନାରାଯଣାକାରଶେଷାଦିକାନାମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଉତ୍କର୍ଷ ନାମକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀଙ୍କୁ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ପଦ୍ମର ଏଠି ଅଷ୍ଟଦଳରେ ନାରାୟଣ, ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ଆକୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ।

ସ୍ତ୍ରୀରୂପେଭ୍ଯୋ ନମନଂ କାର୍ଯମେଵ କନ୍ଯେ ମଯା ପଶ୍ଚିମସ୍ଥେ ଦଲେ ଚ । ଗୋପାଖ୍ଯନାରାଯଣବ୍ରହ୍ମଵାଯୁଵିପ୍ରାଦିକାନାଂ ଶେଷରୂଦ୍ରାଦିକାନାମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ହେ କନ୍ୟା, ନାରୀ ରୂପମାନେଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଦଳରେ ଥିବା ଗୋପ, ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶେଷ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ।