ପୃଥୁଚ୍ଛିଦ୍ରଃ ସ୍ଥୂଲଚକ୍ରଃ(କୃଷ୍ଣୋ) (ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ) ବିଲ୍ଵଵତ୍ 45.
ଅଧିକ ଖୋଲା ଛିଦ୍ର, ମୋଟା ଚକ୍ର; କୃଷ୍ଣ (ବା ବିଷ୍ଣୁ) ବେଳ ଫଳ ଭଳି।
(ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ମଣିରତ୍ନାଭ ଏକଚକ୍ରାମ୍ବୁଜୋଽସିତଃ 45.
ବୈକୁଣ୍ଠ ମଣି ଭଳି ଅଟେ, ଏକ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ସହିତ, ଏବଂ କଳା ରଙ୍ଗର।
ରାମଚକ୍ରୋ ଦକ୍ଷରେଖଃ ଶ୍ଯାମୋଵୋଽଵ୍ଯା (ତ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ) 45.
ରାମଙ୍କର ଚିହ୍ନ ହେଉଛି ଚକ୍ର, ସେ ଡାହାଣ ପାଟିରେ ଅଛନ୍ତି, ଗାଢ଼ କଳା ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ତିନି ପଦ ଦେଇଥିବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ।
ଏକଦ୍ଵାରଶ୍ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ 45.
ସେଠି ଗୋଟିଏ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର, ଚାରିଟି ଚକା ଅଛି, ଓ ବନମାଳା ପିନ୍ଧି ଶୋଭିତ।
କଦମ୍ବକୁସୁମାକାରୋ (ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣୋ)ଽଵତୁ 45.
ସେ କଦମ୍ବ ଫୁଲର ଗୁଛି ପରି ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
(ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣୋ) ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂତ୍ରିଭିର୍ମୂର୍ତ୍ତି(ସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ) 45.
ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କର ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଟି ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି; ଏହିପରି ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
(ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ) ଷଡୂଭିରେଵ ସ୍ଯାତ୍ (ସଂକର୍ଷଣ) ଇତସ୍ତତଃ 45.
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଏହିପରି ଅଛି।
(ଦଶାଵତାରୋ) ଦଶଭିରନିରୁଦ୍ଧୋଽଵତାଦଥ 45.
ଦଶାବତାରରେ ଦଶଟି ଅଙ୍ଗ ଥାଏ; ଏହିପରି ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ମୂର୍ତ୍ତିମଯଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ପଠେତ୍ସ ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ 45.
ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଗଠିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି।
(ମହେଶ୍ଵରଃ) ପ୍ରଞ୍ଚଵକ୍ରୋ ଦଶବାହୁର୍ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ 45.
ମହେଶ୍ୱର ଆଗକୁ ଝୁକିଥିବା, ଦଶଟି ବାହା ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମାତରଶ୍ଚ ପଦ୍ମହସ୍ତୋ (ଦିଵାକରଃ) 45.
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମାତୃଗଣ, ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦିବାକର।
ଏତେଽର୍ଚିତାଃ ସ୍ଥାପିତାଶ୍ଚ ପ୍ରାସାଦେ ଵାସ୍ତୁପୂଜିତେ 45.
ଏହିମାନେ ଯେତେବେଳେ ପୂଜିତ ଓ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ଗୃହରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହୁଅନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀଗାରୁଡେ ମହାପୁରାଣେ ପୂର୍ଵଖଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମାଂଶାଖ୍ଯେ ଆଚାରକାଣ୍ଡେ ଶାଲଗ୍ରାମମୂର୍ତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ନାମ ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଗାରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଖଣ୍ଡର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ 'ଶାଳଗ୍ରାମ ମୂର୍ତ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ' ନାମକ ପଞ୍ଚଚତ୍ୱାରିଂଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
thumb|500px|ଵାସ୍ତୁପୁରୁଷ thumb|500px|ଵାସ୍ତୁପୁରୁଷଃ. | ଵାସ୍ତୁଂ ସଂକ୍ଷେପତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଗୃହାଦୌ ଵିଘ୍ନନାଶନମ୍ 46.
ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବାସ୍ତୁ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଘର ଆରମ୍ଭରେ ବାଧା ଦୂର କରେ।
ଈଶାନେ ଚ ଶିରଃ ପାଦୌ ନୈର୍ଋତେଽଗ୍ନ୍ଯନିଲେ କରୌ 46.
ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ମୁଣ୍ଡ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ପାଦ, ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ହାତ ଅଛି।
ପ୍ରାସାଦାରାମଦୁର୍ଗେଷୁ ଦେଵାଲଯମଠେଷୁ ଚ 46.
ମନ୍ଦିର, ବଗିଚା, କୋଟ, ଏବଂ ଦେଉଳ କିମ୍ବା ମଠରେ,
ଈଶଶ୍ଚୈଵାଥ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଜଯନ୍ତଃ କୁଲିଶାଯୁଧଃ 46.
ଈଶ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଜୟନ୍ତ, ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର।
ପୂଷା ଚ ଵିତଥଶ୍ଚୈଵ ଗ୍ରହକ୍ଷେତ୍ରଯମାଵୁଭୌ 46.
ପୂଷା, ବିତଥ, ଏବଂ ଗ୍ରହ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଦୁଇଁଜଣ।
ଦୌଵାରିକୋଽଥ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତୋ ଗଣାଧିପଃ ।। ଅସୁରଃ ଶେଷପାପୌ (ଦୌ) ଚ ରୋଗୋ।ଡହିମୁଖ (ଖ୍ଯ) ଏଵ ଚ ।। 46.
ଦ୍ୱାରପାଳ, ସୁଗ୍ରୀବ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ଗଣାଧିପତି, ଅସୁର, ଶେଷ, ପାପ, ଦୌର, ରୋଗ, ଡହିମୁଖ ଓ ଖ୍ୟ।
ଭଲ୍ଲାଟଃ ସୋମସର୍ପୌ ଚ ଅଦିତିଶ୍ଚଦିତିସ୍ତଥା 46.
ଭଲ୍ଲାଟ, ସୋମ, ଦୁଇଟି ସର୍ପ, ଅଦିତି ଏବଂ ଦିତି।
ଈଶାନାଦିଚତୁଷ୍କୋଣସଂସ୍ଥିତାନ୍ପୂଜଯେଦ୍ଧୁଧଃ 46.
ଈଶାନ ଆଦି ଚାରିଟି କୋଣରେ ଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ନଵପଦେ ବ୍ରହ୍ମା ତସ୍ଯାଷ୍ଟୌ ଚ ସମୀପଗାନ୍ 46.
ମଧ୍ୟରେ, ନବମ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଆଉ ଆଠଜଣ ଅଛନ୍ତି।
ଅର୍ଯ୍ଯମା ସଵିତା ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ଵିବୁଧାଧିପଃ 46.
ଅର୍ୟମା, ସବିତା ଏବଂ ବିବସ୍ୱାନ୍, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ।
ଅଷ୍ଟମଶ୍ଚାପଵତ୍ସଶ୍ଚ ପରିତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତାଃ 46.
ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛନ୍ତି ଅପବତ୍ସ, ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଆଗ୍ନେଯକୋଣାଦାରଭ୍ଯ ଵଂଶୋ ଭଵତି ଦୁର୍ଦ୍ଧରଃ 46.
ଅଗ୍ନିକୋଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ଜୟ ବଂଶ ରହିଛି।
ନାଯିକା କାଲିକା ନାମ ଶକ୍ରାଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵଗାଃ ପୁନଃ 46.
ଏଠାର ନାୟିକାଙ୍କ ନାମ କାଳିକା, ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆସନ୍ତି।
ସୁରେଜ୍ଯଃ ପୁରତଃ କାର୍ଯୋ ଯସ୍ଯାଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ମହାନସମ୍ 46.
ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଘରର ସାମ୍ନାରେ ସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ବଡ଼ ରସୋଇଘର ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପଗୃହଂ କାର୍ଯ୍ଯମୈଶାନ୍ଯାଂ ପଟ୍ଟସଂଯୁତମ୍ 46.
ଈଶାନ କୋଣରେ ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ ରଖିବା ଘର, ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦଗାଶ୍ରଯଂ ଚ ଵାରୁଣ୍ଯାଂ ଵାତାଯନସମନ୍ଵିତମ୍ 46.
ବାୟୁକୋଣରେ ପାଣି ରଖିବା ଘର ଏବଂ ବାତାୟନ ସହିତ ଥିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯାଗତାଲଯଂ ରମ୍ଯସଶଯ୍ଯାସନପାଦୁକମ୍ 46.
ଅତିଥିମାନେ ରହିପାରିବା ପାଇଁ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଘର, ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଏବଂ ପାଦୁକା ସହିତ ଥିବା ଉଚିତ।