ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କନ୍ଯୋଵାଚ । ଜୈଗୀଷଵ୍ଯ ବ୍ରୂହି ମେ କେ ଚ ଭକ୍ତା ଭକ୍ତିଂ କଥଂ ଦର୍ଶଯାମାସୁରେତେ । ତେଷାଂ ହରିଃ ଶ୍ରୀନିଵାସୋ ମହାତ୍ମା ତ୍ରାତା ସଦା ଭକ୍ତଵର୍ଗେ ଦଯାଲୁଃ ॥ ୩,୨୪.

କନ୍ୟା କହିଲେ: ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, କିଏ ଭକ୍ତ ଏବଂ ସେମାନେ କିପରି ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ମୋତେ କହ। ସେମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରୀନିବାସ ହରି, ମହାତ୍ମା, ସଦା ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ।

ଜୈଗୀଷଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵେଵମୁକ୍ତୋ ମହାତ୍ମା ଉଵାଚ କନ୍ଯାଂ ସଂସ୍ମରନ୍ ଭକ୍ତଵର୍ଯଃ । ଜୈଗୀଷଵ୍ଯ ଉଵାଚ । ପ୍ରହାଦାଦ୍ଯା ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତାଃ କୃତ୍ଵା ନୃସିଂହେ ଚୋତ୍ତମାଂ ଭକ୍ତିମେଵ ॥ ୩,୨୪.

ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ମହାତ୍ମା ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ: ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ।

ଅଵାପ ସାମ୍ରାଜ୍ଯମନୁତ୍ତମଂ ଚ ଜ୍ଞାନଂ ନୃସିଂହାତ୍ସମଵାପ ପଶ୍ଚାତ୍ । ପରାଶରଃ ଶ୍ରୀନିବାସସ୍ଯ ଭକ୍ତୋ ଭକ୍ତିଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯାସରୂପଂ ହରିଂ ଚ ॥ ୩,୨୪.

ସେ ଅପୂର୍ବ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ପରେ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲେ। ପରାଶର, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ହରି ବ୍ୟାସ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସ୍ତୁତ୍ଵା ତେନ ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ଵଂ ହ୍ଯଵାପ୍ଯ ଜଗାମ ମୋକ୍ଷଂ ଭକ୍ତିସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା । ଯୋ ନାରଦଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତୋ ଭକ୍ତିଂ କୃତ୍ଵା ଗର୍ଭଵାସେ ହରୌ ଚ ॥ ୩,୨୪.

ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ନାରଦ ଜ୍ଞାନର ସାର ଲାଭ କରିଲେ ଏବଂ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଭକ୍ତିରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ, ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ।

ତଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରତ୍ଵମାପ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ୍ଯା ତେନ ମୁକ୍ତିଂ ଜଗାମ । ଯୋ ହ୍ଯଂବରୀଷଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତଃ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତିଂ ପରଦେଵ ହରୌ ଚ ॥ ୩,୨୪.

ସେଇ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅମ୍ବରୀଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ହେବାର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିକୁ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ, ପରମଦେବ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ।

ଜପ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୁର୍ଵାସକଶ୍ଚାପ୍ଯଵାପ ମୋକ୍ଷଂ ତେନ ସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା । ମୁଚୁକୁନ୍ଦୋ ଵୈ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତୋ ଵୈରାଗ୍ଯତୋ ଭକ୍ତିଦାର୍ଢ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା ॥ ୩,୨୪.

ଜପ କରି ଦୁର୍ବାସା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଏହିଭଳି ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ, ବିରାକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିରେ ଦୃଢତା ଲାଭ କରିଥିଲେ।

ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାତ୍ମା ହ୍ଯଵାପ ମୋକ୍ଷଂ ତେନ ସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା । ସ ପୁଣ୍ଡରୀକଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତଃ ପିତ୍ରାଦିଷ୍ଟୋ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଂ ଚ କୃତ୍ଵା ॥ ୩,୨୪.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେ ମହାତ୍ମା ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଏହିଭଳି ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ, ପିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି କରିଥିଲେ।

ହରିପ୍ରାସାଦାଜ୍ଜ୍ଞାନମନୁତ୍ତମଂ ଚାପ୍ଯଵାପ ମୋକ୍ଷଂ ଭକ୍ତିସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା । ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ସରସ୍ଵତୀ ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ଋଜୁଯୋଗିନଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୪.

ହରିଙ୍କ ଦୟାରେ ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଭକ୍ତିରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପଟ୍ଟ ଯୋଗୀମାନେ ଏଭଳି ଜଣାଯିବେ।

ଅଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତାଶ୍ଚ ସଦା ମୁରାରେର୍ନ କାମ୍ଯରକ୍ତାଃ ଶୁଦ୍ଧରୂପା ହି ତେ ଚ । ଗିରୀଶନାଗେଶଖଗେଶସଂଜ୍ଞା ଦେଵାଃ ଶୁକ୍ରାରୌ ଗୁରୁଚନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦୁସୂର୍ଯାଃ ॥ ୩,୨୪.

ଯେମାନେ ସଦା ମୁରାରିଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, କାମନାରେ ରତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ୱଭାବର। ଗିରୀଶ, ନାଗେଶ, ଖଗେଶ, ଶୁକ୍ର, ଅରୌ, ଗୁରୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ଦେବତାମାନେ।

ଜଲେଶୋଗ୍ନିର୍ମନୁଧର୍ମୌ କୁବେରଃ ଵିଘ୍ନେଶନାସତ୍ଯମରୁଦ୍ଗଣାଶ୍ଚ । ପର୍ଜନ୍ଯମିତ୍ରାଦଯ ଏଵ ସର୍ଵେ ସଦା ହ୍ଯେତେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତାଃ ॥ ୩,୨୪.

ଜଳେଶ, ଅଗ୍ନି, ମନୁ, ଧର୍ମ, କୁବେର, ବିଘ୍ନେଶ, ନାସତ୍ୟ, ମାରୁତ ଗଣ, ପର୍ଜ୍ୟନ୍ୟ, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏମାନେ ସବୁବେଳେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ।

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଭୃଗୁରୌର୍ଵଶ୍ଚ କୁତ୍ସୋ ମରୀଚିରତ୍ରିଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଶ୍ଚ । ଶକ୍ତିର୍ଵସିଷ୍ଠୋ ସୌତମୀଯୋ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଭାରଦ୍ଵାଜଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଭକ୍ତାଃ ॥ ୩,୨୪.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଭୃଗୁ, ଔର୍ବ, କୁତ୍ସ, ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଶକ୍ତି, ବଶିଷ୍ଠ, ସୌତମୀୟ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଭାରଦ୍ୱାଜ—ଏମାନେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଭକ୍ତ।

ମାନ୍ଧାତା ନହୁଷୋଂବରୀଷସଗରୌ ରାଜା ପୃଥୁର୍ହୈହଯୋ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ଭରତୋ ଯଯାତିସୁତଲୌ ଧର୍ମୋ ଵିକୁକ୍ଷିସ୍ତଥା । ଉତ୍ତାନଶ୍ଚ ବିଭୀଷଣୋ ଦଶରଥୋ ହ୍ଯେତେ ମହାଜ୍ଞାନିନଃ ଶ୍ରୀମଦ୍ଵେଙ୍କଟନାଯକସ୍ଯ ଚ ଗୁରୋର୍ଭକ୍ତାଃ ସଦା ସଂସ୍ମୃତାଃ ॥ ୩,୨୪.

ମାନ୍ଧାତା, ନହୁଷ, ଅମ୍ବରୀଷ, ସଗର, ରାଜା ପୃଥୁ, ହୈହୟ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଭରତ, ଯୟାତି, ସୁତଳ, ଧର୍ମ, ବିକୁକ୍ଷି, ଉତ୍ତାନ, ବିଭୀଷଣ, ଦଶରଥ—ଏହି ମହାଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଶ୍ରୀମଦ୍ ବେଙ୍କଟନାୟକ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କର ଭକ୍ତ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।

ଭାଗୀରଥୀ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଯମୁନା ଚ ସରସ୍ଵତୀ । ଗୋଦାଵରୀ ନର୍ମଦା ଚ କୃଷ୍ଣା ଭୀମରଥୀ ତଥା ॥ ୩,୨୪.

ଭାଗୀରଥୀ, ସମୁଦ୍ର, ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋଦାବରୀ, ନର୍ମଦା, କୃଷ୍ଣା, ଭୀମରଥୀ ମଧ୍ୟ।

ସରଯୂଫଲ୍ଗୁକାଵେରୀଗଣ୍ଡକୀ କପିଲା ସ୍ତଥା । ଇତ୍ଯେତାଶ୍ଚ ହରେର୍ଭକ୍ତାଃ ସଂତି ଚାତ୍ରୈଵ ଭାମିନି ॥ ୩,୨୪.

ସରୟୂ, ଫଳ୍ଗୁ, କାଭେରୀ, ଗଣ୍ଡକୀ, କପିଳା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ।

ଅଭିପ୍ରାଯଂ ତତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ କନ୍ଯେ ମଯା ସତି । ଯତ୍ର ପ୍ରଵର୍ତତେ ମାର୍ଗେ କଥା ଵିଷ୍ଣୋର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୨୪.

ମୁଁ ସେଠାରେ ଅର୍ଥ କହିବି, ଶୁଣ, ହେ କନ୍ୟା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମାର କଥାର ପଥ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ମୋ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବ।

ଵର୍ତନ୍ତେ ଵୈଷ୍ଣଵା ଯତ୍ର ହରିତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥବୋଧକାଃ । ତତ୍ରୈଵ ଭକ୍ତାଃ ସର୍ଵେପି ସଂତି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୩,୨୪.

ଯେଉଁଠାରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଥାନ୍ତି, ହରିଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥ ବୁଝାନ୍ତି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ଥାନ୍ତି।

ଯେ ଦେଵଯାତ୍ରାଂ ପରମାତ୍ମଚିନ୍ତଯା କୁର୍ଵନ୍ତି ତେ ହରିଭକ୍ତାଶ୍ଚ ନାନ୍ଯେ । ଯତୋ ହରୌ ପରମେ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ସର୍ଵଂ ନିଷ୍ଠାମେତି କୃତ୍ଯଂ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୨୪.

ଯେମାନେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେବଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଅନ୍ୟେ ନୁହନ୍ତି। କାରଣ, ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହରିଙ୍କରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ।

ଶେଷାଚଲଂ ସମାସାଦ୍ଯ ହ୍ଯନ୍ନଵସ୍ତ୍ରାଦିଭୂଷଣମ୍ । ଯୋ ନ ଦଦ୍ଯାଦଭକ୍ତଃ ସ ତତଃ କୋ ନୁ ପରଃ ପଶୁଃ ॥ ୩,୨୪.

ଶେଷାଚଳ ପହଞ୍ଚି, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେ ଭକ୍ତିହୀନ। ତାଠାରୁ ଅଧିକ ପଶୁ କିଏ ଅଛି?

ଭକ୍ତା ହରେଃ ଶ୍ରୀନିଵାସାଚଲେ ଚ ଗଙ୍ଗାଦିରୂପେଣ ଚ ତତ୍ରତତ୍ର । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସେଵାର୍ଥମୁରୁକ୍ରମସ୍ଯ ତେଷାଂ ପୂଜା ନୈଵ କାର୍ଯା ଚ ଦେଵି ॥ ୩,୨୪.

ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ, ଶ୍ରୀନିବାସାଚଳରେ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଉରୁକ୍ରମଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ରହନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ଦେବୀ।

ଅଭିପ୍ରାଯଂ ତତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ତତ୍ର ସ୍ଥଲେ ଵସ୍ତ୍ରଗନ୍ଧାଦିଧୂପୈଃ । ପୁରାଣୋକ୍ତା ଅପି ଭେଦେନ ପୂଜ୍ଯା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତାନ୍ଵନ୍ଦଯେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞ ଏଵ ॥ ୩,୨୪.

ମୁଁ ସେଠାରେ ଅର୍ଥ କହିବି, ଶୁଣ, ସେଠାରେ ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଓ ଆଦି ଦ୍ୱାରା, ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେଖିବା ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵନ୍ଦଯେତ୍ପାଦମୂଲେ ହସ୍ତୌ ଚ ଦ୍ଵୌ ସଂପୁଟୀକୃତ୍ଯ ଦେଵି । ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗରୁପଂ ଵନ୍ଦନଂ ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୋଃ କୁର୍ଯାତ୍ତଥା ଗୁରଵେ ଵିଷ୍ଣୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨୪.

ସତ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଦ ତଳେ ହସ୍ତ ଦୁଇଟି ଯୋଡି ଶିରୋପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦେବୀ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି ଭାବି ସେଭଳି ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ଗଙ୍ଗାଦୀନାଂ ଵନ୍ଦନଂ କାର୍ଯମେଵ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗଂ ଵୈ ତୁଲସୀନାଂ ତଥୈଵ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାନାଂ ନମନଂ କାର୍ଯମେଵ ଗଵାଦୀନାଂ ନମନଂ ମାନସେନ ॥ ୩,୨୪.

ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନଙ୍କୁ ସଦା ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ, ତୁଳସୀ ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ପ୍ରଣାମ କରିବା ଦରକାର। ଅଶ୍ୱଥ ଗଛକୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ, ଗାଈ ଓ ଏପରି ପବିତ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମନରେ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜା ସଦା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କାର୍ଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵୈରେଵ ନାନ୍ଯୈଃ । ଯେ ନାମକା ଜ୍ଞାନଵନ୍ତଃ ସୁଭକ୍ତାଃ ସଦୈଵ କାର୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପୂଜା ଚ କନ୍ଯେ ॥ ୩,୨୪.

ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ କେବଳ ବୈଷ୍ଣବମାନେ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ସେମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର, ଓ କନ୍ୟା।

ଯେ ନାମକା ଜ୍ଞାନଵନ୍ତଃ ସୁଭକ୍ତାଃ ସଦୈଵଂ କାର୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପୂଜା ଚ କନ୍ଯେ । ଯେନାମକା ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଃ ସଦୈଵ ପୂଜା ଵିଷ୍ଣୋର୍ନୈଵ କାର୍ଯାତ୍ର ଦେଵି ॥ ୩,୨୪.

ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗଭୀର ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଓ କନ୍ୟା। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ସେମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଓ ଦେବୀ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।

ମୋହାଦ୍ଯୋ ଵୈ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଦେଵଂ ମହାଧର୍ମାଦ୍ଯାତି ଚାନ୍ଧଂ ତମୋ ଵୈ । ବ୍ରହ୍ମାଦିନାମାନି ହରେର୍ହି ଦେଵୀଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଵନାମାନି ଦଦୌ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଯିଏ ମୂଢ଼ତାବଶତଃ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ କିନ୍ତୁ ମହାପାପରେ ଲିପ୍ତ ରହେ, ସେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଓ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ନାମ ହରିଠାରୁ ପାଇଛନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନାମ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେକୁ ଦେଇଛନ୍ତି।

ନାଦାଦ୍ଧୀରଃ କେଶଵାଦୀନି କନ୍ଯେ ସ୍ଵକଂ ପୁରଂ ପ୍ରଵିହାଯୈଵ ରାଜା । ଏଵଂ ମଯୋକ୍ତଂ କନ୍ଯକେ ସର୍ଵମେତଦେତତ୍ପରଂ ସମ୍ଯଗାରୋହଣୀଯମ୍ ॥ ୩,୨୪.

ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ନିଜ ସ୍ୱନଗର ଛାଡ଼ି କେଶବ ଆଦି ନାମ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଓ କନ୍ୟା। ଏପରି ଭାବେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପଦେଶକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଗୋଵିନ୍ଦ ନାରାଯଣ ମାଧଵେତି ଯୂଯଂ ମଯା ସର୍ଵମାରାଧିତଵ୍ଯମ୍ । ସର୍ଵେ ମିଲିତ୍ଵା ପୁନରେଵଂ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ସମାରୁହନ୍ଵୈଙ୍କଟାଦ୍ରିଂ ଗୃଣନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୪.

ଗୋବିନ୍ଦ, ନାରାୟଣ, ମାଧବ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାମରେ ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଖଗରାଜ, ବୈକୁଣ୍ଠ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ, ଗୀତ ଗାଇ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଲେ।

ହରେର୍ନାମାନ୍ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ଗୃଣନ୍ତସ୍ତ୍ଵାସ୍ଵାଦଯନ୍ତଃ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ନାମ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସର୍ଵେ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ତଥୈଵ କୁର୍ଵନ୍ତସ୍ତେ ତଲଶବ୍ଦଂ ନଦନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୪.

ହରିଙ୍କ ନାମ ପୂର୍ବବତ୍ ପଢ଼ି, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ନାମର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ସମସ୍ତେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ହାତ ତାଳି ଦେଇ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ।

ଇତି କୃଷ୍ଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣମୁଵାଚହ କଥମାସ୍ଵାଦନଂ ଚକ୍ରୁରେତଦ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଯମେ ଵଦ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଭୋ ଶ୍ରୀନିଵାସ ତଵ ନାମୈଵ ଚୈତନ୍ନାମ ସ୍ଵାମୀ ନନୁ ନାମୈଵ ସ୍ଵାମୀ । ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଆଶ୍ରଯନ୍ତୀତ୍ତି ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ରମା ଶ୍ରୀରିତି ନାମ ଚାପ ॥ ୩,୨୪.

କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—'ସେମାନେ କିପରି ଏହି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ? ଏହା ଖୁବ ଭଲଭାବେ କହ।' ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—'ହେ ଶ୍ରୀନିବାସ, ତୁମର ନାମ ହିଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ; ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେହିଠାରୁ ତୁମକୁ ରମା, ଶ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ।'