ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପିତ୍ରା ସାକଂ ସା ତୁ କନ୍ଯା ଖଗେନ୍ଦ୍ର ଵୈରାଗ୍ଯଯୁକ୍ତା ଶ୍ରଵଣାତ୍ସଂବଭୂଵ । କେଶଂ ଚ ମିତ୍ରଂ ଦ୍ଵିରଦାଦିକଂ ଚ ଅନର୍ଘ୍ଯରତ୍ନାନି ଗୃହାଦିକଂ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ପିତା ସହ, ସେ କନ୍ୟା, ଖଗେଶ୍ୱର, ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ବିରାଗୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କେଶ, ମିତ୍ର, ହାତୀ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି, ଘର ଓ ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ—

ସର୍ଵଂ ହ୍ଯେତନ୍ନଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ମେନେ ମମାଧୀନଂ ହରିଣା ଵୈ କୃତଂ ଚ । ଯେନୈଵ ଦତ୍ତଂ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକଂ ଚ ତେନା ହୃତଂ ଵେଦନାଂ ନୈଵ ଚକ୍ରେ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ସମସ୍ତକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ମୋ ଅଧିନ ଭାବିଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି । ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି—ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ସେ କେବେ ଦୁଃଖ କରିନଥିଲେ ।

ଅଦ୍ଯୈଵ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମୋ ଦଯାଲୁଃ ଦଯାଂ ମଯି କୃତଵାଂସ୍ତେନ ସୁଷ୍ଠୁ । ପିତ୍ରା ସାକଂ କନ୍ଯକା ସା ତୁ ଵୀନ୍ଦ୍ର ସଦାତ୍ମନି ହ୍ଯମଲେ ଵାସୁଦେଵେ ॥ ୩,୨୩.

ଆଜିଯାଏ ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୟାଳୁ, ମୋପରେ ବଡ଼ କୃପା କରିଛନ୍ତି । ପିତା ସହ, ସେ କନ୍ୟା, ବିନ୍ଦ୍ର, ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଭାବେ ବାସୁଦେବରେ ବସିଥିଲେ ।

ଏକାନ୍ତତ୍ଵଂ ସୁଷ୍ଠୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗତା ସା ଯଦୃଚ୍ଛଯା ସୋପପନ୍ନେନ ଦେଵୀ । ଅକଲ୍ପଯନ୍ତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵୃତ୍ତିଂ ଚକାର ଯତ୍ସାଵଧିରାଧଂ ପ୍ରଥୈଵ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଇଥିଲେ, ବିନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ଦେବୀ ନିଜ ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଥମ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହୋଇଗଲା ।

ସା ଵୈ ଵିତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦାରଵିନ୍ଦେ ଦୁଃ ଖାର୍ଣଵାତ୍ତରାକେ ସଂଚକାର । ଵାଗୀନ୍ଦ୍ରିଦ୍ରିଯଂ ଖଗ ସମ୍ଯକ୍ଚକାର ହରେର୍ଗୁଣାନାଂ ଵର୍ଣନେ ଵା ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଧନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦାରବିନ୍ଦରେ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଦୁଃଖର ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ବେଳା ଭାବରେ । ଖଗେଶ୍ୱର, ସେ ନିଜ କଥା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଦା ହରିଙ୍କର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଲଗାଇଥିଲେ ।

ହସ୍ତୌ ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗୃହସଂମାର୍ଜନାଦୌ ଚକାର ଦେଵୀ ଗାତ୍ରମଲାପହାରମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଚ ଚକ୍ରେ ହରିସତ୍କଥୋଦଯେ ମୋକ୍ଷାଦିମାର୍ଗେ ହ୍ଯମୃତୋପମେ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ହାତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଘର ପରିସ୍କାର କରିବାରେ ଓ ତାଙ୍କର ଦେହର ମଲ ଦୂର କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ନିଜ କାନ ହରିଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଓ ମୋକ୍ଷ ଆଦି ମାର୍ଗ, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ, ଶୁଣିବାରେ ଲଗାଇଥିଲେ ।

ନେତ୍ରଂ ଚ ଚକ୍ରେ ପ୍ରତିମାଦିଦର୍ଶନେ ଅନାଦିକାଲୀନମଲାପହରିଣୀ । ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ସ୍ପର୍ଶନେ ଚୈଵ ସଂଗେ ନିର୍ମାଲ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଵିଲେପନେ ତ୍ଵକ୍ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଆଖି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରତିମା ଓ ଆକୃତି ଦେଖିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ପୁରୁଣା ମଲ ଦୂର କରେ । ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ସତ୍ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ସଙ୍ଗରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅର୍ପିତ ମାଳାର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

ଘ୍ରାର୍ଣେଦ୍ରିଯଂ ସା ହରିପାଦସାରେ ଚକାର ସଂସାରଵିମୁକ୍ତିଦେ ଚ । ଜିହ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଂ ହରିନୈଵେଦ୍ଯଶେଷେ ଶ୍ରୀମତ୍ତୁଲସ୍ଯାଦିଵିମିଶ୍ରିତେ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଘ୍ରାଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହରିଙ୍କର ପଦର ଗନ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ । ତାଙ୍କର ଜିଭ ହରିଙ୍କର ନୈବେଦ୍ୟ ଶେଷ, ଶ୍ରୀମତ୍ ତୁଳସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ଭୋଗ ଚାଖିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

ପାଦୌ ହରେଃ କ୍ଷେତ୍ରପଥାନୁସର୍ପଣେ ଶିରୋ ହୃଷୀକେଶପଦାଭିଵନ୍ଦନେ । କାମଂ ହୃଦାସ୍ଯେ ତୁ ହରିଦାସ୍ଯକାମ୍ଯା ତଥୋତ୍ତମଶ୍ଲୋକଜନାଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ପାଦ ହରିଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ପଥରେ ଚାଲିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଶିର ହୃଷୀକେଶଙ୍କର ପଦରେ ନମସ୍କାର କରିବାରେ । ହୃଦୟ ଓ ମୁଁ ହରିଙ୍କର ଦାସୀ ହେବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଲଗାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତମାନେ କରନ୍ତି ।

ନିଷ୍କାମରୂପେ ଚ ମତିଂ ଚକାର ଵାଗିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ସ୍ତଵନଂ ସ୍ଵୀଚକାର । ଏଵଂ ସଦା କାର୍ଯସମୂହମାତ୍ମନା ସମର୍ପଯିତ୍ଵା ପରମେଶପାଦଯୋଃ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ମନକୁ ଆସାହୀନ କରି ରଖିଲେ, ଓ ନିଜ କଥା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନରେ ଲାଗିଲେ। ଏଭଳି, ସେ ସବୁବେଳେ ନିଜ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ।

ତୀର୍ଥାଟନାର୍ଥଂ ତୁ ଜଗାମ ପିତ୍ରା ସାକଂ ହରେଃ ପ୍ରୀଣନାଦ୍ଯର୍ଥମେଵ । ଆରାଧଯିତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାନାଦୌ ଗୃହେ ଵସ୍ତ୍ରସଂଭୂଷଣାଦ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୨୩.

ତାପରେ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଘରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ।

ପଶ୍ଚାତ୍କଲ୍ପଂ କାରଯାମାସ ଦେଵୀ ଵିଷ୍ଣୋରଗ୍ରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର୍ଥମେଵ । ଯାଵତ୍କାଲଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ମୁକୁନ୍ଦ ତାଵତ୍କାଲଂ ତୂର୍ଧ୍ଵରେତା ଭଵାମି ॥ ୩,୨୩.

ତାପରେ, ଦେବୀ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଗରେ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା କଲେ। 'ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବି, ମୁଁ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ରହିବି, ମୁକୁନ୍ଦ।'

ଯାଵତ୍କାଲଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ କରିଷ୍ଯେ ତାଵଦ୍ଦତ୍ତାଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ସଂଗମ୍ । ହରେଃ କଥାଶ୍ରଵଣଂ ସ୍ଯାନ୍ମୁକୁନ୍ଦ ନାଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ସଂଗିନାମଙ୍ଗସଂଗମ୍ ॥ ୩,୨୩.

'ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ କେବଳ ଦାନପ୍ରାପ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସହିତ ମିଶିବି। ହରିଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବି, ମୁକୁନ୍ଦ, ଓ ଅବୈଷ୍ଣବମାନେ ସହିତ କେବେ ମିଶିବି ନାହିଁ।'

ସୁହୃଜ୍ଜନୈଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକୈଶ୍ଚ ଦୀର୍ଥାଟନଂ ନୈଵ କୁର୍ଯାଂ ମୁକୁନ୍ଦ । କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ କାମ୍ଯଯା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ତେଷାଂ ସଂଗଂ କୁରୁ ଦୂରେ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୩.

'ମୁଁ ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସହ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବି ନାହିଁ, ମୁକୁନ୍ଦ। ଯେମାନେ ଆସା ନେଇ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସହିତ ଦୂରେ ରୁହ, ମୁକୁନ୍ଦ।'

ଶାଲଗ୍ରାମଂ ଯେ ଵିହାଯୈଵ ଯାତ୍ରାଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ତେଷାଂ କିଂ ଫଲଂ ପ୍ରାହୁରାର୍ଯାଃ । ଯଦା ତୀର୍ଥାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ସ୍ଯାତ୍ତଦୈଵ ଶାଲଗ୍ରାମଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ॥ ୩,୨୩.

'ଯେମାନେ ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ଛାଡ଼ି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ କ'ଣ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି? ଯେତେବେଳେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ଆଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।'

ତୀର୍ଥାଟନଂ ପାଦଚୈରୈଃ କୃତଂ ଚେତ୍ପୂର୍ଣଂ ଫଲଂ ପ୍ରାହୁରାର୍ଯାଃ ଖଗେନ୍ଦ୍ର । ପାଦତ୍ରାଣଂ ପାଦରକ୍ଷାଂ ଚ କୃତ୍ଵା ତୀର୍ଥାଟନଂ ପାଦହୀନଂ ତଦାହୁଃ ॥ ୩,୨୩.

'ଯଦି ପଦେ ଚାଲି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରାଯାଏ, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ, ଖଗେଶ୍ୱର। ଯଦି ଜୁତା କିମ୍ବା ପାଦରକ୍ଷା ପିନ୍ଧି ଯାତ୍ରା କରାଯାଏ, ସେଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।'

ଯୋ ଵାହନେ ତୁରଗେ ଚୋପଵିଷ୍ଟସ୍ତୀର୍ଥାଟନଂ କୁରୁତେ ଚାର୍ଧହୀନମ୍ । ଵୃଷାଦୀନାଂ ଵାହନେ ପାଦମାହୁଃ ପରାନ୍ନାନାଂ ଭୋଜନେ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁଃ ॥ ୩,୨୩.

'ଯେମାନେ ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯାନରେ ବସି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ବୃଷ ଓ ଏପରି ଯାନରେ ଯିବାକୁ ପଦେ ଚାଲିବା ଭାବି ହୁଏ; ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ।'

ମହାତ୍ମନାଂ ଵେଦଵିଦାଂ ଯତୀନାଂ ପରାନ୍ନାନାଂ ଭୋଜନେ ନୈଵ ଦୋଷଃ । ସଂକଲ୍ପଯିତ୍ଵା ପରମାଦରେଣ ଜଗାମ ସା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର୍ଥମେଵ ॥ ୩,୨୩.

'ମହାତ୍ମା, ବେଦବିଦ୍ ଓ ଯତୀମାନେ ପାଇଁ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିଲେ ଦୋଷ ନାହିଁ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଶ୍ଚୟ କରି, କେବଳ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।'

ଆଦୌ ସ୍ନାତ୍ଵା ହରିନିର୍ମାତ୍ଯଗନ୍ଧଂ ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ଶ୍ରଵଣଂ ଵୈ ଚକାର । ପିତ୍ରା ସାକଂ ଭୋଜନଂ ଚାପି କୃତ୍ଵା ଅଗ୍ରେ ଦିନେ କ୍ରୋଶମେକଂ ଜଗାମ ॥ ୩,୨୩.

ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ କରି, ହରିଙ୍କ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ ହଟାଇ, ଶ୍ରବଣ କଲେ। ବାପାଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ପ୍ରଥମ ଦିନ ଗୋଟିଏ କ୍ରୋଶ ଯାତ୍ରା କଲେ।

ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵାନ୍ନପାନ ରାତ୍ରୌ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରାଵଯାମାସ ଦେଵୀ । ଏଵଂ ଯାତ୍ରାଂ ଯେ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ତେଷାଂ ଯାତ୍ରାଂ ସଫଲାଂ ପ୍ରାହୁରାର୍ଯାଃ ॥ ୩,୨୩.

ସେଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅନ୍ନପାନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ରାତିରେ ଦେବୀ ସେମାନେଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣାଇଲେ। ଏଭଳି ଯେମାନେ ସବୁବେଳେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସଫଳ।

ଵିନା ଦଯାଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଖଗେନ୍ଦ୍ରଵ୍ଯର୍ଥେତ୍ଯେଵଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଚାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ । ଦିଵା ରାତ୍ରୌ ଯେ ନ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଦିଵ୍ଯାଂ ହରେଃ କଥାଂ ତୀର୍ଥମାର୍ଗେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୨୩.

ଦୟା ଛାଡ଼ି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଲେ, ଖଗେଶ୍ୱର, ସେଠି ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ ବୋଲି ମହାତ୍ମାମାନେ କହିଛନ୍ତି, ବୀନ୍ଦ୍ର। ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଯେମାନେ ତୀର୍ଥ ମାର୍ଗରେ ହରିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଖଗେଶ୍ୱର—

ଵ୍ଯର୍ଥଂଵ୍ଯର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଚାହୁର୍ଗତଂ ଵୈ ଅଶ୍ଵାଦୀନାଂ ଵାହନାନାଂ ଚ ଵିଦ୍ଧି । ଅଶ୍ଵାଦୀନାମପରାଧଂ ଵଦସ୍ଵ ଗଙ୍ଗାଦୀନାଂ ଦର୍ଶନାତ୍ପାପନାଶଃ ॥ ୩,୨୩.

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରାକୁ ପୁଣିପୁଣି ବ୍ୟର୍ଥ କୁହାଯାଏ; ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଏହି କଥା ଜାଣ। ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ଯାନର ଦୋଷ କହ; ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଦର୍ଶନରେ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ।

କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଥଵିଷ୍ଣୋର୍ଦର୍ଶନାତ୍ପାପନାଶୋ ମାର୍ଜାରସ୍ଯାପ୍ଯପରାଧଂ ଵଦସ୍ଵ । କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଥଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜନାତ୍ପାପନାଶଃ ପୂଜାଵତାମପରାଧଂ ଵଦସ୍ଵ ॥ ୩,୨୩.

କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ବିଲେଇର ଦୋଷ ବି କହ। କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ପୂଜା କରୁଥିବାମାନେର ଦୋଷ ବି କହ।

ଜପାଦୀନାଂ କୁର୍ଵତାଂ ପାପନାଶୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଧ୍ଯାନାତ୍ସଦ୍ଯ ଏଵାଘନାଶଃ । ଅନୁସଂଧାନାଦ୍ରହିତଂ ସର୍ଵମେଵ କୃତଂ ଵ୍ଯର୍ଥମେଵେତି ଚାହୁଃ ॥ ୩,୨୩.

ଜପ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କଲେ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଯଦି ଭାବନା ଛାଡ଼ି କିଛି କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅତୋ ହରେଃ ପାପଵିନାଶିନୀଂ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଭକ୍ତିମାନ୍ସ୍ଯାତ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିପାଦାଙ୍କିତଂ ଚ ସ୍ମୃତ୍ଵାସ୍ମୃତ୍ଵା ଭକ୍ତିମାନ୍ସ୍ଯାତ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୨୩.

ତେଣୁ, ହରିଙ୍କ ପାପନାଶିନୀ କଥା ଶୁଣିଲେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ଜନ୍ମେ, ଖଗେଶ୍ୱର। ହରିଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ କି ନାଦେଖିଲେ, ସ୍ମରଣ କଲେ କି ନାକଲେ, ଭକ୍ତି ହୁଏ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ପିତ୍ରା ସାକଂ କନ୍ଯକା ସାପି ଵୀନ୍ଦ୍ର ଶେଷାଚଲସ୍ଥଂ ଶ୍ରୀନିଵାସଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ । ଜଗାମ ସା ମାର୍ଗମଧ୍ଯେ ହରିଂ ଚ ସା ଚିନ୍ତଯାମାସ ରମାପତିଂ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ବୀନ୍ଦ୍ର, ସେ କନ୍ୟା ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହିତ ଶେଷାଚଳରେ ବସିଥିବା ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସେ ହରି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।

କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ଵକ୍ଷଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସରତ୍ନୈର୍ଭୂଷିତଂ ଵିସ୍ତୃତଂ ଚ । କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ତୁନ୍ଦଂ ଵଲିତ୍ରଯେଣାଙ୍କିତଂ ସୁଂଦରଂ ଚ ॥ ୩,୨୩.

'କେବେ ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଉପରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ ରତ୍ନ ଶୋଭିତ ଦେଖିବି? କେବେ ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ତିନି ଭା ଥିବା ତୁନ୍ଦ ଦେଖିବି?'

କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ କଣ୍ଠଂ ମହର୍ଲୋକସ୍ଯାଶ୍ରଯଂ କଂବୁତୁଲ୍ଯମ୍ । କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଶ୍ରୀନିଵାସସ୍ଯ ନାଭିଂ ସଦାନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଯାଶ୍ରଯଂ ଵୈ ସୁପୂର୍ଣମ୍ ॥ ୩,୨୩.

କେବେ ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ଗଳା, ଯାହା ମହର୍ଲୋକର ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ମେଘ ଭଳି କଳା, ଦେଖିପାରିବି? କେବେ ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର ନାଭି, ଯାହା ସଦା ଆକାଶ ଲୋକର ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଥିବା, ଦେଖିପାରିବି?

କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ଵଦନଂ ଵୈ ମୁରାରେର୍ଜନଲୋକସ୍ଯାଶ୍ରଯଂ ସର୍ଵଦୈଵ ॥ ୩,୨୩.

କେବେ ମୁଁ ମୁରାରିଙ୍କର ମୁହଁ, ଯେଉଁଥିରେ ସବୁବେଳେ ଜନଲୋକ ଆଶ୍ରୟ ମିଳେ, ଦେଖିପାରିବି?