ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅଜ୍ଞାତତ୍ଵେ ଚାନ୍ନପାନାଦିକଂ ଚ ଦତ୍ତଂ ସଂତୋ ଵ୍ଯର୍ଥମେଵଂ ଵଦନ୍ତି । ହରିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ରତତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ଚଂ ତଂ ଵୈ ଶୃଣୁ ତ୍ଵାଦରେଣାଦ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍

ଯଦି ଗ୍ରହୀତା ଜଣାନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉଛି ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି; ହରି ଯେଉଁଠିଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ କହିବି—ଆପଣ ଆଜି ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣନ୍ତୁ ।

ବାଲୋ ହରିର୍ବାଲରୂପେଣ କୃଷ୍ଣଃ କ୍ଷୀରାଦିକଂ ନଵନୀତଂ ଘୃତଂ ଚ । ଗୃହ୍ଣାତି ନିତ୍ଯଂ ଭୂଷଣଂ ଵସ୍ତ୍ରଜାତମେଵଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଦା ଵିଷ୍ଣୁତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ

ଶିଶୁ ହରି, ଶିଶୁ ରୂପରେ କୃଷ୍ଣ, ସଦା ଦୁଧ, ମକଖନ ଓ ଘି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଏଭଳି ଭାବେ ଭୂଷଣ ଓ ପୋଷାକ ସଦା ଦେବା ଉଚିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ।

ମିତ୍ରୈର୍ହରିଃ କେଶଵାଖ୍ଯୋ ମୁକୁନ୍ଦୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦତ୍ତଂ ତ୍ଵନ୍ନପ୍ରାନାଦିକଂ ଚ । ପୂର୍ଵଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଦା ଵୈ ଗୃହସ୍ଥୋ ଧନ୍ଯୋ ଭଵେଦନ୍ଯଥା ଵ୍ଯର୍ଥମେଵ

ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ହରି କେଶବ ଓ ମୁକୁନ୍ଦ ନାମରେ, ଆପଣଙ୍କ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଗୃହସ୍ଥ ସଦା ପ୍ରଥମେ ଦେବା ଉଚିତ—ଏଭଳି କରି ଧନ୍ୟ ହେବେ, ନାହିଁ ହେଲେ ବ୍ୟର୍ଥ ।

ଗୃହ୍ଣାତି ନିତ୍ଯଂ ମାଧଵାଖ୍ଯୋ ହରିଶ୍ଚେତ୍ଯେଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଯମନ୍ନାଦିକଂ ଚ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୀଯମାନେନ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରୀଣାତି ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାନ୍ଯଥା ଵ୍ଯର୍ଥମେଵ

ହରି ମାଧବ ନାମରେ ସଦା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଖାଦ୍ୟ ପାନ ଏଭଳି ଦେବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଜାଣି ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସଦା ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି—ନାହିଁ ହେଲେ ବ୍ୟର୍ଥ ।

ଗୃହେ ନିତ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵୋ ହରିସ୍ତୁ ପ୍ରୀଣାତି ନିତ୍ଯଂ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ସୁପର୍ଣ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହଂ ସର୍ଵଦୈଵ ଅଲଙ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଧାତୁରୂପୈଃ ସଦୈଵ

ଗୃହରେ ସଦା ବାସୁଦେବ ହରି ଅଛନ୍ତି ଓ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣ; ଏହି ଜାଣି, ନିଜ ଘରକୁ ସଦା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ସଜାଇବା ଉଚିତ ।

ଗୋଵିନ୍ଦାଖ୍ଯସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ପୁତ୍ରୈର୍ଯୁତସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵାସୁଦେଵଃ । ମିତ୍ରେ ମୁକୁନ୍ଦଃ ଶାଲକେ ଚାନିରୂଦ୍ଧୋ ନାରାଯଣୋ ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯେ ସଦାସ୍ତି

ଗୋବିନ୍ଦ ନାମରେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ବାସୁଦେବ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁକୁନ୍ଦ; ଶାଳକରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ; ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ନାରାୟଣ ଅଛନ୍ତି ।

ଗୋଷ୍ଠେ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରୂପୀ ହରିସ୍ତୁ ଅଶ୍ଵେ ସଦା ତିଷ୍ଠତି ଵାମନାଖ୍ଯଃ । ସଂକର୍ଷଣଃ ଶୂଦ୍ରଵର୍ଣେ ସଦାସ୍ତି ଵୈଶ୍ଯେ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵଦୈଵ

ଗୋଷ୍ଠରେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁ ହରି ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ଅଶ୍ୱମାନେ ସଦା ବାମନ ଅଛନ୍ତି; ଶୂଦ୍ର ଜାତିରେ ସଦା ସଂକର୍ଷଣ ଅଛନ୍ତି; ବୈଶ୍ୟମାନେ ସଦା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅଛନ୍ତି ।

ଜନାର୍ଦନଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରଜାତୌ ସଦାସ୍ତି ଦାଶେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ମହିଦାସୋ ହରିସ୍ତୁ । ମହ୍ଯାଂ ନିତ୍ଯଂ ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵଦୈଵ ହ୍ଯୁପେନ୍ଦ୍ରାଖ୍ଯୋ ହରିରେକଃ ସୁପର୍ଣ

କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତିରେ ସଦା ଜନାର୍ଦନ ଅଛନ୍ତି; ଦାସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ମହିଦାସ ହରି ଅଛନ୍ତି; ପୃଥିବୀରେ ସଦା ଉପେନ୍ଦ୍ର ଏକ ହରି ଅଛନ୍ତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ।

ଗଜେ ସଦା ତିଷ୍ଠତି ଚକ୍ରପାଣିଃ ସଦାନ୍ତରେ ତିଷ୍ଠତି ଵିଶ୍ଵରୂପଃ । ନିତ୍ଯଂ ଶୁନି ତିଷ୍ଠତି ଭୂତଭାଵନଃ ପିପୀଲକାଯାମପି ସର୍ଵଦୈଵ

ହାତୀରେ ସଦା ଚକ୍ରପାଣି ଅଛନ୍ତି; ଭିତରେ ସଦା ବିଶ୍ୱରୂପ ଅଛନ୍ତି; କୁକୁରରେ ସଦା ଭୂତଭାବନ ଅଛନ୍ତି; ପିପିଳିକାରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଅଛନ୍ତି ।

ତ୍ରିଵିକ୍ରମୋ ହରିରୂପ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷେ ସର୍ଵଜାତାଵନନ୍ତରୂପୀ ହରିଶ୍ଚ । ହରେର୍ନ ଵର୍ଣୋସ୍ତି ନ ଗୋତ୍ରମସ୍ତି ନ ଜାତିରୀଶେ ସର୍ଵରୂପେ ଵିଚିତ୍ରେ

ତ୍ରିବିକ୍ରମ ହରି ଆକାଶରେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ହରି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ହରିଙ୍କର କୌଣସି ଜାତି, କୌଣସି ଗୋତ୍ର, କୌଣସି ଜନ୍ମ ନାହିଁ—ସେ ସମସ୍ତ ରୂପର ଅଧିପତି, ଅଦ୍ଭୁତ ।

ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵଦା ଲକ୍ଷ୍ମଣା ତୁ ହରିଂ ସଦା ପ୍ରୀଣଯାମାସ ଦେଵୀ । ସପର୍ଯଯା ଵୈ କ୍ରିଯମାଣଯା ହରିଃ ପତିର୍ମମ ସ୍ଯାଦିତି ଚିନ୍ତଯାନା

ଏଭଳି ଜାଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣା ସଦା ଦେବୀ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, 'ହରି ମୋ ପତି ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ ।

ତତ୍ଯାଜ ଦେହଂ ଵିଷ୍ଣୁପତିତ୍ଵକାମା ମଦ୍ରେଷୁ ଵୈ ଵୀନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀ ପ୍ରଜାତା । ସ୍ଵଯଂଵରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯା ଅହଂ ଚ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଭୂପତୀନ୍ଦ୍ରାଵଯିତ୍ଵା

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବିନ୍ଦ୍ର ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ମୋ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ, ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭେଦ କରି, ଏକାଏକି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲି ।

ପାଣିଗ୍ରହଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯାଶ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ପୁରୀଂ ରମଯାମାସ ଦେଵୀ । ତଥୈଵାହଂ ଜାଂବଵତ୍ଯା ଵିଵାହଂ ମତ୍ପତ୍ନୀତ୍ଵେ କାରଣଂ ତ୍ଵାଂ ବ୍ରଵୀମି

ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ନଗରକୁ ନେଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲି । ଏହିପରି ଭାବରେ, ମୁଁ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲି — ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, କିଏ ତାଙ୍କୁ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବାର କାରଣ ହେଲେ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସୋମସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ପୂର୍ଵସର୍ଗେ ବଭୂଵ ଭାର୍ଯା ମଦୀଯା ଜାମ୍ବଵତୀ ମମ ପ୍ରିଯା । ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ହ୍ଯଧିକା ଵୀନ୍ଦ୍ର କିଞ୍ଚିଦ୍ରୁଦ୍ରାଦିଭ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଗୁଣୈର୍ଵିହୀନା ॥ ୩,୨୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ, ଜାମ୍ବବତୀ — ମୋର ପ୍ରିୟା — ସୋମଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ ଏବଂ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିନ୍ଦ୍ର, ଜାମ୍ବବତୀ କିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, ତଥାପି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ତାଙ୍କରେ ନଥିଲା ।

ଯଦାଵେଶୋ ବଲଵାନ୍ସ୍ଯାଦ୍ରମାଯାଂ ତଦାନାସ ପ୍ରିଯତେ କେଶଵୋଲମ୍ । ଯଦାଵେଶାଦ୍ଧ୍ରାସମୁପୈତି କାଲେ ତଦା ତାସାଂ ସାମ୍ଯମାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୩.

ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଧିଭୂତି ଆସେ, ମହାବଳୀ, ତେବେ କେଶବ ବିଶେଷ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଧିଭୂତି ସମୟ ସହ ହ୍ରାସ ପାଏ, ତେବେ ମହାଜନମାନେ କହନ୍ତି ସେମାନେ ସମାନ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଵେଶଃ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତ୍ଯେଵ ନିତ୍ଯମତସ୍ତାଭ୍ଯଃ କିଞ୍ଚିଦାଧିକ୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୨୩.

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ସଦା କିଛି ଅଛି, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ କିଛି ଅଧିକତା ଅଛି ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ଜାମ୍ବଵନ୍ତୀ ତୁ କୃଷ୍ଣ ଆରାଧନଂ କୀଦୃଶଂ ସା ଚକାର । ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି କୃପଯା ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ଆଧିକ୍ଯେ ଵୈ କାରଣଂ ତାଭ୍ଯ ଏଵ ॥ ୩,୨୩.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜାମ୍ବବନ୍ତୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେମିତି ପୂଜା କରିଥିଲେ? ମୋତେ ଦୟାକରି, ଏହା କହିବେ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଧିକତାର କାରଣ କଣ?

ଗରୁଡେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ ଦେଵକୀସୁତଃ । ମେଘଗଂଭୀରଯା ଵାଚା ଉଵାଚ ଵିନତାସୁତମ୍ ॥ ୩,୨୩.

ଗରୁଡଙ୍କ ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ଦେବକୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭଗବାନ, ମେଘର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ, ବିନତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯା ପୂର୍ଵସର୍ଗେ ସୋମପୁତ୍ରୀ ବଭୂଵ ପିତୁର୍ଗୃହେ ଵର୍ତମାନାପି ସାଧ୍ଵୀ । ଜନ୍ମ ସ୍ଵକୀଯଂ ସାର୍ଥକଂ ଵୈ ଚକାର ପିତ୍ରା ସାକଂ ଵିଷ୍ଣୁଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ନ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ, ସେ ସୋମଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ, ପିତାଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ସଦ୍ଗୁଣବତୀ । ସେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ଅର୍ଥବତ୍ କରିଥିଲେ, ପିତା ସହ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବା କରି ।

ଶୁଶ୍ରାଵ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ପୁରାଣାନି ଚୈଵଂ ଚକ୍ରେ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁପାଦପ୍ରଣାମମ୍ । ଚକ୍ରେ ସଦା ତାରକସ୍ଯାପି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ସ୍ମରଣଂ କୁର୍ଵତୀ ସା ॥ ୩,୨୩.

ସେ ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ପୁରାଣ ଶୁଣୁଥିଲେ, ଏବଂ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ । ସେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପରିକ୍ରମା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ତାରକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ ।

ପିତ୍ରା ସାକଂ ସା ତୁ କନ୍ଯା ଖଗେନ୍ଦ୍ର ଵୈରାଗ୍ଯଯୁକ୍ତା ଶ୍ରଵଣାତ୍ସଂବଭୂଵ । କେଶଂ ଚ ମିତ୍ରଂ ଦ୍ଵିରଦାଦିକଂ ଚ ଅନର୍ଘ୍ଯରତ୍ନାନି ଗୃହାଦିକଂ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ପିତା ସହ, ସେ କନ୍ୟା, ଖଗେଶ୍ୱର, ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ବିରାଗୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କେଶ, ମିତ୍ର, ହାତୀ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି, ଘର ଓ ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ—

ସର୍ଵଂ ହ୍ଯେତନ୍ନଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ମେନେ ମମାଧୀନଂ ହରିଣା ଵୈ କୃତଂ ଚ । ଯେନୈଵ ଦତ୍ତଂ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକଂ ଚ ତେନା ହୃତଂ ଵେଦନାଂ ନୈଵ ଚକ୍ରେ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ସମସ୍ତକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ମୋ ଅଧିନ ଭାବିଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି । ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି—ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ସେ କେବେ ଦୁଃଖ କରିନଥିଲେ ।

ଅଦ୍ଯୈଵ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମୋ ଦଯାଲୁଃ ଦଯାଂ ମଯି କୃତଵାଂସ୍ତେନ ସୁଷ୍ଠୁ । ପିତ୍ରା ସାକଂ କନ୍ଯକା ସା ତୁ ଵୀନ୍ଦ୍ର ସଦାତ୍ମନି ହ୍ଯମଲେ ଵାସୁଦେଵେ ॥ ୩,୨୩.

ଆଜିଯାଏ ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୟାଳୁ, ମୋପରେ ବଡ଼ କୃପା କରିଛନ୍ତି । ପିତା ସହ, ସେ କନ୍ୟା, ବିନ୍ଦ୍ର, ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଭାବେ ବାସୁଦେବରେ ବସିଥିଲେ ।

ଏକାନ୍ତତ୍ଵଂ ସୁଷ୍ଠୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗତା ସା ଯଦୃଚ୍ଛଯା ସୋପପନ୍ନେନ ଦେଵୀ । ଅକଲ୍ପଯନ୍ତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵୃତ୍ତିଂ ଚକାର ଯତ୍ସାଵଧିରାଧଂ ପ୍ରଥୈଵ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଇଥିଲେ, ବିନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ଦେବୀ ନିଜ ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଥମ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହୋଇଗଲା ।

ସା ଵୈ ଵିତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁପାଦାରଵିନ୍ଦେ ଦୁଃ ଖାର୍ଣଵାତ୍ତରାକେ ସଂଚକାର । ଵାଗୀନ୍ଦ୍ରିଦ୍ରିଯଂ ଖଗ ସମ୍ଯକ୍ଚକାର ହରେର୍ଗୁଣାନାଂ ଵର୍ଣନେ ଵା ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଧନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦାରବିନ୍ଦରେ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଦୁଃଖର ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ବେଳା ଭାବରେ । ଖଗେଶ୍ୱର, ସେ ନିଜ କଥା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଦା ହରିଙ୍କର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଲଗାଇଥିଲେ ।

ହସ୍ତୌ ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗୃହସଂମାର୍ଜନାଦୌ ଚକାର ଦେଵୀ ଗାତ୍ରମଲାପହାରମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଚ ଚକ୍ରେ ହରିସତ୍କଥୋଦଯେ ମୋକ୍ଷାଦିମାର୍ଗେ ହ୍ଯମୃତୋପମେ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ହାତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଘର ପରିସ୍କାର କରିବାରେ ଓ ତାଙ୍କର ଦେହର ମଲ ଦୂର କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ନିଜ କାନ ହରିଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଓ ମୋକ୍ଷ ଆଦି ମାର୍ଗ, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ, ଶୁଣିବାରେ ଲଗାଇଥିଲେ ।

ନେତ୍ରଂ ଚ ଚକ୍ରେ ପ୍ରତିମାଦିଦର୍ଶନେ ଅନାଦିକାଲୀନମଲାପହରିଣୀ । ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ସ୍ପର୍ଶନେ ଚୈଵ ସଂଗେ ନିର୍ମାଲ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଵିଲେପନେ ତ୍ଵକ୍ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଆଖି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରତିମା ଓ ଆକୃତି ଦେଖିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ପୁରୁଣା ମଲ ଦୂର କରେ । ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ସତ୍ବୈଷ୍ଣବମାନେ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ସଙ୍ଗରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅର୍ପିତ ମାଳାର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

ଘ୍ରାର୍ଣେଦ୍ରିଯଂ ସା ହରିପାଦସାରେ ଚକାର ସଂସାରଵିମୁକ୍ତିଦେ ଚ । ଜିହ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯଂ ହରିନୈଵେଦ୍ଯଶେଷେ ଶ୍ରୀମତ୍ତୁଲସ୍ଯାଦିଵିମିଶ୍ରିତେ ଚ ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ଘ୍ରାଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହରିଙ୍କର ପଦର ଗନ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ । ତାଙ୍କର ଜିଭ ହରିଙ୍କର ନୈବେଦ୍ୟ ଶେଷ, ଶ୍ରୀମତ୍ ତୁଳସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ଭୋଗ ଚାଖିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।

ପାଦୌ ହରେଃ କ୍ଷେତ୍ରପଥାନୁସର୍ପଣେ ଶିରୋ ହୃଷୀକେଶପଦାଭିଵନ୍ଦନେ । କାମଂ ହୃଦାସ୍ଯେ ତୁ ହରିଦାସ୍ଯକାମ୍ଯା ତଥୋତ୍ତମଶ୍ଲୋକଜନାଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ୩,୨୩.

ସେ ନିଜ ପାଦ ହରିଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ପଥରେ ଚାଲିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଶିର ହୃଷୀକେଶଙ୍କର ପଦରେ ନମସ୍କାର କରିବାରେ । ହୃଦୟ ଓ ମୁଁ ହରିଙ୍କର ଦାସୀ ହେବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଲଗାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତମାନେ କରନ୍ତି ।