ଅନୁତାପଯୁତଂ ଭୂତଂ ତଚ୍ଛଣୁ ତ୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ପୂର୍ଵଂ ନ ଜପ୍ତଂ ଦିଵ୍ଯମନ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ତପ୍ତଂ ସଦା କ୍ଲେଶଦାଵାନଲେନ ॥ ୩,୨୧.
ଖଗେଶ୍ବର, ପଶ୍ଚାତାପ ସହିତ ଯାହା ହୁଏ ତାହା ଏକା ତପସ୍ୟା। ପୂର୍ବରୁ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଇନଥିଲା, ମୁକୁନ୍ଦ ସଦା ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିଲେ।
ନ ଵୈ ସ୍ମୃତଂ ହରିନାମାମୃତଂ ଚ ସଦା ସ୍ମୃତଂ ହରିଦୋଷାଦିକଂ ଚ । ନ ତୁ ସ୍ମୃତଂ ହରିତତ୍ତ୍ଵାମୃତଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ଶ୍ରୁତଂ ଲୋଲଵାର୍ତାଦିକଂ ଚ ॥ ୩,୨୧.
ହରିଙ୍କ ନାମର ଅମୃତ ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା, ହରିଙ୍କ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା; ହରିଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱର ଅମୃତ ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା, ଚଞ୍ଚଳ ଜଗତର କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାଇନଥିଲା।
ନ ପୂଜିତଂ ହରିପାଦାରଵିନ୍ଦଂ ସୁପୂଜିତାଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକାଶ୍ଚ । ନ ଵନ୍ଦିତଂ ହରିପାଦାରଵିନ୍ଦଂ ସୁଵନ୍ଦିତୋ ମିତ୍ରପାଦଃ ସୁଘୋରଃ ॥ ୩,୨୧.
ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ପୂଜା ହେଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଲରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଇଥିଲେ; ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ବନ୍ଦନା ହେଇନଥିଲା, ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଦ ବହୁତ ଭଲରେ ବନ୍ଦନା ହେଇଥିଲା।
ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈ ଧୂପଧୂମ୍ରୈରୁପେତଂ ହରେର୍ଵକ୍ରଂ କୁନ୍ତଲୈଃ ସଂଵୃତଂ ଚ । ପୁତ୍ରାଦିକଂ ଲାଲିତଂ ଵୈ ମୁକୁନ୍ଦ ନ ଲାଲିତଂ ତଵ ଵକ୍ରଂ ମୁରାରେ ॥ ୩,୨୧.
ଧୂପର ଧୂଆଁ ଭିତରେ ହରିଙ୍କ ବକ୍ର ରୂପ, କୁନ୍ତଳରେ ଢାକା, ଦେଖିଯାଇନଥିଲା; ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଲାଡ଼ିଆ ହେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁରାରି, ତୁମର ବକ୍ର ରୂପ ଲାଡ଼ିଆ ହେଇନଥିଲା।
ସୁଲାଲିତଂ ଭୂଷଣୈଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରଂ ନ ଲାଲିତଂ ସର୍ଵପାପାପହାରି । ନ ଭୁକ୍ତଂ ଵୈ ହରିନୈରଵେଦ୍ଯଶେଷଂ ମିତ୍ରାଲଯେ ଷଡ୍ରସାନ୍ନଂ ଚ ଭୁକ୍ତମ୍ ॥ ୩,୨୧.
ମୋ ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭଲ ଭଲ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେକୁ ମୁଁ ଭଲପାଇ ଦୟା କରିନଥିଲି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ । ମୁଁ କେବେ ହରିଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇନାହିଁ, ନା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଘରେ ଛଅ ରସର ଭୋଜନ ଉପଭୋଗ କରିଛି ।
ସୁପୁଷ୍ପଗନ୍ଧା ନାର୍ପିତା ତେ ମୁରାରେ ସମର୍ପିତାଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକେଭ୍ଯଃ । ସନ୍ତପ୍ତୋହଂ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକେଷୁ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲି, ଏହି ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲି । ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି; ମୁଁ କେବେ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?
ଅଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ନୈଃ ଶିଗ୍ରୁଶାକାଦିକୈଶ୍ଚ ହ୍ଯନର୍ପିତାନ୍ନୈଶ୍ଚ ତଥାପ୍ଯସଂସ୍କୃତୈଃ । ତଥାପ୍ଯଭକ୍ଷ୍ଯୈ ରସନା ଚ ଦଗ୍ଧା କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ ଅବୈଷ୍ଣବ ଖାଦ୍ୟ, ଯେପରି drumstick ଶାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଇଛି, ଏବଂ ଅନ୍ନ ଯାହା ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇନାହିଁ, ନା ପବିତ୍ର କରାଯାଇନାହିଁ । ଏପରି ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ମୋ ଜିହ୍ବା ଜଳିଯାଇଛି; କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀପୂଜଯା ଦିଵ୍ଯତୀର୍ଥୈର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୁରା ଭ୍ରାମିତୈଃ ଶଙ୍ଖତୀର୍ଥୈଃ । ନ ପାଵିତଂ ମଚ୍ଛରୀରଂ ମୁରାରେ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵ କ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, କିମ୍ବା ଶଂଖଧାରୀ ତୀର୍ଥର ପରିକ୍ରମା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୋଇନାହିଁ, ମୁରାରି । କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?
ଅନର୍ପିତୈର୍ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିକୈଶ୍ଚ ଅନର୍ପିତୈର୍ଭୂଷଣୈର୍ଵସ୍ତ୍ରଜାତୈଃ । ଅଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଦିଗ୍ଧଗନ୍ଧାଦିଦୋଷୈର୍ଗାତ୍ରଂ ଦଗ୍ଧଂ କଦା ହ୍ଯୁଦ୍ଧରିଷ୍ଯେ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲି । ଅବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତାରେ ମୋ ଦେହ ଜଳିଯାଇଛି; କେବେ ମୁଁ ତୁମ ଦୟାରେ ଉଦ୍ଧାର ହେବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?
ଦଗ୍ଧୌ ଚ ପାଦୌ ମମ ଵାସୁଦେଵ ନ ଗଚ୍ଛନ୍ତୌ କ୍ଷେତ୍ରପଥଂ ହରେଶ୍ଚ । ନେତ୍ରେ ଚ ଦଗ୍ଧେ ମମ ସର୍ଵଦାପି ନାଲୋକିତଂ ତଵ ଦେଵ ପ୍ରତୀକମ୍ ॥ ୩,୨୧.
ମୋ ପାଦ ଜଳିଯାଇଛି, ବାସୁଦେବ, ଏବଂ ସେଗୁଡିକ ହରିଙ୍କ ତୀର୍ଥପଥକୁ ଚାଲିନଥିଲେ । ମୋ ଆଖି ଜଳିଯାଇଛି, ଏବଂ କେବେ ମୁଁ ତୁମ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିପାରିନାହିଁ ।
ଦଗ୍ଧୌ ଚ ହସ୍ତୌ ମମ ଵାସୁଦେଵ ନ ପୂଜିତଂ ତଵ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରତୀକମ୍ । ମଯା କୃତଂ ପାପଜାତଂ ମୁରାରେ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.
ମୋ ହାତ ଜଳିଯାଇଛି, ବାସୁଦେବ, ଏବଂ ଏହି ହାତ ତୁମ ବିଷ୍ଣୁ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରିନଥିଲେ । ମୁଁ ଅନେକ ପାପ କରିଛି, ମୁରାରି; କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?
ମଦୀଯଦୋଷାନ୍ଗଣଯନ୍ନ ପୂର୍ଣ ଦଯାଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ସୁଦ୍ଧଦାସ୍ଯାନ୍ମୁକୁନ୍ଦ । ଯାଵନ୍ତି ଲୋମାନି ମଦୀଯଗାତ୍ରେ ସଂତି ପ୍ରଭୋ ସର୍ଵଦୋର୍ଷର୍ଵିଦୂର ॥ ୩,୨୧.
ମୋ ଅନେକ ଦୋଷ ଗଣି, ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃପା ଦିଅ, ମୁକୁନ୍ଦ, ଏବଂ ତୁମ ସେବା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର । ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଦେହରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ଦୋଷ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ସମସ୍ତ ନୀତିରୁ ଦୂର ।
ତାଵନ୍ତି ପାପାନି ମଦୀଯଗାତ୍ରେ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ । ଅନନ୍ତଦେହେ ପତିପୁତ୍ରୈର୍ଗୃହୈଶ୍ଚ ମିତ୍ରୈର୍ଧନୈଃ ପଶୁଭୃତ୍ଯାଦିକୈଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୧.
ମୋ ଦେହରେ ଯେତେ ପାପ ଅଛି, ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି ? ଏହି ଅନନ୍ତ ଦେହରେ, ସ୍ୱାମୀ, ପୁଅ, ଘର, ବନ୍ଧୁ, ଧନ, ଗାଁ, ଚାକର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ ।
ସୁଖଂ ନାପ୍ତଂ ହ୍ଯପୁମାତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ସେଵା ମୁକ୍ତା ତଵ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ । ଇତଃ ପରଂ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକଂ ଚ ଯାସ୍ଯେ ନାହଂ ତଵ ଦାସୀ ଭଵାମି ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ କେବେ ସତ୍ୟ ସୁଖ ପାଇନାହିଁ, ମୁକୁନ୍ଦ, ନା ତୁମ ସେବାର ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛି, ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ । ଏଠାରୁ ପରେ, ମୁଁ ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି; ମୁଁ ତୁମ ଦାସୀ ହେବିନାହିଁ ।
ଯେଯେ ବ୍ରୂଯୁଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକୈଶ୍ଚ ସମ୍ଯକ୍ସୁଖଂ ଜାଯତେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ । ତେଷାମାସ୍ଯେ ମୂତ୍ରଵିଷ୍ଠାଦିକଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ସଦା ପତିତଂ ଚେତି ଜାନେ ॥ ୩,୨୧.
ଯେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ମରଣଶୀଳ ଜଗତରେ ସୁଖ ମିଳେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଁ ଜାଣିଛି, ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ସବୁବେଳେ ପିଶାବ, ମଳ ଓ ଏପରି ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ପଡେ ।
ମିତ୍ରାଦୀନାଂ ଯତ୍କୃତଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଜାତଂ ଵୃଥା ଗତଂ ମଲରୂପଂ ଚ ଜାତମ୍ । ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଯତ୍କୃତଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଜାତଂ ହରିପ୍ରାପ୍ତେଃ କାରଣଂ ସ୍ଯାତ୍ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୧.
ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଯେ ଧନ ହାସଲ ହୁଏ, ସେ ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ ଯାଏ ଓ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯେ ଧନ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଁ ଉପାର୍ଜନ କରନ୍ତି, ସେ ସବୁ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ହୁଏ ।
ଏତାଦୃଶଂ ତତ୍ତୁ ଜାତଂ ମୁକୁନ୍ଦ ଅଲଂ ହ୍ଯଲଂ ତେନ ଦୁଃଖଂ ଚ ଭୁକ୍ତମ୍ । ସଂଗଂ ଦତ୍ତାତ୍ସଜ୍ଜନାନାଂ ସଦା ତ୍ଵଂ ଵିନା ଚ ତ୍ଵଂ ଦୁର୍ଜନାନାଂ ଚ ସଂଗାତ୍ ॥ ୩,୨୧.
ଏପରି ଘଟଣା ହୋଇଛି, ମୁକୁନ୍ଦ; ଏହି ଦୁଃଖ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଥେଷ୍ଟ । ସଦା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ ଦିଅ, ଏବଂ ଖରାପ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଛାଡ ।
ସଂଗୈଃ ସଦା ଦୁର୍ଜନାନାଂ ମୁରାରେ ଗାତ୍ରଂ ଦଗ୍ଧଂ ନ ଵିରାଗେଣ ଯୁକ୍ତମ୍ । ଏତାଦୃଶାହଂ କାଂ ଗାତିଂ ଵା ମୁକୁନ୍ଦ ଯାସ୍ଯେ ନ ଜାନେ ଦଯଯା ମାଂ ଚ ପାହି ॥ ୩,୨୧.
ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହି, ମୁରାରି, ମୋ ଦେହ ଜଳିଯାଇଛି ଏବଂ ବିରାଗ ନାହିଁ । ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁକୁନ୍ଦ, ମୁଁ କେଉଁ ଗତିକୁ ପାଇବି କି ଜାଣିନି; ଦୟାକରି ମୋତେ ରକ୍ଷା କର ।
ଏତାଦୃଶୋ ହ୍ଯନୁତାପଃ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ଚ କ୍ଷୌରାଦିକଂ ଚ । ଭାନୋଃ କନ୍ଯା ହ୍ଯନୁତାପଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଵିଚାରଯାମାସ ହରେଃ ସୁତତ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨୧.
ଏପରି ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ, ଖଗେଶ୍ବର, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନୁହେଁ, ନା କେଶ କଟାଇବା ଓ ଏପରି କାମ । ସୂର୍ଯ୍ୟର କନ୍ୟା ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ କରି, ହରିଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବିଚାର କଲେ ।
ସର୍ଵୋତ୍ତମୋ ହରିରେକଃ ସଦୈଵ ଯତଃ ପୂର୍ଣଃ ସର୍ଵଗୁଣୈସ୍ତତଶ୍ଚ । ସୃଷ୍ଟୌ ଯସ୍ମାଜ୍ଜଯତେ ଵିଶ୍ଵଜାତମତୋ ହରିଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଣଃ ॥ ୩,୨୧.
ହରି ଏକମାତ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସେ ସବୁ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଯେଉଁଠାରୁ ହୁଏ, ସେହିଠାରୁ ହରି ସଦା ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଯୋ ଦେଵାନାମାଦ୍ଯ ଅକାର ଏଵ ଯତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ନୈଵ ପୂର୍ଣାଃ ସମସ୍ତାଃ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦାଚ୍ଚିରପୁଣ୍ଯେନ ଜାତୋ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ପୂର୍ଣଗୁଣୋ ଵିରିଞ୍ଚଃ ॥ ୩,୨୧.
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମୂଳ କାରଣ; ତାଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପା ଓ ଦୀର୍ଘ ସୁକୃତରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ।
ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵଦ୍ଗୁଣପୂର୍ଣୋ ଵିରିଞ୍ଚୋ ନ ଵିଷ୍ଣୁଵଦ୍ଗୁଣପୂର୍ଣା ରମାପି । ନ ଵାଯୁଵଦ୍ଭାରତୀ ଚାପି ପୂର୍ଣା ନ ଶେଷଵଦ୍ଵାରୁଣୀ ଚାପି ପୂର୍ଣା ॥ ୩,୨୧.
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନାହିଁ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନାହିଁ । ଭାରତୀ ଭଳି ବାୟୁ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ଶେଷ ପରି ବା ଭାରୁଣୀ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ ।
ନ ଵୈ ରୁଦ୍ରଵତ୍ପାର୍ଵତୀ ପୂର୍ଣରୂପା ହ୍ଯନ୍ଯେପ୍ଯେଵଂ ନୈଵ ପୂର୍ଣାଃ ସଦୈଵ । ଆଲୋଚନାମେଵମେଷା ହି କୃତ୍ଵା ତପଶ୍ଚକ୍ରେ ଯମୁନାଯାଶ୍ଚ ତୀରେ ॥ ୩,୨୧.
ଓଡ଼ିଆରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ମାତ୍ର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ମିଳିଥାଏ, ଅନ୍ୟ କେହି ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହଁନ୍ତି । ଏହି ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଯମୁନା ତଟରେ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ତଦାଚାହଂ ଯମୁନାଯାଶ୍ଚ ତୀରଂ ପାର୍ଥେନ ସାକଂ ମୃଗଯାଂ ଗତଃ ଖଗ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତାଂ ତତ୍ର ତପଶ୍ଚରନ୍ତୀଂ ତଦାବ୍ରୁଵଂ ମତ୍ସଖାଯଂ ଚ ପାର୍ଥମ୍ ॥ ୩,୨୧.
ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ଯମୁନା ତଟକୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲି ଥିଲି । ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ମୋ ସାଙ୍ଗ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲି ।
ହେ ପାର୍ଥ ଶୀଘ୍ରଂ ଵ୍ରଜ କନ୍ଯାସମୀପଂ ତ୍ଵଂ ପୃଚ୍ଛ କସ୍ମାଦତ୍ର ତପଃ କରୋଷି । ଏଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତତ୍ସମୀପଂ ସ ଗତ୍ଵା ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈତତ୍କାରଣଂ ଶୀଘ୍ରମେଵ ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ କହିଲି, 'ହେ ପାର୍ଥ, ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ଏହି ଝିଅଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଚାର, ସେ କାହିଁକି ଏଠି ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି?' ଏହିପରି ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କାରଣ ପଚାରିଲେ ।
ଆଗତ୍ଯ ମାମଵଦତ୍ଫାଲ୍ଗୁନୋଯଂ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତାଂନ୍ତଂ ତ୍ଵସୌ ମତ୍ସମୀପେ । ତତସ୍ତ୍ଵହଂ ସୁମୁହୂର୍ତେ ଚ ତସ୍ଯାଃ ପାଣିଗ୍ରହଂ କୃତଵାଂସ୍ତତ୍ର ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨୧.
ଫାଲ୍ଗୁନୀ ଫେରି ଆସି, ସମସ୍ତ କଥା ମୋ ପାଖରେ ବସି କହିଲେ । ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରି, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରିଲି ।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ତାପାତ୍ସଂତତଂ ମଦ୍ଵିଚାରାତ୍ପ୍ରସନ୍ନୋହଂ ସତତଂ ସୁପ୍ରସନ୍ନଃ । ପୂର୍ଣାନନ୍ଦେ ରମମାଣାସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ତଯା ଚ ମେ କିଂ ସୁଖଂସ୍ଯାତ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୨୧.
ତାଙ୍କ ଅବିରତ ତପସ୍ୟା ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ରହେ । ତାଙ୍କ ସହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ବସିବା ସହ, ମୋ ପାଇଁ ଏଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ କ'ଣ ହେବ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ?
ମଯା ଵିଵାହୋନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ହି ତସ୍ଯା ଅଙ୍ଗୀକୃତୋ ନ ତୁ ସୌଖ୍ଯାଯ ଵୀନ୍ଦ୍ର । ତଥା ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯାଶ୍ଚ ରୂପଂ ପାଣିଗ୍ରାହେ କାରଣଂ ଚାପି ଵୀନ୍ଦ୍ରା ॥ ୩,୨୧.
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦୟାବଶତଃ ବିବାହ କରିଥିଲି, ସୁଖ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ହେ ବୀରମାନ୍ୟ । ଏହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କ ରୂପ ଓ ବିବାହର କାରଣ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନ୍ୟ ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ତଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୋପ୍ଯଂ ସଚ୍ଛିଷ୍ଯକେ ନାସ୍ତି ଗୋପ୍ଯଂ ଗୁରୋଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୧.
ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ମୁଁ ଏବେ କହିବି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ । ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଲୁଚାଇବା ନାହିଁ ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୨ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯା ଲକ୍ଷ୍ମଣା ପୂର୍ଵସର୍ଗେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀ ହ୍ଯଭୂଦ୍ଵହ୍ନିଵେଦସ୍ଯ ଵେତ୍ତୁଃ । ସୁଲକ୍ଷଣୈଃ ସଂଯୁତତ୍ଵାଦ୍ଯତଃ ସା ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣେତି ପ୍ରଥିତା ଖଗେନ୍ଦ୍ର
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯିଏ ଅଗ୍ନିବେଦଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ, ସେଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ସୁ-ଲକ୍ଷ୍ମଣା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାରଣ ସେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ।