ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମୌଲ୍ଯେନ ଯେ କଥଯେଯୁଃ ପୁରାଣଂ ତେଷାଂ ଗତିଃ ସୂର୍ଯ ସୁନଃ ସଦୈଵ । ମୌଲ୍ଯେନ ଯେ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵୈ ହରିଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ଦାମ ନେଇ ପୁରାଣ କହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗତି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ। ଯେମାନେ ଦାମ ଦେଇ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ହରିଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ମୌଲ୍ଯେନ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତେ ତେଷାଂ ଗତିଃ ସୂର୍ଯସୂନୁଃ ସଦୈଵ । ଯଦୃଚ୍ଛଯା ପ୍ରାପ୍ତଧନେନ ଯେ ତୁ ସଂତୁଷ୍ଟାସ୍ତେ ହ୍ଯତ୍ର ଯୋଗ୍ଯାଃ ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ଦାମ ନେଇ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗତି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ। ଯେମାନେ ଯେପରି ଧନ ମିଳେ, ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଯୋଗ୍ୟ।

ଧନାର୍ଜନେ ଯେ ତ୍ଵତିତୃଷ୍ଣାଭିଯୁକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ନ ଵୈ ଭାଗଵତେଧିକାରଃ । ମତ୍ଵା ଲୋକେ ହରିରେଵତି ନିତ୍ଯମନ୍ତର୍ଯାମୀ ନାସ୍ତି ତଦନ୍ଯ ଈଶଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ଧନ ଆର୍ଜନରେ ଅତି ଲୋଭୀ, ସେମାନଙ୍କର ଭାଗବତରେ ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ହରି ସଦା ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ବୋଲି ଜାଣି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଈଶ୍ୱର ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସଦା ଯେ ପ୍ରଵିଚିନ୍ତଯନ୍ତି ଯୋଗକ୍ଷେମଂ ବିଭୃଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରେଷାମ୍ । ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନାମଶୁଭଂ ନାସ୍ତି ନାସ୍ତି ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ସଂଶଯଜ୍ଞାନରୂପାତ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ସଦା ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗକ୍ଷେମ ବିଷ୍ଣୁ ଦେଖନ୍ତି। ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଅଶୁଭ ନାହିଁ, ଅଜ୍ଞାନରୁ ସନ୍ଦେହ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

କର୍ମାନୁସାରେଣ ହରିର୍ଦଦାତି ଫଲଂ ଶୁଭାନାମଶୁଭସ୍ଯ ଚୈଵ । ଅତସ୍ତଦର୍ଥଂ ନୈଵ ଯତ୍ନଂ ଚ କୁର୍ଯାଦ୍ଧନାର୍ଥଂ ଵୈ ହରିତତ୍ତ୍ଵେ ଚ କୁର୍ଯାତ୍ ॥ ୩,୨୦.

କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ହରି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଧନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ହରିଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯମନ୍ତ୍ରଂ ଜପିତ୍ଵା ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁନିର୍ମାଲ୍ଯଗନ୍ଧମ୍ । ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ସଂଶ୍ରାଵଯେତ୍ସର୍ଵଵେତ୍ତାପି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏହିପରି, ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ପିନ୍ଧା ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ଶୁଚି ହୋଇ, ଭାଗବତ ପୁରାଣ ପଠିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କାମ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ ସଦା କରିବା ଦରକାର।

କର୍ମାନୁସାରେଣ ଧନାର୍ଜନଂ ଚ ଵେଦାର୍ଜନଂ ଶାସ୍ତ୍ରସମାର୍ଜନଂ ଚ । ଭଵିଷ୍ଯତି ଶ୍ରଵଣଂ ଚାପି ଵିଷ୍ଣୋରତ୍ଯାଦରାଚ୍ଛ୍ରଵଣଂ ଦୁର୍ଘଟଂ ଚ ॥ ୩,୨୦.

ଜଣେ ଲୋକ ତାଙ୍କ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଧନ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅତି ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ।

ଅତ୍ଯାଦରାଦ୍ଭାଗଵତସ୍ଯ ସାରମାସ୍ଵାଦଯେଦ୍ଦୁର୍ଘଟଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ । ଆସ୍ଵାଦ୍ଯ ତଦ୍ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣମାନନ୍ଦବାଷ୍ପୈର୍ଯୁକ୍ତତା ଦୁର୍ଘଟା ଚ ॥ ୩,୨୦.

ଅତି ଭକ୍ତିରେ ଭାଗବତର ମଧ୍ୟରୁ ମূল ରସ ଉପଭୋଗ କରିବା ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଜଗତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣର ରସ ଉପଭୋଗ କରି, ଆନନ୍ଦର ଲୁହାରେ ଭରିଯିବା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵା ନାଂ ନିର୍ଣଯଂ ଧାରଣଂ ଚ ସୁଦୁର୍ଘଟଂ ଚାହୁରାର୍ଯାଃ ସମସ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଧାରଣାନନ୍ତରଂ ଚ କାମକ୍ରୁଧୋର୍ଜାରଣଂ ଦୁର୍ଘଟଂ ଚ ॥ ୩,୨୦.

ତତ୍ତ୍ୱର ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣି ଏହାକୁ ମନେ ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ବୋଲି ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣି ଧାରଣ କରିବା ପରେ ଅଭିଲାଷ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିବା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଧାରଣାନଂ ତରଂ ତ ତଥା ଯୋଗେ ଦୁର୍ଘଟଂ ସଂଗତଂ ଚ ॥ ୩,୨୦.

ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣି ମନେ ରଖିବା ପରେ ଯୋଗରେ ଦୃଢ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦୁର୍ଲଭ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଧାରଣାନନ୍ତରଂ ଚ କାମକ୍ରୁଧୋର୍ଜାରଣଂ ଦୁର୍ଘଟଂ ଚ । ଏତେ ଦୋଷା ଜ୍ଞାନପୂତାନପୀହ କୁର୍ଵନ୍ତି ସଂଦେହଯୁତାନ୍ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣି ଧାରଣ କରିବା ପରେ ଅଭିଲାଷ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ଦୋଷଗୁଡିକ ଜ୍ଞାନରେ ପବିତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସଦା ସନ୍ଦେହରେ ରହନ୍ତି।

ଅତୋ ହ୍ଯହଂ ଶ୍ରଵଣଂ ସତ୍କଥାଯାଃ ସଦା କରିଷ୍ଯେ ନାତ୍ର ଵିଚାର୍ଯମସ୍ତି । ତେନାପ୍ଯହଂ ହରିନାମାଭିଵାଞ୍ଛା ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଶ୍ରଵଣେ ଵୈ ଚକାର । ଆଦେହମେଵଂ ଶ୍ରଵଣଂ ଚ କୃତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ଭୂତଲେ ସଂପ୍ରଜାତା ॥ ୩,୨୦.

ଏହିପରି, ମୁଁ ସଦା ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଲାଗି ରହିବି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ହରିନାମ ଚାହିଁ ମନକୁ ଶୁଣିବାରେ ଲଗାଇଲି। ଏପରି ଶୁଣି, ଦେହକୁ ଛାଡି ଭୂମିରେ ନବଜନ୍ମ ନେଲି।

ନିଵସ୍ତୁଂ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନ୍ଯା ଉଦରେ ଖଗ । ସୁମିତ୍ରା ସଂଜ୍ଞକାଯାଂ ଚ ଜାତା ଵୈ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦିକା ॥ ୩,୨୦.

ଖଗ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଗିନୀର ଗର୍ଭରେ, ସୁମିତ୍ରା ନାମକ ଦେହରେ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଶ୍ରଵଣେନ ହରିଂ ମିତ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ତା ସା ମିତ୍ରଵିନ୍ଦିକା । ଅତଃ ସା ମିତ୍ରଵିନ୍ଦେତି ସଂଜ୍ଞଯା ସଂବଭୂଵ ହ ॥ ୩,୨୦.

ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ହରିଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଭାବେ ପାଇଲେ; ଏହିପରି, ସେ 'ମିତ୍ରବିନ୍ଦା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

ସ୍ଵଯଂଵରେ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦା ରାଜ୍ଞାଂ ମଧ୍ଯେ ତୁ ଭାମିନୀ । ମମାଂସେ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ମାଲାଂ ତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଖଗେଶ୍ଵର । ଵିଧୂଯ ନୃପତୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୁରୀଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୨୦.

ସ୍ୱୟଂବରରେ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋ ଉପରେ ମାଳା ଫେଙ୍ଗିଲେ, ଖଗେଶ୍ବର। ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡି, ଆମେ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ, ଖଗେଶ୍ବର।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୧ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । କାଲିନ୍ଦ୍ଯା ଅପି ଚୋତ୍ପତ୍ତିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଖଗେଶ୍ଵର । ଵିଵସ୍ଵାନ୍ନାମ ସୂର୍ଯୋଭତ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ଵ୍ଯଜାଯତ ॥ ୩,୨୧.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଖଗେଶ୍ବର, କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିବି। ବିବସ୍ୱାନ୍ ନାମକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ କାଳିନ୍ଦୀ।

କାଲିନ୍ଦୀସଂଜ୍ଞକା ଵୀନ୍ଦ୍ର ଯମୁନା ଯାନୁଜା ସ୍ମୃତା । କୃଷ୍ଣପତ୍ନୀତ୍ଵକାମେନ ଚଚାର ତପ ଉତ୍ତମମ୍ ॥ ୩,୨୧.

ଖଗମାନେ, ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯମୁନାଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଉତ୍ତମ ତପ କରିଥିଲେ।

ତପ ଆଲୋଚନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଚ ଵିନିର୍ଣଯଃ । ପୂର୍ଵାର୍ଜିତାନାଂ ପାପାନାମନୁତାପସ୍ତପଃ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୨୧.

ତପସ୍ୟା ମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଚିନ୍ତା ଓ ବିଚାର। ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ପାଇଁ ପଶ୍ଚାତାପ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।

ପ୍ରାଯୋ ନାମ ତପଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚିତ୍ତନିଗ୍ରହ ଉଚ୍ଯତେ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନ ତୁ କ୍ଷୌରଂ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୨୧.

ପ୍ରାୟ ନାମକ ତପସ୍ୟା ମାନେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା। ଏହାକୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଖଗେଶ୍ବର, କିନ୍ତୁ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇବା ନୁହେଁ।

ଅନୁତାପଯୁତଂ ଭୂତଂ ତଚ୍ଛଣୁ ତ୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ପୂର୍ଵଂ ନ ଜପ୍ତଂ ଦିଵ୍ଯମନ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ତପ୍ତଂ ସଦା କ୍ଲେଶଦାଵାନଲେନ ॥ ୩,୨୧.

ଖଗେଶ୍ବର, ପଶ୍ଚାତାପ ସହିତ ଯାହା ହୁଏ ତାହା ଏକା ତପସ୍ୟା। ପୂର୍ବରୁ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଇନଥିଲା, ମୁକୁନ୍ଦ ସଦା ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିଲେ।

ନ ଵୈ ସ୍ମୃତଂ ହରିନାମାମୃତଂ ଚ ସଦା ସ୍ମୃତଂ ହରିଦୋଷାଦିକଂ ଚ । ନ ତୁ ସ୍ମୃତଂ ହରିତତ୍ତ୍ଵାମୃତଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ଶ୍ରୁତଂ ଲୋଲଵାର୍ତାଦିକଂ ଚ ॥ ୩,୨୧.

ହରିଙ୍କ ନାମର ଅମୃତ ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା, ହରିଙ୍କ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା; ହରିଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱର ଅମୃତ ସ୍ମରଣ ହେଇନଥିଲା, ଚଞ୍ଚଳ ଜଗତର କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାଇନଥିଲା।

ନ ପୂଜିତଂ ହରିପାଦାରଵିନ୍ଦଂ ସୁପୂଜିତାଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକାଶ୍ଚ । ନ ଵନ୍ଦିତଂ ହରିପାଦାରଵିନ୍ଦଂ ସୁଵନ୍ଦିତୋ ମିତ୍ରପାଦଃ ସୁଘୋରଃ ॥ ୩,୨୧.

ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ପୂଜା ହେଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଲରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଇଥିଲେ; ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ବନ୍ଦନା ହେଇନଥିଲା, ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଦ ବହୁତ ଭଲରେ ବନ୍ଦନା ହେଇଥିଲା।

ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈ ଧୂପଧୂମ୍ରୈରୁପେତଂ ହରେର୍ଵକ୍ରଂ କୁନ୍ତଲୈଃ ସଂଵୃତଂ ଚ । ପୁତ୍ରାଦିକଂ ଲାଲିତଂ ଵୈ ମୁକୁନ୍ଦ ନ ଲାଲିତଂ ତଵ ଵକ୍ରଂ ମୁରାରେ ॥ ୩,୨୧.

ଧୂପର ଧୂଆଁ ଭିତରେ ହରିଙ୍କ ବକ୍ର ରୂପ, କୁନ୍ତଳରେ ଢାକା, ଦେଖିଯାଇନଥିଲା; ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଲାଡ଼ିଆ ହେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁରାରି, ତୁମର ବକ୍ର ରୂପ ଲାଡ଼ିଆ ହେଇନଥିଲା।

ସୁଲାଲିତଂ ଭୂଷଣୈଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରଂ ନ ଲାଲିତଂ ସର୍ଵପାପାପହାରି । ନ ଭୁକ୍ତଂ ଵୈ ହରିନୈରଵେଦ୍ଯଶେଷଂ ମିତ୍ରାଲଯେ ଷଡ୍ରସାନ୍ନଂ ଚ ଭୁକ୍ତମ୍ ॥ ୩,୨୧.

ମୋ ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭଲ ଭଲ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେକୁ ମୁଁ ଭଲପାଇ ଦୟା କରିନଥିଲି; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ । ମୁଁ କେବେ ହରିଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇନାହିଁ, ନା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଘରେ ଛଅ ରସର ଭୋଜନ ଉପଭୋଗ କରିଛି ।

ସୁପୁଷ୍ପଗନ୍ଧା ନାର୍ପିତା ତେ ମୁରାରେ ସମର୍ପିତାଃ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକେଭ୍ଯଃ । ସନ୍ତପ୍ତୋହଂ ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିକେଷୁ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.

ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲି, ଏହି ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲି । ପୁଅ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି; ମୁଁ କେବେ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?

ଅଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ନୈଃ ଶିଗ୍ରୁଶାକାଦିକୈଶ୍ଚ ହ୍ଯନର୍ପିତାନ୍ନୈଶ୍ଚ ତଥାପ୍ଯସଂସ୍କୃତୈଃ । ତଥାପ୍ଯଭକ୍ଷ୍ଯୈ ରସନା ଚ ଦଗ୍ଧା କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.

ମୁଁ ଅବୈଷ୍ଣବ ଖାଦ୍ୟ, ଯେପରି drumstick ଶାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଇଛି, ଏବଂ ଅନ୍ନ ଯାହା ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇନାହିଁ, ନା ପବିତ୍ର କରାଯାଇନାହିଁ । ଏପରି ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ମୋ ଜିହ୍ବା ଜଳିଯାଇଛି; କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?

ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀପୂଜଯା ଦିଵ୍ଯତୀର୍ଥୈର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୁରା ଭ୍ରାମିତୈଃ ଶଙ୍ଖତୀର୍ଥୈଃ । ନ ପାଵିତଂ ମଚ୍ଛରୀରଂ ମୁରାରେ କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଵ ଵ କ୍ତ୍ରଂ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.

ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, କିମ୍ବା ଶଂଖଧାରୀ ତୀର୍ଥର ପରିକ୍ରମା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୋଇନାହିଁ, ମୁରାରି । କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?

ଅନର୍ପିତୈର୍ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିକୈଶ୍ଚ ଅନର୍ପିତୈର୍ଭୂଷଣୈର୍ଵସ୍ତ୍ରଜାତୈଃ । ଅଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଦିଗ୍ଧଗନ୍ଧାଦିଦୋଷୈର୍ଗାତ୍ରଂ ଦଗ୍ଧଂ କଦା ହ୍ଯୁଦ୍ଧରିଷ୍ଯେ ମୁକୁନ୍ଦ ॥ ୩,୨୧.

ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ, ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲି । ଅବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତାରେ ମୋ ଦେହ ଜଳିଯାଇଛି; କେବେ ମୁଁ ତୁମ ଦୟାରେ ଉଦ୍ଧାର ହେବି, ମୁକୁନ୍ଦ ?

ଦଗ୍ଧୌ ଚ ପାଦୌ ମମ ଵାସୁଦେଵ ନ ଗଚ୍ଛନ୍ତୌ କ୍ଷେତ୍ରପଥଂ ହରେଶ୍ଚ । ନେତ୍ରେ ଚ ଦଗ୍ଧେ ମମ ସର୍ଵଦାପି ନାଲୋକିତଂ ତଵ ଦେଵ ପ୍ରତୀକମ୍ ॥ ୩,୨୧.

ମୋ ପାଦ ଜଳିଯାଇଛି, ବାସୁଦେବ, ଏବଂ ସେଗୁଡିକ ହରିଙ୍କ ତୀର୍ଥପଥକୁ ଚାଲିନଥିଲେ । ମୋ ଆଖି ଜଳିଯାଇଛି, ଏବଂ କେବେ ମୁଁ ତୁମ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିପାରିନାହିଁ ।